en-gb	These notes refer to the National Assembly for Wales (Official Languages) Act 2012 (anaw 1) 
cy-gb	Mae'r nodiadau hyn yn cyfeirio at Ddeddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd 

en-gb	which received Royal Assent on 12 November 2012
cy-gb	Swyddogol) 2012 (dccc 1) a gafodd Gydsyniad Brenhinol ar 12 Tachwedd 2012

en-gb	NATIONAL ASSEMBLY FOR WALES (OFFICIALLANGUAGES) ACT 2012
cy-gb	DEDDF CYNULLIAD CENEDLAETHOL CYMRU(IEITHOEDD SWYDDOGOL) 2012

en-gb	EXPLANATORY NOTES
cy-gb	NODIADAU ESBONIADOL

en-gb	INTRODUCTION
cy-gb	CYFLWYNIAD

en-gb	These Explanatory Notes are for the National Assembly for Wales (Official Languages) Act 2012 which was passed by the National Assembly on the 3 October 2012 and received Royal Assent on 12 November 2012. 
cy-gb	Mae'r Nodiadau Esboniadol hyn ar gyfer Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012 a basiwyd gan y Cynulliad Cenedlaethol ar 3 Hydref 2012 ac a gafodd Gydsyniad Brenhinol ar 12 Tachwedd 2012. 

en-gb	They have been prepared by the National Assembly Commission to assist the reader of the Act. 
cy-gb	Fe'u paratowyd gan Gomisiwn y Cynulliad Cenedlaethol i gynorthwyo'r sawl sy'n darllen y Ddeddf. 

en-gb	They should be read in conjunction with the Act, but are not part of it.
cy-gb	Dylid eu darllen ochr yn ochr â'r Ddeddf, ond nid ydynt yn rhan ohoni.

en-gb	This Act amends the current provisions of the Government of Wales Act 2006 that set out the general duties of the National Assembly and of the Assembly Commission in relation to use of the Welsh language (section 35(1) and Schedule 2 paragraph 8(3)).
cy-gb	Mae'r Ddeddf hon yn diwygio darpariaethau presennol Deddf Llywodraeth Cymru 2006 sy'n nodi dyletswyddau cyffredinol y Cynulliad Cenedlaethol a Chomisiwn y Cynulliad mewn perthynas â'r defnydd o'r Gymraeg (adran 35(1) a pharagraff 8(3) o Atodlen 2).

en-gb	In these Explanatory Notes, previous Acts of Parliament are referred to as follows:
cy-gb	Yn y Nodiadau Esboniadol hyn, cyfeirir at Ddeddfau Seneddol blaenorol fel a ganlyn:

en-gb	“the 1993 Act” means the Welsh Language Act 1993;
cy-gb	ystyr "Deddf 1993" yw Deddf yr Iaith Gymraeg 1993;

en-gb	“the 1998 Act” means The Government of Wales Act 1998; 
cy-gb	ystyr "Deddf 1998" yw Deddf Llywodraeth Cymru 1998; 

en-gb	and
cy-gb	ac

en-gb	“the 2006 Act” means The Government of Wales Act 2006.
cy-gb	ystyr "Deddf 2006" yw Deddf Llywodraeth Cymru 2006.

en-gb	The Government of Wales Act 1998 required the National Assembly:
cy-gb	Roedd Deddf Llywodraeth Cymru 1998 yn ei gwneud yn ofynnol i'r Cynulliad Cenedlaethol wneud yr hyn a ganlyn:

en-gb	“in the conduct of its business (to) give effect, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”
cy-gb	“in the conduct of its business (to) give effect, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”

en-gb	The 2006 Act re-stated the duty imposed on the National Assembly by the 1998 Act, although by reference to National Assembly “proceedings” rather than National Assembly “business”, reflecting the fact that the National Assembly is now a solely parliamentary body. 
cy-gb	Roedd Deddf 2006 yn ailddatgan y ddyletswydd a roddwyd ar y Cynulliad Cenedlaethol gan Ddeddf 1998, er bod y cyfeiriad at "drafodion" y Cynulliad Cenedlaethol yn hytrach na "busnes" y Cynulliad Cenedlaethol yn adlewyrchu'r ffaith mai corff seneddol yn unig yw Cynulliad Cenedlaethol bellach. 

en-gb	Under section 35(1) of the 2006 Act –
cy-gb	O dan adran 35(1) o Ddeddf 2006 –

en-gb	“(1) The Assembly must, in the conduct of Assembly proceedings, give effect, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”
cy-gb	“(1) The Assembly must, in the conduct of Assembly proceedings, give effect, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonablypracticable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”

en-gb	It also imposed a parallel duty on the newly-established Assembly Commission (paragraph 8(3) of Schedule 2 to the 2006 Act) –
cy-gb	Roedd hefyd yn gosod dyletswydd gyfochrog ar Gomisiwn newydd y Cynulliad (paragraff 8(3) o Atodlen 2 i Ddeddf 2006) –

en-gb	“(3) In the exercise of the functions of the Assembly Commission effect must be given, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”
cy-gb	“(3) In the exercise of the functions of the Assembly Commission effect must be given, so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”

en-gb	In all these cases, the duty was framed so as to reflect the provisions of the Welsh Language Act 1993, which require Welsh language schemes to demonstrate how public bodies propose to give effect:
cy-gb	Yn yr achosion hyn i gyd, cafodd y ddyletswydd ei geirio er mwyn adlewyrchu darpariaethau Deddf yr Iaith Gymraeg 1993, sy'n ei gwneud yn ofynnol i gynlluniau iaith Gymraeg ddangos sut y mae cyrff cyhoeddus yn cynnig gweithredu'r egwyddor a ganlyn:

en-gb	“so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that in the conduct of public business and the administration of justice in Wales the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”
cy-gb	“so far as is both appropriate in the circumstances and reasonably practicable, to the principle that in the conduct of public business and the administration of justice in Wales the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality.”

en-gb	The law relating to the Welsh language has since moved on. 
cy-gb	Bellach, mae'r gyfraith mewn perthynas â'r Gymraeg wedi symud ymlaen. 

en-gb	The Welsh Language (Wales) Measure 2011 (“the Measure”), which became law on 9 February 2011 will repeal the 1993 Act and the system of language schemes, replacing it with “standards” imposed by Ministers and enforceable in the courts by a Welsh Language Commissioner. 
cy-gb	Bydd Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 ("y Mesur"), a ddaeth yn gyfraith ar 9 Chwefror 2011, yn diddymu Deddf 1993 a chyfundrefn y cynlluniau iaith, ac yn ei lle yn cyflwyno "safonau" a gaiff eu gosod gan Weinidogion ac y gellir eu gorfodi yn y llysoedd gan Gomisiynydd y Gymraeg. 

en-gb	The Measure has also abolished the Welsh Language Board.
cy-gb	Mae'r Mesur wedi diddymu Bwrdd yr Iaith Gymraeg hefyd.

en-gb	Neither the National Assembly itself nor the Assembly Commission will be subject to these new arrangements under the Measure, overseen by Ministers, and they remain subject instead to the duties imposed by the 2006 Act. 
cy-gb	Ni fydd naill ai'r Cynulliad Cenedlaethol ei hun na Chomisiwn y Cynulliad yn ddarostyngedig i'r trefniadau newydd hyn o dan y Mesur, sy'n cael eu goruchwylio gan Weinidogion. Yn hytrach, maent yn parhau'n ddarostyngedig i'r dyletswyddau o dan Ddeddf 2006. 

en-gb	This reflects the constitutional principle that Welsh Ministers are accountable to the National Assembly, and not the reverse.
cy-gb	Mae hyn yn adlewyrchu’r egwyddor gyfansoddiadol fod Gweinidogion Cymru yn atebol i'r Cynulliad Cenedlaethol, ac nid y gwrthwyneb i hynny.

en-gb	This Act only makes provision for the making of a scheme by the Assembly Commission, and contains no powers to make subordinate legislation.
cy-gb	Dim ond darpariaeth ar gyfer gwneud cynllun gan Gomisiwn y Cynulliad y mae'r Ddeddf yn ei wneud, ac nid oes ynddo unrhyw bwerau i wneud is-ddeddfwriaeth.

en-gb	This Act will apply only in relation to Wales.
cy-gb	Dim ond mewn cysylltiad â Chymru y bydd y Ddeddf hon yn gymwys.

en-gb	COMMENTARY ON SECTIONS
cy-gb	SYLWADAU AR ADRANNAU

en-gb	Section 1 - Amendment to section 35 of the Act (Equality of treatment)
cy-gb	Adran 1 - Diwygio adran 35 y Ddeddf (Trin yn gyfartal)

en-gb	This section replaces section 35(1) of the 2006 Act with five new subsections.
cy-gb	Mae'r adran hon yn disodli adran 35(1) o Ddeddf 2006 ac yn cyflwyno pum is-adran newydd.

en-gb	The new subsection (1) contains a clear, simple statement that the English and Welsh languages are the official languages of the National Assembly.
cy-gb	Mae is-adran (1) newydd yn cynnwys datganiad clir, syml mai Cymraeg a Saesneg yw ieithoedd swyddogol y Cynulliad Cenedlaethol.

en-gb	Subsection (1A) re-states, in a modified form, the principle previously contained in section 35(1). 
cy-gb	Mae is-adran (1A) yn ailddatgan, mewn ffurf newydd, yr egwyddor a gaiff ei chynnwys yn adran 35(1) ar hyn o bryd. 

en-gb	The change in the way in which the duty is expressed, which refers simply to a duty to treat the languages “on a basis of equality”, reflects a parallel change made by the Welsh Language (Wales) Measure 2011 (see section 1(3) (a) “enactments which require the Welsh and English languages to be treated on the basis of equality in the conduct of the proceedings of the National Assembly for Wales”).
cy-gb	Mae'r newid yn y ffordd y mynegir y ddyletswydd, sy'n cyfeirio‘n syml at ddyletswydd i drin yr ieithoedd "ar y sail eu bod yn gyfartal", yn adlewyrchu newid cymesur a wnaed gan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011 (gweler adran 1(3) (a) "deddfiadau sy'n ... ei gwneud yn ofynnol i'r Gymraeg a'r Saesneg gael eu trin ar y sail eu bod yn gyfartal yn nhrafodion Cynulliad Cenedlaethol Cymru".)

en-gb	Subsection (1B) again reflects the practice of bilingual legislatures elsewhere of placing the right to use both languages clearly on the face of the governing legislation. 
cy-gb	Mae is-adran (1B) eto yn adlewyrchu arfer deddfwrfeydd dwyieithog eraill o roi'r hawl i ddefnyddio'r ddwy iaith yn glir ar wyneb y ddeddfwriaeth lywodraethu. 

en-gb	The subsection also makes it clear that the right to use either English or Welsh extends not only to Assembly Members but also to others who participate in proceedings, e.g. witnesses giving evidence to committees (this accords with current practice but is not explicitly stated in legislation.)
cy-gb	Mae'r is-adran yn ei gwneud yn glir hefyd nad Aelodau'r Cynulliad yn unig sydd â'r hawl i ddefnyddio'r Gymraeg neu'r Saesneg, ond hefyd pobl eraill sy'n cymryd rhan yn y trafodion, ee tystion sy'n rhoi tystiolaeth mewn pwyllgorau (mae hyn yn unol ag arferion presennol ond ni chaiff ei nodi‘n benodol mewn deddfwriaeth.)

en-gb	Subsection (1C) requires reports of proceedings of the National Assembly as defined in section 1(5)(a) of the Government of Wales Act 2006 (proceedings of the Assembly as a whole i.e. in plenary) to be fully bilingual. 
cy-gb	Mae is-adran (1C) yn ei gwneud yn ofynnol bod y cofnod o drafodion y Cynulliad Cenedlaethol, fel y'i diffinnir yn adran 1(5)(a) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 (trafodion y Cynulliad cyfan, hynny yw, yn y Cyfarfod Llawn) yn gwbl ddwyieithog. 

en-gb	This means not only a full record of what was said in the language in which it was said, but also a full translation into the other official language. 
cy-gb	Mae hyn yn golygu nid yn unig cofnod llawn o'r hyn a ddywedwyd yn yr iaith a siaradwyd, ond hefyd cyfieithiad llawn i'r iaith swyddogol arall. 

en-gb	It therefore enshrines in statute the Assembly’s current practice.
cy-gb	Felly, mae'n ymgorffori arferion presennol y Cynulliad mewn statud.

en-gb	The National Assembly can only comply with the duties in subsections (1A) to (1C) insofar as the Assembly Commission provides the National Assembly with the staff and other facilities to enable it to do so. 
cy-gb	Ar yr amod bod Comisiwn y Cynulliad yn darparu staff a chyfleusterau eraill i alluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i wneud ei waith, gall y Cynulliad gydymffurfio â'r dyletswyddau o dan is-adrannau (1A) hyd at (1C). 

en-gb	Subsection (1D) is a pointer to Schedule 2, paragraph 8, which contains the related duties on the part of the Assembly Commission.
cy-gb	Mae is-adran (1D) yn cyfeirio at baragraff 8 o Atodlen 2, sy'n cynnwys y dyletswyddau perthnasol o ran Comisiwn y Cynulliad.

en-gb	Section 2 - Amendment to Schedule 2 to the Act (Assembly Commission)
cy-gb	Adran 2 - Diwygio Atodlen 2 i'r Ddeddf (Comisiwn y Cynulliad)

en-gb	This section replaces subparagraph 8(3) of Schedule 2 to the 2006 Act with ten new subparagraphs containing detailed provisions defining the Assembly Commission’s duties in relation to use of the English and Welsh languages, including support by the Commission to enable the National Assembly to carry out its duties under section 35(1)-(1C) of the 2006 Act (as amended).
cy-gb	Mae'r adran hon yn disodli is-baragraff 8(3) o Atodlen 2 i Ddeddf 2006 gyda deg is-baragraff newydd sy'n cynnwys darpariaethau manwl yn diffinio dyletswyddau Comisiwn y Cynulliad o ran defnyddio'r Gymraeg a‘r Saesneg, gan gynnwys cymorth y Comisiwn i alluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i gyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 35(1)-(1C) o Ddeddf 2006 (fel y'i diwygiwyd).

en-gb	The new subparagraph (3) firstly requires the Assembly Commission to treat the two languages on a basis of equality. 
cy-gb	Yn gyntaf, mae'r is-baragraff (3) newydd yn ei gwneud yn ofynnol i Gomisiwn y Cynulliad drin y ddwy iaith ar y sail eu bod yn gyfartal. 

en-gb	This restates, in modified form, the duty in the previous subparagraph (3) of Schedule 2. 
cy-gb	Mae hyn yn ailddatgan, ar ffurf newydd, y ddyletswydd yn yr is-baragraff (3) blaenorol o Atodlen 2. 

en-gb	However, in addition, the new subparagraph requires the Assembly Commission to make arrangements for enabling the National Assembly to fulfil its duties under section 35 (as amended).
cy-gb	Fodd bynnag, yn ogystal, mae'r is-baragraff newydd yn ei gwneud yn ofynnol i Gomisiwn y Cynulliad wneud trefniadau ar gyfer galluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i gyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 35 (fel y'i diwygiwyd).

en-gb	The remaining new subparagraphs supplement the duties under subparagraph (3) by providing machinery for ensuring effective compliance with those duties.
cy-gb	Mae gweddill yr is-baragraffau newydd yn ategu'r dyletswyddau o dan is-baragraff (3) drwy ddarparu dulliau ar gyfer sicrhau cydymffurfio'n effeithiol â'r dyletswyddau hynny.

en-gb	The vehicle for doing so is to be an Official Languages Scheme specifying the measures which the Assembly Commission proposes to take in order to comply with its duties under subparagraph (3). 
cy-gb	Y ffordd o wneud hynny yw drwy Gynllun Ieithoedd Swyddogol sy‘n nodi‘r mesurau y mae Comisiwn y Cynulliad yn bwriadu eu cymryd er mwyn cydymffurfio â‘i ddyletswyddau o dan is-baragraff (3). 

en-gb	Subparagraphs (4), (10) and (11) deal with the process for preparing, adopting and reviewing the Scheme. 
cy-gb	Mae is-baragraffau (4), (10) ac (11) yn ymdrin â'r broses o baratoi, mabwysiadu ac adolygu'r Cynllun. 

en-gb	A draft of the Scheme will have to be published and laid before the National Assembly and consulted upon. 
cy-gb	Bydd angen cyhoeddi drafft o'r Cynllun a'i osod gerbron y Cynulliad Cenedlaethol, ac ymgynghori arno. 

en-gb	The Assembly Commission will need to consider representations made about it by those whom it has consulted and by the National Assembly (for example the report of any Assembly committee that has considered the draft Scheme). 
cy-gb	Bydd angen i Gomisiwn y Cynulliad ystyried sylwadau a wnaed amdano gan y sawl yr ymgynghorodd â hwy a chan y Cynulliad Cenedlaethol (er enghraifft adroddiad unrhyw un o bwyllgorau'r Cynulliad a ystyriodd y Cynllun drafft). 

en-gb	The Scheme (as amended in the light of this consultation process) will then need to be approved by the National Assembly.
cy-gb	Yna, bydd angen i'r Cynllun (fel y'i diwygiwyd o ganlyniad i'r broses ymgynghori hon) gael ei gymeradwyo gan y Cynulliad Cenedlaethol.

en-gb	These provisions will make it clear that accountability for the Assembly Commission’s bilingual services will be directly to the National Assembly (and therefore to the public) rather than to the Welsh Language Commissioner and Welsh Ministers as in the case of bodies on whom standards will be imposed under the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Bydd y darpariaethau hyn yn ei gwneud yn glir y bydd Comisiwn y Cynulliad yn atebol yn uniongyrchol i‘r Cynulliad Cenedlaethol (ac felly i'r cyhoedd) am ei wasanaethau dwyieithog, yn hytrach nag i Gomisiynydd y Gymraeg a Gweinidogion Cymru fel yn achos cyrff cyhoeddus y gosodir safonau arnynt o dan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	Subparagraph (11) makes it clear that it will be open to the Assembly Commission to adopt a Scheme which has been prepared in compliance with the requirements of this Act even if the necessary steps were taken before the Act comes into force.
cy-gb	Mae is-baragraff (11) yn ei gwneud yn glir y bydd yn agored i Gomisiwn y Cynulliad fabwysiadu Cynllun a baratowyd yn unol â gofynion y Ddeddf, hyd yn oed os bydd y camau angenrheidiol wedi cael eu cymryd cyn i'r Ddeddf ddod i rym.

en-gb	Subparagraphs (5), (6) and (7) deal with some (but not all) of the issues that the Scheme will need to address. 
cy-gb	Mae is-baragraffau (5), (6) a (7) yn ymdrin â rhai (ond nid yr holl) faterion y bydd angen i'r Cynllun ymdrin â hwy. 

en-gb	In subparagraph (5) the following are specified:
cy-gb	Yn is-baragraff (5), nodir yr hyn a ganlyn:

en-gb	(a) simultaneous interpretation;
cy-gb	cyfieithu ar y pryd;

en-gb	the publication of documents bilingually;
cy-gb	cyhoeddi dogfennau'n ddwyieithog;

en-gb	public engagement ;
cy-gb	ymgysylltu â'r cyhoedd;

en-gb	measures to foster and improve freedom of choice of official language;
cy-gb	mesurau i feithrin a gwella'r hawl i ddewis pa iaith swyddogol i'w defnyddio;

en-gb	the setting of targets and timescales for implementing the Scheme;
cy-gb	pennu targedau ac amserlenni ar gyfer gweithredu’r Cynllun;

en-gb	the allocation of responsibilities for that implementation;
cy-gb	dyrannu cyfrifoldebau ar gyfer gweithredu’r Cynllun;

en-gb	objective means of measuring the progress of that implementation; 
cy-gb	dulliau gwrthrychol o fesur cynnydd o ran gweithredu’r Cynllun; 

en-gb	and
cy-gb	a

en-gb	a language skills strategy for staff.
cy-gb	strategaeth sgiliau iaith ar gyfer staff.

en-gb	Subparagraph (6) includes a specific requirement for the Scheme to include provisions regarding the receipt, investigation and consideration of complaints of any failures to give effect to the Scheme.
cy-gb	Mae is-baragraff (6) yn cynnwys gofyniad penodol i'r Cynllun gynnwys darpariaethau ynghylch cwynion o fethiant i roi effaith i ddarpariaethau'r Cynllun yn dod i law a'r broses o ymchwilio i'r cwynion hynny a’u hystyried.

en-gb	Subparagraph (7) requires the Scheme to identify services to be provided in the official languages and to explain how they are to be provided consistently with subparagraph (5).
cy-gb	Mae is-baragraff (7) yn ei gwneud yn ofynnol i'r Cynllun nodi'r gwasanaethau i'w darparu yn yr ieithoedd swyddogol ac yn egluro sut y byddant yn cael eu darparu yn unol ag is-baragraff (5).

en-gb	Subparagraph (8) introduces a duty on the Assembly Commission to prepare an annual report on the operation of the Scheme, which will be laid before the National Assembly. 
cy-gb	Mae is-baragraff (8) yn cyflwyno dyletswydd ar Gomisiwn y Cynulliad i baratoi adroddiad blynyddol ar weithredu'r Cynllun, a osodir gerbron y Cynulliad Cenedlaethol. 

en-gb	Subparagraph (9) specifies matters that must be included in that report.
cy-gb	Mae is-baragraff (9) yn nodi'r materion y mae'n rhaid eu cynnwys yn yr adroddiad hwnnw.

en-gb	Subparagraph (10) requires the Commission to review the Scheme as soon as possible after each ordinary general election of Assembly Members. 
cy-gb	Mae is-baragraff (10) yn ei gwneud yn ofynnol i'r Comisiwn adolygu'r Cynllun cyn gynted ag sy'n bosibl ar ôl pob etholiad cyffredinol cyffredin o Aelodau Cynulliad. 

en-gb	Subparagraph (11) sets out the consultation requirements referred to in paragraph 21 above. 
cy-gb	Mae is-baragraff (11) yn nodi'r gofynion ymgynghori a amlinellir ym mharagraff 21 uchod. 

en-gb	The same arrangements will apply after each extraordinary general election that (by virtue of section 5(5) of the Government of Wales Act 2006) results in the following ordinary general election not being held because the extraordinary election takes place less than six months before the date on which the ordinary election would otherwise have been held.
cy-gb	Yr un fydd y trefniant ar ôl pob etholiad cyffredinol anghyffredin sy'n golygu (yn sgîl adran 5(5) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006) na chynhelir yr etholiad cyffredinol cyffredin dilynol os caiff yr etholiad anghyffredin ei gynnal llai na chwe mis cyn y dyddiad y byddai'r etholiad cyffredin wedi'i gynnal fel arall.

en-gb	Subparagraph (12) makes it clear that, once the Scheme has been formally adopted, the Assembly Commission is under a duty to give effect to it.
cy-gb	Unwaith y caiff y Cynllun ei fabwysiadu'n ffurfiol, mae is-baragraff (12) yn ei gwneud yn glir ei bod yn ddyletswydd ar Gomisiwn y Cynulliad i'w roi ar waith.

en-gb	Section 3 - Short title and commencement
cy-gb	Adran 3 - Enw byr a chychwyn

en-gb	This contains the title of the legislation and provides for the legislation to come into force the day after the Bill receives Royal Assent.
cy-gb	Mae hwn yn cynnwys teitl y ddeddfwriaeth ac yn darparu i'r ddeddfwriaeth ddod i rym y diwrnod ar ôl i'r Bil dderbyn Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	RECORD OF PROCEEDINGS IN THE NATIONAL ASSEMBLY FOR WALES
cy-gb	COFNOD Y TRAFODION YNG NGHYNULLIAD CENEDLAETHOL CYMRU

en-gb	31. The following table sets out the dates for each stage of the Act’s passage through the National Assembly for Wales. 
cy-gb	31. Mae'r tabl a ganlyn yn nodi'r dyddiadau ar gyfer pob cyfnod o lwybr yDdeddf drwy Gynulliad Cenedlaethol Cymru. 

en-gb	The Record of Proceedings and further information on the passage of this Act can be found on the NationalAssembly for Wales’ website at: http://www.assemblywales.org/bus-home/bus-legislation.htm
cy-gb	Gellir gweld Cofnod yTrafodion a rhagor o wybodaeth am lwybr y Ddeddf hon ar wefan CynulliadCenedlaethol Cymru yma: http://www.cynulliadcymru.org/bus-home/bus-legislation.htm

en-gb	Bill introduced
cy-gb	Cyflwyno'r Bil

en-gb	30 January 2012
cy-gb	30 Ionawr 2012

en-gb	Stage 1 - Committee consideration of general principles
cy-gb	Cyfnod 1 - Pwyllgor yn ystyried yr egwyddorion cyffredinol

en-gb	1 & 9 February 20121, 7, 15, 21 & 29 March 201225 April 2012
cy-gb	1 a 9 Chwefror 20121, 7, 15, 21 a 29 Mawrth 201225 Ebrill 2012

en-gb	Stage 1 - Debate in plenary on general principles
cy-gb	Cyfnod 1 - Dadl yn y Cyfarfod Llawn ar yr egwyddorion cyffredinol

en-gb	16 May 2012
cy-gb	16 Mai 2012

en-gb	Stage 2 - Committee consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 2 - Pwyllgor yn ystyried gwelliannau

en-gb	21 June 2012
cy-gb	21 Mehefin 2012

en-gb	Stage 3 - Plenary consideration of amendments
cy-gb	Cyfnod 3 - y Cyfarfod Llawn yn ystyried gwelliannau

en-gb	3 October 2012
cy-gb	3 Hydref 2012

en-gb	Stage 4 - Passing of the Bill in Plenary
cy-gb	Cyfnod 4 - Pasio'r Bil yn y Cyfarfod Llawn

en-gb	3 October 2012
cy-gb	3 Hydref 2012

en-gb	Royal Assent
cy-gb	Cydsyniad Brenhinol

en-gb	12 November 2012
cy-gb	12 Tachwedd 2012

en-gb	© Crown copyright 2012
cy-gb	© Hawlfraint y Goron 2012

en-gb	Printed and Published in the UK by the Stationery Office Limited under the authority and superintendence of Carol Tullo, Controller of Her Majesty’sStationery Office and Queen’s Printer of Acts of Parliament.
cy-gb	Argraffwyd a chyhoeddwyd yn y Deyrnas Unedig gan The Stationery Office Limited o dan awdurdod ac arolygiaeth Carol Tullo, Rheolwr Gwasg Ei Mawrhydiac Argraffydd Deddfau Seneddol y Frenhines.

en-gb	6
cy-gb	6