en-gb	Co-operate in the sharing of information and best practice.
cy-gb	Cydweithio drwy rannu gwybodaeth ac arferion gorau.

en-gb	Strengthen the Welsh economy.
cy-gb	Cryfhau economi Cymru.

en-gb	Achieving these objectives will help us to meet the commitment we set out in Prosperity for All to build on the successful Wales brand.
cy-gb	Bydd cyflawni’r amcanion hyn yn ein helpu i wireddu’n hymrwymiad yn Ffyniant i Bawb i ddatblygu brand llwyddiannus Cymru.

en-gb	Wales is outward-facing and forward-looking with a first class environment in which to invest, work, live, visit and study. Our culture, heritage and language make Wales distinctive in the world.
cy-gb	Mae Cymru yn wlad sy’n edrych y tu hwnt i’w ffiniau a thua’r dyfodol. Mae ganddi amgylchedd o’r radd flaenaf i fuddsoddi, gweithio, byw ac astudio ynddo ac i ymweld ag ef ac mae ein diwylliant, treftadaeth a’n hiaith yn gwneud Cymru yn wlad unigryw yn y byd.

en-gb	The Welsh economy is closely integrated into the EU Single Market and some 60 per cent of Welsh exports and around half of our imports are to and from the EU.
cy-gb	Mae economi Cymru wedi’i chymhathu’n glos â Marchnad Sengl yr UE ac mae rhyw 60% o allforion Cymru yn mynd i’r UE a thua hanner ein mewnforion yn dod ohono.

en-gb	In addition, many Welsh components are incorporated in goods and services exported to the EU from other parts of the UK.
cy-gb	Hefyd, mae llawer o gydrannau o Gymru yn cael eu hymgorffori mewn nwyddau a gwasanaethau sy’n cael eu hallforio i’r UE o rannau eraill y DU.

en-gb	Wales’ success in attracting foreign direct investment over many decades is significantly based on access to the EU market of more than 500 million customers.
cy-gb	Mae llwyddiant Cymru  i ddenu cwmnïau o wledydd eraill i fuddsoddi yma dros y degawdau yn seiliedig i raddau arwyddocaol ar ein gallu i werthu i farchnad yr UE o fwy na 500 miliwn o gwsmeriaid.

en-gb	We advocate that the UK should negotiate to retain full and unfettered access to the Single Market and we believe the UK should remain in the Customs Union.
cy-gb	Rydym yn dadlau y dylai’r DU drafod o blaid mynediad llawn a dilyffethair i’r Farchnad Sengl a chredwn y dylai’r DU aros yn yr Undeb Tollau.

en-gb	In any event, Wales will not turn its back on our trading partners in Europe or across the rest of the world.
cy-gb	Pa beth bynnag a ddigwydd, wnawn ni ddim troi ein cefnau ar ein partneriaid masnachol yn Ewrop nac ar draws y byd.

en-gb	Wales has a dynamic economy, with great opportunities for trade and investment.
cy-gb	Mae gan Gymru economi ddeinamig sy’n cynnig cyfleoedd masnachu a buddsoddi gwych.

en-gb	We have world-leading technology companies, excellent research and development facilities and a skilled workforce.
cy-gb	Mae gennym gwmnïau technoleg o fri rhyngwladol, cyfleusterau ymchwil a datblygu rhagorol a gweithlu medrus.

en-gb	We will work with business to promote Welsh products around the world and assist exports, investment and partnerships.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda busnesau i hyrwyddo cynnyrch o Gymru ledled y byd ac yn helpu allforwyr, buddsoddwyr a phartneriaethau.

en-gb	Brand and Marketing
cy-gb	Brand a Marchnata

en-gb	We will promote Wales through:
cy-gb	Byddwn yn hyrwyddo Cymru drwy:

en-gb	Building on the unified brand for Wales as a place in which to invest, work, live, visit and study.
cy-gb	Feithrin brand unol ar gyfer Cymru fel lle i fuddsoddi, gweithio, byw ac astudio ynddo ac i ymweld ag ef.

en-gb	Developing a strong digital led brand through the Wales Digital Gateway project, with a specific emphasis on wales.com as the unifying website.
cy-gb	Datblygu brand digidol cryf drwy brosiect Porth Digidol Cymru, gyda phwyslais penodol ar wales.com fel y wefan sy’n uno.

en-gb	Deploying tourism campaigns as the main flag carrier for our promotion of Wales in the UK and internationally.
cy-gb	Defnyddio ymgyrchoedd twristiaeth fel y prif gyfrwng ar gyfer hyrwyddo Cymru yn y DU a thu hwnt.

en-gb	Competing to host major sporting and cultural events to build Wales’ profile through the global events industry.
cy-gb	Cystadlu i gynnal digwyddiadau chwaraeon a diwylliannol mawr i gynyddu proffil Cymru drwy’r diwydiant digwyddiadau byd-eang.

en-gb	Deploying our cultural offer in support of the promotion of Wales’ economic and commercial interests and building our image abroad.
cy-gb	Defnyddio’n diwylliant i gefnogi ymgyrchoedd i hyrwyddo buddiannau economaidd a masnachol Cymru a datblygu’n delwedd dramor.

en-gb	Trade and Investment
cy-gb	Masnach a Buddsoddi

en-gb	We have prioritised exports and trade.
cy-gb	Rydym wedi blaenoriaethu allforion a masnach.

en-gb	We know that exporters become more flexible as they respond to market challenges and that adapting services or products to serve new markets drives creativity and innovation.
cy-gb	Gwyddom fod allforwyr yn dod yn fwy hyblyg wrth iddyn nhw ymateb i heriau’r farchnad a bod addasu gwasanaethau neu gynnyrch ar gyfer marchnadoedd newydd yn sbarduno creadigrwydd ac arloesedd.

en-gb	Promote exporting through a new marketing campaign, using our successful exporters as exemplars.
cy-gb	Annog busnesau i allforio drwy ymgyrch farchnata newydd, gan ddefnyddio’n hallforwyr llwyddiannus fel esiamplau.

en-gb	Work with businesses to overcome the challenges of EU exit.
cy-gb	Gweithio gyda busnesau i drechu’r heriau a ddaw yn sgil gadael yr UE.

en-gb	Work with groups of companies, nationally and regionally, to share best practice and exploit thematic strengths.
cy-gb	Gweithio gyda grwpiau o gwmnïau cenedlaethol a rhanbarthol i rannu arferion gorau a manteisio ar ein cryfderau thematig.

en-gb	Provide access to key export information.
cy-gb	Darparu gwybodaeth allweddol am allforio.

en-gb	We will work with partners including the Department for International Trade and the Foreign and Commonwealth Office to support our exporters to find new markets globally.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’n partneriaid, gan gynnwys yr Adran Fasnach Ryngwladol a’r Swyddfa Dramor a Chymanwlad, i helpu’n hallforwyr i gael hyd i farchnadoedd newydd.

en-gb	Provide tailored support for market entry, including identifying and making introductions to potential customers.
cy-gb	Rhoi help arbenigol iddyn nhw wrth fentro i farchnad newydd, gan gynnwys cael hyd i gwsmeriaid posibl a’u cyflwyno.

en-gb	Promote opportunities in their target markets.
cy-gb	Hyrwyddo cyfleoedd yn eu marchnadoedd targed.

en-gb	Support businesses to visit their target markets individually or as a group.
cy-gb	Helpu busnesau i ymweld â’u marchnadoedd targed, fel unigolion ac fel grwpiau.

en-gb	Promote Wales and Welsh exporters at international trade fairs overseas.
cy-gb	Hyrwyddo Cymru ac allforwyr Cymru mewn ffeiriau masnach dramor.

en-gb	We will ensure Welsh industries have a strong voice in future trade policy and we will listen to views and concerns from business and take them into account.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod gan ddiwydiannau Cymru lais cryf wrth inni ddatblygu polisi masnach yn y dyfodol a byddwn yn gwrando ar farn a phryderon busnesau ac yn eu hystyried.

en-gb	We are also examining new market developments such as around the low carbon economy to ensure we maximise the investment opportunities that could be presented to Wales.
cy-gb	Rydym hefyd yn ystyried y posibiliadau ar gyfer datblygu marchnadoedd newydd, er enghraifft yr economi carbon isel er mwyn inni allu gwneud y gorau o’r cyfleoedd i fuddsoddi yng Nghymru.

en-gb	Our approach to inward investment activity will be based on four elements:
cy-gb	Bydd ein gweithgarwch o ran denu mewnfuddsoddwyr yn seiliedig ar bedair elfen:

en-gb	Understanding the market, company drivers and opportunities for Wales.
cy-gb	Deall y farchnad, yr hyn sy’n sbarduno cwmnïau, a chyfleoedd i Gymru.

en-gb	Developing the ‘go to market’ proposition for Wales.
cy-gb	Datblygu cynnig ‘mynd i’r farchnad’ Cymru.

en-gb	Providing access to support for businesses, including the Department for International Trade, foreign trade organisations, professional services providers and property agents.
cy-gb	Helpu busnesau drwy, ymhlith eraill, yr Adran Fasnach Ryngwladol, cymdeithasau masnachu tramor, darparwyr gwasanaethau proffesiynol ac asiantwyr eiddo.

en-gb	Delivering the proposition to companies directly through events, seminars and direct relationships
cy-gb	Cyflwyno’r cynnig yn uniongyrchol i gwmnïau mewn digwyddiadau, seminarau a chysylltiadau uniongyrchol.

en-gb	Expansion of International Offices
cy-gb	Ehangu Swyddfeydd Rhyngwladol

en-gb	We will expand our international footprint, based on assessment of economic opportunity to promote Welsh businesses.
cy-gb	Byddwn yn ehangu’n hôl troed rhyngwladol, ar sail asesiad o gyfleoedd economaidd i hyrwyddo busnesau Cymru.

en-gb	We maintain a presence in the world’s major investing regions:
cy-gb	Mae gennym bresenoldeb eisoes ym mhrif ranbarthau buddsoddi’r byd:

en-gb	North America, Europe, the Middle East and Asia.
cy-gb	Gogledd America, Ewrop, y Dwyrain Canol ac Asia.

en-gb	Our presence in these key markets allows us to pursue trade and investment opportunities, build relationships and networks and to promote Wales.
cy-gb	Mae ein presenoldeb yn y marchnadoedd allweddol hyn yn caniatáu inni fynd ar ôl cyfleoedd i fasnachu a buddsoddi, meithrin cysylltiadau a rhwydweithiau a hyrwyddo Cymru.

en-gb	In 2018 we will open offices in Canada, Germany, France and Qatar.
cy-gb	Yn 2018, byddwn yn agor swyddfeydd yng Nghanada, yr Almaen, Ffrainc a Qatar.

en-gb	We will further review existing and new markets and allocate new resources where we see good opportunities.
cy-gb	Byddwn yn edrych eto ar ein marchnadoedd ac yn neilltuo adnoddau newydd lle gwelwn gyfleoedd da.

en-gb	Working Collaboratively
cy-gb	Gweithio ar y cyd

en-gb	Welsh Ministers have a direct and crucial role in supporting business and diplomatic relationships at the highest levels.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru rôl uniongyrchol a hanfodol o ran cefnogi cysylltiadau busnes a diplomyddol ar y lefelau uchaf.

en-gb	Acting across government, we will:
cy-gb	Gan weithredu ar draws y llywodraeth, byddwn yn:

en-gb	Publish an annual overseas events programme to enable companies to meet customers or engage through exhibitions and trade shows.
cy-gb	Cyhoeddi rhaglen flynyddol o ddigwyddiadau dramor er mwyn i gwmnïau allu cwrdd â chwsmeriaid a mynd i arddangosfeydd a sioeau masnach.

en-gb	Selectively link trade promotion with cultural or other activity which can promote Wales in-market, such as Welsh membership of the Massachusetts Institute of Technology (MIT) Liaison Programme or a Welsh National Opera tour, to maximise the opportunities.
cy-gb	Pan fo hynny’n briodol, cynnal digwyddiadau hyrwyddo masnach ar y cyd â gweithgarwch diwylliannol a gweithgarwch arall er mwyn hyrwyddo Cymru o fewn y farchnad e.e. aelodaeth Cymru o Raglen Ymgysylltu’r Massachusetts Institute of Technology (MIT) neu daith Opera Cenedlaethol Cymru, er mwyn gwneud y gorau o’r cyfleoedd.

en-gb	We will deploy a programme of global events around St David’s Day to raise our profile in strategic overseas markets.
cy-gb	Byddwn yn cynnal rhaglen o ddigwyddiadau drwy’r byd ar ddydd Gŵyl Dewi i godi’n proffil mewn marchnadoedd strategol dramor.

en-gb	Use overseas visits by Welsh Ministers to raise Wales’ profile with business, international organisations, foreign governments and key decision makers.
cy-gb	Manteisio ar ymweliadau tramor Gweinidogion Cymru i godi proffil Cymru ymhlith busnesau, sefydliadau rhyngwladol, llywodraethau tramor a phenderfynwyr allweddol.

en-gb	Exploit the commercial developments at Cardiff Airport including the new scheduled service between Cardiff and Doha which is due to start in May 2018 and will open up new and dynamic direct international links.
cy-gb	Manteisio ar y datblygiadau masnachol ym Maes Awyr Caerdydd, gan gynnwys y gwasanaethau newydd rhwng Caerdydd a Doha a fydd yn dechrau ym mis Mai 2018 ac yn agor cysylltiadau rhyngwladol deinamig a newydd.

en-gb	Stimulate and support a programme of inward visits - both diplomatic and commercial - to promote a clearer understanding of what Wales offers.
cy-gb	Symbylu ac yn cefnogi rhaglen o ymweliadau diplomyddol a masnachol â Chymru i hybu dealltwriaeth gliriach o’r hyn sydd gennym i’w gynnig.

en-gb	Build stronger and more formal arrangements with neighbouring English regions to exploit postBrexit supply chain opportunities in manufacturing and to ensure Welsh businesses benefit from multi-regional trade initiatives, such as those conducted under the banner of the Northern Powerhouse or Great Campaign.
cy-gb	Meithrin trefniadau cryfach a mwy ffurfiol â rhanbarthau cyffiniol yn Lloegr i fanteisio ar y cyfleoedd y gall cadwyni cyflenwi gweithgynhyrchu eu cynnig ar ôl Brexit a sicrhau bod busnesau Cymru yn elwa ar fentrau masnachu amlranbarthol, fel y rheini a gynhelir dan faner y Northern Powerhouse neu’r Ymgyrch ‘Great’.

en-gb	Recognise the international role played by our universities and the economic importance of the beneficial links they provide to the wider world through students, research and business relationships.
cy-gb	Cydnabod y rôl ryngwladol y mae’n Prifysgolion yn ei chwarae a hefyd bwysigrwydd economaidd y cysylltiadau buddiol y maent yn eu meithrin gyda’r byd ehangach drwy fyfyrwyr, gwaith ymchwil a busnesau.

en-gb	The Impact of EU Exit
cy-gb	Effaith Gadael yr UE

en-gb	The UK’s decision to leave the EU means change for our relationships with the EU and the rest of the world.
cy-gb	Mae penderfyniad y DU i adael yr UE yn golygu newid ein perthynas â’r UE a gweddill y byd.

en-gb	Wales must remain an open and outward facing economy and our White Paper, ‘Securing Wales’ Future,’ outlines our key interests.
cy-gb	Mae economi Cymru yn parhau’n un agored sy’n wynebu tuag allan ac mae ein Papur Gwyn, ‘Diogelu Dyfodol Cymru,’ yn amlinellu’n prif fuddiannau.

en-gb	Some 60 per cent of identifiable Welsh exports go to the EU market.
cy-gb	Mae rhyw 60 y cant o allforion ‘cyfan’ Cymru yn mynd i’r UE.

en-gb	We need to retain full and unfettered access to the Single Market and we want the UK to remain part of a Customs Union with the EU.
cy-gb	Rhaid inni sicrhau mynediad llawn a dirwystr i’r Farchnad Sengl ac rydym am i’r DU aros yn rhan o’r Undeb Tollau â’r UE.

en-gb	The uncertainty surrounding the UK’s position is damaging and the Welsh Government is committed to doing all we can to build investor and business confidence in Wales.
cy-gb	Mae’r ansicrwydd ynghylch sefyllfa’r DU yn niweidiol ac mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wneud popeth posibl i ennyn hyder buddsoddwyr a busnesau yng Nghymru.

en-gb	We are engaged with the UK Government in vigorous defence of Wales’ best interests.
cy-gb	Rydym yn amddiffyn buddiannau Cymru’n ffyrnig yn ein trafodaethau â Llywodraeth y DU.

en-gb	We seek effective consultation by the UK Government on negotiations around new international Free Trade Agreements to reflect and protect Wales’ interests.
cy-gb	Rydym wedi gofyn i Lywodraeth y DU ymgynghori’n effeithiol â ni wrth iddi drafod Cytundebau Masnachu Rydd ryngwladol newydd er mwyn gwneud yn siŵr ei bod yn ystyried ac yn amddiffyn buddiannau Cymru.

en-gb	We demand a strong voice for Wales in trade governance arrangements managed by the UK Government.
cy-gb	Mynnwn lais cryf i Gymru yn y trefniadau masnachu a reolir gan Lywodraeth y DU.

en-gb	European Relationships
cy-gb	Ein Perthynas ag Ewrop

en-gb	We commit to build and maintain European partnerships.
cy-gb	Rydym wedi ymrwymo i feithrin a chynnal partneriaethau ag Ewrop.

en-gb	The Welsh Government values its relationships with friends and neighbours in Europe and EU exit will not change this essential fact.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru’n yn gwerthfawrogi’i pherthynas â’i ffrindiau a’i chymdogion yn Ewrop ac ni fydd gadael yr UE yn newid y ffaith sylfaenol honno.

en-gb	Outside the EU, we will commit to maintaining co-operative relationships with European countries and regions around our common interests including areas like trade and investment, economic development, innovation, education, environment, climate change, maritime and culture.
cy-gb	Y tu allan i’r UE, byddwn yn ymrwymo i gynnal perthynas gydweithredol â gwledydd a rhanbarthau yn Ewrop yn unol â’n buddiannau cyffredin mewn meysydd fel masnachu a buddsoddi, datblygu economaidd, arloesi, addysg, yr amgylchedd, y newid yn yr hinsawdd, y môr a diwylliant.

en-gb	We will prioritise our relationships with our nearest neighbours Ireland and Brittany, while looking to forge and sustain other relationships and networks.
cy-gb	Byddwn yn rhoi blaenoriaeth i’n perthynas â’n cymdogion agosaf yn Iwerddon a Llydaw gan chwilio ar yr un pryd am gyfleoedd i greu a chynnal cysylltiadau a rhwydweithiau eraill.

en-gb	Wales benefits from a cross-border and international context in many areas of our devolved responsibilities, developed through our years of EU membership.
cy-gb	Mae Cymru’n elwa ar gyd-destun trawsffiniol a rhyngwladol yn llawer o’r meysydd y mae’n gyfrifol amdanynt. Datblygwyd y cyd-destun hwnnw ar ôl blynyddoedd o fod yn aelod o’r UE.

en-gb	Outside the EU, we will work even harder and with great commitment, to ensure Wales does not retreat to an insular and isolated position.
cy-gb	Y tu allan i’r UE, byddwn yn gweithio hyd yn oed yn galetach a chyda mwy o ymroddiad i sicrhau nad yw Cymru’n troi’n ynysig a digyfaill.

en-gb	Our plan sets out our vision of inclusive growth, built on strong foundations, supercharged industries of the future and productive regions.
cy-gb	Mae ein Cynllun yn disgrifio’n gweledigaeth ar gyfer twf cynhwysol, wedi’i adeiladu ar seiliau cadarn, diwydiannau cryf yn y  dyfodol a rhanbarthau cynhyrchiol.

en-gb	We live in an age of unprecedented change alongside huge opportunity – a fourth industrial age with implications for us all, for every business and every community.
cy-gb	Rydym yn byw mewn oes o newid na welwyd ei debyg o’r blaen ond mae’r cyfleoedd yn anferthol – dyma’r bedwaredd oes ddiwydiannol a bydd yn effeithio arnom i gyd ac ar bob busnes a phob cymuned.

en-gb	Equipping our people, places and businesses to face the future with confidence is a huge responsibility.
cy-gb	Mae’n arfogi’n pobl, lleoedd a busnesau i allu wynebu’r dyfodol yn hyderus yn gyfrifoldeb aruthrol.

en-gb	We cannot do this alone.
cy-gb	Ond ni allwn wneud hynny ar ein pen ein hunain.

en-gb	Through this Plan, we provide leadership in setting the direction we need to take and we call upon others to join us on this journey.
cy-gb	Drwy’r Cynllun hwn, rydym yn rhoi arweiniad o ran pennu’r cyfeiriad y mae angen inni ei deithio a galwn ar eraill i ymuno â ni ar daith.

en-gb	As we chart this new course we want everyone in business, in our learning institutions, in trade unions and wider civic society to play their part in changing our future from today.
cy-gb	Wrth inni ddilyn y trywydd newydd hwn, rydym am i’n busnesau, ein sefydliadau addysgu, ein hundebau llafur a’r gymdeithas sifig ehangach oll chwarae eu rhan i newid ein dyfodol o heddiw ymlaen.

en-gb	We know that a Plan in isolation will not transform Wales for the better.
cy-gb	Gwyddom na all Cynllun ar ei ben ei hun weddnewid Cymru er gwell.

en-gb	Real change demands effective implementation and delivery.
cy-gb	I sicrhau newid go iawn, rhaid ei roi ar waith a’i gyflawni’n effeithiol.

en-gb	We commit to working with social partners and others in the implementation of key pillars of this plan.
cy-gb	Rydym yn ymrwymo i weithio gyda phartneriaid cymdeithasol ac eraill i roi prif elfennau’r Cynllun hwn ar waith.

en-gb	That is why, following the publication of this plan, we will undertake a programme of engagement to inform implementation of the Economic Contract and Regional Economic Development.
cy-gb	Dyma pam, ar ôl cyhoeddi’r Cynllun hwn, y byddwn yn cynnal rhaglen o ymgysylltu a fydd yn dylanwadu ar y ffordd y byddwn yn ei roi ar waith ac yn ei gyflawni. Bydd hynny’n cynnwys ymgysylltu ar roi’r Contract Economaidd a Datblygu Economaidd Rhanbarthol ar waith.

en-gb	The scale of our ambition is huge and this Plan delivers a clear shift in approach.
cy-gb	Mae’n huchelgais yn anferth ac mae’r Cynllun hwn yn golygu newid clir.

en-gb	This change is not limited to individual policies, but also strikes at the heart of how we approach issues and how we develop solutions.
cy-gb	Nid yw’r newid hwnnw wedi’i gyfyngu i bolisïau unigol ond mae’n mynd at wraidd y ffordd yr awn i’r afael â phethau a sut yr awn ati i greu atebion.

en-gb	It supports a major cultural shift in the way we work inside and outside government.
cy-gb	Mae’n cefnogi newid mawr i’n diwylliant  a’n hymddygiad ac i’n ffordd o weithio – y tu allan i’r llywodraeth ac oddi mewn iddi.

en-gb	We need to understand the progress we are making, recognising of course that economic outcomes are influenced by a range of issues that are outside the control of Welsh Government.
cy-gb	Mae angen iddi ddeall y camau yr ydym yn eu cymryd a chydnabod wrth gwrs fod rhif y gwlith o ffactorau y tu allan i reolaeth Llywodraeth Cymru yn dylanwadu ar ganlyniadau economaidd.

en-gb	UK Government policy, EU exit negotiations and the state of the global economy are all hugely influential.
cy-gb	Mae polisïau Llywodraeth y DU, trafodaeth gadael yr UE a chyflwr economi’r byd i gyd yn cael dylanwad aruthrol.

en-gb	The national well-being indicators provide a clear and consistent framework for measuring outcomes we want to see as a nation.
cy-gb	Mae’r dangosyddion llesiant cenedlaethol yn fframwaith clir a chyson ar gyfer mesur y canlyniadau yr ydym yn awyddus i’w gweld fel cenedl.

en-gb	In line with the Prosperity for All strategy, we will use there to track progress over the longer term.
cy-gb	Yn unol â’r strategaeth yn Ffyniant i Bawb, byddwn yn eu defnyddio i dracio cynnydd dros y tymor hwy.

en-gb	This Plan is an agenda for the long-term and whilst we are confident in its actions, we will continue to evaluate our policies, programmes and interventions to ensure they remain relevant to a changing world.
cy-gb	Agenda yw’r cynllun hwn ar gyfer y tymor hir ac er bod gennym ffydd yn y camau y mae’n eu cynnig, byddwn yn parhau i gloriannu’n polisïau, rhaglenni ac ymyriadau er mwyn sicrhau eu bod yn parhau’n berthnasol  i fyd cyfnewidiol.

en-gb	Explanatory Memorandum to:
cy-gb	Memorandwm Esboniadol ar gyfer:

en-gb	The Special Procedure Licences (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Trwyddedau Triniaeth Arbennig (Cymru) 2024

en-gb	The Special Procedures Approved Premises and Vehicles (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Mangreoedd a Cherbydau a Gymeradwywyd o ran Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024

en-gb	The Special Procedures Exempted Individuals (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Unigolion sydd wedi eu Hesemptio o ran Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024

en-gb	The Prescribed Objects for Body Piercing (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Tyllu'r Corff (Triniaethau Arbennig) (Cymru) 2024

en-gb	The Special Procedures Licensing Committees (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Pwyllgorau Trwyddedu Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024

en-gb	This Explanatory Memorandum has been prepared by Health Protection Policy and Priority Programmes branch of the Welsh Government and is laid before Senedd Cymru in conjunction with the above subordinate legislation and in accordance with Standing Order 27.1.
cy-gb	Lluniwyd y Memorandwm Esboniadol hwn gan gangen Polisïau Diogelu Iechyd a Rhaglenni Blaenoriaeth Llywodraeth Cymru ac fe'i gosodir gerbron Senedd Cymru ar y cyd â'r is-ddeddfwriaeth uchod ac yn unol â Rheol Sefydlog 27.1.

en-gb	Cabinet Secretary’s Declaration
cy-gb	Datganiad Ysgrifennydd y Cabinet

en-gb	In my view, this Explanatory Memorandum gives a fair and reasonable view of the expected impact of The Special Procedure Licences (Wales) Regulations 2024; The Special Procedures Approved Premises and Vehicles (Wales) Regulations 2024 ; The Special Procedures Exempted Individuals (Wales) Regulations 2024 ; The Prescribed Objects for Body Piercing (Wales) Regulations 2024 ; The Special Procedures Licensing Committees (Wales) Regulations 2024. I am satisfied that the benefits justify the likely costs.
cy-gb	Yn fy marn i, mae'r Memorandwm Esboniadol hwn yn rhoi darlun teg a rhesymol o effaith ddisgwyliedig Rheoliadau Trwyddedau Triniaeth Arbennig (Cymru) 2024; Rheoliadau Mangreoedd a Cherbydau a Gymeradwywyd o ran Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024; Rheoliadau Unigolion sydd wedi eu Hesemptio o ran Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024; Rheoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Tyllu'r Corff (Cymru) 2024; Rheoliadau Pwyllgorau Trwyddedu Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024) ac rwyf wedi fy modloni bod y manteision yn cyfiawnhau’r costau tebygol.

en-gb	Rt Hon Mark Drakeford MS
cy-gb	Y Gwir Anrh Mark Drakeford AS

en-gb	Cabinet Secretary for Health and Social Care
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol

en-gb	1.1 These regulations and statutory guidance fully enact Part 4 and Schedule 3 of the Public Health (Wales) Act 2017 (‘the Act’).
cy-gb	1.1    Mae'r rheoliadau a'r canllawiau statudol hyn yn deddfu Rhan 4 o Ddeddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017 (‘y Ddeddf’) ac Atodlen 3 iddi yn llawn.

en-gb	They deal with the creation of a mandatory licensing scheme for practitioners, premises and vehicles associated with the performance of special procedures.
cy-gb	Maent yn ymdrin â chreu cynllun trwyddedu mandadol ar gyfer ymarferwyr, mangreoedd a cherbydau sy'n gysylltiedig â chyflawni triniaethau arbennig.

en-gb	There are four special procedures named in section 57 of the Act: acupuncture (including dry needlling); body piercing; electrolysis and tattooing (including semi-permanent make up).
cy-gb	Mae pedair triniaeth arbennig wedi'u henwi yn adran 57 o'r Ddeddf: aciwbigo (gan gynnwys nodwyddo sych); tyllu'r corff; electrolysis a thatŵio (gan gynnwys colur lled-barhaol).

en-gb	1.2 The mandatory scheme, when commenced, will be operated by all local authorities in Wales and enforcement requirements of the scheme will be consistent across all 22 local authorities.
cy-gb	1.2    Bydd y cynllun mandadol, pan gaiff ei gychwyn, yn cael ei weithredu gan bob awdurdod lleol yng Nghymru a bydd gofynion gorfodi'r cynllun yn gyson ar draws pob un o'r 22 awdurdod lleol.

en-gb	There are no inherited rights from the existing local authority registration scheme, so the licensing scheme will apply equally to all new and current practitioners of the four special procedures, and all premises or vehicles within which these procedures are performed.
cy-gb	Nid oes unrhyw hawliau etifeddol o'r cynllun cofrestru presennol i awdurdodau lleol, felly bydd y cynllun trwyddedu yr un mor gymwys i holl ymarferwyr newydd a presennol y pedair triniaeth arbennig, a phob mangre neu gerbyd y cyflawnir y triniaethau hyn ynddynt.

en-gb	1.3 The requirements of the scheme are that all practitioners of any of the four procedures will require a licence and all premises or vehicles in which any of the procedures are performed will require an approval certificate.
cy-gb	1.3    Gofynion y cynllun yw y bydd angen trwydded ar holl ymarferwyr unrhyw un o'r pedair triniaeth ac y bydd angen tystysgrif gymeradwyo ar bob mangre neu gerbyd lle y cyflawnir unrhyw un o'r triniaethau.

en-gb	In addition, there are mandatory licensing conditions and premises/vehicle approval conditions which will apply in all cases.
cy-gb	Yn ogystal, mae amodau trwyddedu mandadol ac amodau cymeradwyo mangreoedd/cerbydau a fydd yn gymwys ym mhob achos.

en-gb	This will ensure a consistency of approach across Wales in terms of standards of practice relating to infection protection and control procedures to assure the health and safety of all clients and practitioners.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau cysondeb o ran dull gweithredu ledled Cymru o ran safonau ymarfer yn ymwneud â gweithdrefnau rheoli a diogelu rhag heintiau i sicrhau iechyd a diogelwch pob cleient ac ymarferwr.

en-gb	The requirements of the scheme apply to anyone who performs these procedures in Wales, so will also apply to practitioners who reside outside Wales but visit occasionally or cross the border to work, and to those purpose-equipped vehicles brought into Wales from which special procedures are performed.
cy-gb	Mae gofynion y cynllun yn gymwys i unrhyw un sy'n cyflawni'r triniaethau hyn yng Nghymru, felly byddant yn gymwys hefyd i ymarferwyr sy'n byw y tu allan i Gymru ond sy'n ymweld o bryd i'w gilydd neu'n croesi'r ffin i weithio, ac i'r cerbydau pwrpasol hynny sy'n dod i mewn i Gymru ac y mae triniaethau arbennig yn cael eu cyflawni ynddynt.

en-gb	1.4 The overarching purpose of the legislation is to improve standards of hygiene and safety for the general public who wish to obtain any of the four special procedures.
cy-gb	1.4    Diben cyffredinol y ddeddfwriaeth yw gwella safonau hylendid a diogelwch i'r cyhoedd yn gyffredinol sy'n dymuno cael unrhyw un o'r pedair triniaeth arbennig.

en-gb	This legislation provides the detail of the requirements of the scheme to allow it to operate and to be administered and enforced by local authorities.
cy-gb	Mae'r ddeddfwriaeth hon yn rhoi manylion gofynion y cynllun i'w alluogi i weithredu a chael ei weinyddu a'i orfodi gan yr awdurdodau lleol.

en-gb	The legislation does not attempt to address or improve any specific societal disadvantages or issues, but to ensure that these special procedures are performed to consistent standards in every area of Wales.
cy-gb	Nid yw'r ddeddfwriaeth yn ceisio mynd i'r afael ag unrhyw anfanteision neu faterion cymdeithasol penodol, y nod yn hytrach yw sicrhau bod y triniaethau arbennig hyn yn cael eu cyflawni yn ôl safonau cyson ym mhob rhan o Gymru.

en-gb	1.5   Under section 66(11) of the Act, the Welsh Ministers must issue guidance to local authorities about matters to be taken into account in deciding whether an applicant’s fitness to perform a special procedure has been called into question.
cy-gb	1.5   O dan adran 66(11) o'r Ddeddf, rhaid i Weinidogion Cymru roi canllawiau i'r awdurdodau lleol ynghylch materion sydd i'w hystyried wrth benderfynu a oes amheuaeth wedi’i chodi, ac os oes, i ba raddau, ynghylch addasrwydd ceisydd i gyflawni triniaeth arbennig.

en-gb	This ‘fitness’ is related solely to whether the individual has unspent convictions for ‘relevant offences’ as defined in section 66(8) of the Act.
cy-gb	Mae'r ‘addasrwydd’ hwn yn ymwneud yn unig ag a oes gan yr unigolyn gollfarnau heb eu disbyddu am ‘droseddau perthnasol’ fel y'u diffinnir yn adran 66(8) o'r Ddeddf.

en-gb	These are largely offences of violence, sexual misconduct or offences under  health and safety legislation or other parts of the Act.
cy-gb	Mae'r rhain i raddau helaeth yn droseddau o drais, camymddwyn rhywiol neu droseddau o dan ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch neu rannau eraill o'r Ddeddf.

en-gb	This guidance will be published on the Welsh Government website and issued to local authorities in due course.
cy-gb	Bydd y canllawiau hyn yn cael eu cyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru a'u dyroddi i'r awdurdodau lleol maes o law.

en-gb	2.1 None.
cy-gb	2.1  Dim.

en-gb	3.1 The Public Health (Wales) Act 2017 (“the Act”) was passed by the National Assembly for Wales on 16 May 2017, and Royal Assent was received on 3 July 2017.
cy-gb	3.1 Pasiwyd Deddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017 (“y Ddeddf”) gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 16 Mai 2017, ac fe gafodd y Cydsyniad Brenhinol ar 3 Gorffennaf 2017.

en-gb	This is the parent Act for these regulations and was developed following consultation on a Public Health White Paper, which included a series of legislative proposals to address a number of public health issues in Wales.
cy-gb	Dyma'r rhiant-ddeddf ar gyfer y rheoliadau hyn ac fe'i datblygwyd yn dilyn ymgynghoriad ar Bapur Gwyn Iechyd y Cyhoedd, a oedd yn cynnwys cyfres o gynigion deddfwriaethol i fynd i'r afael â nifer o faterion iechyd y cyhoedd yng Nghymru.

en-gb	The focus of the Act is on shaping social conditions that are conducive to good health, and where possible, avoiding health harms that can be averted.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn canolbwyntio ar lunio amodau cymdeithasol sy'n ffafriol i iechyd da, a phan fo modd, osgoi ffactorau sy'n niweidio iechyd y gellir eu hosgoi.

en-gb	3.2 The Act is wide ranging in its subject matter and includes provisions in a number of discrete policy areas, all of which aim to address contemporary challenges to health and well-being in Wales.
cy-gb	3.2    Mae'r Ddeddf yn eang o ran ei phwnc ac yn cynnwys darpariaethau mewn nifer o feysydd polisi ar wahân, a nod pob un ohonynt yw ymdrin â heriau cyfoes i iechyd a llesiant yng Nghymru.

en-gb	It is comprised of 127 sections within 9 Parts and 4 Schedules.
cy-gb	Yn y Ddeddf ceir 127 o adrannau mewn naw Rhan a phedair Atodlen.

en-gb	3.3 This Explanatory Memorandum and Regulatory Impact Assessment (RIA) are concerned solely with regulations to be made to fully enact Part 4 and Schedule 3 of the Act, that deal with special procedures and the related statutory guidance.
cy-gb	3.3    Mae'r Memorandwm Esboniadol a'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol (RIA) hyn yn ymwneud yn unig â rheoliadau sydd i'w gwneud i ddeddfu Rhan 4 o’r Ddeddf ac Atodlen 3 iddi yn llawn, sy'n ymdrin â thriniaethau arbennig a'r canllawiau statudol cysylltiedig.

en-gb	3.4 Part 5 of the Act in respect of intimate piercing of minors under the age of 18 is closely related to Part 4 and has already been commenced.
cy-gb	3.4    Mae Rhan 5 mewn perthynas â rhoi twll mewn rhan bersonol o’r corff yn achos pobl ifanc o dan 18 oed yn gysylltiedig yn agos â Rhan 4 ac mae eisoes wedi'i chychwyn.

en-gb	This Part has the effect of defining the body parts considered ‘intimate’ and prohibiting body piercers from performing or arranging to perform piercings of those body parts on children under the age of 18 years.
cy-gb	Effaith y Rhan hon yw diffinio'r rhannau o'r corff a ystyrir yn ‘bersonol’ a gwahardd tyllwyr corff rhag rhoi neu drefnu rhoi twll yn y rhannau hynny o'r corff yn achos plant o dan 18 oed.

en-gb	The Prescribed Objects for Intimate Piercing (Wales) Regulations 2019 (S.I. 2019/1120 W. 194) are  in force and have the effect of defining an object for the purposes of the prohibition within Part 5 of the Act.
cy-gb	Mae Rheoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Rhoi Twll mewn Rhan Bersonol o’r Corff (Cymru) 2019 (O.S. 2019/1120 Cy.194) mewn grym a'u heffaith yw diffinio gwrthrych at ddibenion y gwaharddiad yn Rhan 5 o'r Ddeddf.

en-gb	As this Part has been commenced and the Regulations are in force, these do not form part of this Explanatory Memorandum and RIA.
cy-gb	Gan fod y Rhan hon wedi'i chychwyn a'r Rheoliadau eisoes mewn grym, nid yw'r rhain yn rhan o'r Memorandwm Esboniadol hwn a’r RIA.

en-gb	3.5 Sections 62(1), (4) and (5), 63(1) and (5), 76(4) and (5) of, and paragraphs 4(4) and 5(3) of Schedule 3 to the Act gives the Welsh Ministers the power to make regulations about special procedure licences.
cy-gb	3.5    Mae adrannau 62(1), (4) a (5), 63(1) a (5), 76(4) a (5) o’r Ddeddf, a pharagraffau 4(4) a 5(3) o Atodlen 3 iddi, yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch trwyddedau triniaeth arbennig.

en-gb	These Regulations relate to a number of various aspects including the criteria that must be met for a special procedure licence to be granted, the form and content of the special procedure licence and the mandatory licensing conditions that must be attached to the licence and adhered to by the licence holder.
cy-gb	Mae'r Rheoliadau hyn yn ymwneud â nifer o wahanol agweddau gan gynnwys y meini prawf y mae rhaid eu bodloni er mwyn i drwydded triniaeth arbennig gael ei rhoi, ffurf a chynnwys y drwydded triniaeth arbennig a'r amodau trwyddedu mandadol y mae rhaid iddynt fod ynghlwm wrth y drwydded ac y mae rhaid i ddeiliad y drwydded lynu wrthynt.

en-gb	3.6 Section 123(2)(b) of the Act provides that the draft affirmative resolution procedure will apply to Regulations made under sections 62 and 63 of the Act.
cy-gb	3.6    Mae adran 123(2)(b) o'r Ddeddf yn darparu y bydd y weithdrefn penderfyniad cadarnhaol ddrafft yn gymwys i Reoliadau a wneir o dan adrannau 62 a 63 o'r Ddeddf.

en-gb	3.7 Section 123(3) of the Act provides that the negative resolution procedure will apply to any other Regulations made under the Act.
cy-gb	3.7    Mae adran 123(3) o'r Ddeddf yn darparu y bydd y weithdrefn penderfyniad negyddol yn gymwys i unrhyw Reoliadau eraill a wneir o dan y Ddeddf.

en-gb	3.8 Under section 40 of the Legislation (Wales) Act 2019, provision subject to the negative procedure may be combined in the same instrument as provision subject to the draft affirmative procedure.
cy-gb	3.8   O dan adran 40 o Ddeddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019, caniateir cyfuno darpariaeth sy'n ddarostyngedig i'r weithdrefn negyddol yn yr un offeryn â darpariaeth sy'n ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol ddrafft.

en-gb	As a result, the draft affirmative procedure applies to these Regulations.
cy-gb	O ganlyniad, mae'r weithdrefn gadarnhaol ddrafft yn gymwys i'r Rheoliadau hyn.

en-gb	3.9 Sections 69(8) and (9), 70(3), (7), (8) and (9), 71(4), 72(5) and 76(4) and (5) of the Act give the Welsh Ministers the power to make regulations about approved premises and vehicles.
cy-gb	3.9    Mae adrannau 69(8) a (9), 70(3), (7), (8) a (9), 71(4), 72(5) a 76(4) a (5) o'r Ddeddf yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch mangreoedd a cherbydau a gymeradwywyd.

en-gb	For context the new licensing scheme will require special procedures to be performed at a premises or in a vehicle that has been approved by a local authority for that purpose unless that premises or vehicle is exempt.
cy-gb	Ar gyfer cyd-destun bydd y cynllun trwyddedu newydd yn ei gwneud yn ofynnol i driniaethau arbennig gael eu cyflawni mewn mangre neu mewn cerbyd a gymeradwywyd gan awdurdod lleol at y diben hwnnw oni bai bod y fangre honno neu'r cerbyd hwnnw wedi'i hesemptio neu wedi'i esemptio.

en-gb	If a local authority is satisfied the premises or vehicle is to be approved, they will issue an approval certificate authorising that approval.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol wedi'i fodloni bod y fangre neu'r cerbyd i gael ei chymeradwyo neu ei gymeradwyo, bydd yn dyroddi tystysgrif gymeradwyo sy'n awdurdodi'r gymeradwyaeth honno.

en-gb	3.10 These Regulations relate to a number of various aspects around approvals including the criteria that must be met for an approval certificate to be granted, the form and content of the approval certificate, the mandatory approval conditions that must be attached to the approval certificate and adhered to and appealing against the refusal of an approval.
cy-gb	Mae'r Rheoliadau hyn yn ymwneud â nifer o wahanol agweddau ar gymeradwyaethau, gan gynnwys y meini prawf y mae rhaid eu bodloni er mwyn i dystysgrif gymeradwyo gael ei rhoi, ffurf a chynnwys y dystysgrif gymeradwyo, yr amodau cymeradwyo mandadol y mae rhaid eu hatodi i'r dystysgrif gymeradwyo a glynu wrthynt ac apelio yn erbyn gwrthod cymeradwyaeth.

en-gb	3.11 Section 123(2)(b) of the Act provides that the draft affirmative resolution procedure will apply to Regulations made under sections 69(8) and 70(3)(a) or (c) to the Act.
cy-gb	3.11  Mae adran 123(2)(b) o'r Ddeddf yn darparu y bydd y weithdrefn penderfyniad cadarnhaol ddrafft yn gymwys i Reoliadau a wneir o dan adrannau 69(8) a 70(3)(a) neu (c) o'r Ddeddf.

en-gb	Section 123(3) of the Act provides that the negative resolution procedure will apply to any other Regulations made under the Act.
cy-gb	Mae adran 123(3) o'r Ddeddf yn darparu y bydd y weithdrefn penderfyniad negyddol yn gymwys i unrhyw Reoliadau eraill a wneir o dan y Ddeddf.

en-gb	3.12 Under section 40 of the Legislation (Wales) Act 2019, provision subject to the negative procedure may be combined in the same instrument as provision subject to the draft affirmative procedure.
cy-gb	3.12  O dan adran 40 o Ddeddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019, caniateir cyfuno darpariaeth sy'n ddarostyngedig i'r weithdrefn negyddol yn yr un offeryn â darpariaeth sy'n ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol ddrafft.

en-gb	As a result, the draft affirmative procedure applies to these Regulations.
cy-gb	O ganlyniad, bydd y weithdrefn gadarnhaol yn gymwys i'r Rheoliadau hyn.

en-gb	3.13 Section 58(2) of the Act provides that a person performing a special procedure in Wales on someone else, in the course of a business, must be licensed, unless they are exempt.
cy-gb	3.13  Mae adran 58(2) o'r Ddeddf yn darparu bod rhaid i berson sy'n rhoi triniaeth arbennig i rywun arall yng Nghymru, fel rhan o'i fusnes, gael ei drwyddedu, oni bai ei fod wedi'i esemptio.

en-gb	Section 60 of the Act gives the Welsh Ministers the power to make regulations to exempt qualifying professions from the requirement to obtain a special procedure licence.
cy-gb	Mae adran 60 o'r Ddeddf yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau i esemptio proffesiynau cymwys rhag y gofyniad i gael trwydded triniaeth arbennig.

en-gb	3.14 These Regulations are being made under the draft affirmative resolution procedure as required by section 123(2)(b) of the Act.
cy-gb	3.14  Mae'r Rheoliadau hyn yn cael eu gwneud o dan y weithdrefn penderfyniad cadarnhaol ddrafft fel sy'n ofynnol o dan adran 123(2)(b) o'r Ddeddf.

en-gb	3.15 Under Part 4 of the Act, a local authority may be required to hold a hearing in specified circumstances.
cy-gb	3.15  O dan Ran 4 o'r Ddeddf, gall fod yn ofynnol i awdurdod lleol gynnal gwrandawiad mewn amgylchiadau penodedig.

en-gb	Examples include but are not limited to where the local authority intends to refuse an application for a special procedure licence, where the local authority intends to revoke a special procedure licence, or where the local authority wishes to designate an individual as a person requiring a special procedure licence if they intend to perform a special procedure (section 61(1) of the Act).
cy-gb	Mae enghreifftiau'n cynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i achosion pan fo'r awdurdod lleol yn bwriadu gwrthod cais am drwydded triniaeth arbennig, pan fo'r awdurdod lleol yn bwriadu dirymu trwydded triniaeth arbennig, neu pan fo'r awdurdod lleol yn dymuno dynodi unigolyn yn berson y mae arno angen trwydded triniaeth arbennig os yw'n bwriadu cyflawni triniaeth arbennig (adran 61(1) o'r Ddeddf).

en-gb	A local authority is under a duty to issue a warning notice (under paragraph 15 of Schedule 3 to the Act) and is required to consider representations made after it has issued a warning notice (paragraph 15(8) of Schedule 3 to the Act).
cy-gb	Mae dyletswydd ar awdurdod lleol i ddyroddi hysbysiad rhybuddio (o dan baragraff 15 o Atodlen 3 i'r Ddeddf) ac mae'n ofynnol iddo ystyried sylwadau a wneir ar ôl iddo ddyroddi hysbysiad rhybuddio (paragraff 15(8) o Atodlen 3 i'r Ddeddf).

en-gb	3.16 For information purposes, paragraph 18 of Schedule 3 to the Act provides that an applicant, licence holder or individual may appeal to a magistrates’ court against the local authority's decision, and paragraph 19 of Schedule 3 to the Act provides that an appeal against the decision of the magistrates’ court may be brought to the Crown Court.
cy-gb	3.16  At ddibenion gwybodaeth, mae paragraff 18 o Atodlen 3 i'r Ddeddf yn darparu y caiff ymgeisydd, deiliad trwydded neu unigolyn apelio i lys ynadon yn erbyn penderfyniad yr awdurdod lleol, ac mae paragraff 19 o Atodlen 3 i'r Ddeddf yn darparu y caniateir dwyn apêl yn erbyn penderfyniad llys yr ynadon i Lys y Goron.

en-gb	3.17 Paragraph 21(1) of Schedule 3 to the Act delegates specified functions of a local authority to the licensing committee of the authority established under section 6 of the Licensing Act 2003 which includes considering such representations and issuing a notice of decision.
cy-gb	3.17  Mae paragraff 21(1) o Atodlen 3 i'r Ddeddf yn dirprwyo swyddogaethau penodedig awdurdod lleol i bwyllgor trwyddedu'r awdurdod a sefydlwyd o dan adran 6 o Ddeddf Trwyddedu 2003 sy'n cynnwys ystyried sylwadau o'r fath a chyflwyno hysbysiad o benderfyniad.

en-gb	3.18 Paragraph 21(4) of Schedule 3 to the Act gives the Welsh Ministers the power to make regulations about the procedures applicable to licensing committees or their sub-committees for the purpose of the exercise of functions under or by virtue of Part 4, including (among other things): provision as to:
cy-gb	3.18  Mae paragraff 21(4) o Atodlen 3 i'r Ddeddf yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch y gweithdrefnau sy'n gymwys i bwyllgorau trwyddedu neu eu his-bwyllgorau at ddiben arfer swyddogaethau o dan Ran 4 neu yn rhinwedd hynny, gan gynnwys (ymhlith pethau eraill): darpariaeth ynghylch y canlynol:

en-gb	(a) validity and quorum
cy-gb	(a) dilysrwydd a chworwm

en-gb	(b) public access
cy-gb	(b) mynediad cyhoeddus

en-gb	(c) publicity
cy-gb	(c) cyhoeddusrwydd

en-gb	(d) records.
cy-gb	(d) cofnodion.

en-gb	3.19 These Regulations are being made under the negative resolution procedure.
cy-gb	3.19  Mae’r Rheoliadau hyn yn cael eu gwneud o dan y weithdrefn penderfyniad negyddol.

en-gb	The Prescribed Objects for Body Piercing (Special Procedures) (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Tyllu'r Corff (Triniaethau Arbennig) (Cymru) 2024

en-gb	3.20 Under Part 4 of the Act, the special procedure of “body piercing” is currently defined in section 94(1) of the Act as ‘the perforation of an individual’s skin or mucous membrane, with a view to enabling jewellery, or an object of a description prescribed in or under regulations, to be attached to, implanted in, or removed from the individual’s body’.
cy-gb	3.20  O dan Ran 4 o'r Ddeddf, diffinnir ystyr triniaeth arbennig “tyllu'r corff” ar hyn o bryd yn adran 94(1) o'r Ddeddf fel ‘gwneud trydylliad yng nghroen neu ym mhilen fwcaidd unigolyn, gyda golwg ar alluogi i emwaith, neu i wrthrych o ddisgrifiad a ragnodir mewn rheoliadau neu o dan reoliadau, gael ei atodi i gorff yr unigolyn, ei fewnblannu yng nghorff yr unigolyn neu ei dynnu o gorff yr unigolyn’.

en-gb	Perforation means ‘breaching the integrity of the skin or mucous membrane in any way including (among other things) by way of puncture or incision’ (section 94(2) of the Act).
cy-gb	Ystyr gwneud trydylliad yw ‘gwneud bwlch yng nghyfanrwydd y croen neu'r bilen fwcaidd mewn unrhyw ffordd, gan gynnwys (ymhlith pethau eraill) drwy bric neu endoriad’ (adran 94(2) o'r Ddeddf).

en-gb	3.21 Section 94(1) of the Act gives the Welsh Ministers the power to make regulations to prescribe an ‘object’ to further define what ’body piercing’ means.
cy-gb	3.21  Mae adran 94(1) o'r Ddeddf yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau i ragnodi ‘gwrthrych’ i ddiffinio ymhellach beth yw ystyr ‘tyllu'r corff’.

en-gb	Purpose and intended effect of the legislation
cy-gb	Diben y ddeddfwriaeth a'r effaith y bwriedir iddi ei chael

en-gb	4.1 A number of cosmetic and therapeutic procedures have become increasingly popular over the last two decades, both in Wales and further afield.
cy-gb	4.1    Mae nifer o driniaethau cosmetig a therapiwtig wedi dod yn fwyfwy poblogaidd dros y ddau ddegawd diwethaf, yng Nghymru a'r tu hwnt.

en-gb	These include acupuncture (including dry needling), body piercing, electrolysis and tattooing (including semi-permanent make up.
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys aciwbigo (gan gynnwys nodwyddo sych), tyllu'r corff, electrolysis a thatŵio (gan gynnwys colur lled-barhaol).

en-gb	4.2 There are known and well reported health risks connected to these procedures defined within the Act as ‘special procedures’.
cy-gb	4.2    Mae risgiau iechyd hysbys sydd wedi'u hadrodd yn dda yn gysylltiedig â'r triniaethau hyn a ddiffinnir yn y Ddeddf fel ‘triniaethau arbennig’.

en-gb	Infections at the site of the procedure can occur, which can in rare events go on to have disfiguring and life-threatening consequences.
cy-gb	Gall heintiau ar safle'r driniaeth ddigwydd, sydd, yn bur anaml, yn gallu achosi anffurfiadau a bygwth bywyd.

en-gb	Improper and unhygienic practices may result in the spread of infectious diseases, such as bloodborne viruses, that can affect the health of clients, as well as jeopardise the health of the practitioner themselves.
cy-gb	Gall arferion amhriodol ac anhylan arwain at ledaeniad clefydau heintus, megis feirysau a gludir yn y gwaed, a all effeithio ar iechyd cleientiaid, yn ogystal â pheryglu iechyd yr ymarferydd ei hun.

en-gb	Serious infection control deficiencies associated with a piercing and tattoo studio in Newport in 2015 resulted in a number of customers suffering serious skin infections requiring in-patient care and reconstructive surgery, following piercings performed at the studio.
cy-gb	Oherwydd diffygion difrifol ym maes rheoli heintiau sy'n gysylltiedig â stiwdio tyllu'r corff a thatŵio yng Nghasnewydd yn 2015 dioddefodd nifer o gwsmeriaid heintiau croen difrifol lle bu angen i bobl gael gofal fel cleifion mewnol a llawdriniaeth adluniol, yn dilyn triniaethau tyllu a gyflawnwyd yn y stiwdio.

en-gb	A look-back exercise, affecting over 800 people, most of them young people, was also undertaken to identify any clients potentially infected with blood borne viruses.
cy-gb	Cynhaliwyd ymarfer edrych yn ôl, a oedd yn effeithio ar dros 800 o bobl, y rhan fwyaf ohonynt yn bobl ifanc, i nodi unrhyw gleientiaid a allai fod wedi'u heintio â feirysau a gludir yn y gwaed.

en-gb	4.3 To reduce the risk it is therefore important that practitioners employ safe working practices, and particularly that good infection control practices are followed at all times, so that both clients and practitioners are adequately protected.
cy-gb	4.3    Er mwyn lleihau'r risg, mae'n bwysig felly fod ymarferwyr yn defnyddio arferion gwaith diogel, ac yn enwedig bod arferion da i reoli heintiau yn cael eu dilyn bob amser, fel bod cleientiaid ac ymarferwyr yn cael eu diogelu'n ddigonol.

en-gb	Complications that can arise include swelling, infection, bleeding, allergic or toxic reactions to the substances used, as well as tears or other physical injury.
cy-gb	Ymhlith y cymhlethdodau a all godi mae chwyddo, haint, gwaedu, adweithiau alergaidd neu wenwynig i'r sylweddau a ddefnyddir, yn ogystal â rhwygiadau neu anaf corfforol arall.

en-gb	Nerve damage and scarring may also occur if procedures are poorly performed.
cy-gb	Gallai’r driniaeth achosi niwed i nerfau neu greithio hefyd os caiff y triniaethau eu cyflawni’n wael.

en-gb	In relation to piercing, a survey carried out in England found that over a quarter of people who had a piercing procedure (other than of the earlobes) experienced complications, and around half of those who experienced complications considered them serious enough to seek further help.
cy-gb	O ran tyllu, canfu arolwg ar dyllu’r corff a gynhaliwyd yn Lloegr fod mwy na chwarter y bobl a gafodd driniaeth tyllu’r corff (ar wahân i labedi’r clustiau) wedi cael profiad o gymhlethdodau, a bod rhyw hanner ohonynt wedi barnu bod y cymhlethdodau yn ddigon difrifol i chwilio am gymorth ychwanegol.

en-gb	The prevalence was higher among those aged 16 to 24, with health problems occurring with around a third of piercings.
cy-gb	Roedd nifer yr achosion yn uwch ymhlith y rhai rhwng 16 a 24 oed, gyda phroblemau iechyd yn digwydd yn achos rhyw un rhan o dair o driniaethau tyllu’r corff.

en-gb	Although most problems associated with a piercing are usually minor and self-limiting, some complications are serious enough to require medical attention or admission to hospital, and there are individual cases of significant damage to health.
cy-gb	Er bod y rhan fwyaf o broblemau sy'n gysylltiedig â thyllu fel arfer yn fân ac yn hunan-gyfyngus, mae rhai cymhlethdodau yn ddigon difrifol i ofyn am sylw meddygol neu fynediad i'r ysbyty, ac mae achosion unigol o niwed arwyddocaol i iechyd.

en-gb	Complications can be particularly serious for those with underlying health conditions, and cases of individuals who have died following a piercing have been recorded.
cy-gb	Gall cymhlethdodau fod yn arbennig o ddifrifol i’r rhai â chyflyrau iechyd isorweddol, a chofnodwyd achosion pan fu farw unigolion ar ôl cael triniaeth tyllu’r corff.

en-gb	4.4 A rapid review commissioned by the Welsh Government and conducted by Health and Care Research Wales in 2023 demonstrates that infection affecting the skin and other physical symptoms (such as allergic reaction) can be associated with all four special procedures.
cy-gb	4.4   Mae adolygiad cyflym a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru ac a gynhaliwyd gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru yn 2023 yn dangos y gall haint sy'n effeithio ar y croen a symptomau corfforol eraill (megis adwaith alergaidd) fod yn gysylltiedig â phob un o'r pedair triniaeth arbennig.

en-gb	4.5 The risks associated with special procedures can be minimised by taking a number of steps.
cy-gb	4.5    Gellir lleihau'r risgiau sy'n gysylltiedig â thriniaethau arbennig drwy gymryd nifer o gamau.

en-gb	Good cleanliness of the premises where the procedure is taking place, and of the fixtures and fittings;
cy-gb	Glanweithdra da yn y fangre lle mae'r driniaeth yn digwydd, ac yn achos y gosodiadau a'r ffitiadau;

en-gb	Hygienic practices by practitioners;
cy-gb	Arferion hylan gan ymarferwyr;

en-gb	Having correct processes in place for cleaning, sterilisation or disposal of instruments, materials and equipment; and
cy-gb	Meddu ar y prosesau cywir ar gyfer glanhau, sterileiddio neu waredu offerynnau, deunyddiau a chyfarpar; ac

en-gb	Pre- and post-procedure consultations.
cy-gb	Ymgyngoriadau cyn ac ar ôl y driniaeth.

en-gb	Current regulatory position
cy-gb	Y sefyllfa reoleiddio bresennol

en-gb	4.6 Existing legislative controls in relation to special procedures aim to ensure that infection control arrangements are adequate and effectively carried out.
cy-gb	4.6    Mae'r rheolaethau deddfwriaethol presennol mewn perthynas â thriniaethau arbennig yn anelu at sicrhau bod trefniadau rheoli heintiau yn ddigonol ac yn cael eu cyflawni'n effeithiol.

en-gb	The primary means of enforcing these arrangements is by use of the registration requirements in Part 8 of the Local Government (Miscellaneous Provisions) Act 1982 (‘the 1982 Act’), which includes acupuncture, ear piercing, electrolysis and tattooing, later amended to include cosmetic piercing and semi-permanent skin-colouring.
cy-gb	Y prif ddull o orfodi'r trefniadau hyn yw drwy ddefnyddio'r gofynion cofrestru yn Rhan 8 o Ddeddf Llywodraeth Leol (Darpariaethau Amrywiol) 1982 (‘Deddf 1982’), sy'n cynnwys aciwbigo, tyllu'r clustiau, electrolysis a thatŵio, a ddiwygiwyd yn ddiweddarach i gynnwys tyllu cosmetig a lliwio'r croen yn lled-barhaol.

en-gb	In addition, there are other regulatory controls that contain provisions for the immediate prohibition of activities, or for the control of premises or things where a risk of significant harm to public health can be demonstrated.
cy-gb	Yn ogystal, mae rheolaethau rheoleiddio eraill sy'n cynnwys darpariaethau ar gyfer gwahardd gweithgareddau ar unwaith, neu ar gyfer rheoli mangreoedd neu bethau pan fo modd dangos risg o niwed arwyddocaol i iechyd y cyhoedd.

en-gb	However, these are now proving inadequate to respond to the challenges of the modern special procedures industry as this has grown from a minority interest to mainstream.
cy-gb	Er hynny, mae'r rhain bellach yn annigonol i ymateb i heriau'r diwydiant triniaethau arbennig modern gan fod hyn wedi tyfu o ddiddordeb lleiafrifol i fod yn ddiddordeb prif ffrwd.

en-gb	4.7 Local authorities are required to register practitioners and premises under Part 8 of the 1982 Act but the process varies between local authorities in Wales.
cy-gb	4.7    Mae'n ofynnol i awdurdodau lleol gofrestru ymarferwyr a mangreoedd o dan Ran 8 o Ddeddf 1982 ond mae'r broses yn amrywio rhwng awdurdodau lleol yng Nghymru.

en-gb	Some local authorities register premises, some register practitioners, some both.
cy-gb	Mae rhai awdurdodau lleol yn cofrestru mangreoedd, rhai yn cofrestru ymarferwyr, a rhai'r ddau.

en-gb	To address these inconsistencies, the Welsh Government published model byelaws7 in 2011 for the adoption of a registration scheme under the 1982 Act relating to the cleanliness and hygiene of premises, practitioners and equipment, but a number of local authorities did not adopt them.
cy-gb	I fynd i'r afael â'r anghysondebau hyn, creodd Llywodraeth Cymru is-ddeddfau enghreifftiol yn 2011 ar gyfer mabwysiadu cynllun cofrestru o dan Ddeddf 1982 yn ymwneud â glendid a hylendid mangreoedd, ymarferwyr a chyfarpar, ond ni wnaeth nifer o awdurdodau lleol eu mabwysiadu.

en-gb	Local authorities are now not likely to do so, as since the Act was passed in 2017, they have been  waiting for the creation of the mandatory licensing scheme for special procedures which is the subject of this Explanatory Memorandum.
cy-gb	Nid yw'r awdurdodau lleol bellach yn debygol o wneud hynny gan eu bod wedi bod yn aros, ers i'r Ddeddf gael ei phasio yn 2017, am greu'r cynllun trwyddedu mandadol ar gyfer triniaethau arbennig sy'n destun y Memorandwm Esboniadol hwn.

en-gb	4.8 Local authorities are only able to refuse an application for registration under the 1982 Act if the applicant has already had a previous registration cancelled by the courts as a result of being found guilty of an offence (such as breaching a byelaw on hygiene).
cy-gb	4.8    Ni all awdurdodau lleol wrthod cais i gofrestru o dan Ddeddf 1982 ond os yw cofrestriad blaenorol ymgeisydd eisoes wedi'i ganslo gan y llysoedd o ganlyniad i'w gael yn euog o drosedd (megis torri is-ddeddf ar hylendid).

en-gb	The majority of applications therefore have to be taken at face value and approved.
cy-gb	Rhaid cymryd y rhan fwyaf o geisiadau, felly, ar eu golwg gyntaf a'u cymeradwyo.

en-gb	4.9 Enforcement of the registration requirement relies on a local authority being able to prove that a person is ‘carrying on a business’.
cy-gb	4.9    Mae gorfodi'r gofyniad cofrestru yn dibynnu ar allu awdurdod lleol i brofi bod person yn ‘cynnal busnes’.

en-gb	This can be difficult if practitioners are not operating from commercial premises, as, for example, some practitioners may work from home.
cy-gb	Gall hyn fod yn anodd os nad yw ymarferwyr yn gweithredu o fangre fasnachol, gan y gallai rhai ymarferwyr, er enghraifft, weithio gartref.

en-gb	This situation has been exacerbated by the Covid-19 pandemic, with more practitioners choosing to work from their residential premises.
cy-gb	Mae'r sefyllfa hon wedi'i gwaethygu gan bandemig Covid-19, gyda mwy o ymarferwyr yn dewis gweithio o'u mangreoedd preswyl.

en-gb	4.10 Registration under the 1982 Act is also not subject to a  requirement forthose performing the procedures to demonstrate they have a level of hygiene and infection control knowledge that is appropriate to the special procedure(s) they perform, although some are very knowledgeable in this regard.
cy-gb	4.10  Nid yw cofrestru o dan Ddeddf 1982 ychwaith yn ddarostyngedig i ofyniad i'r rhai sy'n cyflawni'r triniaethau ddangos bod ganddynt lefel o wybodaeth am hylendid a rheoli heintiau sy'n briodol i'r driniaeth (triniaethau) arbennig y maent yn eu cyflawni, er bod rhai yn wybodus iawn yn hyn o beth.

en-gb	Neither is there any requirement for consent forms, pre- and post-procedure consultation, aftercare advice or record keeping.
cy-gb	Nid oes unrhyw ofyniad ychwaith ar gyfer ffurflenni cydsynio, ymgynghori cyn ac ar ôl y driniaeth, cyngor ar ôl-ofal na chadw cofnodion.

en-gb	It is considered, therefore, that the current registration scheme no longer adequately addresses the public health concerns and protects the public effectively.
cy-gb	Bernir, felly, nad yw'r cynllun cofrestru presennol bellach yn mynd i'r afael yn ddigonol â phryderon iechyd y cyhoedd ac yn diogelu'r cyhoedd yn effeithiol.

en-gb	There have been examples of unregistered practitioners being prosecuted and having their equipment seized.
cy-gb	Cafwyd enghreifftiau o ymarferwyr anghofrestredig yn cael eu herlyn a’u cyfarpar yn cael ei atafaelu.

en-gb	Anecdotal evidence suggests that, due to the rise of social media, there are likely to be a number of individuals who advertise their services online and operate outside the current registration scheme.
cy-gb	Mae tystiolaeth anecdotaidd yn awgrymu, oherwydd y cynnydd yn y cyfryngau cymdeithasol, ei bod yn debygol y bydd nifer o unigolion sy'n hysbysebu eu gwasanaethau ar-lein ac yn gweithredu y tu allan i'r cynllun cofrestru presennol.

en-gb	As these individuals are unregulated, whether they apply appropriate standards of hygiene and safety or operate in suitable environments is unknown.
cy-gb	Gan nad yw'r unigolion hyn wedi'u rheoleiddio, nid yw'n hysbys a ydynt yn defnyddio safonau hylendid a diogelwch priodol nac yn gweithredu mewn amgylcheddau addas.

en-gb	Local authorities are largely dependent upon receiving local intelligence or a complaint being made to become aware of these practitioners and when Part 2A orders have been served (under the Health Protection (Part 2A Orders) (Wales) Regulations 2010 (S.I. 2010/1544 W.142)) the standards of hygiene and safety have been found to be poor.
cy-gb	Mae awdurdodau lleol yn ddibynnol i raddau helaeth ar gael gwybodaeth leol neu gael gwybod am gŵyn sy'n cael ei gwneud i ddod yn ymwybodol o'r ymarferwyr hyn, a phan gyflwynwyd gorchmynion Rhan 2A (o dan Reoliadau Diogelu Iechyd (Gorchmynion Rhan 2A) (Cymru) 2010 (O.S. 2010/1544 Cy.142)) canfuwyd bod y safonau hylendid a diogelwch yn wael.

en-gb	4.11 In response to the perceived inadequacies with the current scheme, the  Act seeks to repeal the 1982 Act as applied to Wales and replace them with a compulsory, national licensing scheme for practitioners of the specified special procedures and related premises and vehicles in Wales.
cy-gb	4.11  Mewn ymateb i'r annigonolrwydd canfyddedig o ran y cynllun presennol, mae'r Ddeddf yn ceisio diddymu darpariaethau Deddf 1982 fel y'u cymhwysir i Gymru a'u disodli â chynllun trwyddedu gorfodol a chenedlaethol ar gyfer ymarferwyr y triniaethau arbennig penodedig a mangreoedd a cherbydau cysylltiedig yng Nghymru.

en-gb	These provisions have been made in Part 4 and Schedule 3 of the Act but have not yet been commenced and require these regulations to be made to fully enact them.
cy-gb	Mae'r darpariaethau hyn wedi'u gwneud yn Rhan 4 o'r Ddeddf ac Atodlen 3 iddi ond nid ydynt wedi'u cychwyn eto ac mae angen i'r rheoliadau hyn gael eu gwneud i'w deddfu'n llawn.

en-gb	The scheme set out in Part 4 of the Act will mean that to perform any of the special procedures defined within the Act, an individual must be licensed and the premises or vehicle from which they operate approved by the relevant local authority.
cy-gb	Bydd y cynllun a nodir yn Rhan 4 o'r Ddeddf yn golygu bod rhaid i unigolyn, er mwyn cyflawni unrhyw un o'r triniaethau arbennig a ddiffinnir yn y Ddeddf, fod wedi'i drwyddedu a bod rhaid i'r fangre neu'r cerbyd y mae'n gweithredu ohono gael ei chymeradwyo/ei gymeradwyo gan yr awdurdod lleol perthnasol.

en-gb	Individual licences and approval certificates will be valid for a period of three years.
cy-gb	Bydd trwyddedau a thystysgrifau cymeradwyo unigol yn ddilys am gyfnod o dair blynedd.

en-gb	Temporary licences and approvals certificates with a time limitation of no longer than seven days will also be available for exhibitions and events.
cy-gb	Bydd trwyddedau a thystysgrifau cymeradwyo dros dro gyda therfyn amser o ddim mwy na saith niwrnod ar gael hefyd ar gyfer arddangosfeydd a digwyddiadau.

en-gb	This enables unlicensed individuals within Wales to apply for a temporary licence to practise at such events, as well as visiting practitioners outside of Wales and/or the UK.
cy-gb	Mae hyn yn galluogi unigolion heb eu trwyddedu yng Nghymru i wneud cais am drwydded dros dro i ymarfer mewn digwyddiadau o'r fath, yn ogystal ag ymarferwyr sy'n ymweld o'r tu allan i Gymru a/neu'r DU.

en-gb	Similarly people in control of venues in Wales and/or purposely-equipped vehicles to be used for such temporary events will be able to apply for a temporary approval certificate.
cy-gb	Yn yr un modd, bydd pobl sy'n rheoli lleoliadau yng Nghymru a/neu gerbydau pwrpasol i'w defnyddio ar gyfer digwyddiadau dros dro o'r fath yn gallu gwneud cais am dystysgrif gymeradwyo dros dro.

en-gb	4.12 This scheme aims to better meet customer expectations and respond to the different business models within the sector.
cy-gb	4.12  Mae'r cynllun hwn yn anelu at fodloni disgwyliadau cwsmeriaid yn well ac ymateb i'r gwahanol fodelau busnes o fewn y sector.

en-gb	The intention is to ensure that individual licensed practitioners practise to appropriate standards such as hygiene, client and practitioner safety, record keeping and age verification, as well as to ensure that special procedures are only carried out in suitable environments which are approved for that purpose.
cy-gb	Y bwriad yw sicrhau bod ymarferwyr trwyddedig unigol yn ymarfer yn ôl safonau priodol megis hylendid, diogelwch cleientiaid ac ymarferwyr, cadw cofnodion a gwirio oedran, yn ogystal â sicrhau nad yw triniaethau arbennig yn cael eu cynnal ond mewn amgylcheddau addas sydd wedi'u cymeradwyo at y diben hwnnw.

en-gb	The overall purpose is to ensure that where these special procedures are provided in Wales, they are carried out in a manner which is not potentially harmful to health.
cy-gb	Y diben cyffredinol yw sicrhau, pan fo'r triniaethau arbennig hyn yn cael eu darparu yng Nghymru, eu bod yn cael eu cyflawni mewn modd sy’n osgoi niwed posibl i iechyd.

en-gb	It is not the intention of the scheme to assess, guarantee or provide assurance of a practitioner’s skill in technique, qualifications or any other aspect of their work.
cy-gb	Nid bwriad y cynllun yw asesu, gwarantu na rhoi sicrwydd o sgil ymarferydd o ran techneg, cymwysterau nac unrhyw agwedd arall ar ei waith.

en-gb	4.13 The Welsh Government is aware that the area of special procedures is a quickly evolving one and is subject to a number of factors including changes in fashion trends.
cy-gb	4.13  Mae Llywodraeth Cymru yn ymwybodol bod y maes  triniaethau arbennig yn un sy’n esblygu’n gyflym a'i fod yn destun nifer o ffactorau gan gynnwys newidiadau mewn tueddiadau ffasiwn.

en-gb	To ensure the legislation remains up to date and effective as new procedures are constantly being devised, section 93 of the Act provides Welsh Ministers with a power to amend the list of special procedures.
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod y ddeddfwriaeth yn dal yn gyfredol ac yn effeithiol gan fod triniaethau  newydd yn cael eu creu yn gyson, mae adran 93 o'r Ddeddf yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru ddiwygio'r rhestr o driniaethau arbennig.

en-gb	This power will be commenced along with the other provisions in Part 4, but no additional special procedures will be added at this point.
cy-gb	Caiff y pŵer hwn ei gychwyn ynghyd â'r darpariaethau eraill yn Rhan 4, ond ni chaiff unrhyw driniaethau arbennig ychwanegol eu hychwanegu ar hyn o bryd.

en-gb	The intention has always been that the scheme should be established for the four named special procedures before consideration is given to bringing additional procedures into the scheme.
cy-gb	Y bwriad erioed oedd y dylid sefydlu'r cynllun ar gyfer y pedair triniaeth arbennig a enwyd cyn ystyried dod â thriniaethau arbennig ychwanegol i mewn i'r cynllun.

en-gb	There would need to be a scoping exercise to identify which procedures (if any) should be added in the future and a public consultation putting forward proposals.
cy-gb	Byddai angen ymarfer cwmpasu i nodi pa weithdrefnau (os oes rhai) y dylid eu hychwanegu yn y dyfodol ac ymgynghoriad cyhoeddus yn cyflwyno cynigion.

en-gb	The requirement is that any additional procedures to be included are ones that are capable of being performed for aesthetic purposes, or for the purposes that the Welsh Ministers consider to be therapeutic, and that their performance for those purposes is capable of causing harm to human health (section 93(3) of the Act).
cy-gb	Y gofyniad yw bod unrhyw driniaethau ychwanegol sydd i'w cynnwys yn rhai y gellir eu cyflawni at ddibenion esthetig, neu at y dibenion sy'n therapiwtig ym marn Gweinidogion Cymru, a bod eu cyflawni at y dibenion hynny yn gallu achosi niwed i iechyd pobl (adran 93(3) o'r Ddeddf).

en-gb	Previous Health Ministers have made statements committing the Welsh Government to running a further consultation on this matter at some time in the future and, following that consultation, should it be required, utilise the commenced power to pursue this via further subordinate legislation, which would be subject to the draft affirmative procedure.
cy-gb	Mae Gweinidogion Iechyd blaenorol wedi gwneud datganiadau yn ymrwymo Llywodraeth Cymru i gynnal ymgynghoriad pellach ar y mater hwn rywbryd yn y dyfodol ac, yn dilyn yr ymgynghoriad hwnnw, os bydd angen, i ddefnyddio'r pŵer a gychwynnwyd i fynd ar drywydd hyn drwy is-ddeddfwriaeth bellach, a fyddai'n ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol.

en-gb	4.14 Following the establishment of the licensing scheme, it will be an offence for a practitioner to conduct any of the special procedures without a licence or to perform them from premises or vehicles that are not approved.
cy-gb	4.14  Ar ôl i'r cynllun trwyddedu gael ei sefydlu, bydd yn drosedd i ymarferydd gynnal unrhyw rai o'r triniaethau arbennig heb drwydded neu eu cyflawni o fangre neu gerbydau nad ydynt wedi'u cymeradwyo.

en-gb	As the licence is issued to the specific practitioner, this means they can operate from any approved premises or vehicle within Wales, or more than one as long as all premises/vehicles are named on their licence.
cy-gb	Gan fod y drwydded yn cael ei rhoi i'r ymarferydd penodol, mae hyn yn golygu y gallant weithredu o unrhyw fangre neu gerbyd cymeradwy yng Nghymru, neu fwy nag un cyn belled â bod pob mangre/cerbyd wedi'u henwi ar eu trwydded.

en-gb	The Act does provide for exemptions to be made for these requirements, for example, to exempt members of specific professions (such as registered and licensed doctors, registered dentists and registered nurses) from needing a licence to practise special procedures, unless regulations provide otherwise.
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn darparu i esemptiadau gael eu gwneud ar gyfer y gofynion hyn, er enghraifft, i esemptio aelodau o broffesiynau penodol (megis meddygon cofrestredig a thrwyddedig, deintyddion cofrestredig a nyrsys cofrestredig) rhag yr angen am drwydded i ymarfer triniaethau arbennig, oni bai bod rheoliadau'n darparu fel arall.

en-gb	A power is also available for Welsh Ministers to exempt members of other specified professions via regulations, subject to the draft affirmative procedure.
cy-gb	Mae pŵer ar gael hefyd i Weinidogion Cymru esemptio aelodau o broffesiynau penodedig eraill drwy reoliadau, yn ddarostyngedig i'r weithdrefn gadarnhaol ddrafft.

en-gb	4.15 Welsh Ministers are able, by way of regulations, to set licensing criteria and mandatory licensing conditions, so that standards of practice and enforcement of special procedures are consistent throughout Wales.
cy-gb	4.15  Gall Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, bennu meini prawf trwyddedu ac amodau trwyddedu mandadol, fel bod safonau ymarfer a gorfodi triniaethau arbennig yn gyson ledled Cymru.

en-gb	The licensing criteria specify, among other things, an individual’s eligibility for a licence based upon their ability to demonstrate knowledge of infection control, first aid and their legal obligations - for example, the prohibition on tattooing an individual who is under the age of 18 years.
cy-gb	Mae'r meini prawf trwyddedu yn nodi, ymhlith pethau eraill, gymhwyster unigolyn am drwydded yn seiliedig ar ei allu i ddangos gwybodaeth am reoli heintiau, cymorth cyntaf a'i rwymedigaethau cyfreithiol – er enghraifft, y gwaharddiad rhag tatŵio unigolyn sydd o dan 18 oed.

en-gb	The mandatory licensing conditions set out the requirements a licence holder must meet to retain their licence.
cy-gb	Mae'r amodau trwyddedu mandadol yn nodi'r gofynion y mae rhaid i ddeiliad trwydded eu bodloni i gadw ei drwydded.

en-gb	These include conditions relating to verification of each client’s age, application of required infection control practices and standards of hygiene, undertaking pre- and post-procedure client consultations and appropriate record keeping.
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys amodau sy'n ymwneud â gwirio oedran pob cleient, defnyddio arferion gofynnol ar gyfer rheoli heintiau a safonau hylendid, ymgynghori â chleientiaid cyn ac ar ôl triniaethau a chadw cofnodion priodol.

en-gb	The conditions also prohibit a licence holder from performing a special procedure on an individual who is, or appears to be, intoxicated from alcohol, drugs, or any other means.
cy-gb	Mae'r amodau hefyd yn gwahardd deiliad trwydded rhag rhoi triniaeth arbennig i unigolyn sy'n feddw neu yr ymddengys ei fod yn feddw oherwydd alcohol, cyffuriau, neu unrhyw fodd arall.

en-gb	4.16 The Act provides for all applicants for a special procedure licence to declare any unspent convictions for ‘relevant offences’ as part of the application process and to submit a recent DBS certificate.
cy-gb	4.16  Mae'r Ddeddf yn darparu i bob ceisydd am drwydded triniaeth arbennig ddatgan unrhyw euogfarnau heb eu disbyddu am ‘droseddau perthnasol’ fel rhan o'r broses ymgeisio ac i gyflwyno tystysgrif ddiweddar gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS).

en-gb	What constitutes a ‘relevant offence’ is set out in section 66 of the Act.
cy-gb	Nodir yr hyn sy'n ‘drosedd berthnasol’ yn adran 66 o'r Ddeddf.

en-gb	The purpose of this is to ensure that individuals that may present a risk to the public because of their offending history are scrutinised carefully by the local authority before any decision to grant or refuse a licence is made.
cy-gb	Diben hyn yw sicrhau bod unigolion a allai beri risg i'r cyhoedd oherwydd eu hanes troseddu yn destun craffu gofalus gan yr awdurdod lleol cyn i unrhyw benderfyniad i roi neu wrthod trwydded gael ei wneud.

en-gb	The Statutory Guidance to be issued by the Welsh Ministers under section 66(11) of the Act includes guidance to local authority about what matters are to be taken into account in deciding whether, and if so, to what extent, an applicant’s fitness to perform a special procedure has been called into question.
cy-gb	Mae'r Canllawiau Statudol sydd i'w dyroddi gan Weinidogion Cymru o dan adran 66(11) o'r Ddeddf yn cynnwys canllawiau i awdurdod lleol ynghylch pa faterion sydd i'w cymryd i ystyriaeth wrth benderfynu a oes amheuaeth wedi'i chodi, ac os felly, i ba raddau,  ynghylch addasrwydd ceisydd i roi triniaeth arbennig.

en-gb	The Statutory Guidance considers a number of elements to this including the local authority must considering the nature of the offence, and the circumstances, such as whether there has been repeat offending, the sentences passed and any mitigating evidence the applicant may wish to provide.
cy-gb	Mae'r Canllawiau Statudol yn ystyried nifer o elfennau i hyn gan gynnwys yr awdurdod lleol sy'n ystyried natur y drosedd, a'r amgylchiadau, megis a fu troseddu dro ar ôl tro, y dedfrydau a basiwyd ac unrhyw dystiolaeth liniaru y gallai'r ceisydd ddymuno ei darparu.

en-gb	applicant to make representations to the licensing committee of the local authority against a refusal issued by the local authority, and to bring appeals before the magistrates’ court and the Crown Court if necessary.
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn darparu i geisydd gyflwyno sylwadau i bwyllgor trwyddedu'r awdurdod lleol yn erbyn gwrthodiad a ddyroddwyd gan yr awdurdod lleol, ac i ddwyn apeliadau gerbron y llys ynadon a Llys y Goron os oes angen.

en-gb	Premises and Vehicles
cy-gb	Mangreoedd a Cherbydau

en-gb	4.17 All persons who are in charge of a premises at which any of the special procedures are performed must make an application to the relevant local authority for the approval of those premises before any practitioners can perform the procedures in that premises.
cy-gb	4.17  Rhaid i bob person sy'n gyfrifol am fangre lle y mae unrhyw un o'r triniaethau arbennig yn cael eu cyflawni wneud cais i'r awdurdod lleol perthnasol am gymeradwyo'r fangre honno cyn y gall unrhyw ymarferwyr gyflawni'r triniaethau yn y fangre honno.

en-gb	The applicant does not have to be a practitioner themselves in order to be included within this obligation.
cy-gb	Nid oes rhaid i'r ceisydd fod yn ymarferydd ei hun er mwyn cael ei gynnwys o fewn y rhwymedigaeth hon.

en-gb	Section 82 of the Act provides that it will be an offence to perform any of the special procedures or permit someone else to perform the procedures within the premises unless an approval certificate has been granted and remains valid.
cy-gb	Mae adran 82 o'r Ddeddf yn darparu y bydd yn drosedd cyflawni unrhyw un o'r triniaethau arbennig neu ganiatáu i rywun arall gyflawni'r triniaethau yn y fangre oni bai bod tystysgrif gymeradwyo wedi'i rhoi ac yn dal yn ddilys.

en-gb	As each premises is inspected before approval, the approval certificate can only apply to that premises and is not transferrable.
cy-gb	Gan fod pob mangre yn cael ei harchwilio cyn cael ei chymeradwyo, dim ond i'r fangre honno y gall y dystysgrif gymeradwyo fod yn gymwys ac nid yw'n drosglwyddadwy.

en-gb	If the applicant owns or manages more than one premises, an application for approval must be submitted for each.
cy-gb	Os yw'r ceisydd yn rheoli neu'n berchen ar fwy nag un fangre, rhaid cyflwyno cais am gymeradwyaeth ar gyfer pob un.

en-gb	4.18 Provision has been made for vehicles in which special procedures are performed to be approved as if they were static premises.
cy-gb	4.18  Mae darpariaeth wedi'i gwneud i gerbydau lle y mae triniaethau arbennig yn cael eu cyflawni gael eu cymeradwyo fel pe baent yn fangreoedd statig.

en-gb	Vehicles that will meet the approval criteria will be larger vehicles and trailers that have been customfitted as mobile treatment rooms, and there are very few of these in operation.
cy-gb	Cerbydau a fydd yn bodloni'r meini prawf cymeradwyo fydd cerbydau ac ôl-gerbydau mwy sydd wedi'u ffitio yn bwrpasol fel ystafelloedd triniaeth symudol, ac ychydig iawn o'r rhain sydd ar waith.

en-gb	Any vehicle to be used in this way has to meet the same set-up and operating conditions as a fixed premises and will be inspected and subject to the same approval process as a fixed premises.
cy-gb	Rhaid i unrhyw gerbyd sydd i'w ddefnyddio fel hyn fodloni'r un amodau sefydlu a gweithredu â mangre sefydlog, a bydd yn cael ei archwilio ac yn ddarostyngedig i'r un broses gymeradwyo â mangre sefydlog.

en-gb	4.19 The provision in the Act is such that the licensing committees cannot be used to arbitrate in the same way for refusals of premises/vehicle applications.
cy-gb	4.19  Mae'r ddarpariaeth yn y Ddeddf yn gyfryw fel na ellir defnyddio'r pwyllgorau trwyddedu i gymrodeddu yn yr un modd ar gyfer gwrthod ceisiadau mangre/cerbydau.

en-gb	However, consultees indicated that applicants for premises/vehicle approval should be able to make representations to local authorities if refused.
cy-gb	Er hynny, nododd ymgyngoreion y dylai ceiswyr am gymeradwyaeth mangre/cerbyd allu cyflwyno sylwadau i' awdurdodau lleol os cânt eu gwrthod.

en-gb	Local authorities are therefore required in the relevant regulations to ensure applicants for premises/vehicle approvals that are to be refused have a similar right of representation.
cy-gb	Felly, mae’r rheoliadau perthnasol yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol sicrhau bod gan geiswyr am gymeradwyaeth mangre/cerbyd sydd i'w gwrthod hawl debyg i gynrychiolaeth.

en-gb	All scheme licence certificate/approval certificate holders
cy-gb	Holl ddeiliaid trwydded/tystysgrif gymeradwyo'r cynllun

en-gb	4.20 The Act requires that licence holders (i.e. practitioners) and approval certificate holders for premises/vehicles will be under a duty to meet all the requirements placed upon them and to operate in accordance with the mandatory licensing  conditions relevant to the special procedure(s) they perform and/or the mandatory approval conditions applicable to the premises/vehicles that has been approved as set out in the regulations.
cy-gb	4.20 Mae'r Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i ddeiliaid trwydded (h.y. ymarferwyr) a deiliaid tystysgrifau cymeradwyo (ar gyfer mangreoedd/cerbydau) fod o dan ddyletswydd i fodloni'r holl ofynion a osodir arnynt ac i weithredu yn unol â'r amodau trwyddedu mandadol sy'n berthnasol i'r driniaeth (triniaethau) arbennig y maent yn eu cyflawni a/neu'r amodau cymeradwyo mandadol sy'n gymwys i'r fangre/cerbyd a gymeradwywyd fel y nodir yn y rheoliadau.

en-gb	This includes the display of licences and approval certificates within the premises/vehicle which will assure  clients that the practitioner is licensed, and the premises/vehicle has been approved by the local authority for the performance of special procedures.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys arddangos trwyddedau a thystysgrifau cymeradwyo o fewn y fangre/cerbyd a fydd yn sicrhau cleientiaid bod yr ymarferydd wedi'i drwyddedu, a bod y fangre/cerbyd wedi'i chymeradwyo/ei gymeradwyo gan yr awdurdod lleol ar gyfer cyflawni triniaethau arbennig.

en-gb	Licensing authorities
cy-gb	Awdurdodau trwyddedu

en-gb	4.21 The Act provides that local authorities are to be responsible for enforcing the licensing requirements, and for keeping a register of special procedure licences and premises/vehicle approvals issued by them that have not ceased to have effect (section 75 of the Act).
cy-gb	4.21 Mae'r Ddeddf yn darparu bod yr awdurdodau lleol i fod yn gyfrifol am orfodi'r gofynion trwyddedu, ac am gadw cofrestr o drwyddedau triniaeth arbennig  a chymeradwyaethau mangre/cerbyd a ddyroddir ganddynt nad ydynt wedi peidio â chael effaith (adran 75 o'r Ddeddf).

en-gb	A local authority must make the information relevant to each licence/approval certificate on the register  accessible to the public.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol wneud yr wybodaeth sy'n berthnasol i bob trwydded/tystysgrif gymeradwyo ar y gofrestr yn hygyrch i'r cyhoedd.

en-gb	The Welsh Ministers can arrange for the duty to keep a register imposed on local authorities to be discharged through the establishment of a single all-Wales register hosted by  one local authority.
cy-gb	Gall Gweinidogion Cymru drefnu i'r ddyletswydd i gadw cofrestr a osodir ar yr awdurdodau lleol gael ei chyflawni drwy sefydlu un gofrestr i Gymru gyfan a gynhelir gan un awdurdod lleol.

en-gb	All 22 local authorities have confirmed that this is their preferred approach.
cy-gb	Mae pob un o'r 22 awdurdod lleol wedi cadarnhau mai dyma'r dull a ffefrir ganddynt.

en-gb	A central national register has been created as an online resource in advance of the regulations being made to allow for its immediate use when the Regulations come into force.
cy-gb	Mae cofrestr genedlaethol ganolog wedi'i chreu fel adnodd ar-lein cyn i'r rheoliadau gael eu gwneud i ganiatáu iddi gael ei defnyddio ar unwaith pan ddaw'r Rheoliadau i rym.

en-gb	The public-facing part of the register has the purpose of ensuring that anyone seeking to have  any of the defined special procedures can search for information and  check that the practitioner or business they choose has met the safety and hygiene national standards required for the provision of special procedures in Wales.
cy-gb	Diben y rhan o'r gofrestr sydd ar gyfer y cyhoedd yw sicrhau bod unrhyw un sy'n ceisio cael unrhyw un o'r triniaethau arbennig diffiniedig yn gallu chwilio am wybodaeth a gwirio bod yr ymarferydd neu'r busnes y maent yn ei ddewis wedi bodloni'r safonau cenedlaethol diogelwch a hylendid sy'n ofynnol ar gyfer darparu triniaethau arbennig yng Nghymru.

en-gb	The public part of the register will be driven by a secure, limited-access database shared by all 22 local authorities to allow for the effective monitoring of licence and approval data and enforcement activity across Wales from within any local authority.
cy-gb	Bydd rhan gyhoeddus y gofrestr yn cael ei hysgogi gan gronfa ddata ddiogel a mynediad cyfyngedig a rennir gan bob un o'r 22 awdurdod lleol i ganiatáu monitro data trwyddedu a chymeradwyo a gweithgarwch gorfodi yn effeithiol ledled Cymru o fewn unrhyw awdurdod lleol.

en-gb	4.22  As set out in paragraph 4.16 52-54, each local authority’s licensing committee will be the first stage arbiter of any representations against a refusal of a licence certificate or and as explained in paragraph 4.19 local authorities are to hear representations in respect of refusals of premises/vehicle approval certificates.
cy-gb	4.22  Fel y nodir ym mharagraff 4.16, pwyllgor trwyddedu pob awdurdod lleol fydd cymrodeddwr cam cyntaf unrhyw sylwadau yn erbyn gwrthod trwydded, ac fel yr esbonnir ym mharagraff 4.19 bwriedir i'r awdurdodau lleol glywed sylwadau mewn perthynas â gwrthod tystysgrifau cymeradwyo mangreoedd/cerbydau.

en-gb	Refusals for either type of application may be made for a range of practical reasons that become apparent through the application and inspection processes, which requires further discussion and deliberation.
cy-gb	Gellir gwrthod y naill fath o gais neu'r llall am amrywiaeth o resymau ymarferol sy'n dod i'r amlwg drwy'r prosesau ymgeisio ac arolygu sy'n gofyn am drafodaeth ac ystyriaeth bellach.

en-gb	The Regulations are required to set out the details of how the licensing committees/local authorities are to arbitrate in such cases.
cy-gb	Mae'n ofynnol i'r Rheoliadau nodi manylion sut y bydd y pwyllgorau trwyddedu/awdurdodau lleol yn cymrodeddu mewn achosion o'r fath.

en-gb	Should these representations fail, the applicant is able to appeal to the magistrates court and ultimately the Crown Court.
cy-gb	Os bydd y sylwadau hyn yn methu, gall yr ymgeisydd apelio i'r llys ynadon ac yn y pen draw Llys y Goron.

en-gb	4.23 The Act  creates a number of enforcement tools  and offences.
cy-gb	4.23  Mae'r Ddeddf yn creu nifer o offer gorfodi a throseddau.

en-gb	A local authority will be able to take action to prevent an unlicensed practitioner from performing special procedures or to stop a  premises/vehicle that has not been approved from being used for the provision of special procedures.
cy-gb	Bydd awdurdod lleol yn gallu cymryd camau i atal ymarferydd heb ei drwyddedu rhag cyflawni triniaethau arbennig neu atal mangre/cerbyd nad yw wedi'i chymeradwyo/ei gymeradwyo rhag cael ei defnyddio/ei ddefnyddio i ddarparu triniaethau arbennig.

en-gb	This will be done throughissuing a stop notice that will apply anywhere in Wales in the case of a practitioner or for example a vehicle to prevent evasion through relocation.
cy-gb	Gwneir hyn drwy gyhoeddi hysbysiad stop a fydd yn gymwys i unrhyw le yng Nghymru yn achos ymarferydd neu er enghraifft cerbyd i atal osgoi talu drwy adleoli.

en-gb	The local authority may also take action in the case of licence holders or premises/vehicle approval certificate holders, by issuing a remedial action notice if the practitioner or  premises/vehicle contravenes any of their applicable mandatory licensing/approval conditions.
cy-gb	Caiff yr awdurdod lleol gymryd camau hefyd yn achos deiliaid trwydded neu ddeiliaid tystysgrif gymeradwyo mangre/cerbyd, drwy gyflwyno hysbysiad camau unioni os yw'r ymarferydd neu'r fangre/cerbyd yn mynd yn groes i unrhyw un o'u hamodau trwyddedu/cymeradwyo mandadol perthnasol.

en-gb	This remedial action notice will order specific action and steps to be taken to rectify the issue within 14 days.
cy-gb	Bydd yr hysbysiad camau unioni hwn yn gorchymyn camau gweithredu a chamau penodol i'w cymryd i unioni'r mater o fewn 14 diwrnod.

en-gb	The Act provides local authority officers with the power to enter premises/vehicles for the purpose of carrying out inspections and examinations for the purposes of the local authority's functions in relation to special procedures.
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn rhoi'r pŵer i swyddogion yr awdurdodau lleol fynd i mewn i fangre/cerbydau at ddibenion cynnal arolygiadau ac archwiliadau at ddibenion swyddogaethau'r awdurdod lleol mewn perthynas â thriniaethau arbennig.

en-gb	This may include inspecting and examining the premises, viewing and retaining closed-circuit television records and obtaining copies of documents, such as procedure records and consent documents.
cy-gb	Caiff hyn gynnwys arolygu ac archwilio'r fangre, edrych ar gofnodion teledu cylch cyfyng a'u cadw a chael copïau o ddogfennau, megis cofnodion triniaeth a dogfennau cydsyniad.

en-gb	4.24 If a local authority is satisfied that a licence holder has failed to comply with a mandatory licensing condition or has been convicted of a relevant offence since their licence was granted, then the Act provides that it may revoke a special procedure licence, either in full or in so far as it relates to the performance of a particular special procedure.
cy-gb	4.24 Os yw awdurdod lleol wedi'i fodloni bod deiliad trwydded wedi methu â chydymffurfio ag amod trwyddedu mandadol neu wedi’i gael yn euog o drosedd berthnasol ers i'w drwydded gael ei rhoi, yna mae'r Ddeddf yn darparu y caiff ddirymu trwydded triniaeth arbennig naill ai'n llawn neu i'r graddau y mae'n ymwneud â chyflawni triniaeth arbennig benodol.

en-gb	Similarly, the local authority can revoke a premises/vehicle approval certificate (under section 73 of the Act) where the approval certificate holder has failed to comply with any mandatory approval conditions..
cy-gb	Yn yr un modd, gall yr awdurdod lleol ddirymu tystysgrif gymeradwyo mangre/cerbyd (o dan adran 73 o'r Ddeddf) pan fo deiliad y dystysgrif gymeradwyo wedi methu â chydymffurfio ag unrhyw amodau cymeradwyo mandadol.

en-gb	Where the local authority has taken action, such as issuing a stop notice or revoking a licence/approval certificate, an individual has the right to make representations to the local authority in the first instance, and appeal to a magistrates’ court should their representations fail.
cy-gb	Pan fo'r awdurdod lleol wedi cymryd camau gweithredu, megis rhoi hysbysiad stop neu ddirymu trwydded/tystysgrif gymeradwyo, mae gan unigolyn yr hawl i gyflwyno sylwadau i'r awdurdod lleol yn y lle cyntaf, ac i apelio i lys ynadon os bydd eu sylwadau'n methu.

en-gb	As a last resort, an appeal may be made to the Crown Court if all previous appeals have failed.
cy-gb	Fel cam olaf, caniateir gwneud apêl i Lys y Goron os yw pob apêl flaenorol wedi methu.

en-gb	Intended effect of the provisions
cy-gb	Effaith fwriedig y darpariaethau

en-gb	4.25 The mandatory licensing scheme aims to drive up hygiene and safety standards in relation to the performance of special procedures by practitioners and within premises/vehicles where they are performed and ensure local authorities have an improved and consistent approach to the regulation and enforcement of the scheme across Wales.
cy-gb	4.25 Nod y cynllun trwyddedu mandadol yw gwella safonau hylendid a diogelwch mewn perthynas â chyflawni triniaethau arbennig gan ymarferwyr ac o fewn mangreoedd/cerbydau lle cânt eu cyflawni a sicrhau bod gan yr awdurdodau lleol ymagwedd well a chyson at reoleiddio a gorfodi'r cynllun ledled Cymru.

en-gb	4.26 In addition to the benefits associated with improving standards of practice, individuals who wish to have one of the special procedures  will also directly benefit, as they will be given an in-depth pre-treatment consultation with the practitioner.
cy-gb	4.26  Yn ogystal â'r manteision sy'n gysylltiedig â gwella safonau ymarfer, bydd unigolion sy'n dymuno cael un o'r triniaethau arbennig hefyd yn elwa'n uniongyrchol, gan y byddant yn cael ymgynghoriad manwl cyn y driniaeth gyda'r ymarferydd.

en-gb	This is to ensure that any health or safety issues related to their personal health or the procedure have been considered, by providing information about the procedure before it is undertaken, as well as advice on the necessary after care required.
cy-gb	Diben hyn yw sicrhau bod unrhyw faterion iechyd neu ddiogelwch sy'n gysylltiedig â'u hiechyd personol neu'r driniaeth wedi cael eu hystyried, drwy ddarparu gwybodaeth am y driniaeth cyn iddi gael ei chyflawni, yn ogystal â chyngor ar yr ôl-ofal angenrheidiol y mae ei angen.

en-gb	People seeking to undergo these procedures will be assured that the premises/vehicle they visit has been approved by the local authority for the performance of special procedures in terms of hygiene and safety standards, and that the licenced practitioner they select to undertake the procedure is competent in infection prevention and control and can perform the procedure hygienically and safely.
cy-gb	Caiff pobl sy'n ceisio cael y triniaethau hyn eu sicrhau bod y fangre/cerbyd y maent yn ymweld â hi/ag ef wedi'i chymeradwyo/ei gymeradwyo gan yr awdurdod lleol ar gyfer cyflawni triniaethau arbennig o ran safonau hylendid a diogelwch, a bod yr ymarferydd trwyddedig y maent yn ei ddewis i gyflawni'r driniaeth yn gymwys o ran atal a rheoli heintiau ac yn gallu cyflawni'r driniaeth yn hylan ac yn ddiogel.

en-gb	They will also be able to access the public  register of licence holders and approved premises/vehicles for special procedures provided within their area, and those available across Wales.
cy-gb	Byddant hefyd yn gallu cael mynediad at y gofrestr gyhoeddus o ddeiliaid trwydded a mangreoedd/cerbydau cymeradwy ar gyfer triniaethau arbennig a ddarperir yn eu hardal, a'r rhai sydd ar gael ledled Cymru.

en-gb	This will help improve transparency and ensure people in Wales are better informed about the practice of special procedures and can therefore make informed choices should they wish to undergo any of the procedures.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i wella tryloywder ac yn sicrhau bod pobl yng Nghymru yn fwy gwybodus am arfer triniaethau arbennig ac y gallant, felly, wneud dewisiadau gwybodus os ydynt yn dymuno cael unrhyw un o'r triniaethau.

en-gb	4.27 It is anticipatedthat most licence holders who perform special procedures, and the approved premises/vehicles where they are performed, will gain reputational benefits from the scheme.
cy-gb	4.27  Rhagwelir y bydd y rhan fwyaf o ddeiliaid trwyddedau sy'n cyflawni triniaethau arbennig, a'r fangre/cerbydau a gymeradwywyd lle cânt eu cyflawni, yn elwa ar y cynllun oherwydd yr hwb i'w henw da.

en-gb	By meeting the requirements, they will be able to demonstrate to the public that they practise to appropriate standards of safety, hygiene and cleanliness, as well as protecting themselves and their clients from health risks by undertaking appropriate infection control procedures.
cy-gb	Drwy fodloni'r gofynion, byddant yn gallu dangos i'r cyhoedd eu bod yn ymarfer yn ôl  safonau diogelwch, hylendid a glanweithdra priodol, yn ogystal â'u diogelu eu hunain a'u cleientiaid rhag risgiau iechyd drwy ymgymryd â gweithdrefnau priodol i reoli heintiau.

en-gb	This will be further confirmed by being included in the National Special Procedures Register.
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei gadarnhau ymhellach drwy gynnwys yr wybodaeth yn y Gofrestr Genedlaethol o Driniaethau Arbennig.

en-gb	Public confidence and client understanding will be further enhanced by the pre- and post-procedure consultations to ensure that people are fully aware of the risks connected with the particular procedure they are seeking, including the applicable aftercare advice.
cy-gb	Bydd hyder y cyhoedd a dealltwriaeth cleientiaid yn cael eu gwella ymhellach gan yr ymgyngoriadau cyn ac ar ôl y driniaeth i sicrhau bod pobl yn gwbl ymwybodol o'r risgiau sy'n gysylltiedig â'r driniaeth benodol y maent yn ei cheisio, gan gynnwys y cyngor ôl-ofal cymwys.

en-gb	This should result in a lower incidence of post-procedure complications and infection if the aftercare advice provided is appropriately adhered to by those clients.
cy-gb	Dylai hyn arwain at nifer is o gymhlethdodau a haint ôl-driniaeth os glynir wrth y cyngor ôl-ofal a ddarperir yn briodol gan y cleientiaid hynny.

en-gb	4.28 As well as improving client and practitioner safety, the Act  also provides local authorities with consistent and straightforward enforcement powers.
cy-gb	4.28 Yn ogystal â gwella diogelwch cleientiaid ac ymarferwyr, mae'r Ddeddf hefyd yn rhoi pwerau gorfodi cyson a syml i'r awdurdodau lleol.

en-gb	These will allow them to take action against anyone operating outside the scheme as well as against licence/approval certificate holders who are non-compliant with scheme requirements.
cy-gb	Bydd y rhain yn caniatáu iddynt gymryd camau yn erbyn unrhyw un sy'n gweithredu y tu allan i'r cynllun yn ogystal ag yn erbyn deiliaid trwydded/tystysgrif gymeradwyo nad ydynt yn cydymffurfio â gofynion y cynllun.

en-gb	4.29 Beyond this, the benefits of improved safety, hygiene and cleanliness may extend to other procedures offered by practitioners, even though they are not covered by the requirements of the legislation.
cy-gb	4.29 Y tu hwnt i hyn, gall manteision gwell diogelwch, hylendid a glanweithdra ymestyn i driniaethau eraill a gynigir gan ymarferwyr, er nad ydynt yn dod o dan ofynion y ddeddfwriaeth.

en-gb	The Regulations to be made
cy-gb	Y Rheoliadau i’w gwneud

en-gb	4.30 T The provision in Part 4 and Schedule 3 to the Act to be implemented via the content of the Regulations which are the subject of this Explanatory Memorandum are set out below.
cy-gb	4.30  Mae'r ddarpariaeth yn Rhan 4 o'r Ddeddf ac Atodlen 3 iddi sydd i'w gweithredu drwy gynnwys y Rheoliadau sy'n destun y Memorandwm Esboniadol hwn wedi'i nodi isod.

en-gb	4.31 The new licensing scheme will require that the performance of a special procedure by an individual in the course of a business, must be performed under the authority of a special procedures licence (unless that individual is exempt).
cy-gb	4.31 Bydd y cynllun trwyddedu newydd yn ei gwneud yn ofynnol i driniaeth arbennig a roddir gan unigolyn, wrth gynnal busnes, gael ei rhoi o dan awdurdod trwydded triniaeth arbennig (oni bai bod yr unigolyn hwnnw wedi'i esemptio).

en-gb	If a local authority is satisfied that an application is to be granted, they must issue the applicant with a special procedure licence and the applicable mandatory licensing conditions to which the licence holder must adhere.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol wedi'i fodloni bod cais i gael ei ganiatáu, rhaid iddo roi trwydded triniaeth arbennig i'r ymgeisydd, yn ogystal â'r amodau trwyddedu mandadol cymwys y mae rhaid i ddeiliad y drwydded lynu wrthynt.

en-gb	The licence holder will be authorised to perform the special procedure/s identified in their licence at the approved premises/vehicle(s) specified in their licence.
cy-gb	Bydd deiliad y drwydded wedi'i awdurdodi i roi'r driniaeth/triniaethau arbennig a nodir yn ei drwydded yn y fangre/cerbyd a gymeradwywyd a bennir yn ei drwydded.

en-gb	This will include all approved premises/vehicles they have named in their application, anywhere in Wales.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys yr holl fangreoedd/cerbydau cymeradwy y mae wedi'u henwi yn ei gais, unrhyw le yng Nghymru.

en-gb	4.32 These Regulations  include:
cy-gb	4.32    Mae'r Rheoliadau hyn yn cynnwys:

en-gb	the criteria that must be met in order for an application for a special procedures licence to be granted (“the licensing criteria”), including a minimum age of the applicant, and the documents to be provided in support of an application.
cy-gb	y meini prawf y mae rhaid eu bodloni er mwyn caniatáu cais am drwydded triniaeth arbennig (“y meini prawf trwyddedu”), gan gynnwys isafswm oedran yr ymgeisydd, a'r dogfennau sydd i'w darparu i gefnogi cais,

en-gb	the form and content of an application form for a special procedure licence, the form and content of a special procedure licence, the mandatory licensing conditions for all special procedure licences (regardless of whether a special procedure licence is granted for a period of three years or no more than 7 days),
cy-gb	ffurf a chynnwys ffurflen gais am drwydded triniaeth arbennig, ffurf a chynnwys trwydded triniaeth arbennig, yr amodau trwyddedu mandadol ar gyfer pob trwydded triniaeth arbennig (ni waeth a roddir trwydded triniaeth arbennig am gyfnod o dair blynedd neu ddim mwy na 7 niwrnod),

en-gb	the mandatory licensing conditions relevant to the special procedure(s) being performed, provision for fees in relation to special procedure licences.
cy-gb	yr amodau trwyddedu mandadol sy'n berthnasol i'r driniaeth (triniaethau) arbennig sy'n cael eu cyflawni, darpariaeth ar gyfer ffioedd mewn perthynas â thrwyddedau triniaeth arbennig.

en-gb	4.33 The new licensing scheme will require special procedures to be performed at a premises or in a vehicle that has been approved by a local authority (unless that premises or vehicle is exempt).
cy-gb	4.33  Bydd y cynllun trwyddedu newydd yn ei gwneud yn ofynnol i driniaethau arbennig gael eu rhoi mewn mangre neu gerbyd wedi’i chymeradwyo neu wedi’i gymeradwyo gan awdurdod lleol (oni bai bod y fangre honno neu'r cerbyd hwnnw wedi'i esemptio neu wedi'i esemptio).

en-gb	If a local authority is satisfied the premises or vehicle meets the requirements for approval, they will issue an approval certificate authorising that approval.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol wedi'i fodloni bod y fangre neu'r cerbyd yn bodloni'r gofynion am gymeradwyaeth bydd yn dyroddi tystysgrif gymeradwyo sy'n awdurdodi'r gymeradwyaeth honno.

en-gb	4.34 The regulations include the wider detail around approvals such as:
cy-gb	4.34 Mae'r rheoliadau yn cynnwys y manylion ehangach ynghylch cymeradwyaethau megis:

en-gb	the criteria that must be met for a new approval certificate to be granted, including a minimum age requirement for the applicant and the documents to be provided in support of an application.
cy-gb	y meini prawf y mae rhaid eu bodloni er mwyn rhoi tystysgrif gymeradwyo newydd, gan gynnwys gofyniad oedran lleiaf i'r ceisydd ac i'r dogfennau gael eu darparu i gefnogi cais,

en-gb	the application form that is to be used when applying for a new approval certificate,
cy-gb	y ffurflen gais sydd i gael ei defnyddio wrth wneud cais am dystysgrif gymeradwyo newydd,

en-gb	what an approval certificate will look like once an approval has been granted,
cy-gb	ffurf y dystysgrif gymeradwyo ar ôl i gymeradwyaeth gael ei chaniatáu,

en-gb	the mandatory conditions that an approval certificate will be subject to,
cy-gb	yr amodau mandadol y bydd tystysgrif gymeradwyo yn ddarostyngedig iddynt,

en-gb	the premises and vehicles that will be exempt from the requirement to be approved by the local authority,
cy-gb	y fangre a'r cerbydau a fydd wedi'u hesemptio rhag y gofyniad i gael eu cymeradwyo gan yr awdurdod lleol,

en-gb	provision in relation to variations of an approval certificate,
cy-gb	darpariaeth mewn perthynas ag amrywiadau ar dystysgrif gymeradwyo,

en-gb	the renewal of an approval certificate (for example what criteria must be met for an approval certificate to be renewed),
cy-gb	adnewyddu tystysgrif gymeradwyo (er enghraifft, pa feini prawf y mae rhaid eu bodloni er mwyn i dystysgrif gymeradwyo gael ei hadnewyddu),

en-gb	provision around replacement copies of an approval certificate,
cy-gb	darpariaeth ynghylch copïau newydd o dystysgrif gymeradwyo,

en-gb	provision for fees in relation to approval certificates,
cy-gb	darpariaeth ar gyfer ffioedd mewn perthynas â thystysgrifau cymeradwyo,

en-gb	voluntary termination of an approval certificate,
cy-gb	terfynu tystysgrif gymeradwyo yn wirfoddol,

en-gb	what a local authority is required to do if they intend to refuse an application and the applicant’s right to make representations to the local authority, and
cy-gb	yr hyn y mae'n ofynnol i awdurdod lleol ei wneud os yw'n bwriadu gwrthod cais a hawl y ceisydd i gyflwyno sylwadau i'r awdurdod lleol, a

en-gb	the appeals process in respect of applications that are refused.
cy-gb	y broses apelio mewn perthynas â cheisiadau sy'n cael eu gwrthod.

en-gb	4.35 This part of the Act also allows the Welsh Ministers to set out the circumstances when a premises or vehicle is exempt from needing to be  approved by a local authority.
cy-gb	4.35  Mae'r rhan hon o'r Ddeddf hefyd yn caniatáu i Weinidogion Cymru nodi'r amgylchiadau pan fo safle neu gerbyd wedi'i esemptio rhag gorfod cael ei gymeradwyo gan awdurdod lleol.

en-gb	Exemptions have been made within the Regulations for premises/settings regulated by Healthcare Inspectorate Wales (HIW) to be exempt from the requirement to be approved for the performance of any of the four special procedures.
cy-gb	Mae esemptiadau wedi'u gwneud o fewn y Rheoliadau i fangreoedd/lleoliadau a reoleiddir gan Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC) gael eu hesemptio rhag y gofyniad i gael eu cymeradwyo ar gyfer cyflawni unrhyw un o'r pedair triniaeth arbennig.

en-gb	Additionally, an exemption from the requirement for premises approval has been provided for a client’s dwelling for the delivery of acupuncture only.
cy-gb	Yn ogystal, mae esemptiad rhag y gofyniad am gymeradwyaeth ar gyfer mangre wedi'i ddarparu ar gyfer annedd cleient ar gyfer cyflawni aciwbigo yn unig.

en-gb	Reasons for this may be because the client is unable to access acupuncture in any other premises.
cy-gb	Rheswm posibl dros hyn fyddai nad yw'r cleient yn gallu cael mynediad at aciwbigo mewn unrhyw fangre arall.

en-gb	‘Dwelling’ includes (but is not limited to) an adult care home or hospice.
cy-gb	Mae ‘annedd’ yn cynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig i) gartref gofal i oedolion neu hosbis.

en-gb	4.36 An individual who performs a special procedure on someone else, in the course of a business, must be licensed, unless they are exempt.
cy-gb	4.36 Rhaid i unigolyn sy’n rhoi triniaeth arbennig i rywun arall, wrth gynnal busnes, gael ei drwyddedu, oni bai ei fod wedi'i esemptio.

en-gb	These Regulations detail the circumstances in which an individual is exempt  from the requirement to obtain a special procedure licence.
cy-gb	Mae'r Rheoliadau hyn yn manylu ar yr amgylchiadau pan fo unigolyn wedi'i esemptio rhag y gofyniad i gael trwydded triniaeth arbennig.

en-gb	The circumstances in these Regulations are on the basis of specific professional registration and regulation and additional criteria.
cy-gb	Mae'r amgylchiadau yn y Rheoliadau hyn yn seiliedig ar gofrestru a rheoleiddio proffesiynol penodol a meini prawf ychwanegol.

en-gb	The licensing scheme is in relation to special procedures being performed in the course of a business.
cy-gb	Mae'r cynllun trwyddedu yn ymwneud â thriniaethau arbennig sy'n cael eu rhoi wrth gynnal busnes.

en-gb	Special procedures being performed as part of  NHS treatment in an NHS setting (for example an NHS hospital) are not intended to fall within the scope of this licensing scheme.
cy-gb	Ni fwriedir i driniaethau arbennig sy'n cael eu rhoi fel rhan o driniaeth y GIG mewn lleoliad y GIG (er enghraifft un o ysbytai'r GIG) ddod o fewn cwmpas y cynllun trwyddedu hwn.

en-gb	Policy officials have also taken the decision that special procedures being performed by relevant medical/health professionals within equivalent independent healthcare settings regulated by HiW should also do not fall within the scope of this licensing scheme and are therefore included for exemption under the Regulations.
cy-gb	Mae swyddogion polisi hefyd wedi penderfynu na ddylai triniaethau arbennig a gyflawnir gan weithwyr proffesiynol meddygol/iechyd perthnasol mewn lleoliadau gofal iechyd annibynnol cyfatebol a reoleiddir gan AGIC fod o fewn cwmpas y cynllun trwyddedu hwn ac felly maent wedi'u cynnwys i'w hesemptio o dan y Rheoliadau.

en-gb	4.37 Section 60(2) of the Act  provides that an individual who is a member of a profession mentioned in paragraphs (a) to (ga) of Section 25(3) of the National Health Service Reform and Health Care Professions Act 2002 namely:
cy-gb	4.37  Mae adran 60(2) o Ddeddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017 yn darparu  bod unigolyn sy'n aelod o broffesiwn a grybwyllir ym mharagraffau (a) i  (ga) o adran 25(3) o Ddeddf Diwygio'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol a  Phroffesiynau Gofal Iechyd 2002, sef:

en-gb	(a)  the General Medical Council
cy-gb	(a)     y Cyngor Meddygol Cyffredinol

en-gb	(b) the General Dental Council
cy-gb	(b)     y Cyngor Deintyddol Cyffredinol

en-gb	(c)  the General Optical Council
cy-gb	(c)     y Cyngor Optegol Cyffredinol

en-gb	(d)  the General Osteopathic Council
cy-gb	(d)     y Cyngor Osteopathig Cyffredinol

en-gb	(e)  the General Chiropractic Council
cy-gb	(e)     y Cyngor Ciropractig Cyffredinol

en-gb	(f)  the General Pharmaceutical Council
cy-gb	(f)      y Cyngor Fferyllol Cyffredinol

en-gb	(g)  subject to Section 26(6), the Pharmaceutical Society of Northern Ireland
cy-gb	(g)     yn ddarostyngedig i adran 26(6), Cymdeithas Fferyllol Gogledd          Iwerddon

en-gb	(ga)  the Nursing and Midwifery Council.
cy-gb	(ga)   y Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth.

en-gb	is exempt from the requirement to obtain a licence unless Regulations specify  otherwise in relation to specific special procedure(s).
cy-gb	wedi'i esemptio rhag y gofyniad i gael trwydded oni bai bod y Rheoliadau'n pennu fel arall mewn perthynas â thriniaethau arbennig penodol.

en-gb	The Regulations require that:
cy-gb	Mae'r Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol:

en-gb	unlicensed medical practitioners, optometrists, dispensing opticians, pharmacists and pharmacy technicians will not be exempt from requiring a special procedure licence.
cy-gb	na fydd ymarferwyr meddygol didrwydded, optometryddion, optegwyr cyflenwi, fferyllwyr na thechnegwyr fferyllfeydd wedi’u hesemptio rhag y gofyniad i gael trwydded triniaeth arbennig.

en-gb	This means that these individuals will have to be licensed to perform acupuncture, body piercing, electrolysis, and/or tattooing.
cy-gb	Mae hyn yn golygu y bydd rhaid i'r unigolion hyn gael trwydded i roi triniaeth aciwbigo, tyllu'r corff, electrolysis, a/neu datŵio.

en-gb	registered and licensed medical practitioners, registered dentists or dental care professionals, registered midwives, registered nurses and  registered nursing associates will not be exempt from requiring a special procedures licence to perform any of the four special procedures unless all of the following conditions apply:
cy-gb	ni fydd ymarferwyr meddygol cofrestredig a thrwyddedig, deintyddion cofrestredig neu weithwyr gofal deintyddol proffesiynol, bydwragedd cofrestredig, nyrsys cofrestredig a chymdeithion nyrsio cofrestredig wedi'u hesemptio rhag y gofyniad am drwydded triniaethau arbennig i gyflawni unrhyw un o'r pedair triniaeth arbennig oni bai bod yr holl amodau canlynol yn gymwys:

en-gb	(1)  they are current members of the registers kept by their respective  professionalbodies;
cy-gb	(1)   eu bod yn aelodau presennol o'r cofrestrau a gedwir gan eu cyrff proffesiynol priodol,

en-gb	(2)  the individual is performing the special procedure in a regulated independent healthcare establishment,
cy-gb	(2)  bod yr unigolyn hwnnw yn rhoi’r driniaeth arbennig mewn sefydliad gofal iechyd annibynnol a reoleiddir, a

en-gb	(3)  they are not subject to any conditions, restrictions or sanctions on their professional registration.
cy-gb	(3)  nad ydynt yn ddarostyngedig i unrhyw amodau, cyfyngiadau na sancsiynau ar eu cofrestriad proffesiynol.

en-gb	If one or more of these conditions are not met, then that individual is required to be licensed to perform acupuncture, body piercing, electrolysis and/or tattooing.
cy-gb	Os nad oes un neu ragor o'r amodau hyn yn cael eu bodloni, yna mae'n ofynnol i'r unigolyn hwnnw gael trwydded i roi triniaeth aciwbigo, tyllu'r corff, electrolysis neu datŵio.

en-gb	registered chiropodists, podiatrists, physiotherapists, chiropractors and osteopaths will be exempt from the requirement to obtain a special procedure licence for acupuncture only  if all of the following conditions apply:
cy-gb	ni fydd ciropodyddion, podiatryddion,  ffisiotherapyddion, ciropractyddion ac osteopathiaid cofrestredig wedi'u hesemptio rhag y gofyniad i gael trwydded triniaeth arbennig ar gyfer aciwbigo ond os yw'r holl amodau canlynol yn gymwys:

en-gb	(1)  they are current members of the registers kept by the Health and Care Professions Council
cy-gb	(1)    eu bod yn aelodau presennol o'r cofrestrau a gedwir gan y Cyngor Proffesiynau Iechyd a Gofal;

en-gb	(2) acupuncture is performed in a regulated independent healthcare establishment, and
cy-gb	(2)  y rhoddir yr aciwbigo mewn sefydliad gofal iechyd annibynnol a reoleiddir, a

en-gb	(3)  the individual does not have any conditions, restrictions or sanctions on their professional registration, in relation to their fitness to practise.
cy-gb	(3)  nad yw'r unigolyn hwnnw yn ddarostyngedig i unrhyw amodau, cyfyngiadau na sancsiynau ar eu cofrestriad proffesiynol mewn perthynas â’i addasrwydd i ymarfer.

en-gb	4.38  Professionals listed in the second bullet point of paragraph 4. are listed in the Regulations as exempt from licensing for all four procedures if they meet all the conditions.
cy-gb	4.38  Mae’r gweithwyr proffesiynol a restrir yn ail bwynt bwled paragraff 4.37 yn y Rheoliadau wedi’u rhestru’n rhai sydd wedi'u hesemptio rhag trwyddedu ar gyfer pob un o'r pedair triniaeth os ydynt yn bodloni'r holl amodau.

en-gb	However, realistically it is only acupuncture and possibly medical tattooing that are likely to be relevant to these professionals.
cy-gb	Er hynny, yn realistig dim ond aciwbigo ac o bosibl tatŵio meddygol sy'n debygol o fod yn berthnasol i'r gweithwyr proffesiynol hyn.

en-gb	The Special Procedures Licensing Committees (Wales) Regulations 2024
cy-gb	Rheoliadau Pwyllgorau Trwyddedu Triniaeth Arbennig (Cymru) 2024

en-gb	4.39 These Regulations deal with the procedures that apply to local authority licensing committees (and their sub-committees) in order to exercise the functions they have been given under Part 4 of the Act.
cy-gb	4.39 Mae'r Rheoliadau hyn yn ymdrin â'r triniaethau sy'n gymwys i bwyllgorau trwyddedu awdurdodau lleol (a'u his-bwyllgorau) er mwyn arfer y swyddogaethau a roddwyd iddynt o dan Ran 4 o'r Ddeddf.

en-gb	A local authority must issue a warning notice to an individual in instances such as when it intends to refuse an application for a special procedure licence, refuse a variation or renewal of a special procedures licence, designate an individual as a person requiring a special procedure licence or revoke a special procedure licence or approval certificate amongst other reasons.
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol roi rhybudd i unigolyn mewn achosion megis pan fydd yn bwriadu gwrthod cais am drwydded triniaeth arbennig, dynodi unigolyn yn berson y mae arno angen trwydded triniaeth arbennig neu ddirymu trwydded triniaeth arbennig neu dystysgrif gymeradwyo ymhlith rhesymau eraill.

en-gb	4.40 The local authority licensing committee is required to consider any representations made to it after a warning notice has been issued to an individual and a hearing may be held before a final decision is made by the committee (or sub-committee). to whom the application, designation or revocation applies.
cy-gb	4.40 Mae'n ofynnol i bwyllgor trwyddedu'r awdurdod lleol ystyried unrhyw sylwadau a gyflwynir iddo ar ôl i hysbysiad rhybuddio gael ei roi i unigolyn a chaniateir cynnal gwrandawiad cyn i'r pwyllgor (neu'r is-bwyllgor) wneud penderfyniad terfynol y mae'r cais, y dynodiad neu'r dirymiad yn gymwys iddo.

en-gb	These functions have been delegated to the licensing committee (or sub-committee) of the local authority.
cy-gb	Mae'r swyddogaethau hyn wedi'u dirprwyo i bwyllgor (neu is-bwyllgor) trwyddedu'r awdurdod lleol.

en-gb	4.41 The Regulations include matters relating to the procedures a licensing committee (or sub-committee) must follow, such as what process must be followed before a hearing is held, the procedure to follow at a hearing, and when a decision is to be made.
cy-gb	4.41 Mae'r Rheoliadau yn cynnwys materion sy'n ymwneud â'r gweithdrefnau y mae rhaid i bwyllgor (neu is-bwyllgor) trwyddedu eu dilyn, megis pa broses y mae rhaid ei dilyn cyn cynnal gwrandawiad, y weithdrefn i'w dilyn mewn gwrandawiad, a pha bryd y bydd penderfyniad yn cael ei wneud.

en-gb	4.42 Under Part 4 of the Act, “body piercing” currently means ‘the perforation of an individual’s skin or mucous membrane, with a view to enabling jewellery, or an object of a description prescribed in or under regulations, to be attached to, implanted in, or removed from the individual’s body’.
cy-gb	4.42  O dan Ran 4 o'r Ddeddf, ystyr “tyllu'r corff” ar hyn o bryd yw ‘gwneud trydylliad yng nghroen neu ym mhilen fwcaidd unigolyn, gyda golwg ar alluogi i emwaith, neu i wrthrych o ddisgrifiad a ragnodir mewn rheoliadau neu o dan reoliadau, gael ei atodi i gorff yr unigolyn, ei fewnblannu yng nghorff yr unigolyn neu ei dynnu o gorff yr unigolyn’.

en-gb	Perforation means ‘breaching the integrity of the skin or mucous membrane in any way including (among other things) by way of puncture or incision’.
cy-gb	Ystyr gwneud trydylliad yw 'gwneud bwlch yng nghyfanrwydd y croen neu'r bilen fwcaidd mewn unrhyw ffordd, gan gynnwys (ymhlith pethau eraill) drwy bric neu endoriad'.

en-gb	4.43 The purpose of these Regulations is to prescribe an ‘object’ to further define what ‘body piercing’ means.
cy-gb	4.43 Diben y Rheoliadau hyn yw rhagnodi ‘gwrthrych’ i ddiffinio ymhellach beth yw ystyr ‘tyllu'r corff’.

en-gb	Extensive consultation and engagement with stakeholders including local authorities and the body piercing sector confirmed that there is no standardisation to the names applied to objects that are attached to, implanted in, or removed from an individual’s body.
cy-gb	Cadarnhaodd proses ymgynghori ac ymgysylltu helaeth â rhanddeiliaid, gan gynnwys awdurdodau lleol a'r sector tyllu'r corff, nad yw'r enwau a gymhwysir at wrthrychau sy'n cael eu hatodi i gorff unigolyn, eu mewnblannu ynddo, neu eu tynnu ohono, wedi’u safoni.

en-gb	Common descriptions of objects include ‘hooks’, ‘macro-dermals’, ‘micro-dermals’, ‘near-field communication chips’ and “silicone beads”.
cy-gb	Mae disgrifiadau cyffredin o wrthrychau yn cynnwys ‘bachau’, ‘angorau macrogroenol’, ‘angorau microgroenol’, ‘microsglodion cyfathrebu agosfaes’ a ‘gleiniau silicon’.

en-gb	Also, the range of objects used continues to change as body piercing evolves.
cy-gb	Hefyd, mae'r ystod o wrthrychau a ddefnyddir yn parhau i newid wrth i'r arfer o dyllu'r corff esblygu.

en-gb	Any prescription of an ‘object’ therefore needs to be flexible enough to accommodate the diverse and creative and ever-evolving nature of this procedure and the definition should be broad and all-encompassing.
cy-gb	Felly, mae angen i unrhyw ragnodiad o ‘wrthrych’ fod yn ddigon hyblyg i ddarparu ar gyfer natur amrywiol a chreadigol y driniaeth hon sy'n esblygu'n barhaus a dylai'r diffiniad fod yn eang ac yn hollgynhwysol.

en-gb	4.44  The experience of developing and consulting upon the Prescribed Objects for Intimate Piercing (Wales) Regulations 2019 identified the difficulty of defining ‘object’ in terms of shape, material or size.
cy-gb	4.44  Roedd y profiad o ddatblygu ac ymgynghori ar Reoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Rhoi Twll mewn Rhan Bersonol o’r Corff (Cymru) 2019 yn nodi anhawster diffinio ‘gwrthrych' o ran siâp, deunydd neu faint.

en-gb	It would not be possible to list in regulations every object that could be used that would not require regular amendment to take account of continual developments, and to prescribe size, shape or material would effectively provide the parameters for legal circumvention.
cy-gb	Ni fyddai modd rhestru mewn rheoliadau bob gwrthrych y gellid ei ddefnyddio na fyddai angen ei ddiwygio'n rheolaidd i gymryd i ystyriaeth datblygiadau parhaus, a byddai rhagnodi maint, siâp neu ddeunydd i bob pwrpas yn darparu'r paramedrau ar gyfer osgoi'r gyfraith.

en-gb	4.45  The effect of these Regulations is to provide  a definition of “object” so thatthe definition of body piercing under Part 4 of the Act will read as follows:
cy-gb	4.45  Effaith y Rheoliadau hyn yw darparu diffiniad o “gwrthrych” fel y bydd y diffiniad o “tyllu'r corff” o dan Ran 4 o'r Ddeddf yn darllen fel a ganlyn:

en-gb	‘body piercing’ means ‘the perforation of an individual’s skin or mucous membrane, with a view to enabling jewellery, or any object that is not jewellery, to be attached to, implanted in, or removed from the individual’s body’.
cy-gb	ystyr ‘tyllu’r corff' yw ‘gwneud trydylliad yng nghroen neu ym mhilen fwcaidd unigolyn, gyda golwg ar alluogi i emwaith, neu i unrhyw wrthrych nad yw'n emwaith, gael ei atodi i gorff yr unigolyn, ei fewnblannu yng nghorff yr unigolyn neu ei dynnu o gorff yr unigolyn’.

en-gb	4.46 It was not considered necessary to define ‘jewellery’ in the Act or Regulations, as what constitutes jewellery is generally understood through common experience.
cy-gb	4.46  Ni farnwyd bod angen diffinio ‘gemwaith’ yn y Ddeddf na’r Rheoliadau, gan fod ystyr gemwaith yn cael ei deall yn gyffredinol drwy brofiad cyffredin.

en-gb	This definition also aligns with the definition of an ‘object’ prescribed under the Prescribed Objects for Intimate Piercing (Wales) Regulations 2019, although in that case, the definition is used to effect a prohibition.
cy-gb	Mae'r diffiniad hwn hefyd yn cyd-fynd â'r diffiniad o ‘gwrthrych’ a ragnodir o dan Reoliadau Gwrthrychau Rhagnodedig ar gyfer Rhoi Twll mewn Rhan Bersonol o’r Corff (Cymru) 2019, er bod y diffiniad, yn yr achos hwnnw, yn cael ei ddefnyddio i roi effaith i waharddiad.

en-gb	In addition, where local authorities have adopted the provisions, enforcement is often inconsistent across Wales.
cy-gb	Yn ogystal, pan fo awdurdodau lleol wedi mabwysiadu'r darpariaethau, mae gorfodaeth yn aml yn anghyson ledled Cymru.

en-gb	Consultations
cy-gb	Ymgyngoriadau

en-gb	5.1 The full text of previous consultations that were undertaken in respect of the Act  can be seen in the final Explanatory Memorandum and Regulatory Impact Assessment document for the Act.
cy-gb	5.1    Mae testun llawn ymgyngoriadau blaenorol a gynhaliwyd mewn perthynas â'r Ddeddf i'w weld yn nogfen derfynol y Memorandwm Esboniadol a'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol ar gyfer y Ddeddf.

en-gb	The following section outlines the formal consultations, both public and with statutory/required consultees, that have been undertaken in relation to the current Regulations
cy-gb	Mae'r adran ganlynol yn amlinellu'r ymgyngoriadau ffurfiol, sef rhai cyhoeddus ac ag ymgyngoreion statudol/gofynnol, a gynhaliwyd mewn perthynas â'r Rheoliadau presennol.

en-gb	Formal public consultation on policy principles
cy-gb	Ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol ar egwyddorion polisi

en-gb	5.2  The Welsh Government consulted on the principles of the special procedures licensing scheme (from here referred to as the ‘first consultation’) with a view to informing draft Regulations that would enable the commencement of the provisions of Part 4 and Schedule 3 of the Act.
cy-gb	5.2    Ymgynghorodd Llywodraeth Cymru ar egwyddorion y cynllun trwyddedu triniaeth arbennig (y cyfeirir ato yma fel yr ‘ymgynghoriad cyntaf’) er mwyn llywio Rheoliadau drafft a fyddai'n galluogi cychwyn darpariaethau Rhan 4 o’r Ddeddf ac Atodlen 3 iddi.

en-gb	That 12 week consultation ran between 25 January and 19 April 2023 and the draft version of the RIA formed part of the consultation materials along with an Integrated Impact Assessment (IIA).
cy-gb	Cynhaliwyd yr ymgynghoriad 12 wythnos hwnnw rhwng 25 Ionawr a 19 Ebrill 2023 ac roedd y fersiwn ddrafft o'r RIA yn rhan o'r deunyddiau ymgynghori ynghyd ag Asesiad Effaith Integredig (IIA).

en-gb	This document contains the statutory impact assessments that the Welsh Government is required to make when introducing new legislation.
cy-gb	Mae'r ddogfen hon yn cynnwys yr asesiadau effaith statudol y mae'n ofynnol i Lywodraeth Cymru eu gwneud wrth gyflwyno deddfwriaeth newydd.

en-gb	The Data Protection Impact Assessment (DPIA) included in the IIA indicated that the Information Commissioner’s Office (ICO) should be formally consulted as a statutory consultee, and this is discussed below.
cy-gb	Nododd yr Asesiad Effaith ar Ddiogelu Data (DPIA) a gynhwysir yn yr IIA y dylid ymgynghori â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth (ICO) yn ffurfiol fel ymgynghorai statudol, a thrafodir hyn isod.

en-gb	No further comments were received about the contents of the IIA through the first consultation.
cy-gb	Ni ddaeth unrhyw sylwadau pellach i law am gynnwys yr IIA drwy'r ymgynghoriad cyntaf.

en-gb	Formal consultation with the Information Commissioner’s Office
cy-gb	Ymgynghoriad ffurfiol â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth

en-gb	5.3 In advance of the publication of the first consultation documents, the ICO was consulted about  the DPIA section of the IIA prepared for that consultation.
cy-gb	5.3    Cyn i ddogfennau'r ymgynghoriad cyntaf gael eu cyhoeddi, ymgynghorwyd â'r ICO ynghylch adran DPIA yr IIA a luniwyd ar gyfer yr ymgynghoriad hwnnw.

en-gb	Article 36(4) of the General Data Protection Regulations applied making consultation with the ICO compulsory as the mandatory licensing scheme met three separate criteria:
cy-gb	Roedd Erthygl 36(4) o'r Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data yn gymwys gan wneud ymgynghori â'r ICO yn orfodol gan fod y cynllun trwyddedu mandadol yn bodloni tri maen prawf ar wahân:

en-gb	Sensitive data or data of a highly personal nature:
cy-gb	Data sensitif neu ddata personol iawn:

en-gb	Met by the requirement for all applicants for individual licences to declare on the application form any unspent convictions for relevant criminal offences  and to provide a basic DBS certificate in support of this declaration.
cy-gb	Wedi'i fodloni gan y gofyniad i bob ceisydd am drwyddedau unigol ddatgan ar y ffurflen gais unrhyw euogfarnau heb ei disbyddu am droseddau perthnasol a darparu tystysgrif DBS sylfaenol i gefnogi'r datganiad hwn.

en-gb	Met by the potential processing of special category data (health data) due to the requirement in the Act for licensed practitioners to record and retain client consultation records.
cy-gb	Wedi'i fodloni drwy brosesu data categori arbennig posibl (data iechyd) oherwydd y gofyniad yn y Ddeddf i ymarferwyr trwyddedig gofnodi a chadw cofnodion ymgynghori â chleientiaid.

en-gb	Data processed on a large scale.
cy-gb	Prosesu data ar raddfa fawr.

en-gb	Met due to the potential number of individuals across the whole of Wales, providing personal data through applications and client consultations, the range of personal data items being processed, the duration of the scheme and the geographical extent of the processing.
cy-gb	Wedi'i fodloni oherwydd y nifer posibl o unigolion ledled Cymru gyfan sy'n darparu data personol drwy geisiadau ac ymgyngoriadau â chleientiaid, yr ystod o eitemau data personol sy'n cael eu prosesu, hyd y cynllun a graddau daearyddol y prosesu.

en-gb	5.4 The ICO gave their feedback on the content of the DPIA form, and made a number of helpful observations and suggestions to improve information for local authorities, practitioners, and individuals in control of premises/vehicles on data processing and retention requirements.
cy-gb	5.4    Rhoddodd yr ICO ei hadborth ar gynnwys y ffurflen DPIA a gwnaeth nifer o sylwadau ac awgrymiadau defnyddiol i wella gwybodaeth i awdurdodau lleol, ymarferwyr ac unigolion sy'n rheoli mangreoedd/cerbydau ar ofynion prosesu a chadw data.

en-gb	A follow-up meeting was held with the ICO to provide them with further context of the requirements of the scheme, and revisions were made to the DPIA based on their comments and questions.
cy-gb	Cynhaliwyd cyfarfod dilynol â'r ICO i roi cyd-destun pellach iddynt o ofynion y cynllun, a gwnaed diwygiadau i'r DPIA yn seiliedig ar eu sylwadau a'u cwestiynau.

en-gb	The DPIA was incorporated into the IIA that was published as part of the first consultation.
cy-gb	Ymgorfforwyd y DPIA yn yr IIA a gyhoeddwyd fel rhan o'r ymgynghoriad cyntaf.

en-gb	The ICO was included in the formal distribution of both the first consultation and the one that followed (Paragraph 5.9 below refers).
cy-gb	Cafodd yr ICO ei gynnwys yn nosbarthiad ffurfiol yr ymgynghoriad cyntaf a'r un a ddilynodd (mae paragraff 5.9 isod yn cyfeirio at hyn).

en-gb	The ICO have confirmed that they have no further comments to make.
cy-gb	Mae'r ICO wedi cadarnhau nad oes ganddi unrhyw sylwadau pellach i'w gwneud.

en-gb	Formal consultation with the Ministry of Justice
cy-gb	Ymgynghori’n ffurfiol â'r Weinyddiaeth Gyfiawnder

en-gb	5.5 As offences and the use of the courts service to hear appeals against refusals of licences/approval certificates will form part of the proposed licensing scheme, permission was obtained from the then Minister for Health and Social Services to formally consult with the Ministry of Justice (MoJ).
cy-gb	5.5    Gan y bydd troseddau a'r defnydd o'r gwasanaeth llysoedd i glywed apeliadau yn erbyn gwrthod trwyddedau/tystysgrifau cymeradwyo yn rhan o'r cynllun trwyddedu arfaethedig, cafwyd caniatâd gan y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ar y pryd i ymgynghori'n ffurfiol â'r Weinyddiaeth Gyfiawnder.

en-gb	Welsh Government officials are obliged to liaise with MoJ officials, on a confidential inter-governmental basis, to ensure that impacts on the justice system arising from both primary and subordinate legislation are identified at the earliest stage possible.
cy-gb	Mae'n ofynnol i swyddogion Llywodraeth Cymru gydweithio â swyddogion y Weinyddiaeth Gyfiawnder, ar sail rynglywodraethol gyfrinachol, i sicrhau bod yr effeithiau ar y system gyfiawnder sy'n deillio o ddeddfwriaeth sylfaenol ac is-ddeddfwriaeth yn cael eu nodi cyn gynted â phosibl.

en-gb	That consultation took the form of a justice system impact identification form to identify estimated numbers of cases to be brought before the courts.
cy-gb	Roedd yr ymgynghoriad hwnnw ar ffurf ffurflen nodi’r effaith ar y system gyfiawnder i nodi amcangyfrif o niferoedd o achosion i'w dwyn gerbron y llysoedd.

en-gb	The MoJ was asked to consider the information provided and identify any impacts and the potential costs to the Courts Service to implement the new requirements and hear those cases.
cy-gb	Gofynnwyd i'r Weinyddiaeth Gyfiawnder ystyried yr wybodaeth a ddarparwyd a nodi unrhyw effeithiau a'r costau posibl i'r Gwasanaeth Llysoedd i roi'r gofynion newydd ar waith a chlywed yr achosion hynny.

en-gb	That consultation was made duringthe first consultation period and the applicable costings were received from the MoJ along with their assessment of the impact on the work of the different justice services under their control.
cy-gb	Gwnaed yr ymgynghoriad hwnnw yn ystod cyfnod yr ymgynghoriad cyntaf a daeth y costiadau cymwys i law oddi wrth y Weinyddiaeth Gyfiawnder ynghyd â'i hasesiad o'r effaith ar waith y gwahanol wasanaethau cyfiawnder o dan eu rheolaeth.

en-gb	This assessment is included in the relevant section of the current RIA.
cy-gb	Mae'r asesiad hwn wedi'i gynnwys yn yr adran berthnasol o'r RIA.

en-gb	5.6 The MoJ wasconsulted further by officials after the close of the first consultation, as policy changes made as a result of responses received would mean fewer cases being brought before the courts.
cy-gb	5.6    Ymgynghorwyd â'r Weinyddiaeth Gyfiawnder ymhellach gan swyddogion ar ôl i'r ymgynghoriad cyntaf ddod i ben, gan y byddai newidiadau polisi a wnaed o ganlyniad i'r ymatebion a ddaeth i law yn golygu y byddai llai o achosion yn cael eu dwyn gerbron y llysoedd.

en-gb	As a result, the MoJ revised their costs, and the final Justice Impact Assessment is included in the relevant section of the RIA..
cy-gb	O ganlyniad, adolygodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder ei chostau, ac mae'r Asesiad o’r Effaith ar Gyfiawnder (JSII) terfynol wedi'i gynnwys yn yr adran berthnasol o'r RIA.

en-gb	5.7  The first consultation document, draft RIA and IIA and the Welsh Government’s analysis of the responses received can be seen on the following link:
cy-gb	5.7    Gellir gweld y ddogfen ymgynghori gyntaf, yr RIA drafft a'r IIA a dadansoddiad Llywodraeth Cymru o'r ymatebion a ddaeth i law yn y ddolen ganlynol:

en-gb	Mandatory licensing of special procedures in Wales | GOV.WALES
cy-gb	Trwyddedu mandadol ar gyfer triniaethau arbennig yng Nghymru | LLYW.CYMRU

en-gb	5.8 The IIA has since been updated to include the JSII form and an assessment of the Duty of Quality, which came into force after the draft IIA was published.
cy-gb	5.8    Mae'r IIA wedi cael ei ddiweddaru ers hynny i gynnwys y ffurflen JSII ac asesiad o'r Ddyletswydd Ansawdd, a ddaeth i rym ar ôl i'r IIA drafft gael ei gyhoeddi.

en-gb	It has also been reviewed generally to ensure that it has remained relevant.
cy-gb	Mae hefyd wedi cael ei adolygu'n gyffredinol i sicrhau ei fod wedi dal yn berthnasol.

en-gb	The final IIA has been republished on the Welsh Government website Mandatory licensing of special procedures in Wales | GOV.WALES
cy-gb	Mae'r IIA terfynol wedi cael ei ailgyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru Trwyddedu mandadol ar gyfer triniaethau arbennig yng Nghymru | LLYW.CYMRU

en-gb	Formal consultation on draft regulations and statutory guidance
cy-gb	Ymgynghoriad ffurfiol ar reoliadau drafft a chanllawiau statudol

en-gb	5.9 A further consultation (from here referred to as the ‘second consultation’) ran for eight weeks between 12 February and 8 April 2024 and followed on from the first consultation referred to above.
cy-gb	5.9    Cynhaliwyd ymgynghoriad pellach (y cyfeirir ato wedi hyn fel yr ‘ail ymgynghoriad’) am wyth wythnos rhwng 12 Chwefror ac 8 Ebrill 2024 ac yn dilyn yr ymgynghoriad cyntaf y cyfeirir ato uchod.

en-gb	This second consultation presented the final drafts of the Regulations to be made under Part 4 and Schedule 3 of the Act.
cy-gb	Cyflwynodd yr ail ymgynghoriad hwn y drafftiau terfynol o'r Rheoliadau i'w gwneud o dan Ran 4 o’r Ddeddf ac Atodlen 3 iddi.

en-gb	This second consultation also included the draft Statutory Guidance for local authorities on how they are to determine a ‘person’s fitness to perform a special procedure’ (where their fitnesshas been called into question) for the purpose of being granted a new licence, renewal of a licence, variation of a licence or for the purpose of revoking a licence.
cy-gb	Roedd yr ail ymgynghoriad hwn hefyd yn cynnwys y Canllawiau Statudol drafft ar gyfer yr awdurdodau lleol ar sut y dylent  benderfynu ar ‘addasrwydd person i gyflawni triniaeth arbennig’ (pan fo'i addasrwydd wedi'i gwestiynu) at y diben o gael trwydded newydd, adnewyddu trwydded, amrywio trwydded neu at ddiben dirymu trwydded.

en-gb	5.10 As the policy proposals for the mandatory licensing scheme had already been consulted upon, this second consultation was considered a technical consultation specifically on the wording of the draft Regulations and draft Statutory Guidance, although the draft Regulations provided further detail around the new scheme, including those subjects where the statutory duty to consult under section 64 of the Act applied.
cy-gb	5.10  Gan fod ymgynghoriad wedi bod eisoes ar y cynigion polisi ar gyfer y cynllun trwyddedu mandadol, bernid mai ymgynghoriad technegol oedd yr ail ymgynghoriad hwn a hynny yn benodol ar eiriad y Rheoliadau drafft a'r Canllawiau Statudol drafft, er bod y Rheoliadau drafft yn rhoi manylion pellach am y cynllun newydd, gan gynnwys y pynciau hynny lle'r oedd y ddyletswydd statudol i ymgynghori o dan adran 64 o'r Ddeddf yn gymwys.

en-gb	For this reason, the Cabinet Secretary for Health and Social Services gave her consent for the consultation to run for eight weeks instead of the standard 12 week period.
cy-gb	I'r perwyl hwn, rhoddodd y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ei chydsyniad i'r ymgynghoriad redeg am wyth wythnos yn lle'r cyfnod safonol o 12 wythnos.

en-gb	5.11 93 separate responses were received from a range of stakeholders, although some of these were duplicates.
cy-gb	5.11  Daeth 93 o ymatebion ar wahân i law oddi wrth ystod o randdeiliaid, er mai copïau dyblyg oedd rhai o'r rhain.

en-gb	The majority of responses were from local authorities, professional regulatory bodies and individual practitioners or business operators.
cy-gb	Daeth y mwyafrif o'r ymatebion i law oddi wrth awdurdodau lleol, cyrff rheoleiddio proffesiynol ac ymarferwyr unigol neu weithredwyr busnes.

en-gb	As a broad summary, comments on the wording of the draft Regulations and Statutory Guidance were received, but the majority of responses to all questions raised practical issues that would not be included in Regulations but should be addressed in non-statutory guidance for licensing authorities and special procedure practitioners and businesses.
cy-gb	Fel crynodeb eang, daeth sylwadau i law ar eiriad y Rheoliadau drafft a'r Canllawiau Statudol, ond cododd y mwyafrif o'r ymatebion i'r holl gwestiynau faterion ymarferol na fyddent yn cael eu cynnwys mewn Rheoliadau ond y dylid mynd i'r afael â hwy mewn canllawiau anstatudol ar gyfer awdurdodau trwyddedu ac ymarferwyr a busnesau triniaethau arbennig.

en-gb	5.12 The Welsh Government’s full analysis and response to this second consultation has been published on the relevant closed consultation page of the Welsh Government’s website Draft regulations and statutory guidance for mandatory licensing of special procedures | GOV.WALES
cy-gb	5.12  Cyhoeddwyd dadansoddiad ac ymateb llawn Llywodraeth Cymru i'r ail ymgynghoriad hwn ar y dudalen ymgyngoriadau sydd wedi dod i ben berthnasol ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Duty to consult
cy-gb	Dyletswydd i ymgynghori

en-gb	5.13 Before making Regulations under section 62 or 63 of the Act (in relation to licensing criteria and the mandatory licensing conditions which form part of one of the sets of Regulations) under section 64 of the Act the Welsh Ministers must:
cy-gb	5.13  Cyn gwneud Rheoliadau o dan adran 62 neu 63 o'r Ddeddf (mewn perthynas â meini prawf trwyddedu a'r amodau trwyddedu mandadol sy'n rhan o un o'r setiau o Reoliadau) o dan adran 64 o'r Ddeddf rhaid i Weinidogion Cymru:

en-gb	(a)  consider whether there are persons who appear to be representative of the interests of those likely to be affected by the Regulations (“representative persons”), and
cy-gb	(a)  ystyried a oes personau yr ymddengys eu bod yn cynrychioli buddiannau’r rhai y mae’r rheoliadau yn debygol o effeithio arnynt (“personau cynrychiadol”), a

en-gb	(b)  carry out consultation with any representative persons whom the Welsh Ministers consider it appropriate to consult.
cy-gb	(b)  cynnal ymgynghoriad ag unrhyw bersonau cynrychiadol y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried ei bod yn briodol ymgynghori â hwy.

en-gb	5.14 The Welsh Ministers have complied with this statutory duty by engaging and undertaking both the first and second consultation exercises.
cy-gb	5.14  Mae Gweinidogion Cymru wedi cydymffurfio â'r ddyletswydd statudol hon drwy ymgysylltu a chynnal yr ymarfer ymgynghori cyntaf a'r ail.

en-gb	Explanatory Memorandum to the Local Government Finance (Consequential and Miscellaneous Amendments and Revocations) (Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024.
cy-gb	Memorandwm Esboniadol ar gyfer Rheoliadau Cyllid Llywodraeth Leol (Diwygiadau a Dirymiadau Canlyniadol ac Amrywiol) (Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024.

en-gb	This Explanatory Memorandum has been prepared by the Non-Domestic Rates Policy and Reform Division and is laid before Senedd Cymru in conjunction with the above subordinate legislation and in accordance with Standing Order 27.1
cy-gb	Lluniwyd y Memorandwm Esboniadol hwn gan yr Is-adran Polisi a Diwygio Ardrethi Annomestig ac fe’i gosodir gerbron Senedd Cymru ar y cyd â’r is-ddeddfwriaeth uchod ac yn unol â Rheol Sefydlog 27.1.

en-gb	In my view, this Explanatory Memorandum gives a fair and reasonable view of the expected impact of the Local Government Finance (Consequential and Miscellaneous Amendments and Revocations) (Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024.
cy-gb	Yn fy marn i, mae’r Memorandwm Esboniadol hwn yn rhoi darlun teg a rhesymol o effaith ddisgwyliedig Rheoliadau Cyllid Llywodraeth Leol (Diwygiadau a Dirymiadau Canlyniadol ac Amrywiol) (Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024.

en-gb	Cabinet Secretary for Finance and Welsh Language
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg

en-gb	XX October 2024
cy-gb	XX Hydref 2024

en-gb	Description The Local Government Finance Act 2024 (“the 2024 Act”) amends the Local Government Finance Act 1988 (“the 1988 Act”) and the Local Government Finance Act 1992 (“the 1992 Act”) to provide for numerous changes to the non-domestic rating (“NDR”) and council tax systems in Wales.
cy-gb	Disgrifiad Mae Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 2024 (“Deddf 2024”) yn diwygio Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1988 (“Deddf 1988”) a Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 (“Deddf 1992”) i ddarparu ar gyfer nifer o newidiadau i’r system ardrethu annomestig a system y dreth gyngor yng Nghymru.

en-gb	The Local Government Finance (Consequential and Miscellaneous Amendments and Revocations) (Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024 (“the 2024 Regulations”) provide for necessary consequential amendments to secondary legislation arising from sections of the 2024 Act which will come into force two months after Royal Assent (16 November 2024) or on 1 April 2025.
cy-gb	Mae Rheoliadau Cyllid Llywodraeth Leol (Diwygiadau a Dirymiadau Canlyniadol ac Amrywiol) (Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024 (“Rheoliadau 2024”) yn darparu ar gyfer diwygiadau canlyniadol angenrheidiol i is-ddeddfwriaeth sy’n deillio o’r adrannau o Ddeddf 2024 a ddaw i rym ddeufis ar ôl y Cydsyniad Brenhinol (16 Tachwedd 2024) neu ar 1 Ebrill 2025.

en-gb	They also make a small number of outstanding amendments to secondary legislation that are consequential on other Acts, together with revoking certain statutory instruments and provisions which no longer have effect.
cy-gb	Maent hefyd yn gwneud nifer bach o ddiwygiadau sy’n weddill i is-ddeddfwriaeth sy’n ganlyniadol i Ddeddfau eraill, ynghyd â dirymu rhai offerynnau statudol a darpariaethau nad ydynt yn cael effaith mwyach.

en-gb	Matters of special interest to the Legislation, Justice and Constitution Committee
cy-gb	Materion o ddiddordeb arbennig i’r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a’r Cyfansoddiad

en-gb	None.
cy-gb	Dim.

en-gb	The 2024 Act gained Royal Assent on 16 September 2024.
cy-gb	Cafodd Deddf 2024 y Cydsyniad Brenhinol ar 16 Medi 2024.

en-gb	The 2024 Regulations are primarily made under powers set out in section 22(1)(a) of the 2024 Act, which enables the Welsh Ministers to make provision that is consequential on the 2024 Act.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2024 yn cael eu gwneud yn bennaf o dan bwerau a nodir yn adran 22(1)(a) o Ddeddf 2024, sy’n galluogi Gweinidogion Cymru i wneud darpariaeth sy’n ganlyniadol i Ddeddf 2024.

en-gb	The 2024 Regulations are also made under sections 47(8), and 50(1) and (3) of, and paragraph 1 of Schedule 9 to, the 1988 Act, paragraphs 1(1) and 2(4)(e) of Schedule 2 to the 1992 Act, section 54(1) of the Local Government (Wales) Act 1994, section 173(1)(a) of the Local Government and Elections (Wales) Act 2021 and section 17(2) of the Non-Domestic Rating Act 2023.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2024 hefyd yn cael eu gwneud o dan adrannau 47(8), a 50(1) a (3), o Ddeddf 1988, a pharagraff 1 o Atodlen 9 iddi, paragraffau 1(1) a 2(4)(e) o Atodlen 2 i Ddeddf 1992, adran 54(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol (Cymru) 1994, adran 173(1)(a) o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 ac adran 17(2) o Ddeddf Ardrethu Annomestig 2023.

en-gb	The relevant functions of the Secretary of State in the 1988 Act, the 1992 Act and the Local Government (Wales) Act 1994 were transferred to the National Assembly for Wales by the National Assembly for Wales (Transfer of Functions) Order 1999 (SI 1999/672) and then to the Welsh Ministers by virtue of section 162 of, and paragraph 30 of Schedule 11 to the Government of Wales Act 2006.
cy-gb	Trosglwyddwyd swyddogaethau perthnasol yr Ysgrifennydd Gwladol yn Neddf 1988, Deddf 1992 a Deddf Llywodraeth Leol (Cymru) 1994 i Gynulliad Cenedlaethol Cymru gan Orchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Trosglwyddo Swyddogaethau) 1999 (O.S. 1999/672) ac yna i Weinidogion Cymru yn rhinwedd adran 162 o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, a pharagraff 30 o Atodlen 11 iddi.

en-gb	The 2024 Regulations are subject to the negative resolution procedure.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2024 yn ddarostyngedig i’r weithdrefn penderfyniad negyddol.

en-gb	Sections 2 and 3 of the 2024 Act introduce new sections 41ZA and 52ZA of the 1988 Act, which restate (with amendments) provisions for the compilation of NDR lists for Wales.
cy-gb	Mae adrannau 2 a 3 o Ddeddf 2024 yn cyflwyno’r adrannau newydd 41ZA a 52ZA o Ddeddf 1988, sy’n ailddatgan (ynghyd â diwygiadau) ddarpariaethau sy’n ymwneud â llunio rhestrau ardrethu annomestig ar gyfer Cymru.

en-gb	Section 41ZA restates provisions for local rating lists that were previously set out in section 41 of the 1988 Act.
cy-gb	Mae adran 41ZA yn ailddatgan darpariaethau ar gyfer rhestrau ardrethu lleol a nodwyd yn flaenorol yn adran 41 o Ddeddf 1988.

en-gb	Section 52ZA restates provisions for central rating lists that were previously set out in section 52 of the 1988 Act.
cy-gb	Mae adran 52ZA yn ailddatgan darpariaethau ar gyfer rhestrau ardrethu canolog a nodwyd yn flaenorol yn adran 52 o Ddeddf 1988.

en-gb	Both new sections also make provision for NDR revaluations to take place every three years and will come into force two months after Royal Assent of the 2024 Act.
cy-gb	Mae’r ddwy adran newydd hefyd yn gwneud darpariaeth ar gyfer cynnal ailbrisiadau ardrethi annomestig bob tair blynedd a byddant yn dod i rym ddeufis ar ôl i Ddeddf 2024 gael y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	Section 6 of the 2024 Act restates provision for charitable NDR relief for unoccupied local rating list hereditaments in Wales, within paragraph 2 of Schedule 4ZB to the 1988 Act.
cy-gb	Mae adran 6 o Ddeddf 2024 yn ailddatgan darpariaeth ar gyfer rhyddhad ardrethi annomestig elusennol ar gyfer hereditamentau rhestr ardrethu leol heb eu meddiannu yng Nghymru, ym mharagraff 2 o Atodlen 4ZB i Ddeddf 1988.

en-gb	It also adds to the conditions that must be met for the relief to apply and will come into force on 1 April 2025.
cy-gb	Mae hefyd yn ychwanegu at yr amodau y mae’n rhaid eu bodloni er mwyn i’r rhyddhad fod yn gymwys a bydd yn dod i rym ar 1 Ebrill 2025.

en-gb	Section 8 of the 2024 Act amends section 47 of the 1988 Act so as to remove the six-month time limit (after the end of the relevant financial year) on decisions by local authorities to grant or vary discretionary NDR relief.
cy-gb	Mae adran 8 o Ddeddf 2024 yn diwygio adran 47 o Ddeddf 1988 fel bod y terfyn amser o chwe mis (ar ôl diwedd y flwyddyn ariannol berthnasol) ar benderfyniadau gan awdurdodau lleol i roi rhyddhad ardrethi annomestig yn ôl disgresiwn, neu i’w amrywio, yn cael ei ddileu.

en-gb	It will come into force two months after Royal Assent of the 2024 Act.
cy-gb	Bydd yn dod i rym ddeufis ar ôl i Ddeddf 2024 gael y Cydsyniad Brenhinol.

en-gb	Section 10 of the 2024 Act inserts a new Part A2 into Schedule 7 to the 1988 Act, which restates (with amendments) provisions (previously contained in Part 1 of Schedule 7) for the calculation of the NDR multiplier in Wales for each financial year.
cy-gb	Mae adran 10 o Ddeddf 2024 yn mewnosod Rhan newydd A2 yn Atodlen 7 i Ddeddf 1988, sy’n ailddatgan (ynghyd â diwygiadau) ddarpariaethau (a oedd wedi eu cynnwys yn Rhan 1 o Atodlen 7 yn flaenorol) ar gyfer cyfrifo’r lluosydd ardrethu annomestig yng Nghymru ar gyfer pob blwyddyn ariannol.

en-gb	Section 10 also inserts a new power for the Welsh Ministers to set differential multipliers in respect of descriptions of hereditaments to be specified in regulations.
cy-gb	Mae adran 10 hefyd yn mewnosod pŵer newydd i Weinidogion Cymru osod lluosyddion gwahaniaethol mewn cysylltiad â disgrifiadau o hereditamentau sydd i’w pennu mewn rheoliadau.

en-gb	It will come into force on 1 April 2025.
cy-gb	Bydd yn dod i rym ar 1 Ebrill 2025.

en-gb	Section 20 of the 2024 Act amends section 22B of the 1992 Act so that the power for the Welsh Ministers to specify the year for new council tax valuation lists to be compiled cannot be exercised in relation to a year later than 2027 and introduces a requirement for council tax revaluations to take place in 2028 and every five years after that.
cy-gb	Mae adran 20 o Ddeddf 2024 yn diwygio adran 22B o Ddeddf 1992 fel na ellir arfer y pŵer i Weinidogion Cymru bennu’r flwyddyn ar gyfer llunio rhestrau prisio newydd y dreth gyngor mewn perthynas â blwyddyn sy’n hwyrach na 2027 ac mae’n cyflwyno gofyniad i ailbrisiadau’r dreth gyngor gael eu cynnal yn 2028 a phob pum mlynedd wedi hynny.

en-gb	Consequential changes to several items of secondary legislation are required to align with the coming into force of the sections of the 2024 Act set out above.
cy-gb	Mae angen newidiadau canlyniadol i nifer o eitemau o is-ddeddfwriaeth i gyd-fynd â dwyn i rym yr adrannau o Ddeddf 2024 a nodir uchod.

en-gb	In addition, the 2024 Regulations also provide an opportunity to make a small number of amendments which are consequences of policy changes introduced by other Acts; namely the Local Government Act 2003 (“the 2003 Act”), the Rating (Empty Properties) Act 2007 (“the 2007 Act”) and the Council Tax (New Valuation Lists for England) Act 2006 (“the 2006 Act”).
cy-gb	At hynny, mae Rheoliadau 2024 hefyd yn rhoi cyfle i wneud nifer bach o ddiwygiadau sy’n ganlyniadol i newidiadau polisi a gyflwynwyd gan Ddeddfau eraill; sef Deddf Llywodraeth Leol 2003 (“Deddf 2003”), Deddf Ardrethu (Eiddo Gwag) 2007 (“Deddf 2007”) a Deddf y Dreth Gyngor (Rhestrau Prisio Newydd ar gyfer Lloegr) 2006 (“Deddf 2006”).

en-gb	The 2003 Act amended the 1988 Act to extend partial charitable NDR relief for occupied and unoccupied local rating list hereditaments to community amateur sports clubs (“CASCs”).
cy-gb	Cafodd Deddf 1988 ei diwygio gan Ddeddf 2003 i ymestyn rhyddhad ardrethi annomestig elusennol rhannol ar gyfer hereditamentau rhestr ardrethu leol a feddiennir a heb eu meddiannu i glybiau chwaraeon amatur cymunedol.

en-gb	The 2007 Act further amended the 1988 Act to introduce full charitable NDR relief for charities and CASCs which are the ratepayers for unoccupied local rating list hereditaments.
cy-gb	Diwygiwyd Deddf 1988 ymhellach gan Ddeddf 2007 i gyflwyno rhyddhad ardrethi annomestig elusennol llawn ar gyfer elusennau a chlybiau chwaraeon amatur cymunedol, sef y trethdalwyr ar gyfer hereditamentau rhestr ardrethu leol heb eu meddiannu.

en-gb	The relevant provisions of the 2003 and 2007 Acts have since been repealed, but those provisions have been restated in paragraph 2 of Schedule 4ZA and paragraph 2 of Schedule 4ZB to the 1988 Act.
cy-gb	Cafodd darpariaethau perthnasol Deddfau 2003 a 2007 eu diddymu ers hynny, ond mae’r darpariaethau hyn wedi eu hailddatgan ym mharagraff 2 o Atodlen 4ZA i Ddeddf 1988, a pharagraff 2 o Atodlen 4ZB iddi.

en-gb	The 2006 Act amended section 22B(3)(a) and (b) of the 1992 Act with the effect of retaining the requirement in relation to compiling a new list as it applied to Wales, but redrafted as section 22B(3).
cy-gb	Diwygiodd Deddf 2006 adran 22B(3)(a) a (b) o Ddeddf 1992 ac effaith hyn oedd cadw’r gofyniad mewn perthynas â llunio rhestr newydd fel yr oedd yn gymwys o ran Cymru, ond wedi ei ailddrafftio yn adran 22B(3).

en-gb	The 2024 Regulations make necessary consequential amendments to secondary legislation arising from sections 2, 3, 6, 8, 10 and 20 of the 2024 Act, and to address matters consequential on previous Acts, to ensure the provisions remain effective and existing policy effects are preserved.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2024 yn gwneud diwygiadau canlyniadol angenrheidiol i is-ddeddfwriaeth sy’n deillio o adrannau 2, 3, 6, 8, 10 ac 20 o Ddeddf 2024, ac i fynd i’r afael â materion sy’n ganlyniadol i Ddeddfau blaenorol, er mwyn sicrhau bod y darpariaethau yn parhau yn effeithiol a bod effeithiau polisi presennol yn cael eu cadw.

en-gb	Part 2 of the 2024 Regulations comes into force on 16 November 2024, to coincide with the commencement of sections 2, 3, 8 and 20 of the 2024 Act.
cy-gb	Daw Rhan 2 o Reoliadau 2024 i rym ar 16 Tachwedd 2024, i gyd-fynd â chychwyn adrannau 2, 3, 8 ac 20 o Ddeddf 2024.

en-gb	There are 23 items of the secondary legislation identified as requiring amendments to references to primary legislation amended by the 2024 Act, to ensure they remain effective.
cy-gb	Nodir bod 23 o eitemau o’r is-ddeddfwriaeth y mae’n ofynnol diwygio ynddynt gyfeiriadau at ddeddfwriaeth sylfaenol a ddiwygir gan Ddeddf 2024, er mwyn sicrhau eu bod yn parhau yn effeithiol.

en-gb	These are:
cy-gb	Mae’r rhain fel a ganlyn:

en-gb	Non-domestic rates
cy-gb	Ardrethi annomestig

en-gb	Income Support (General) Regulations 1987;
cy-gb	Rheoliadau Cymhorthdal Incwm (Cyffredinol) 1987;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Central Lists) Regulations 1989;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Rhestrau Canolog) 1989;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Local Lists) Regulations 1989;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Rhestrau Lleol) 1989;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Miscellaneous Provisions) (No.2) Regulations 1989;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Darpariaethau Amrywiol) (Rhif 2) 1989;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Miscellaneous Provisions) Regulations 1990;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Darpariaethau Amrywiol) 1990;

en-gb	The Non-Domestic Rating Contributions (Wales) Regulations 1992;
cy-gb	Rheoliadau Cyfraniadau Ardrethu Annomestig (Cymru) 1992;

en-gb	The Local Government Reorganisation (Wales) (Finance) (Miscellaneous Amendments and Transitional Provisions) Order 1996;
cy-gb	Gorchymyn Ad-drefnu Llywodraeth Leol (Cymru) (Cyllid) (Diwygiadau Amrywiol a Darpariaethau Trosiannol) 1996;

en-gb	The Jobseeker's Allowance Regulations 1996;
cy-gb	Rheoliadau Lwfans Ceisio Gwaith 1996;

en-gb	The Valuation for Rating (Plant and Machinery) (Wales) Regulations 2000;
cy-gb	Rheoliadau Prisio ar gyfer Ardrethu (Peiriannau a Pheirianwaith) (Cymru) 2000;

en-gb	The State Pension Credit Regulations 2002;
cy-gb	Rheoliadau Credyd Pensiwn y Wladwriaeth 2002;

en-gb	The Employment and Support Allowance Regulations 2008;
cy-gb	Rheoliadau Lwfans Cyflogaeth a Chymorth 2008;

en-gb	The Energy Performance of Buildings (England and Wales) Regulations 2012;
cy-gb	Rheoliadau Perfformiad Ynni Adeiladau (Cymru a Lloegr) 2012;

en-gb	The Energy Efficiency (Private Rented Property) (England and Wales) Regulations 2015;
cy-gb	Rheoliadau Effeithlonrwydd Ynni (Eiddo Rhent Preifat) (Cymru a Lloegr) 2015;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Miscellaneous Provisions) (Wales) Regulations 2017;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2017;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Demand Notices) (Wales) Regulations 2017;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Hysbysiadau Galw am Dalu) (Cymru) 2017;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Chargeable Amounts) (Wales) Regulations 2022;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2022;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Alteration of Lists and Appeals) (Wales) Regulations 2023;
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Newid Rhestrau ac Apelau) (Cymru) 2023;

en-gb	The Non-Domestic Rating (Improvement Relief) (Wales) Regulations 2023; and
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Rhyddhad Gwelliannau) (Cymru) 2023; a

en-gb	The Non-Domestic Rating (Miscellaneous and Consequential Amendments to Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024.
cy-gb	Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Diwygiadau Amrywiol a Chanlyniadol i Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024.

en-gb	Council tax
cy-gb	Y dreth gyngor

en-gb	The Council Tax (Situation and Valuation of Dwellings) Regulations 1992
cy-gb	Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Lleoliad Anheddau a’u Prisio) 1992;

en-gb	The Council Tax (Contents of Valuation Lists) Regulations 1992
cy-gb	Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Cynnwys Rhestrau Prisio) 1992;

en-gb	The Council Tax (Demand Notices) (Wales) Regulations 1993; and
cy-gb	Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Hysbysiadau Galw am Dalu) (Cymru) 1993; a

en-gb	The Local Authorities (Calculation of Council Tax Base) (Wales) Regulations 1995.
cy-gb	Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Cyfrifo Sylfaen Treth Gyngor) (Cymru) 1995.

en-gb	Regulations 2 to 5, 8, and 12 to 21 of the 2024 Regulations ensure that the relevant statutory instruments make references to new sections 41ZA and 52ZA of the 1988 Act (as appropriate), which deal with compilation and maintenance of NDR lists.
cy-gb	Mae rheoliadau 2 i 5, 8, a 12 i 21 o Reoliadau 2024 yn sicrhau bod yr offerynnau statudol perthnasol yn cyfeirio at yr adrannau newydd 41ZA a 52ZA o Ddeddf 1988 (fel y bo’n briodol), sy’n ymdrin â llunio a chadw rhestrau ardrethu annomestig.

en-gb	Regulations 6, 7, 9 and 10 of the 2024 Regulations relate to council tax valuation lists.
cy-gb	Mae rheoliadau 6, 7, 9 a 10 o Reoliadau 2024 yn ymwneud â rhestrau prisio’r dreth gyngor.

en-gb	Regulation 6 amends the Council Tax (Situation and Valuation of Dwellings) Regulations 1992 to ensure that dwellings are valued according to the correct date and related assumptions.
cy-gb	Mae rheoliad 6 yn diwygio Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Lleoliad Anheddau a’u Prisio) 1992 i sicrhau bod anheddau yn cael eu prisio yn unol â’r dyddiad cywir a’r rhagdybiaethau cysylltiedig.

en-gb	Regulation 7 amends the Council Tax (Contents of Valuation Lists) Regulations 1992 to ensure they apply to council tax lists compiled in future under section 22B of the 1992 Act.
cy-gb	Mae rheoliad 7 yn diwygio Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Cynnwys Rhestrau Prisio) 1992 i sicrhau eu bod yn gymwys i restrau’r dreth gyngor a lunnir yn y dyfodol o dan adran 22B o Ddeddf 1992.

en-gb	Regulation 9 amends the Council Tax (Demand Notices) (Wales) Regulations 1993 to update a reference to an amended provision in the 1992 Act and to make reference to section 22B(3A) and (7A) of the 1992 Act in relation to the compilation of valuation lists.
cy-gb	Mae rheoliad 9 yn diwygio Rheoliadau’r Dreth Gyngor (Hysbysiadau Galw am Dalu) (Cymru) 1993 i ddiweddaru cyfeiriad at ddarpariaeth ddiwygiedig yn Neddf 1992 ac i gyfeirio at adran 22B(3A) a (7A) o Ddeddf 1992 mewn perthynas â llunio rhestrau prisio.

en-gb	Regulation 10 amends the Local Authorities (Calculation of Council Tax Base) (Wales) Regulations 1995 in consequence to the new duties on billing authorities in relation to the depositing and keeping of council tax valuation lists introduced by the 2024 Act.
cy-gb	Mae rheoliad 10 yn diwygio Rheoliadau Awdurdodau Lleol (Cyfrifo Sylfaen Treth Gyngor) (Cymru) 1995 o ganlyniad i’r dyletswyddau newydd ar awdurdodau bilio mewn perthynas ag adneuo a chadw rhestrau prisio’r dreth gyngor a gyflwynir gan Ddeddf 2024.

en-gb	Regulation 11 of the 2024 Regulations omits articles 5 and 10 of the Local Government Reorganisation (Wales) (Finance) (Miscellaneous Amendments and Transitional Provisions) Order 1996 (“the 1996 Order”) as they no longer have effect.
cy-gb	Mae rheoliad 11 o Reoliadau 2024 yn hepgor erthyglau 5 a 10 o Orchymyn Ad-drefnu Llywodraeth Leol (Cymru) (Cyllid) (Diwygiadau Amrywiol a Darpariaethau Trosiannol) 1996 (“Gorchymyn 1996”) gan nad ydynt yn cael effaith mwyach.

en-gb	Article 5 of the 1996 Order specified the effect of regulation 4B and amended regulation 18(1) of the Non-Domestic Rating (Alteration of Lists and Appeals) Regulations 1993, which were revoked in relation to Wales by the Non-Domestic Rating (Alteration of Lists and Appeals) (Wales) Regulations 2005.
cy-gb	Roedd erthygl 5 o Orchymyn 1996 yn pennu effaith rheoliad 4B ac yn diwygio rheoliad 18(1) o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Newid Rhestrau ac Apelau) 1993, a ddiddymwyd o ran Cymru gan Reoliadau Ardrethu Annomestig (Newid Rhestrau ac Apelau) (Cymru) 2005.

en-gb	Article 10 of the 1996 Order amended section 86(1) of the Local Government and Housing Act 1989, which was subsequently omitted by the Housing (Wales) Act 2014.
cy-gb	Roedd erthygl 10 o Orchymyn 1996 yn diwygio adran 86(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989, a gafodd ei hepgor wedi hynny gan Ddeddf Tai (Cymru) 2014.

en-gb	Regulation 11 of the 2024 Regulations also amends article 6(8) of the 1996 Order, to insert definitions for terms defined in section 41A of the 1988 Act (which is omitted by the 2024 Act).
cy-gb	Mae rheoliad 11 o Reoliadau 2024 hefyd yn diwygio erthygl 6(8) o Orchymyn 1996, i fewnosod diffiniadau ar gyfer termau a ddiffinnir yn adran 41A o Ddeddf 1988 (sy’n cael ei hepgor gan Ddeddf 2024).

en-gb	Regulation 22 of the 2024 Regulations revokes the Non-Domestic Rating (Discretionary Relief) Regulations 1989 (“the 1989 Regulations”), which set out processes local authorities must follow when making or revoking a decision or determination about granting discretionary relief.
cy-gb	Mae rheoliad 22 o Reoliadau 2024 yn dirymu Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Rhyddhad yn ôl Disgresiwn) 1989 (“Rheoliadau 1989”), sy’n nodi’r prosesau y mae’n rhaid i awdurdodau lleol eu dilyn wrth wneud neu ddirymu penderfyniad neu ddyfarniad ynghylch rhoi rhyddhad yn ôl disgresiwn.

en-gb	This supports the policy intention of section 8 of the 2024 Act, to remove residual constraints on the otherwise broad powers of local authorities to award discretionary relief.
cy-gb	Mae hyn yn cefnogi bwriad polisi adran 8 o Ddeddf 2024, i ddileu cyfyngiadau gweddilliol ar bwerau eang awdurdodau lleol fel arall i ddyfarnu rhyddhad yn ôl disgresiwn.

en-gb	Regulation 22 of the 2024 Regulations also revokes the Non-Domestic Rating (Demand Notices and Discretionary Relief) (Wales) (Amendment) Regulations 2006, which amended the 1989 Regulations in relation to Wales, and the Rating Lists (Postponement and Compilation) (Wales) Order 2014, which postponed the compilation of non-domestic rating lists from 1 April 2015 to 1 April 2017, as both instruments no longer have effect.
cy-gb	Mae rheoliad 22 o Reoliadau 2024 hefyd yn dirymu Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Hysbysiadau Galw am Dalu a Rhyddhad yn ôl Disgresiwn) (Cymru) (Diwygio) 2006, a ddiwygiodd Reoliadau 1989 o ran Cymru, a Gorchymyn Rhestrau Ardrethu (Gohirio Gwneud Rhestrau) (Cymru) 2014, a wnaeth ohirio llunio rhestrau ardrethu annomestig o 1 Ebrill 2015 i 1 Ebrill 2017, gan nad yw’r ddau offeryn yn cael effaith mwyach.

en-gb	Part 3 of the 2024 Regulations comes into force on 1 April 2025, to coincide with the commencement of sections 6 and 10 of the 2024 Act and the new chargeable financial year.
cy-gb	Daw Rhan 3 o Reoliadau 2024 i rym ar 1 Ebrill 2025, i gyd-fynd â chychwyn adrannau 6 a 10 o Ddeddf 2024 a’r flwyddyn ariannol drethadwy newydd.

en-gb	Regulation 23 of the 2024 Regulations amends regulation 3(2) of the Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Local Lists) Regulations 1989.
cy-gb	Mae rheoliad 23 o Reoliadau 2024 yn diwygio rheoliad 3(2) o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Rhestrau Lleol) 1989.

en-gb	The amendments reflect the additional circumstances in which a ratepayer’s liability is reduced to zero, as a consequence of full charitable NDR relief for unoccupied local rating list hereditaments initially introduced by the 2007 Act.
cy-gb	Mae’r diwygiadau yn adlewyrchu’r amgylchiadau ychwanegol pan fydd y swm y bydd y trethdalwr yn atebol i’w dalu yn lleihau i sero, o ganlyniad i ryddhad ardrethi annomestig elusennol llawn ar gyfer hereditamentau rhestr ardrethu leol heb eu meddiannu a gyflwynwyd yn wreiddiol gan Ddeddf 2007.

en-gb	Regulation 24 of the 2024 Regulations amends the Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Miscellaneous Provisions) Regulations 1990 (“the 1990 Regulations”).
cy-gb	Mae rheoliad 24 o Reoliadau 2024 yn diwygio Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Darpariaethau Amrywiol) 1990 (“Rheoliadau 1990”).

en-gb	The 1990 Regulations provide that (among other things) joint owners and occupiers of a hereditament are treated as jointly and severally liable for the amount of NDR that would be payable if there were only one owner or occupier.
cy-gb	Mae Rheoliadau 1990 yn darparu (ymhlith pethau eraill) fod cydberchnogion a chydfeddianwyr hereditament i’w trin fel pe baent yn atebol ar y cyd ac yn unigol am swm yr ardrethi annomestig a fyddai’n daladwy pe bai un perchennog neu feddiannydd yn unig.

en-gb	The amendments provide for the consistent treatment of charities and CASCs which are jointly and severally liable in respect of occupied and unoccupied local rating list hereditaments, following the changes to charitable relief introduced by the 2003 and 2007 Acts.
cy-gb	Mae’r diwygiadau yn darparu ar gyfer sicrhau cysondeb wrth drin yr elusennau a’r clybiau chwaraeon amatur cymunedol sy’n atebol ar y cyd ac yn unigol mewn cysylltiad â hereditamentau rhestr ardrethu leol a feddiennir a heb eu meddiannu, yn dilyn y newidiadau i ryddhad elusennol a gyflwynwyd gan Ddeddfau 2003 a 2007.

en-gb	Regulation 25 omits paragraph 39 of Schedule 1 to the Government of Wales Act 2006 (Consequential Modifications and Transitional Provisions) Order 2007.
cy-gb	Mae rheoliad 25 yn hepgor paragraff 39 o Atodlen 1 i Orchymyn Deddf Llywodraeth Cymru 2006 (Addasiadau Canlyniadol a Darpariaethau Trosiannol) 2007.

en-gb	This provision no longer has effect, as it amended Part 1 of Schedule 7 to the 1988 Act, which is omitted by the 2024 Act.
cy-gb	Nid yw’r ddarpariaeth hon yn cael effaith mwyach, gan ei bod yn diwygio Rhan 1 o Atodlen 7 i Ddeddf 1988, sy’n cael ei hepgor gan Ddeddf 2024.

en-gb	Regulation 26 of the Regulations amends the Non-Domestic Rating (Demand Notices) (Wales) Regulations 2017 to refer to provisions in new Part A2 of Schedule 7 to the 1988 Act (as inserted by the 2024 Act), for the calculation of the NDR multiplier for the relevant year.
cy-gb	Mae rheoliad 26 o’r Rheoliadau yn diwygio Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Hysbysiadau Galw am Dalu) (Cymru) 2017 i gyfeirio at ddarpariaethau yn y Rhan newydd A2 o Atodlen 7 i Ddeddf 1988 (fel y’i mewnosodwyd gan Ddeddf 2024), ar gyfer cyfrifo’r lluosydd ardrethu annomestig ar gyfer y flwyddyn berthnasol.

en-gb	Regulation 27 omits regulation 7 of the Non-Domestic Rating (Miscellaneous and Consequential Amendments to Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024, to ensure that the provisions in regulation 3(7) of the 1990 Regulations (as amended by regulation 24 of the 2024 Regulations) only include amendments made in relation to England.
cy-gb	Mae rheoliad 27 yn hepgor rheoliad 7 o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Diwygiadau Amrywiol a Chanlyniadol i Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024, er mwyn sicrhau nad yw’r darpariaethau yn rheoliad 3(7) o Reoliadau 1990 (fel y’u diwygiwyd gan reoliad 24 o Reoliadau 2024) ond yn cynnwys diwygiadau a wneir o ran Lloegr.

en-gb	No consultation has been undertaken in respect of the 2024 Regulations.
cy-gb	Ni chynhaliwyd ymgynghoriad mewn cysylltiad â Rheoliadau 2024.

en-gb	The 2024 Regulations primarily make technical and textual amendments to update references in secondary legislation and ensure the existing policy effects are maintained, as a consequence of the policy and legislative changes introduced by the 2024 Act and previous Acts dealing with related matters.
cy-gb	Diwygiadau technegol a thestunol sy’n cael eu gwneud yn bennaf gan Reoliadau 2024 i ddiweddaru cyfeiriadau mewn is-ddeddfwriaeth a sicrhau bod yr effeithiau polisi presennol yn cael eu cynnal, o ganlyniad i’r newidiadau polisi a deddfwriaethol a gyflwynir gan Ddeddf 2024 ac a gyflwynwyd gan Ddeddfau blaenorol sy’n ymdrin â materion cysylltiedig.

en-gb	The policy changes introduced by the 2024 Act were the subject of recent consultations on the reform of NDR and council tax.
cy-gb	Roedd y newidiadau polisi a gyflwynir gan Ddeddf 2024 yn destun ymgyngoriadau diweddar ar ddiwygio ardrethi annomestig a’r dreth gyngor.

en-gb	Regulatory Impact Assessment (RIA)
cy-gb	Asesiad Effaith Rheoleiddiol (RIA)

en-gb	An RIA has not been prepared for the 2024 Regulations.
cy-gb	Nid oes Asesiad Effaith Rheoleiddiol wedi ei baratoi ar gyfer Rheoliadau 2024.

en-gb	The 2024 Regulations have the effect of preserving the existing policy position by ensuring the secondary legislation they amend remains effective and is compatible with the policy intention of changes introduced by primary legislation.
cy-gb	Effaith Rheoliadau 2024 yw cadw’r sefyllfa bolisi bresennol drwy sicrhau bod yr is-ddeddfwriaeth y maent yn ei diwygio yn parhau yn effeithiol a’i bod yn gydnaws â bwriad polisi’r newidiadau a gyflwynir gan ddeddfwriaeth sylfaenol.

en-gb	This is in line with the policy set out in the Welsh Ministers’ code of practice for carrying out RIAs for subordinate legislation.
cy-gb	Mae hyn yn cydymffurfio â’r polisi a nodir yng nghod ymarfer Gweinidogion Cymru o ran cynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol ar gyfer is-ddeddfwriaeth.

en-gb	Growing for the Environment – General Rules Booklet
cy-gb	Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – Y Llyfryn Rheolau Cyffredinol

en-gb	Introduction:
cy-gb	Cyflwyniad:

en-gb	Supporting the rural economy and the transition to the Sustainable Farming Scheme
cy-gb	Cefnogi'r economi wledig a'r newid i'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy

en-gb	The Programme for Government sets out our commitments to continue supporting farmers to produce food in a sustainable way, whilst taking action to respond to the climate emergency and to help reverse the decline in biodiversity.
cy-gb	Mae'r Rhaglen Lywodraethu yn disgrifio’n hymrwymiadau i gefnogi ffermwyr i gynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy, ac i weithredu hefyd i ymateb i'r argyfwng hinsawdd a helpu i wrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth.

en-gb	Funding support for farmers, land managers and associated rural sectors is delivered through a flexible framework of support, with schemes – including the Growing for the Environment Scheme - delivering towards the following themes:
cy-gb	Darperir cymorth ariannol i ffermwyr, rheolwyr tir a sectorau gwledig cysylltiedig drwy fframwaith cymorth hyblyg, ac mae cynlluniau – gan gynnwys y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – yn cyfrannu at y themâu canlynol:

en-gb	Farm scale land management
cy-gb	Rheoli tir ar lefel fferm

en-gb	On farm environmental improvements
cy-gb	Gwelliannau amgylcheddol ar ffermydd

en-gb	On farm efficiency and diversification
cy-gb	Effeithlonrwydd ac arallgyfeirio ar ffermydd

en-gb	Landscape scale land management
cy-gb	Rheoli tir ar lefel tirwedd

en-gb	Woodland and forestry
cy-gb	Coetiroedd a choedwigaeth

en-gb	Food and farming supply chains
cy-gb	Cadwyni cyflenwi bwyd a ffermio

en-gb	The framework is designed to both support action in response to the challenges and opportunities available and to inform the continuing development of the Sustainable Farming Scheme, which will reward farmers for the work they do now to lower their carbon footprint, improve the environment and produce food in a sustainable way.
cy-gb	Nod y fframwaith yw cefnogi camau gweithredu sy’n ymateb i'r heriau ac i’r cyfleoedd sydd ar gael, a llywio’r gwaith parhaus o ddatblygu’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy – cynllun a fydd yn gwobrwyo ffermwyr am y gwaith y maent yn ei wneud ar hyn o bryd i leihau eu hôl troed carbon, gwella'r amgylchedd a chynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy.

en-gb	Further information on the themes and schemes being developed are available at: https://businesswales.gov.wales/walesruralnetwork/
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am y themâu a'r cynlluniau sy'n cael eu datblygu ar gael yn: https://businesswales.gov.wales/walesruralnetwork/cy

en-gb	Section A – Introduction
cy-gb	Adran A – Cyflwyniad

en-gb	These Guidance Notes explain the Growing for the Environment Scheme.
cy-gb	Mae'r Nodiadau Canllaw hyn yn esbonio'r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	This application window supports the establishment of a range of spring and summer sown crops which can result in improvements in the environmental performance of a farm business.
cy-gb	Mae'r ffenest ymgeisio hon yn cefnogi sefydlu cnydau sy’n cael eu hau yn y gwanwyn a’r haf a all arwain at welliannau ym mherfformiad amgylcheddol busnes y fferm.

en-gb	These include mixed leys, protein crops and unsprayed cereals.  The full list of eligible crops and requirements have been specified along with a standard payment per hectare.
cy-gb	Maen nhw’n cynnwys gwyndynnydd cymysg, cnydau protein ac ydau heb eu chwistrellu, Mae’r holl gnydau cymwys a’r gofynion wedi’u rhestru ac mae’r taliad safonol fesul hectar wedi’i bennu.

en-gb	Full list of objectives and eligible crops are available at Annexes A and B.
cy-gb	Mae rhestr lawn o’r amcanion a’r cnydau cymwys i’w gweld yn Atodiadau A a B.

en-gb	If you then consider you may qualify for support under this scheme and you want to apply, please see Section D Applying for the Growing for the Environment Scheme and the How to Complete booklet.
cy-gb	Os ydych wedyn yn credu y gallech fod yn gymwys i gael cymorth o dan y cynllun hwn a'ch bod am wneud cais, gweler Adran D Gwneud Cais i’r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a'r llyfryn Sut i Lenwi.

en-gb	The application window will open on 6 November 2023 and close on 15 December 2023.
cy-gb	Bydd y ffenest ymgeisio yn agor ar 6 Tachwedd 2023 ac yn cau ar 15 Rhagfyr 2023.

en-gb	The indicative budget allocation for this application window is £1.5m.
cy-gb	Y gyllideb fras sydd wedi’i dyrannu ar gyfer y ffenest ymgeisio hon yw £1.5m.

en-gb	Growing for the Environment is a grant scheme available to all eligible farmers in Wales.
cy-gb	Mae Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gynllun grant sydd ar gael i bob ffermwr cymwys yng Nghymru.

en-gb	The scheme supports the growing and utilisation of crops, which can result in improvements in the environmental performance of a farm business.
cy-gb	Mae'r cynllun yn cefnogi tyfu a defnyddio cnydau mewn ffordd sy’n gallu arwain at wella perfformiad amgylcheddol busnes fferm.

en-gb	The scheme objectives are to support farmers to:
cy-gb	Amcanion y cynllun yw cefnogi ffermwyr i wneud y canlynol:

en-gb	• Reduce carbon and greenhouse gas emissions.
cy-gb	• Lleihau allyriadau carbon a nwyon tŷ gwydr.

en-gb	• Adapt to climate change and build greater resilience into farm businesses.
cy-gb	• Addasu i newid yn yr hinsawdd a gwneud busnesau fferm yn fwy cadarn.

en-gb	• Improve water quality and reduce flood risks.
cy-gb	• Gwella ansawdd dŵr a lleihau'r perygl o lifogydd.

en-gb	• Contribute towards a reversal in the decline of Wales’ native biodiversity.
cy-gb	• Cyfrannu at wyrdroi’r dirywiad ym mioamrywiaeth frodorol Cymru.

en-gb	Crops and activity supported through the Growing for the Environment scheme have been pre-identified as offering clear and quantifiable benefits to the environment and farm business.
cy-gb	Mae cnydau a gweithgareddau a gefnogir drwy'r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd wedi cael eu nodi ymlaen llaw fel rhai sy'n cynnig manteision clir a mesuradwy i'r amgylchedd a busnes y fferm.

en-gb	For this round, seven additional new options have been included and their descriptions and requirements are explained at Annex B.
cy-gb	Ar gyfer y rownd hon, mae saith opsiwn newydd wedi’u hychwanegu ac rydym yn eu disgrifio ac yn esbonio’r gofynion yn Atodiad B.

en-gb	Please read the Growing for the Environment rules and guidance document before submitting an Expression of Interest (EoI).
cy-gb	Darllenwch y ddogfen rheolau a chanllawiau Tyfu er mwyn yr Amgylchedd cyn cyflwyno datganiad o ddiddordeb.

en-gb	Any changes will be publicised via the Welsh Government website, GWLAD online and, where necessary, we will contact you directly.
cy-gb	Bydd unrhyw newidiadau yn cael eu cyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru, GWLAD ar-lein a, lle bo angen, byddwn yn cysylltu â chi'n uniongyrchol.

en-gb	Section B – Growing for the Environment Eligibility
cy-gb	Adran B: Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – Pwy sy’n Gymwys

en-gb	You are eligible to apply if:
cy-gb	Rydych yn gymwys os ydych yn bodloni’r meini prawf isod:

en-gb	You are registered with the Welsh Government and have been issued with a Customer Reference Number (CRN).
cy-gb	Rydych wedi’ch cofrestru gyda Llywodraeth Cymru ac wedi cael Cyfeirnod Cwsmer (CRN).

en-gb	Please refer to the Welsh Government website for the how to register guidance or call the RPW Customer Contact Centre on 0300 062 5004.
cy-gb	I gael canllawiau ar sut i gofrestru, ewch i wefan Llywodraeth Cymru neu ffoniwch Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid RPW ar 0300 062 5004.

en-gb	You must:
cy-gb	Rhaid ichi:

en-gb	be a primary producer of agricultural products
cy-gb	fod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol

en-gb	have 3ha of eligible agricultural land registered with RPW in Wales or
cy-gb	bod â thri hectar o dir amaethyddol cymwys yng Nghymru sydd wedi'i gofrestru gydag RPW, neu

en-gb	be able to demonstrate over 550 standard labour hours
cy-gb	gallu dangos mwy na 550 o oriau llafur safonol

en-gb	We will check if you have an eligible Basic Payment Scheme or Organic Support claim to verify if you are a primary producer of agricultural products and you have 3ha of eligible agricultural land in Wales.
cy-gb	Byddwn yn edrych i weld a ydych wedi gwneud hawliad cymwys o dan Gynllun y Taliad Sylfaenol neu’r cynllun Cymorth Organig i gadarnhau’ch bod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol a bod gennych 3ha o dir amaethyddol cymwys yng Nghymru.

en-gb	If you have not submitted claims for either of these schemes or we are unable to verify the land, you must submit documentary evidence with your EoI to verify that you are a primary producer of agricultural products and that you meet either the 3ha or 550 standard labour hours’ eligibility criteria.
cy-gb	Os nad ydych wedi cyflwyno hawliadau i’r naill gynllun na'r llall neu os na allwn gadarnhau bod gennych 3ha o dir, bydd rhaid ichi gyflwyno tystiolaeth ddogfennol gyda'ch datganiad o ddiddordeb i gadarnhau eich bod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol a'ch bod naill ai’n bodloni’r amod 3ha neu’r amod 550 o oriau llafur safonol.

en-gb	The primary production of agricultural products includes the following farming sectors:
cy-gb	Mae cynhyrchwyr cynradd cynhyrchion amaethyddol yn cynnwys y sectorau ffermio canlynol:

en-gb	arable
cy-gb	cnydau âr

en-gb	beef
cy-gb	eidion

en-gb	dairy
cy-gb	godro

en-gb	goats
cy-gb	geifr

en-gb	horticulture (including hydroponics and aquaponics)
cy-gb	garddwriaeth (gan gynnwys hydroponeg a phlanhigion dŵr)

en-gb	pigs
cy-gb	moch

en-gb	poultry
cy-gb	dofednod

en-gb	sheep
cy-gb	defaid

en-gb	apiculture
cy-gb	cadw gwenyn

en-gb	You are not eligible if:
cy-gb	Nid ydych yn gymwys:

en-gb	you are an Equine customer (including grazing horses)
cy-gb	os ydych yn gwsmer sy'n cadw ceffylau (gan gynnwys pori ceffylau)

en-gb	you are a Forestry customer (including woodland only owners)
cy-gb	os ydych yn gwsmer coedwigaeth (gan gynnwys pobl sy'n berchen ar goetir yn unig)

en-gb	a group of farmers (including Producer Organisations)
cy-gb	os ydych yn grŵp o ffermwyr (gan gynnwys Cymdeithasau Cynhyrchwyr)

en-gb	However, if two or more agricultural holdings are managed as a single unit, or in a single ownership, or to some extent have common management, common financial accounts, common livestock, machinery and/or feeding stores that will be classed as a single business.
cy-gb	Fodd bynnag, os yw dau ddaliad amaethyddol neu fwy'n cael eu rheoli fel uned unigol neu fod un person yn berchen arnynt neu eu bod i ryw raddau’n cael eu rheoli ar y cyd, a bod ganddynt gyfrifon ariannol cyffredin, da byw cyffredin, peiriannau a/neu storfeydd bwydo cyffredin, byddant yn cael eu hystyried yn un busnes.

en-gb	Eligible costs
cy-gb	Costau cymwys

en-gb	Only activity included in the List of Eligible activity set out in Annex B will attract funding.
cy-gb	Dim ond ar gyfer gweithgareddau a restrir yn y Rhestr o Weithgareddau Cymwys yn Atodiad B y byddwch yn gymwys i gael taliad.

en-gb	The activity must meet or exceed the minimum specification described.
cy-gb	Rhaid i weithgareddau fodloni neu ragori ar y fanyleb ofynnol a ddisgrifir.

en-gb	Ineligible Costs
cy-gb	Costau Anghymwys

en-gb	Crops not included within the Annex B descriptions
cy-gb	Cnydau nad ydynt yn cael eu disgrifio yn Atodiad B

en-gb	Crops grown on land not registered to your CRN.
cy-gb	Cnydau sy'n cael eu tyfu ar dir nad yw wedi'i gofrestru i'ch CRN.

en-gb	Maximum and Minimum Grant
cy-gb	Y Grant Mwyaf a Lleiaf

en-gb	The maximum grant award is £5,000.
cy-gb	Y grant mwyaf y gellir ei ddyfarnu yw £5,000.

en-gb	The minimum grant award is equivalent to the payment rate for 1 ha of eligible crop.
cy-gb	Mae’r grant lleiaf y gellir ei ddyfarnu yn cyfateb i'r gyfradd dalu ar gyfer un hectar o gnwd cymwys.

en-gb	Your application may exceed the maximum grant.
cy-gb	Cewch wneud cais am fwy na’r grant mwyaf.

en-gb	If your EoI is selected, the related claim will be capped to the maximum £5,000.
cy-gb	Os byddwn yn dewis eich datganiad o ddiddordeb, bydd yr hawliad cysylltiedig yn cael ei gapio i'r uchafswm o £5,000.

en-gb	Key Requirements
cy-gb	Gofynion Allweddol

en-gb	The minimum area that can be applied for is 1 ha of crops.
cy-gb	Yr arwynebedd lleiaf y gellir gwneud cais arno yw un hectar o gnydau gorchudd.

en-gb	The 1 ha minimum area can be comprised of an accumulation of smaller areas in more than one field parcel, providing the contributing area does not fall below 0.10 ha in size in any individual field parcel.
cy-gb	Caiff yr arwynebedd lleiaf o un hectar gynnwys nifer o ddarnau llai o dir mewn mwy nag un parsel cae, cyn belled nad yw arwynebedd unrhyw barsel cae unigol yn is na 0.10 hectar.

en-gb	Applicants can split the minimum 1ha area across one or more land parcels.
cy-gb	Caiff ymgeiswyr rannu'r arwynebedd lleiaf o un hectar rhwng un neu fwy o barseli tir.

en-gb	All crops to be grown to the standards set out in Annex B.
cy-gb	Rhaid tyfu pob cnwd yn unol â'r safonau a nodir yn Atodiad B.

en-gb	The choice of variety and mix of species needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Mae angen i'r amrywiaeth a’r cymysgedd o rywogaethau a ddewisir fod yn briodol i'r lleoliad.

en-gb	Only use certified seed at the recommended seed rate.
cy-gb	Dim ond hadau ardystiedig y dylid eu defnyddio, a dylid eu hau ar y gyfradd hau a argymhellir.

en-gb	A soil test must be carried out, or have been undertaken in the 3 years prior to application (see table 1).
cy-gb	Rhaid cynnal prawf pridd, neu rhaid bod un wedi’i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais (gweler tabl 1).

en-gb	The minimum requirement for this test is an analysis of P, K and pH levels.
cy-gb	Y gofyniad sylfaenol ar gyfer y prawf hwn yw dadansoddiad o lefelau P, K a pH.

en-gb	A soil test will be required for every individual field parcel, i.e. if a crop is grown in two field parcels, two separate soil tests will be required.
cy-gb	Bydd angen prawf pridd ar gyfer pob parsel cae unigol, h.y. os bydd cnwd yn cael ei dyfu mewn dau barsel cae, bydd angen dau brawf pridd ar wahân.

en-gb	The requirements for utilisation and retention of crops differ, these are summarised in Table 1.
cy-gb	Mae’r gofynion o ran defnyddio a chadw cnydau’n gwahaniaethu. Rydym yn eu crynhoi yn Nhabl 1.

en-gb	Table 1 – Requirements for utilisation and retention of crops:
cy-gb	Tabl 1 – Gofynion o ran defnyddio a chadw cnydau:

en-gb	Option
cy-gb	Opsiwn

en-gb	Soil test required
cy-gb	Angen prawf pridd?

en-gb	Earliest graze
cy-gb	Dim pori cyn

en-gb	Earliest harvest
cy-gb	Dim cynaeafu cyn

en-gb	Retain until
cy-gb	Ei gadw tan

en-gb	Mixed leys.
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg.

en-gb	NA
cy-gb	Amh

en-gb	3 years following establishment
cy-gb	3 blynedd ar ôl ei sefydlu

en-gb	2 years following establishment
cy-gb	2 flynedd ar ôl ei sefydlu

en-gb	Red clover or Lucerne.
cy-gb	Meillion coch neu liwsern.

en-gb	Protein crops.
cy-gb	Cnydau protein.

en-gb	(No weed control)
cy-gb	(Dim rheoli chwyn)

en-gb	15 July 2025
cy-gb	15 Gorff 2025

en-gb	Unsprayed root or forage crop with ungrazed field margins.
cy-gb	Gwreiddgnwd neu gnwd pori heb ei chwistrellu, gydag ymylon y caeau heb eu pori

en-gb	15 February 2026 for the ungrazed margins
cy-gb	15 Chwefror 2026 ar gyfer yr ymylon heb eu pori

en-gb	Unsprayed spring sown cereals.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn, heb eu chwistrellu

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau gwanwyn, heb eu chwistrellu, â gwyndwn cymysg wedi’i hau o danynt

en-gb	1 August 2025 (cereals)
cy-gb	1 Awst 2025 (ydau)

en-gb	3 years following establishment (mixed ley)
cy-gb	3 blynedd ar ôl ei sefydlu (gwyndwn cymysg)

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop mix.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu, gyda gwyndwn cymysg wedi’i hau o danynt

en-gb	1 August 2025 (cereal and protein crop)
cy-gb	1 Awst 2025 (ŷd a chnwd protein)

en-gb	Under sowing maize (Spring / summer sown)
cy-gb	Hau o dan indrawn (wedi’i hau yn y gwanwyn / haf

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with Red Clover.
cy-gb	Ydau’r gwanwyn, heb eu chwistrellu, gyda meillion coch wedi’u hau o danynt.

en-gb	2 years from establishment (mixed ley)
cy-gb	2 flynedd ar ôl ei sefydlu (gwyndwn cymysg)

en-gb	Retain unharvested, unsprayed cereal margins.
cy-gb	Cadw ymylon caeau o ŷd, heb eu cynaeafu a heb eu chwistrellu.

en-gb	Uncultivated fallow cereal margins
cy-gb	Ymylon caeau ŷd yn wyndwn heb ei drin

en-gb	Cultivated fallow cereal margins
cy-gb	Ymylon caeau ŷd yn wyndwn wedi’u trin

en-gb	Unsprayed spring sown cereals with stubbles retained.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn heb eu chwistrellu, gyda’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop mix with stubbles retained.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu a’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	1 August 2025 (cereal and protein crop)
cy-gb	1 Awst 2025 (ydau a chnwd protein)

en-gb	15 February 2026 (stubble)
cy-gb	15 Chwefror 2026 (sofl)

en-gb	Wildlife cover crop.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt.

en-gb	Retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Ei gadw tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Wildlife cover crop.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt .

en-gb	Retained for 2 years until 15 February 2027.
cy-gb	Ei gadw am 2 flynedd tan 15 Chwefror 2027.

en-gb	You will be required to take action to rectify any immediate deficiencies identified in P, K and pH levels prior to establishment.
cy-gb	Bydd gofyn i chi gymryd unrhyw gamau sydd eu hangen i unioni unrhyw ddiffygion a welir o ran lefelau P, K a pH cyn sefydlu'r cnwd nesaf.

en-gb	(Options 1 – 8 and option 10) This could include the application of lime, fertiliser with appropriate P and K levels, slurry or manure.
cy-gb	(Opsiynau 1 – 8 ac opsiwn 10) Gallai hyn gynnwys defnyddio calch, gwrtaith â lefelau priodol o P a K, slyri neu dail.

en-gb	Applications must be undertaken in compliance with a recognised fertiliser recommendation system, such as AHDB’s RB209.
cy-gb	Rhaid eu gwasgaru yn unol â system argymell gwrtaith gydnabyddedig, megis RB209 AHDB.

en-gb	For option 9, the results of the soil tests will inform future action required to rectify any deficiencies identified prior to the next crop being established.
cy-gb	Ar gyfer opsiwn 9, defnyddir canlyniadau’r prawf pridd i benderfynu ar ba gamau sydd eu hangen yn y dyfodol i unioni diffygion y welir, cyn sefydlu’r cnwd nesaf.

en-gb	A record of all field activity, including cultivation and sowing dates, seed rates, grazing date and stocking rates should be kept and submitted as part of the claim.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys dyddiadau trin a hau, cyfraddau hau, dyddiadau pori a chyfraddau stocio a'i gyflwyno fel rhan o'r hawliad.

en-gb	In situations where a crop has not been established successfully, due to adverse weather or pest damage, you should inform RPW immediately via your RPW Online account.
cy-gb	Mewn sefyllfaoedd lle nad yw cnwd wedi cydio’n llwyddiannus, oherwydd tywydd garw neu ddifrod gan bla, dylech roi gwybod i RPW ar unwaith drwy’ch cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	Applicants must ensure seed availability before accepting the Grant Award Letter.
cy-gb	Rhaid i ymgeiswyr sicrhau bod yr hadau ar gael cyn derbyn llythyr dyfarnu’r grant.

en-gb	Prior to submitting an EoI, where appropriate, applicants are encouraged to consider how they will utilise the crop, either through grazing, combining as grain, crimping or harvesting as whole crop silage.
cy-gb	Cyn Datgan Diddordeb, rydym yn annog ymgeiswyr i ystyried sut y byddant yn defnyddio’r cnwd, naill ai ei bori, ei gombeinio fel ŷd, ei grimpio neu ei gynaeafu fel silwair o gnwd cyfan.

en-gb	Where a cereal crop is to be harvested as forage, the choice of crop and sowing date should be considered in relation to the earliest harvesting date.
cy-gb	Os mai’r bwriad yw cynaeafu cnwd ŷd fel porthiant, wrth ddewis y cnwd a’r dyddiad hau, dylid ystyried y dyddiad cynaeafu cynharaf (y dyddiad ‘dim cynaeafu cyn’).

en-gb	Applicants should also consider the management requirements where field margins are to be retained, remain fallow or unharvested.
cy-gb	Dylai ymgeiswyr ystyried hefyd y gofynion rheoli os cedwir ymyl cae, a oes angen ei gadw’n wyndwyn neu ei gadw heb ei gynaeafu.

en-gb	The Grant Award for this window will end 28 February 2026, all claims must be submitted by this date.
cy-gb	Bydd y Grant a roddir ar gyfer y cyfnod hon yn dod i ben ar 28 Chwefror 2026, a dylid cyflwyno pob hawliad erbyn y dyddiad hwn.

en-gb	Claims can be submitted at any time once the activity has been completed.
cy-gb	Cewch hawlio unrhyw bryd unwaith y bydd y gweithgaredd wedi’i gwblhau.

en-gb	No extensions will be granted beyond 31 March 2026.
cy-gb	Ni fydd estyniad ar ôl 31 Mawrth 2026.

en-gb	Section C – Other Schemes
cy-gb	Adran C – Cynlluniau Eraill

en-gb	Details of the relationship between Growing for the Environment and land entered into other schemes are set out below:
cy-gb	Disgrifir y berthynas rhwng y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a chynlluniau eraill isod:

en-gb	Habitat Wales Scheme
cy-gb	Cynllun Cynefin Cymru

en-gb	Habitat land included in the Habitat Wales Scheme is not eligible to be included in the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Chewch chi ddim cynnwys tir cynefin sydd wedi’i gynnwys yng Nghynllun Cynefin Cymru yn y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Organic Conversion Scheme and Organic Support
cy-gb	Cynllun Troi’n Organig a’r Cynllun Cymorth Organig

en-gb	Land included in an Organic Conversion Scheme agreement or included in a claim for Organic Support can be included in the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Mae hawl cynnwys tir sy’n rhan o gytundeb Cynllun Troi’n Organig neu sydd wedi’i gynnwys mewn hawliad am Gymorth Organig yn y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Section D - Consents
cy-gb	Adran D – Caniatadau

en-gb	You are required to comply with all legal requirements relating to your land.
cy-gb	Mae'n ofynnol ichi gydymffurfio â'r holl ofynion cyfreithiol sy’n berthnasol i’ch tir.

en-gb	In certain circumstances, consent may be required from relevant authorities, e.g. Natural Resources Wales, in order to undertake certain activity.
cy-gb	Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd angen caniatâd gan yr awdurdodau perthnasol, e.e. Cyfoeth Naturiol Cymru, er mwyn ymgymryd â rhai gweithgareddau.

en-gb	It is your responsibility to seek any consent required to carry out the Growing for the Environment activity.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw ceisio unrhyw ganiatâd sydd ei angen i gynnal gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Note - this is not an exhaustive list.
cy-gb	Noder – nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr.

en-gb	Designated Areas:
cy-gb	Ardaloedd Dynodedig:

en-gb	Site of Special Scientific Interest (SSSI), National Nature Reserves (NNR), Special Protection Areas (SPA) and Special Areas of Conservation (SAC):
cy-gb	Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA), Gwarchodfa Natur Genedlaethol (GNG), Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA) ac Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA):

en-gb	Land designated as a SSSI (including SPAs and SACs) or a NNR can be included within your Growing for the Environment Grant Award area, but the requirements of your Growing for the Environment Grant Award must not conflict with the management requirements of land under such designations.
cy-gb	Os oes gennych dir sydd wedi’i ddynodi’n SoDdGA (gan gynnwys ACA ac AGA) neu yn GNG, gallwch ei gynnwys yn ardal eich Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – ond rhaid sicrhau nad yw gofynion eich Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gwrthdaro â gofynion rheoli tir ei ddynodiad.

en-gb	Natural Resource Wales (NRW) are the relevant authority for the management of SSSIs and NNRs.
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yw’r awdurdod sy’n gyfrifol am reoli SoDdGAau a Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol.

en-gb	It is a legal requirement to obtain written consent from NRW where activity is located on that land.
cy-gb	Mae'n ofyniad cyfreithiol cael caniatâd ysgrifenedig gan CNC i gynnal gweithgareddau ar y tir hwnnw.

en-gb	Registered Parks and Gardens, Ancient Monuments and other Historic Environment Features:
cy-gb	Parciau a Gerddi Cofrestredig, Henebion Rhestredig a Nodweddion Hanesyddol Eraill:

en-gb	The requirements of your Growing for the Environment Grant Award must not conflict with the management requirements on land designated as Ancient Monuments or result in damage to Registered Parks and Gardens, Ancient Monuments or other Historic Environment Features.
cy-gb	Rhaid ichi sicrhau nad yw gofynion dyfarnu’ch Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gwrthdaro â gofynion rheoli tir sydd wedi’i ddynodi’n Heneb Restredig nac yn difrodi Parciau a Gerddi Cofrestredig, Heneb Restredig na Nodweddion eraill yn yr Amgylchedd Hanesyddol.

en-gb	CADW are the relevant authority for the management of Ancient Monuments and Registered Parks and Gardens.
cy-gb	CADW yw’r corff sy’n gyfrifol am reoli Henebion Rhestredig a Pharciau a Gerddi Cofrestredig.

en-gb	Written consent may be required from CADW where you intend to undertake activity on that land.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen ei ganiatâd ysgrifenedig arnoch os ydych yn bwriadu cynnal gweithgareddau ar y tir hwnnw.

en-gb	If you intend to undertake activity involving ground disturbance on a Historic Environment Feature consent will be required, from the appropriate Welsh Archaeological Trust in your area.
cy-gb	Os ydych am gynnal gweithgareddau sy’n golygu aflonyddu’r tir ar nodwedd mewn Amgylchedd Hanesyddol, bydd angen arnoch ganiatâd yr Ymddiriedolaeth Archeolegol Leol yn eich ardal.

en-gb	Environmental Impact Assessment (Agriculture) (Wales) (EIA) Regulations 2007:
cy-gb	Rheoliadau Asesu'r Effeithiau Amgylcheddol (EIA) (Amaethyddiaeth) (Cymru) 2017:

en-gb	If you intend to disturb any vegetation which has a composition of less than 25% sown agricultural species, you may require consent under the Environmental Impact Assessment (Agriculture) (Wales) (EIA) Regulations 2007.
cy-gb	Os ydych yn bwriadu aflonyddu ar lystyfiant y mae llai na 25% ohono’n rhywogaethau amaethyddol sydd wedi’u hau, efallai y bydd angen caniatâd arnoch o dan Reoliadau Asesu’r Effeithiau Amgylcheddol (EIA) (Amaethyddiaeth) (Cymru) 2007.

en-gb	Public Rights of Way:
cy-gb	Hawliau Tramwy Cyhoeddus:

en-gb	If you intend to undertake an activity that potentially obstructs a Public Right of Way you will require consent from the Local Authority or National Park Authority.
cy-gb	Os ydych yn bwriadu cynnal gweithgareddau a allai gau Hawl Tramwy Cyhoeddus, bydd angen ichi gael caniatâd yr Awdurdod Lleol neu'r Awdurdod Parc Cenedlaethol.

en-gb	Other:
cy-gb	Arall:

en-gb	You must comply with minimum standards and legislative requirements regarding the environment, hygiene, animal welfare and all relevant health and safety standards.
cy-gb	Rhaid ichi gydymffurfio â safonau gofynnol a gofynion deddfwriaethol o ran yr amgylchedd, hylendid, lles anifeiliaid a’r holl safonau iechyd a diogelwch perthnasol.

en-gb	Section E – Applying for the Growing for the Environment Scheme
cy-gb	Adran E – Gwneud cais i'r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd

en-gb	RPW Online
cy-gb	RPW Ar-lein

en-gb	You can only complete an EoI for the Growing for the Growing for the Environment scheme by accessing Rural Payments Wales (RPW) Online.
cy-gb	Dim ond drwy ddefnyddio Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Ar-lein y gellir gwneud cais i’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	If you already have a Customer Reference Number (CRN) you should have received a letter informing you of your Activation Code to set up your account.
cy-gb	Os oes gennych Gyfeirnod Cwsmer (CRN) eisoes, dylech fod wedi cael llythyr gyda’ch Cod Defnyddio arno fel y gallwch agor cyfrif.

en-gb	If you no longer have this, please telephone the Customer Contact Centre on 0300 062 5004 (Monday – Thursday 8:30 – 17:00, Friday 8:30 – 16:30) and tell the operator your CRN.
cy-gb	Os ydych wedi’i golli, ffoniwch y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid ar 0300 062 5004 (Llun – Iau 8.30am – 5pm, Gwener 8.30am – 4.30pm) a rhoi eich CRN i’r cysylltydd.

en-gb	They will send you a new Activation Code.
cy-gb	Bydd Cod Defnyddio newydd yn cael ei anfon atoch.

en-gb	To register your business details for the first time, you need to complete the online registration form.
cy-gb	I gofrestru manylion eich busnes am y tro cyntaf, mae angen ichi gwblhau’r ffurflen gofrestru ar-lein.

en-gb	Please refer to the how to register guidance for further details.
cy-gb	Ewch i’r canllawiau ar sut i gofrestru am ragor o wybodaeth.

en-gb	The vast majority of changes to business details can be done online.
cy-gb	Mae modd cwblhau’r rhan fwyaf o’r newidiadau i fanylion busnes ar-lein.

en-gb	However, Welsh Government may require further details on any major changes.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd angen hysbysu Llywodraeth Cymru am unrhyw newidiadau mawr.

en-gb	Please contact the Customer Contact Centre for further information.
cy-gb	I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â’r Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid.

en-gb	Once registered, you can access your RPW Online account.
cy-gb	Ar ôl cofrestru, gallwch ddefnyddio eich cyfrif Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Ar-lein.

en-gb	The Growing for the Environment EoI is available from the “Applications and Claims” section of your account.
cy-gb	Mae'r Datganiad o Ddiddordeb ar gyfer y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd ar gael yn yr adran 'Ceisiadau a Hawliadau' yn eich cyfrif.

en-gb	Agents acting on behalf of a client will need to register as a Rural Payments Wales agent.
cy-gb	Os oes gennych asiant yn gweithio ar eich rhan, bydd angen iddo gofrestru fel asiant gydag RPW.

en-gb	If you have yet to do this, you are advised to complete an online or paper copy Agent / Farming Union Customer Details (Wales) form immediately.
cy-gb	Os nad ydych wedi gwneud hyn eto, dylech gwblhau copi ar-lein neu gopi caled o’r ffurflen Manylion Cwsmer Asiant / Undeb Amaeth (Cymru) ar unwaith.

en-gb	The form is available on the Welsh Government website.
cy-gb	Mae’r ffurflen ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Upon receipt of the form, we will send you an Agent Customer Reference Number (Agent CRN) and an RPW Online Activation Code.
cy-gb	Ar ôl derbyn y ffurflen, byddwn yn anfon Cyfeirnod Cwsmer Asiant a Chod Defnyddio RPW Ar-lein.

en-gb	You will also need to complete an Association Authorisation Form which can be completed once you register with RPW Online, please refer to our how to register guidance.
cy-gb	Hefyd, bydd angen ichi gwblhau Ffurflen Awdurdodi Asiant ar ôl cofrestru gyda RPW Ar-lein. Gweler ein canllawiau ar sut i gofrestru.

en-gb	If you have any questions about registering for RPW Online or completing your EoI, please contact the Customer Contact Centre on 0300 062 5004.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw gwestiynau am gofrestru gydag RPW Ar-lein neu am gwblhau eich datganiad o ddiddordeb, ffoniwch y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid ar 0300 062 5004.

en-gb	They will be able to provide advice, including the digital assistance that is available to you.
cy-gb	Byddant yn gallu eich cynghori a rhoi gwybod ichi ble gallwch fynd i gael cymorth digidol.

en-gb	Further details regarding RPW Online are available on the Welsh Government Website.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am RPW (Taliadau Gwledig Cymru) Ar-lein ar gael ar Wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Associated skills development and training:
cy-gb	Datblygu sgiliau a hyfforddiant cysylltiedig:

en-gb	To make full use of the support offered and to ensure the farm business gains the maximum benefit from the scheme, we strongly advise applicants to consider and undertake appropriate training and Continuing Professional Development (CPD) activity that relates to the activity supported through the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	I fanteisio i'r eithaf ar y cymorth sydd ar gael, ac i sicrhau bod y busnes fferm yn cael y gorau posibl o’r cynllun hwn, rydym yn argymell yn gryf fod ymgeiswyr yn cael yr hyfforddiant a'r gweithgareddau Datblygu Proffesiynol Parhaus priodol mewn perthynas â'r gweithgareddau sy'n cael eu cefnogi drwy'r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	In particular, the soils module: https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/land/soil.
cy-gb	Yn benodol y modiwl ar briddoedd https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/cy/tir/pridd.

en-gb	Farming Connect provides a range of subsidised and free courses, further information on the available courses and how to apply is available at:
cy-gb	Mae Cyswllt Ffermio yn darparu llawer o gyrsiau â chymhorthdal ac am ddim. Mae rhagor o wybodaeth am y cyrsiau sydd ar gael a sut i wneud cais ar gael yn:

en-gb	Section F - The EoI and selection process
cy-gb	Adran F – Y datganiad o ddiddordeb a'r broses ddethol

en-gb	Submitting an EoI
cy-gb	Cyflwyno datganiad o ddiddordeb

en-gb	All field parcels where you intend to grow a crop under this scheme must be entered separately in your EoI against the relevant crop.
cy-gb	Rhaid nodi pob parsel yr ydych yn bwriadu tyfu cnwd arno o dan y cynllun hwn ar wahân yn eich Datganiad o Ddiddordeb wrth y cnwd perthnasol.

en-gb	The maximum area per field parcel which can be claimed is the field size minus any permanent features.
cy-gb	Yr arwynebedd mwyaf fesul parsel y cewch hawlio arno yw maint y cae heb y nodweddion parhaol.

en-gb	Guidance on how to submit your EoI via RPW Online is available here.
cy-gb	Mae canllawiau ar sut i ddatgan diddordeb ar RPW Ar-lein ar gael yma.

en-gb	Annex B lists the eligible activity you can apply for under the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Mae Atodiad B yn rhestru'r gweithgareddau cymwys y gallwch wneud cais amdanynt o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	For land parcels submitted within an EoI for Growing for the Environment, no changes can be made via the RPW Online Manage My Land (MML) service.
cy-gb	Ar gyfer parseli tir a gyflwynir yn y datganiad o ddiddordeb ar gyfer y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd, ni chewch wneud unrhyw newidiadau drwy Reoli fy Nhir RPW Ar-lein.

en-gb	If changes are registered on the field parcels during the application process, those areas will not be eligible for support.
cy-gb	Os caiff newidiadau eu cofrestru ar y parseli tir yn ystod y broses ymgeisio, ni fydd y rhannau hynny yn gymwys am gymorth.

en-gb	We will issue a maximum of 2 reminders for EoIs in draft via your RPW Online account prior to the closing date.
cy-gb	Byddwn yn anfon hyd at ddau nodyn atgoffa atoch am ddatganiadau o ddiddordeb drafft ar eich cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau.

en-gb	It is your responsibility to ensure that the EoI is correctly completed and that the information provided in support of your project is accurate.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod y datganiad o ddiddordeb wedi’i gwblhau’n gywir a bod y wybodaeth a roddir i gefnogi eich prosiect yn gywir.

en-gb	Scoring
cy-gb	Sgorio

en-gb	Applicants are required to select the area where the Growing for the Environment activity will be undertaken up to the maximum grant award of £5,000, or an additional area which exceeds this.
cy-gb	Mae angen i ymgeiswyr ddewis y tir lle bydd y gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn Amgylchedd yn cael eu cynnal, hyd at werth y grant mwyaf o £5,000, neu ar dir ychwanegol sy'n fwy na hyn.

en-gb	The system will automatically calculate the applicant’s final score.
cy-gb	Bydd y system yn cyfrif sgôr derfynol yr ymgeisydd yn awtomatig.

en-gb	The highest scoring projects will progress.
cy-gb	Bydd y prosiectau sydd â'r sgôr uchaf yn cael mynd yn eu blaenau.

en-gb	The Growing for the Environment activity has been scored following an assessment carried out against the following criteria:
cy-gb	Mae gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd wedi cael eu sgorio yn dilyn asesiad a gynhaliwyd yn erbyn y meini prawf canlynol:

en-gb	Reducing carbon and greenhouse gas emissions.
cy-gb	Lleihau allyriadau carbon a nwyon tŷ gwydr.

en-gb	Adapting to climate change and building greater resilience into farm and forest businesses.
cy-gb	Ymaddasu i newid yn yr hinsawdd a gwneud busnesau fferm a choedwigaeth yn fwy cadarn.

en-gb	Managing our water resources to improve water quality and reduce flood risks.
cy-gb	Rheoli ein hadnoddau dŵr i wella ansawdd dŵr a lleihau’r perygl o lifogydd.

en-gb	Protecting the landscape and the historic environment while improving access.
cy-gb	Amddiffyn y dirwedd a'r amgylchedd hanesyddol gan wella mynediad ar yr un pryd.

en-gb	Contributing towards a reversal in the decline of Wales’ native biodiversity.
cy-gb	Cyfrannu at wrthdroi’r dirywiad ym mioamrywiaeth frodorol Cymru.

en-gb	The resultant score is given in Annex C.
cy-gb	Rhoddir y sgoriau yn Atodiad C.

en-gb	On submission of your EoI, the activity has been given a score.
cy-gb	Yn dilyn cyflwyno eich datganiad o ddiddordeb, mae sgôr wedi’i rhoi i'r gweithgareddau.

en-gb	The final score is calculated by multiplying the area of activity you have selected by the activity score and adding scores for underlying objectives over the parcel in which the activity will be undertaken.
cy-gb	Mae'r sgôr derfynol yn cael ei chyfrif drwy luosi arwynebedd y gweithgareddau rydych wedi eu dewis â sgôr y gweithgareddau, ac ychwanegu sgoriau am amcanion sylfaenol ar y parsel y bydd y gweithgareddau’n cael eu cynnal ynddo.

en-gb	The scoring matrix and an example score is included in Annex B.
cy-gb	Mae matrics sgorio a sgôr enghreifftiol yn Atodiad B

en-gb	The purpose of this scoring is to allow the Welsh Government to rank the EoIs against the funding available for each EoI window.
cy-gb	Diben y broses sgorio yw galluogi Llywodraeth Cymru i drefnu’r datganiadau o ddiddordeb yn ôl faint o arian sydd ar gael ym mhob ffenest ymgeisio.

en-gb	Once the EoI is submitted, you cannot make amendments.
cy-gb	Ni chewch wneud newidiadau ar ôl ichi datgan diddordeb.

en-gb	If, having submitted the EoI, you need to make changes, provided the EoI window is still open, you must first withdraw your originally submitted EoI and re-submit a new EoI before the deadline to submit expires.
cy-gb	Ar ôl ichi ei gyflwyno, os oes angen ichi wneud newidiadau ac os bydd y ffenest datgan diddordeb yn parhau i fod ar agor, cewch dynnu'n ôl y datganiad o ddiddordeb a gyflwynwyd a chyflwyno un newydd cyn y dyddiad cau ar gyfer ei gyflwyno.

en-gb	Where EoIs have equal scores and the budget for the scheme permits, the lowest value  EoI will be selected first.
cy-gb	Os bydd dau ddatganiad o ddiddordeb yn ennill yr un sgôr, yr un isaf ei werth a ddewisir gyntaf.

en-gb	To be supported, an EoI must meet a minimum score of 0.1.
cy-gb	Er mwyn cael grant, rhaid i’r datganiad o ddiddordeb ennill sgôr o 0.1 fan leiaf.

en-gb	Where applications have equal scores and are of the same value and rank on the available budget threshold, the Welsh Government reserves the right to either select or reject these applications, depending on budget availability.
cy-gb	Pan fydd ceisiadau wedi cael yr un sgôr a’u bod o’r un gwerth ac yr un safle o ran trothwy’r gyllideb sydd ar gael, mae Llywodraeth Cymru yn cadw'r hawl i naill ai ddewis neu wrthod y ceisiadau hyn, gan ddibynnu ar y gyllideb sydd ar gael.

en-gb	Selecting Successful EoIs
cy-gb	Dewis datganiadau o ddiddordeb llwyddiannus

en-gb	If your EoI is selected, you will be notified via your RPW Online account.
cy-gb	Os caiff eich datganiad o ddiddordeb ei ddewis, cewch wybod drwy eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	You must accept your Grant Award Letter within 30 calendar days of the date of the Grant Award offer via the blue button on your RPW Online homepage.
cy-gb	Rhaid ichi dderbyn Llythyr Dyfarnu’r Grant o fewn 30 diwrnod calendr o ddyddiad  Dyfarnu’r Grant, drwy bwyso ar y botwm glas yn hafan eich cyfrif RPW Ar-Lein.

en-gb	You cannot start the activity in your Grant Award until you have been offered the Grant Award Letter.
cy-gb	Ni chewch gychwyn ar y gweithgareddau yn eich llythyr dyfarnu grant nes eich bod wedi derbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	If you do not accept the Grant Award Letter within 30 calendar days, the Grant Award will be withdrawn.
cy-gb	Os na fyddwch wedi derbyn eich llythyr dyfarnu grant o fewn 30 diwrnod calendr, bydd y dyfarniad grant yn cael ei dynnu'n ôl.

en-gb	Full details of when your Grant Award must be accepted and when the activity must be completed and claimed for will be included in the Grant Award Letter.
cy-gb	Bydd manylion llawn pryd y bydd rhaid ichi dderbyn eich llythyr dyfarnu grant, a phryd y bydd rhaid ichi gwblhau’r gweithgaredd a hawlio’r taliad wedi’u nodi yn eich llythyr dyfarnu grant.

en-gb	We will issue a reminder via your RPW Online account prior to the Grant Award Letter acceptance deadline date.
cy-gb	Byddwn yn anfon nodyn atgoffa drwy eich cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau ar gyfer derbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	Withdrawal of EoIs
cy-gb	Tynnu datganiadau o ddiddordeb yn ôl

en-gb	Once a business has submitted an EoI can it be withdrawn?
cy-gb	Pan fydd busnes wedi cyflwyno datganiad o ddiddordeb, a oes modd ei dynnu'n ôl?

en-gb	Yes - during an open EoI window
cy-gb	Oes, os bydd y ffenest datgan diddordeb ar agor

en-gb	You can withdraw your application via “My Messages” in your RPW Online account; you may re-submit an application before the window has closed.
cy-gb	Cewch dynnu eich cais yn ôl drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-Lein; cewch ailgyflwyno cais cyn i'r ffenest gau

en-gb	Yes - after an EoI window has closed BUT before the business has received the Grant Award Letter.
cy-gb	Oes – ar ôl i ffenest datgan diddordeb gau OND cyn i'r busnes dderbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	You can withdraw your application via “My Messages” in your RPW Online account.
cy-gb	Gallwch dynnu’ch cais yn ôl drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	If you have selected the wrong location or have changed your mind about the activity, you must withdraw your application and apply again in the next round.
cy-gb	Os ydych wedi dewis y lleoliad anghywir neu wedi newid eich meddwl am y gweithgaredd rydych wedi'i dewis, yna rhaid ichi dynnu'ch cais yn ôl a gwneud cais arall yn y rownd nesaf.

en-gb	Please remember that the process is competitive and there is no guarantee that you will be successful in the next round.
cy-gb	Cofiwch fod y broses yn un gystadleuol ac nad oes gwarant y byddwch yn llwyddiannus yn y rownd nesaf.

en-gb	No - once the business has been selected and been offered a Grant Award Letter
cy-gb	Nac oes – ar ôl i fusnes gael ei ddewis ac i lythyr dyfarnu grant gael ei gynnig i'r busnes

en-gb	We cannot accept a withdrawal of the EoI once a Grant Award Letter has been offered.
cy-gb	Nid ydych yn cael tynnu’ch datganiad o ddiddordeb yn ôl ar ôl i lythyr dyfarnu grant gael ei gynnig.

en-gb	We cannot accept changes to the Grant Award Letter regarding the activity or its location at this point.
cy-gb	Nid oes modd newid y gweithgareddau a’r lleoliad a nodir yn y llythyr dyfarnu grant ar yr adeg hon.

en-gb	If you accept a Growing for the Environment Grant Award Letter and withdraw once you have accepted the Grant Award, or do not submit a valid claim, the value of the Grant Award may be deducted from the £5,000 maximum available grant available to you in any subsequent windows.
cy-gb	Os ydych yn derbyn llythyr dyfarnu grant Tyfu er mwyn yr  Amgylchedd ac yn tynnu'n ôl ar ôl ichi dderbyn y dyfarniad grant, neu os na fyddwch yn gwneud hawliad dilys, gallai gwerth y dyfarniad grant gael ei dynnu o'r uchafswm grant o £5,000 sydd ar gael ichi mewn unrhyw ffenestri dilynol.

en-gb	E.g. EoI submitted for Window 1 and Grant Award Letter accepted with a total Grant Award value of £3,000.
cy-gb	E.e. datganiad o ddiddordeb wedi'i gyflwyno ar gyfer Cyfnod 1 a llythyr dyfarnu grant, gwerth £3,000, wedi'i dderbyn.

en-gb	Where the Grant Award Letter is subsequently declined, the total amount available for the next window you apply in will be £2,000.
cy-gb	Os ydych wedyn yn gwrthod y llythyr dyfarnu grant, y cyfanswm a fydd ar gael yn y cyfnod nesaf rydych yn gwneud cais ynddo fydd £2,000.

en-gb	Section G - Conditions of Grant
cy-gb	ADRAN G – Amodau’r Grant

en-gb	The Growing for the Environment Scheme is subject to a range of relevant legislation (see Annex C).
cy-gb	Mae’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn dod o dan nifer o ddeddfau (gweler Adran C).

en-gb	The Welsh Government and the applicant / recipient must act in accordance with that legislation.
cy-gb	Rhaid i Lywodraeth Cymru a’r ymgeisydd/derbynnydd weithredu yn unol â’r deddfau hynny.

en-gb	The offer of a Growing for the Environment grant is made subject to terms and conditions, which will be set out in full in your Grant Award Letter and include those set out below.
cy-gb	I gael y grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd sy’n cael ei gynnig i chi, rhaid cadw at delerau ac amodau a fydd yn cael eu nodi’n llawn yn llythyr dyfarnu’r grant, ac a fydd yn cynnwys y telerau a’r amodau a nodir isod.

en-gb	The Grant Award will be from the date the Grant Award Letter is issued until 31 March 2025.
cy-gb	Bydd y grant a ddyfernir yn para o ddyddiad llythyr dyfarnu’r grant tan 31 Mawrth 2025.

en-gb	Failure to meet the terms and conditions of the award could result in the cancellation of your award and / or the recovery of sums already paid, or a reduction of the amount of grant payable.
cy-gb	Gallai peidio â bodloni telerau ac amodau’r grant arwain at ganslo eich dyfarniad a/neu adennill yr arian sydd eisoes wedi’i dalu ichi, neu leihau cyfanswm y grant sy’n daladwy.

en-gb	Conditions:
cy-gb	Amodau:

en-gb	The award is made on the basis of statements and declarations made by you or your representatives in the application form and the claim form and any subsequent correspondence.
cy-gb	Gwneir y dyfarniad ar sail datganiadau a wnaed gennych chi neu'ch cynrychiolwyr ar y ffurflen gais a'r ffurflen hawlio ac mewn unrhyw ohebiaeth a gafwyd wedi hynny.

en-gb	The making of false or misleading statements is an offence.
cy-gb	Mae’n drosedd gwneud datganiadau anwir neu gamarweiniol.

en-gb	You must meet any legal obligations imposed and UK law.
cy-gb	Rhaid ichi fodloni unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol a osodir o dan gyfraith y DU.

en-gb	No alterations may be made to the Grant Award Letter, including the location of the activity, without the written approval of the Welsh Government.
cy-gb	Ni chewch newid llythyr dyfarnu’r grant, gan gynnwys lleoliad y gweithgaredd, heb gymeradwyaeth ysgrifenedig ymlaen llaw gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	The applicant is required to comply with the rules on eligible costs as detailed in the Scheme Guidance Notes.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r ymgeisydd gydymffurfio â’r rheolau ar gostau cymwys fel y’u nodir yn Nodiadau Canllaw’r Cynllun.

en-gb	Activities should be completed within the timetable agreed with the Welsh Government.
cy-gb	Rhaid cwblhau gweithgareddau yn unol â’r amserlen y cytunwyd arni gyda Llywodraeth Cymru.

en-gb	You should not deviate from this without prior written agreement from the Welsh Government.
cy-gb	Ni ddylech wyro oddi wrth yr amserlen hon heb ganiatâd ysgrifenedig ymlaen llaw Llywodraeth Cymru.

en-gb	Claims must be submitted via the RPW Online Grants Claim application and be supported by all supporting documents as required by the scheme.
cy-gb	Rhaid i hawliadau gael eu cyflwyno drwy ddefnyddio ffurflen hawlio Grantiau RPW Ar-lein a rhaid cynnwys yr holl ddogfennau ategol sydd eu hangen o dan y cynllun.

en-gb	Claims must be submitted in accordance with the timetable set out in the Grant Award Letter.
cy-gb	Rhaid i hawliadau gael eu cyflwyno yn unol â’r amserlen a nodir yn llythyr dyfarnu’r grant.

en-gb	You must not deviate from the agreed timing and value of your claims without prior written agreement from the Welsh Government.
cy-gb	Ni ddylech newid yr amserlen y cytunwyd arni na newid gwerth eich hawliadau heb ganiatâd ysgrifenedig ymlaen llaw Llywodraeth Cymru.

en-gb	You must provide confirmation that no other public funding has been sought.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi gadarnhau nad ydych wedi gwneud cais am unrhyw gyllid cyhoeddus arall.

en-gb	If it is found that you have received public funding from another source your claim may be rejected, payments may be recovered and penalties may be applied.
cy-gb	Os yw’n dod i’r amlwg eich bod wedi derbyn cyllid cyhoeddus o ffynhonnell arall, gall hynny arwain at wrthod eich hawliad, adennill taliadau a chyflwyno cosbau.

en-gb	Records concerning the application and claim for this grant, must be retained for at least five years after the Grant Award Letter end date.
cy-gb	Rhaid cadw cofnodion mewn perthynas â’r cais a’r hawliad am y grant hwn am o leiaf pum mlynedd ar ôl y dyddiad pan ddaw’r prosiect i ben.

en-gb	You must allow representatives of the Welsh Government, the Auditor General for Wales or their representatives to inspect the project.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi ganiatáu i gynrychiolwyr Llywodraeth Cymru, Archwilydd Cyffredinol Cymru, neu eu cynrychiolwyr archwilio’r prosiect.

en-gb	On request, you must provide them with information and / or access to original documentation in relation to the project.
cy-gb	Os gofynnir i chi, rhaid ichi roi gwybodaeth iddynt a/neu adael iddynt weld y dogfennau gwreiddiol sy'n ymwneud â’r prosiect.

en-gb	The information provided in the application and any supporting documentation is subject to the requirements of the Welsh Government’s Code of Practice on Public Access to Information, the Freedom of Information Act 2000 and the Environmental Information Regulations 2004.
cy-gb	Mae’r wybodaeth a roddir yn y cais ac mewn dogfennau cysylltiedig yn dod o dan ofynion Cod Ymarfer Llywodraeth Cymru ar Ganiatáu i'r Cyhoedd Weld Gwybodaeth, Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

en-gb	You should be aware that, if successful, the Welsh Government reserve the right to publish the name of your business or company, the amount of grant you were awarded and a summary of your project.
cy-gb	Os bydd eich cais yn llwyddiannus, dylech fod yn ymwybodol bod Llywodraeth Cymru yn cadw’r hawl i gyhoeddi enw’ch busnes neu gwmni, faint o grant a roddwyd i chi a chrynodeb o’ch prosiect.

en-gb	The information provided in the application is subject to the Privacy Notice.
cy-gb	Mae’r wybodaeth a ddarperir yn y cais yn dod o dan yr Hysbysiad Preifatrwydd.

en-gb	The Privacy Notice explains the Welsh Government’s processing and use of your personal data and your rights under the General Data Protection Regulation (GDPR).
cy-gb	Mae’r Hysbysiad Preifatrwydd  yn esbonio sut y mae Llywodraeth Cymru’n prosesu ac yn defnyddio’ch data personol a’ch hawliau o dan y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR).

en-gb	Section H – Payments
cy-gb	Adran H – Taliadau

en-gb	Claims
cy-gb	Hawliadau

en-gb	The Growing for the Environment scheme is only available to claim using the Grants Claim page on your RPW Online account.
cy-gb	Dim ond drwy ddefnyddio'r dudalen Hawlio Grantiau yn eich cyfrif RPW Ar-lein y cewch wneud hawliad i’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Payments will be made following the successful validation of your claim.
cy-gb	Byddwn yn eich talu pan fydd eich hawliad wedi cael ei ddilysu'n llwyddiannus.

en-gb	Claims will only be paid when the Welsh Government is satisfied the relevant expenditure has taken place and that the work has been completed according to plan.
cy-gb	Dim ond pan fydd Llywodraeth Cymru yn fodlon bod y gwariant perthnasol wedi’i wneud a bod y gwaith wedi’i gwblhau yn unol â’r cynllun y bydd hawliadau’n cael eu talu.

en-gb	Payment will be made by electronic transfer to your bank account.
cy-gb	Bydd taliadau’n cael eu gwneud drwy drosglwyddiad electronig i’ch cyfrif banc.

en-gb	In order to receive a Growing for the Environment payments you must:
cy-gb	Er mwyn cael taliadau drwy’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd rhaid bodloni’r canlynol:

en-gb	Have accepted a Growing for the Environment Grant Award Letter within 30 calendar days of the offer date and adhere to all the requirements.
cy-gb	Byddwch wedi derbyn llythyr dyfarnu grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd o fewn 30 niwrnod calendr ar ôl dyddiad ei gynnig i chi ac wedi cadw at yr holl ofynion.

en-gb	Ensure that you have completed all activity listed in your Grant Award Letter after you have accepted the Grant Award offer.
cy-gb	Sicrhau eich bod wedi cynnal yr holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’r grant, hynny ar ôl ei dderbyn.

en-gb	Ensure that you have undertaken all of the activities listed in your Grant Award Letter.
cy-gb	Sicrhau eich bod wedi ymgymryd â'r holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Submit the claim using the Grant Claim page on your RPW Online account by the claim deadline 28 February 2026.
cy-gb	Hawlio gan ddefnyddio'r dudalen Hawlio Grant yn eich cyfrif RPW Ar-lein erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio – sef 28 Chwefror 2026.

en-gb	Submit all supporting documentation.
cy-gb	Cyflwyno'r holl ddogfennau ategol.

en-gb	We will issue a maximum of 2 reminders for any outstanding claims via your RPW Online account prior to the claim submission deadline.
cy-gb	Byddwn yn anfon hyd at ddau nodyn atgoffa atoch am unrhyw hawliadau na fyddwch wedi’u gwneud drwy’ch cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno hawliadau.

en-gb	A claim is not considered valid unless it has been submitted via the RPW Online Grants Claim page and until all supporting documentation has been submitted.
cy-gb	Ni fydd hawliad yn cael ei ystyried yn ddilys oni bai ei fod wedi cael ei gyflwyno drwy’r dudalen Hawlio Grantiau yn ein cyfrif RPW Ar-Lein a nes y bydd yr holl ddogfennau ategol wedi cael eu cyflwyno.

en-gb	You can submit your claim at any time once all the activity has been completed.
cy-gb	Gallwch gyflwyno’ch hawliad unrhyw bryd ar ôl cwblhau’r holl weithgareddau.

en-gb	Only one claim is permitted per Grant Award Letter.
cy-gb	Dim ond un hawliad y cewch ei wneud fesul llythyr dyfarnu grant.

en-gb	If you accept a Grant Award Letter with multiple options, the claim can only be submitted once the harvest or retention date for all options have passed.
cy-gb	Os byddwch yn derbyn llythyr dyfarnu grant â sawl opsiwn arno, ni chewch hawlio’r grant tan y bydd dyddiad cynaeafu neu gadw’r holl opsiynau wedi mynd heibio.

en-gb	Requests for extensions to the claim deadline date can only be accepted in exceptional circumstances.
cy-gb	Dim ond mewn amgylchiadau eithriadol y gellir cytuno ar gais i estyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio.

en-gb	Requests should be submitted using “My Messages” on your RPW Online account, setting out the reasons for your request.
cy-gb	Dylech ofyn drwy'r adran 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein, gan nodi'r rhesymau dros ofyn.

en-gb	Each request will be considered on an individual basis.
cy-gb	Bydd pob cais yn cael ei ystyried yn ôl ei rinweddau.

en-gb	Where appropriate geo-tagged photographs of the crop or the proposed location of the crop should be included.
cy-gb	Dylech gynnwys, os yw hynny’n briodol, ffotograffau â deodag o’r cnwd neu’r lle rydych am blannu’r cnwd.

en-gb	Supporting Documentation
cy-gb	Dogfennau Ategol

en-gb	You can submit invoices and supporting documentation by scanning them and sending them via “My Messages” in your RPW Online account.
cy-gb	Gallwch gyflwyno anfonebau a dogfennau ategol drwy eu sganio a’u hanfon drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	The following evidence is required to be submitted by the claim deadline:
cy-gb	Rhaid cyflwyno’r dystiolaeth ganlynol erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio:

en-gb	Evidence of soil test (copy of results report that is dated, includes name and address of applicant with field referenced, or evidence to confirm that the soil test has been undertaken in the field where the option is grown).
cy-gb	Tystiolaeth o brawf pridd (copi o'r adroddiad ar y canlyniadau wedi'i ddyddio, gan gynnwys enw a chyfeiriad yr ymgeisydd a chyfeirnod y cae, neu dystiolaeth i gadarnhau bod y prawf wedi’i gynnal yn y cae lle mae’r opsiwn yn cael ei dyfu).

en-gb	A soil test is required for each individual field parcel.
cy-gb	Mae angen prawf pridd ar gyfer pob parsel unigol.

en-gb	Evidence of activity towards rectifying soil deficiencies, if applicable.
cy-gb	Tystiolaeth o waith i unioni diffygion yn y pridd, os yn gymwys.

en-gb	(Lime and/or fertiliser invoice, record of field activity showing slurry / manure application.)
cy-gb	(Anfoneb calch a/neu wrtaith, cofnod o’r gweithgaredd gwasgaru slyri / tail ar y cae).

en-gb	Copy of all seed invoices.
cy-gb	Copi o'r holl anfonebau am hadau.

en-gb	Copy of all seed “tickets” which must include details of seed mixture composition.
cy-gb	Copi o'r holl ‘docynnau’ hadau. Rhaid iddynt gynnwys manylion y cymysgedd hadau.

en-gb	Copy of all contracting invoices (if contractors used).
cy-gb	Copi o'r holl anfonebau contractio (os ydych wedi defnyddio contractwyr).

en-gb	Copy of field activity record.
cy-gb	Copi o gofnod y gweithgaredd ar y cae.

en-gb	Geo-tagged photographs of the field/s should be taken at the following stages:
cy-gb	Ffotograffau â geo-dag o'r cae(au) yn ystod y camau canlynol:

en-gb	Table 2 – Geo-tagged photographs requirement:
cy-gb	Tabl 2 – Ffotograffau â geo-dag sydd eu hangen:

en-gb	During cultivations and sowing activity.
cy-gb	Wrth drin a hau

en-gb	During harvesting or first grazing of the crop
cy-gb	Wrth gynaeafu neu bori’r cnwd y tro cyntaf

en-gb	15 October 2025 (or later)
cy-gb	15 Hydref 2025 (neu wedi hynny)

en-gb	Yes (for ungrazed margins)
cy-gb	Oes (ar gyfer ymylon heb eu pori)

en-gb	Wildlife cover crop margin.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt.

en-gb	Wildlife cover crop margin.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt .

en-gb	Guidance on submitting geo-tagged photographs is available at https://gov.wales/growing-environment-geotagged-photo-guidance
cy-gb	Mae canllawiau ar gyflwyno ffotograffau â geo-tag ar gael yn

en-gb	Where insufficient evidence is provided by the claim deadline, your claim may be rejected.
cy-gb	Os na fydd digon o dystiolaeth yn ein cyrraedd erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio, mae’n bosib y caiff eich cais ei wrthod.

en-gb	Activities not delivered
cy-gb	Gweithgareddau heb eu cwblhau

en-gb	If you have been advised by suppliers that they cannot deliver seeds within the required timescale, you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account notifying us of the issue.
cy-gb	Os bydd cyflenwr yn dweud wrthych na fydd yn gallu cael yr hadau i chi o fewn yr amserlen ofynnol, bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon’ yn eich cyfrif RPW Ar-lein a rhoi gwybod inni am y broblem.

en-gb	Where you are unable to deliver the activity, within the required timescales, (e.g. sowing not undertaken by the sowing deadline due to adverse weather), you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account notifying us of the issue prior to the activity deadline.
cy-gb	Os na allwch gwblhau'r gweithgaredd, o fewn yr amserlen ofynnol, (e.e. hadau heb eu hau o fewn deg diwrnod ar ôl cynaeafu oherwydd tywydd garw), bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein a roi gwybod inni am y broblem cyn y dyddiad cau ar gyfer y gweithgaredd.

en-gb	In exceptional circumstances where it was impossible to sow the crop for an extended period and the crop is no longer a viable activity for environmental reasons, you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account to notifying us.
cy-gb	Mewn amgylchiadau eithriadol lle roedd yn amhosibl hau'r cnwd am gyfnod hir ar ôl cynaeafu ac nad yw’n ymarferol bellach plannu’r cnwd am resymau amgylcheddol, bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein a rhoi gwybod i ni.

en-gb	In these circumstances all cases will be considered on an individual basis.
cy-gb	Mewn sefyllfa o’r fath, bydd pob achos yn cael ei ystyried yn ôl ei rinweddau.

en-gb	You will need to provide documentary evidence to support your notification.
cy-gb	Bydd angen tystiolaeth ddogfennol i gefnogi’r rhesymau.

en-gb	Incorrect claims and penalties
cy-gb	Cam-hawlio a chosbau

en-gb	You have a responsibility to make sure the claim submitted is eligible and accurate.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod yr hawliad a gyflwynir yn gymwys ac yn gywir.

en-gb	All of the activity approved must have been carried out after the Grant Award Letter has been offered.
cy-gb	Rhaid cynnal yr holl weithgareddau sydd wedi’u cymeradwyo ar ôl i lythyr dyfarnu’r grant gael ei gynnig ichi.

en-gb	Your claim is incorrect if you:
cy-gb	Byddwch wedi cam-hawlio:

en-gb	Have not completed the activity listed in the Grant Award Letter.
cy-gb	Os nad ydych wedi cwblhau'r gweithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Establish crops of the wrong kind or specification.
cy-gb	Os ydych wedi sefydlu math anghywir o gnwd neu â'r fanyleb anghywir.

en-gb	Have commenced any work before the Grant Award Letter was offered.
cy-gb	Os ydych wedi dechrau’r gwaith cyn cynnig llythyr dyfarnu’r grant i chi.

en-gb	Have not submitted all of the requested documentation.
cy-gb	Os nad ydych wedi cyflwyno'r holl ddogfennau y gofynnwyd amdanynt.

en-gb	You must claim for all of the activity listed in your Grant Award Letter.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi hawlio am yr holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Where we find that activity did not meet the specification, or the area sown did not meet the Grant Award requirements, payments will be reduced to the amount of activity undertaken to the required specification.
cy-gb	Os gwelwn nad yw’r gweithgareddau hynny wedi bodloni’r fanyleb, neu os nad yw’r arwynebedd gafodd ei hau yn bodloni gofynion dyfarnu’r grant, bydd taliadau'n cael eu lleihau i lefel y gweithgareddau a gafodd ei gynnal yn unol â'r fanyleb ofynnol.

en-gb	If it is found the amount of ineligible activity is determined to be more than 10% of the eligible payment, an amount equivalent to the value of ineligible activity will be deducted from your payment.
cy-gb	Os gwelir bod lefel y gweithgareddau anghymwys yn fwy na 10% o'r taliad cymwys, bydd swm sy'n cyfateb i werth y gweithgareddau anghymwys yn cael ei dynnu o'ch taliad.

en-gb	A customer claims the following activity worth a total grant value of £4,860
cy-gb	Mae cwsmer yn hawlio am y gweithgaredd canlynol â chyfanswm gwerth grant o £4860

en-gb	Activity
cy-gb	Gweithgaredd

en-gb	Quantity
cy-gb	Maint

en-gb	Grant value
cy-gb	Gwerth y Grant

en-gb	Mixed ley
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg

en-gb	15 Ha
cy-gb	15 hectar

en-gb	In this example, 1ha, worth £324, does not meet the specification. (for example, no seed invoice was submitted to evidence the crop had been planted across the full 15 ha and no soil tests result for one land parcel).
cy-gb	Yn yr enghraifft hon, ceir un hectar, gwerth £324, nad yw’n bodloni'r fanyleb (er enghraifft, ni chafodd anfoneb hadau ei chyflwyno i ddangos bod y cnwd wedi'i blannu ar y 15ha llawn ac ni chafwyd canlyniadau prawf pridd ar gyfer un parsel).

en-gb	The total amount claimed is £4,860 and the value of the activity not determined is £324.
cy-gb	Hawliwyd cyfanswm o £4,860 a gwerth y gweithgaredd na chafodd ei gynnal oedd £324.

en-gb	As the value of the ineligible activity is less than 10% of the eligible payment (£4,860) the total payment due is £4,536.
cy-gb	Gan fod gwerth y gweithgaredd anghymwys yn llai na 10% o'r taliad cymwys (£4,860), cyfanswm y taliad sy'n ddyledus yw £4,536.

en-gb	However, if 6ha, worth £1,944, does not meet the specification, the total amount claimed is £4,860 and the value of the activity not determined is £1,944. The value of the ineligible activity, £1,944, is deducted from the original claim of £4,860, leaving a remaining amount of £2,916.
cy-gb	Ond, os nad yw 6ha, gwerth £1,944, yn bodloni'r fanyleb, a’ch bod yn hawlio cyfanswm o £4,860 ac mai gwerth y gweithgaredd anghymwys yw £1,944, bydd gwerth y gweithgaredd anghymwys, sef £1,944, yn cael ei dynnu o'r hawliad gwreiddiol o £4,860 gan adael swm o £2,916.

en-gb	As the value of the ineligible activity is more than 10% of the eligible costs (£2,916) an amount equivalent to the value of ineligible item, £1,944, is also deducted from the remaining amount.
cy-gb	Gan fod gwerth y gweithgaredd anghymwys yn fwy na 10% o'r costau cymwys (£2,916) bydd swm sy'n cyfateb i werth yr eitem anghymwys, sef £1,944 yn cael ei dynnu o'r swm sy'n weddill hefyd.

en-gb	The total payment due is £972.
cy-gb	Cyfanswm y taliad sy'n ddyledus fydd £972.

en-gb	Where the claim submitted is partially valid, (e.g. one item does not meet the specification, or supporting documentation is not submitted) the Grant Award value which was not eligible may be deducted from the total amount available for any subsequent window.
cy-gb	Os bydd rhan yn unig o’r hawliad yn ddilys (e.e. dim ond un eitem sydd ddim yn bodloni’r fanyleb neu os nad oes dogfennau ategol wedi’u cyflwyno), gallai gwerth y grant nad oedd yn ddilys gael ei dynnu o’r cyfanswm sydd ar gael ar gyfer ffenest yn y dyfodol.

en-gb	It is essential, if you have any doubts about anything you need for your Grant Award, you request written confirmation of its eligibility, before you incur the costs.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw amheuon ynghylch unrhyw beth am y grant a ddyfernir ichi, mae'n hanfodol eich bod yn cael cadarnhad ysgrifenedig ei fod yn gymwys cyn ichi ysgwyddo’r costau.

en-gb	Regulation 13 of the Rural Development Programmes (Wales) Regulations 2014 (No. 3222 (W.327)) establishes criminal offences and penalties in relation to certain aspects of rural development funding.
cy-gb	Mae Rheoliad 13 o Reoliadau Rhaglenni Datblygu Gwledig (Cymru) 2014 (Rhif 3222 (Cy.327)) yn pennu troseddau a chosbau mewn perthynas ag elfennau penodol o gyllid datblygu gwledig.

en-gb	That Regulation and those offences are applicable to the Growing for the Environment Scheme.
cy-gb	Mae’r Rheoliad hwnnw a’r troseddau hynny yn berthnasol i Tyf er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Examples of offences include knowingly or recklessly providing false or misleading information in relation to rural development funding, obstructing an inspector or official, and refusing to provide information when requested to do so.
cy-gb	Mae troseddau'n cynnwys darparu gwybodaeth ffug neu gamarweiniol, yn fwriadol neu drwy esgeulustod, mewn perthynas â chyllid datblygu gwledig; rhwystro archwilydd neu swyddog; a gwrthod darparu gwybodaeth ar gais.

en-gb	Section I - Changes to Scheme Rules
cy-gb	Adran I – Newidiadau i Reolau’r Cynllun

en-gb	Legislation Changes (Including Changes in Interpretation)
cy-gb	Newidiadau i’r Ddeddfwriaeth (gan gynnwys Dehongliadau Newydd)

en-gb	Legislation may change from time to time and you will be required to abide by any changes to the scheme rules following notification from the Welsh Government.
cy-gb	Gall deddfwriaeth newid o dro i dro a bydd yn ofynnol ichi gydymffurfio ag unrhyw newidiadau i’r cynllun yn dilyn hysbysiad gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Changes to Scheme Rules or Grant Award Letter
cy-gb	Newidiadau i Reolau’r Cynllun neu i Lythyr Dyfarnu’r Grant

en-gb	We may need to make changes to the scheme rules and/or your Grant Award Letter for a number of reasons.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen inni wneud newidiadau i reolau’r cynllun a/neu lythyr dyfarnu’ch grant am nifer o resymau.

en-gb	For example, we may need to update the management conditions to take account of the latest scientific advice, amend scheme rules to take account of any changes to legislation.
cy-gb	Er enghraifft, efallai y bydd angen inni ddiweddaru’r amodau rheoli ar sail y cyngor gwyddonol diweddaraf, neu ddiwygio rheolau’r cynllun er mwyn ystyried unrhyw newidiadau i ddeddfwriaeth.

en-gb	We will publicise changes on the Welsh Government website and where necessary contact you directly.
cy-gb	Byddwn yn cyhoeddi newidiadau ar wefan Llywodraeth Cymru ac yn cysylltu â chi’n uniongyrchol os oes angen.

en-gb	Section J - Controls, Monitoring and Record Keeping
cy-gb	Adran J – Mesurau Rheoli, Monitro a Chadw Cofnodion

en-gb	Controls
cy-gb	Mesurau Rheoli

en-gb	The Welsh Government must enforce the Growing for the Environment Scheme rules.
cy-gb	Rhaid i Lywodraeth Cymru orfodi rheolau’r cynllun Tyfu er mwyn yr  Amgylchedd.

en-gb	Your claim may be selected for a visit to verify the realisation of the activity before the payment is made to you or it may be selected for a visit after the payment has been made.
cy-gb	Gallech gael eich dewis ar gyfer eich archwilio i gadarnhau bod y gweithgareddau wedi’u cynnal cyn talu’r arian i chi neu ar ôl ichi dderbyn y taliad.

en-gb	All the details in your EoI, the details in your claim and the declarations you made in submitting the EoI and claim will be checked.
cy-gb	Bydd holl fanylion eich datganiad o ddiddordeb, manylion eich hawliad a'r datganiadau a wnaethoch wrth gyflwyno’ch datganiad o ddiddordeb a’ch hawliad yn cael eu harchwilio.

en-gb	The Welsh Government and the specialist control bodies will try to ensure visits cause you the minimum of disruption, but some checks require visits to be unannounced, which means it may not be possible to give you notice.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru a’r cyrff rheoli arbenigol yn ceisio sicrhau bod yr archwiliadau’n tarfu arnoch cyn lleied â phosibl, ond mae rhai archwiliadau’n gofyn am ymweliadau dirybudd, sy’n golygu na fydd yn bosibl eich hysbysu ymlaen llaw.

en-gb	You may be subject to more than one visit during a calendar year.
cy-gb	Mae’n bosibl y byddwch yn cael mwy nag un ymweliad yn ystod blwyddyn galendr.

en-gb	If you refuse to allow a visit or obstruct an officer or fail to give reasonable assistance, your claim may not be paid, we may recover payments and you may be prosecuted.
cy-gb	Os ydych yn gwrthod caniatáu ymweliad, yn rhwystro swyddog neu’n peidio â rhoi cymorth rhesymol, mae’n bosibl na fydd eich hawliad yn cael ei dalu, gallwn adennill taliadau a gallwch gael eich erlyn.

en-gb	It is a requirement that all grant awards are monitored and the effect of the grant on the business is evaluated following completion.
cy-gb	Mae’n rhaid monitro pob dyfarniad grant a gwerthuso effaith y grant ar y busnes ar ôl cwblhau’r prosiect

en-gb	You must allow officials from Welsh Government, or their representatives, to carry out inspections.
cy-gb	Rhaid ichi ganiatáu i swyddogion Llywodraeth Cymru, neu eu cynrychiolwyr gynnal archwiliadau.

en-gb	Record keeping
cy-gb	Cadw cofnodion

en-gb	You must keep all records and information you need to evidence you have provided complete and accurate information and have complied with your undertakings for five years.
cy-gb	Rhaid ichi gadw’r holl gofnodion a gwybodaeth sydd eu hangen arnoch i ddangos eich bod wedi darparu gwybodaeth gyflawn a chywir a’ch bod wedi cydymffurfio â’ch ymrwymiadau am bum mlynedd.

en-gb	You will also be required to:
cy-gb	Bydd yn ofynnol ichi hefyd:

en-gb	Supply to the Welsh Government any information about your Growing for the Environment Grant Award and supply that information within the period determined by the Welsh Government.
cy-gb	Roi i Lywodraeth Cymru unrhyw wybodaeth am eich grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a chyflwyno'r wybodaeth honno o fewn y cyfnod a bennir gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Make available to the Welsh Government, its authorised persons or its agents, records, accounts, receipts and other information including access to computer data relating to your Growing for the Environment Grant Award.
cy-gb	Sicrhau bod cofnodion, cyfrifon, derbynebau a gwybodaeth arall, gan gynnwys data ar gyfrifiadur, mewn perthynas â'ch grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd ar gael i Lywodraeth Cymru, ei swyddogion awdurdodedig a’i hasiantwyr eu gweld.

en-gb	Permit the Welsh Government to remove any such document or record to take copies or extracts from them.
cy-gb	Rhoi’r hawl i Lywodraeth Cymru gymryd dogfennau neu gofnod neu i wneud copïau neu godi darnau ohonyn nhw.

en-gb	Section K - Appeals and Complaints Procedure
cy-gb	Adran K – Y Weithdrefn Apelio a Chwyno

en-gb	Appeals procedure
cy-gb	Y Weithdrefn Apelio

en-gb	There are no grounds for appeal if your EoI is unsuccessful
cy-gb	Nid oes unrhyw sail dros apelio os bydd eich datganiad o ddiddordeb yn aflwyddiannus

en-gb	The ‘Independent Appeals Process for Rural Grants and Payments’ allows you to request a review if you feel the Welsh Government has not reached a correct decision according to the rules of the scheme.
cy-gb	Mae’r ‘Broses Apelio Annibynnol ar gyfer Grantiau a Thaliadau Gwledig’ yn rhoi caniatâd ichi ofyn am adolygiad os ydych yn teimlo nad yw Llywodraeth Cymru wedi gwneud penderfyniad cywir yn unol â rheolau’r cynllun.

en-gb	The appeals process consists of two stages:
cy-gb	Mae dwy ran i’r broses apelio:

en-gb	Stage 1: review by RPW
cy-gb	Cam 1: adolygiad gan RPW

en-gb	Stage 2: review by an Independent Appeals Panel (if you are dissatisfied with the Stage 1 response).
cy-gb	Cam 2: adolygiad gan Banel Apelio Annibynnol (os ydych yn anfodlon â’r ymateb Cam 1).

en-gb	The Independent Panel make recommendations to the Welsh Ministers, who take the final decision, which concludes the process.
cy-gb	Mae’r Panel Annibynnol yn gwneud argymhellion i Weinidogion Cymru, sy’n gwneud y penderfyniad terfynol, gan ddod â’r broses i ben.

en-gb	There is no charge for Stage 1 of the process, but there is a charge at Stage 2 – £50 for a written hearing or £100 for an oral hearing.
cy-gb	Nid oes tâl am gynnal Cam 1 y broses ond mae tâl am gynnal Cam 2 – £50 am wrandawiad ysgrifenedig neu £100 am wrandawiad llafar.

en-gb	These charges are repaid in full if the Stage 2 appeal is either partially or fully successful.
cy-gb	Bydd y taliadau hyn yn cael eu had-dalu'n llawn i chi os bydd Cam 2 yr apêl naill ai'n llwyddiannus neu'r rhannol lwyddiannus.

en-gb	Appeals, including supporting evidence, must be submitted via RPW Online within 60 days of the date of the letter outlining the decision you wish to appeal against.
cy-gb	Rhaid i apeliadau, gan gynnwys y dystiolaeth ategol, gael eu cyflwyno drwy RPW Ar-lein o fewn 60 diwrnod ar ôl dyddiad y llythyr sy’n disgrifio’r penderfyniad rydych am apelio yn ei erbyn.

en-gb	We welcome appeals in Welsh and will respond to any correspondence in Welsh.
cy-gb	Mae croeso ichi apelio yn Gymraeg a byddwn yn ymateb i unrhyw ohebiaeth yn Gymraeg.

en-gb	This will not lead to delay in processing your appeal.
cy-gb	Ni fydd hyn yn arwain at oedi wrth brosesu eich apêl.

en-gb	Further details of the appeals process and how to submit an appeal using the online appeal form, can be obtained from the Customer Contact Centre or our website at:
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am y broses apelio a sut i gyflwyno apêl trwy ddefnyddio’r ffurflen gais ar-lein ar gael gan y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid neu ein gwefan:

en-gb	Rural Grants and Payments appeals:
cy-gb	Apeliadau Grantiau a Thaliadau Gwledig:

en-gb	Guidance.
cy-gb	Canllaw.

en-gb	Complaints procedure
cy-gb	Y Drefn Gwyno

en-gb	Complaints will be dealt with under the Welsh Government’s procedure on Complaints.
cy-gb	Ymdrinnir â chwynion o dan weithdrefn Llywodraeth Cymru ar gwynion.

en-gb	Further advice on how to make a complaint can be obtained from the Complaints Advice Team:
cy-gb	Cewch rhagor o wybodaeth am sut i wneud cwyn gan y Tîm Cynghori ar Gwynion:

en-gb	E-mail: complaints@gov.wales
cy-gb	E-bost: complaints@llyw.cymru

en-gb	Complaints about Welsh Government
cy-gb	Cwynion am Lywodraeth Cymru

en-gb	You may also choose to contact the Public Services Ombudsman for Wales:
cy-gb	Cewch hefyd gysylltu ag Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru:

en-gb	Ombudsman
cy-gb	Ombwdsmon

en-gb	Section L - Privacy Notice:
cy-gb	Adran L – Hysbysiad Preifatrwydd:

en-gb	Welsh Government grants
cy-gb	Grantiau Llywodraeth Cymru

en-gb	How we will handle any personal data you provide in relation to your grant application or request for grant funding.
cy-gb	Sut y byddwn yn ymdrin ag unrhyw ddata personol a ddarperir gennych mewn perthynas â’ch cais am grant.

en-gb	The Welsh Government will be data controller for any personal data you provide in relation to your grant application or request for grant funding.
cy-gb	Llywodraeth Cymru fydd y rheolydd data ar gyfer unrhyw ddata personol a ddarperir gennych mewn perthynas â'ch cais am grant.

en-gb	The information will be processed as part of our public task (i.e. exercising our official authority to undertake the core role and functions of the Welsh Government) and will help us assess your eligibility for funding.
cy-gb	Bydd y wybodaeth yn cael ei phrosesu fel rhan o'n gorchwyl cyhoeddus (h.y. arfer ein hawdurdod swyddogol i ymgymryd â rôl a swyddogaethau craidd Llywodraeth Cymru) ac yn ein helpu i asesu a ydych yn gymwys i gael cyllid.

en-gb	Before we provide grant funding to you, we undertake checks for the purposes of preventing fraud and money laundering, and to verify your identity.
cy-gb	Cyn rhoi grant ichi, rydym yn cynnal archwiliadau er mwyn atal twyll ac achosion o wyngalchu arian, ac i gadarnhau pwy ydych chi.

en-gb	These checks require us to process personal data about you to third party fraud prevention agencies.
cy-gb	Fel rhan o’r archwiliadau hyn, mae'n ofynnol inni rannu data personol amdanoch chi ag asiantaethau atal twyll eraill.

en-gb	If we, or a fraud prevention agency, determine that you pose a fraud or money laundering risk, we may refuse to provide the grant funding you applied for, or we may stop providing existing grant funding to you.
cy-gb	Os byddwn ni, neu asiantaeth atal twyll, yn penderfynu eich bod yn peri risg o ran twyll neu wyngalchu arian, efallai y byddwn yn gwrthod darparu'r cyllid grant rydych wedi gwneud cais amdano, neu’n rhoi'r gorau i ddarparu'r grant presennol ichi.

en-gb	A record of any fraud or money laundering risk will be retained by the fraud prevention agencies, and may result in others refusing to provide services, financing or employment to you.
cy-gb	Bydd yr asiantaethau atal twyll yn cadw cofnod o unrhyw risg o dwyll neu wyngalchu arian, a gall hyn arwain at eraill yn gwrthod darparu gwasanaethau, cyllid neu waith ichi.

en-gb	In order to assess eligibility, we may also need to share personal information relating to your application with:
cy-gb	Er mwyn asesu’ch cymhwysedd, efallai y bydd angen inni hefyd rannu gwybodaeth bersonol sy'n ymwneud â'ch cais â’r canlynol:

en-gb	Animal and Plant Health Agency
cy-gb	Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion

en-gb	Veterinary Medicine Directorate
cy-gb	Y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol

en-gb	Welsh Local Authorities
cy-gb	Awdurdodau Lleol Cymru

en-gb	Food Standards Agency Wales
cy-gb	Asiantaeth Safonau Bwyd Cymru

en-gb	Other UK Government Agriculture Offices.
cy-gb	Swyddfeydd Amaethyddiaeth eraill Llywodraeth y DU.

en-gb	Regulatory authorities, such as HM Revenue and Customs, Local Authorities, Health and Safety Executive and the Police.
cy-gb	Awdurdodau rheoleiddio, megis Cyllid a Thollau Ei Fawrhydi, Awdurdodau Lleol, yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch a’r Heddlu.

en-gb	We may also share your information with organisations which deliver training, knowledge transfer and innovation advice and support on behalf of the Welsh Government for the purposes of appropriate targeting of support.
cy-gb	Hefyd, mae’n bosibl y byddwn yn rhannu’ch gwybodaeth â sefydliadau sy’n darparu hyfforddiant, yn trosglwyddo gwybodaeth ac yn rhoi cyngor a chymorth arloesi ar ran Llywodraeth Cymru er mwyn targedu cymorth yn briodol.

en-gb	Your information, including your personal information, may be the subject of a request by another member of the public.
cy-gb	Gall aelod arall o'r cyhoedd wneud cais i weld eich gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol.

en-gb	When responding to such requests the Welsh Government may be required to release information, including your personal information, to fulfil its obligations under the Freedom of Information Act 2000, the Environmental information Act 2004 or the Data Protection Act 2018.
cy-gb	Wrth ymateb i geisiadau o'r fath efallai y bydd gofyn i Lywodraeth Cymru ryddhau gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol, i gyflawni ei rhwymedigaethau o dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000, Deddf Gwybodaeth Amgylcheddol 2004 neu Ddeddf Diogelu Data 2018.

en-gb	The Welsh Government will publish details of the amounts paid to Rural Support beneficiaries.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi manylion y symiau a delir i fuddiolwyr Cymorth Gwledig.