TermCymru

78430 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: pigo pluf (adar eraill) gan achosi niwed
Saesneg: injurious feather pecking
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Rhagfyr 2010
Cymraeg: pigwr pocedi
Saesneg: pickpocket
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Awst 2012
Cymraeg: pigyn clust
Saesneg: earache
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Gallai'r ffurf ddeheuol 'clust tost' fod yn addas hefyd mewn rhai cyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2020
Cymraeg: pig yr aran 'Orion'
Saesneg: geranium 'Orion'
Statws B
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2022
Cymraeg: pig-yr-aran rhuddgoch
Saesneg: bloody crane’s-bill
Statws C
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mehefin 2012
Cymraeg: pil
Saesneg: pill
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: pilau
Diffiniad: Nant lanwol, yn enwedig ar aber afon Hafren.
Nodiadau: Cyfyd mewn enwau nentydd gan amlaf.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mawrth 2022
Cymraeg: pilastr
Saesneg: pilaster
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2006
Cymraeg: pilcod pendew
Saesneg: fathead minnows
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: pysgod
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Medi 2003
Cymraeg: pilen
Saesneg: membrane
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: pilennau
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Medi 2021
Cymraeg: pilen fwcaidd
Saesneg: mucous membrane
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Leinin rhai o organau a cheudodau'r corff. Mae'n barhad o'r croen mewn rhai agoriadau corfforol fel yr amrannau, y clustiau, y geg a'r trwyn.
Cyd-destun: Diffinnir ystyr triniaeth arbennig “tyllu'r corff” ar hyn o bryd yn adran 94(1) o'r Ddeddf fel ‘gwneud trydylliad yng nghroen neu ym mhilen fwcaidd unigolyn, gyda golwg ar alluogi i emwaith, neu i wrthrych o ddisgrifiad a ragnodir mewn rheoliadau neu o dan reoliadau, gael ei atodi i gorff yr unigolyn, ei fewnblannu yng nghorff yr unigolyn neu ei dynnu o gorff yr unigolyn’. Ystyr gwneud trydylliad yw ‘gwneud bwlch yng nghyfanrwydd y croen neu'r bilen fwcaidd mewn unrhyw ffordd, gan gynnwys (ymhlith pethau eraill) drwy bric neu endoriad’ (adran 94(2) o'r Ddeddf).
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2024
Cymraeg: pilen ludiog y coluddion
Saesneg: intestinal mucosae
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mehefin 2009
Cymraeg: pilenni'r ysgyfaint
Saesneg: pleura
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Tachwedd 2008
Cymraeg: Piler Eliseg
Saesneg: Eliseg's Pillar
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Hydref 2024
Cymraeg: piler gwefru
Saesneg: upstand
Statws B
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: pileri gwefru
Diffiniad: Strwythur penodol ar gyfer gwefru batris ceir trydan. Fel arfer, bydd wedi ei deilwra ar gyfer darparu trydan mewn modd sy'n caniatáu gwefru'n sydyn.
Nodiadau: Yng nghyd-destun ceir trydan. Cymharer ag outlet / pwynt trydan.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2020
Cymraeg: pileri cynhaliol
Saesneg: supporting pillars
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Tachwedd 2007
Cymraeg: pileri dalen
Saesneg: leaf piers
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Medi 2002
Cymraeg: Pilgwenlli
Saesneg: Pilgwenlly
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Casnewydd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2003
Cymraeg: Pilgwenlli
Saesneg: Pillgwenlly
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Ninas a Bwrdeistref Sirol Casnewydd. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Dinas a Bwrdeistref Sirol Casnewydd (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: pilio cemegol
Saesneg: chemical peels
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2010
Cymraeg: piliwn
Saesneg: pillion
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Awst 2012
Cymraeg: Pillgwenlli
Saesneg: Pillgwenlly
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2011
Cymraeg: pin cau
Saesneg: safety pin
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Hydref 2007
Cymraeg: pinc Bengâl
Saesneg: Bengalese finch
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Yng nghyd-destun ffliw adar.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Tachwedd 2005
Cymraeg: pincod
Saesneg: finches
Statws B
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Adar o deulu’r Fringillidae, rhan o urdd y Passeriformes.
Nodiadau: Sylwer - weithiau yn Saesneg gelwir rhai adar nad ydynt yn rhan o deulu’r Fringillidae yn ‘finches’. Hefyd gall yr enwau Cymraeg ar rywogaethau unigol teulu’r Fringillidae fod yn seiliedig ar eiriau eraill heblaw ‘pinc’, ee mae’r ‘llinosiaid’ yn perthyn i’r teulu hwn hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2024
Cymraeg: pin fertigol
Saesneg: vertical pen
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: pinwydden yr Alban
Saesneg: Scots pine
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: pinwydd yr Alban
Diffiniad: pinus sylvestris
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2022
Cymraeg: piod
Saesneg: magpies
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2011
Cymraeg: pioden
Saesneg: magpie
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2011
Cymraeg: pioden fôr
Saesneg: oystercatcher
Statws A
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Haematopus ostralegus
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Medi 2005
Cymraeg: PIP
Saesneg: PIP
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Defnyddir yr acronym hwn yn gyffredin yn y ddwy iaith i gyfeirio at y Personal Independence Payment / Taliad Annibyniaeth Personol, un o fudd-daliadau’r Adran Gwaith a Phensiynau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2016
Cymraeg: PISA
Saesneg: PISA
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: The Programme for International Student Assessment (PISA) is an internationally standardised assessment that was jointly developed by participating countries and administered to 15-year-olds in schools. PISA assesses how far students near the end of compulsory education have acquired some of the knowledge and skills that are essential for full participation in society. In all cycles, the domains of reading, mathematical and scientific literacy are covered not merely in terms of mastery of the school curriculum, but in terms of important knowledge and skills needed in adult life.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Rhagfyr 2005
Cymraeg: pistyll
Saesneg: spring
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: water
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mai 2004
Cymraeg: piswydden
Saesneg: spindle
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Euonymous europaeus
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Ebrill 2014
Cymraeg: pithio
Saesneg: pith
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: tynnu llinyn asgwrn y cefn yn y lladd-dy
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2003
Cymraeg: piwrî tomato
Saesneg: tomato puree
Statws C
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Cafodd ei ddefnyddio yng nghyhoeddiadau Newid am Oes.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Awst 2010
Cymraeg: pizza padell ddofn
Saesneg: deep pan pizza
Statws C
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Tachwedd 2011
Cymraeg: pôl
Saesneg: poll
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: polau
Diffiniad: Y trefniant i gofnodi pleidleisiau mewn etholiad, neu'r broses o wneud hynny.
Nodiadau: Mewn cyd-destunau technegol, sylwer bod gwahaniaeth rhwng poll/pôl a vote/pleidlais. Serch hynny, mewn rhai cyfuniadau hirsefydledig yn Gymraeg defnyddir 'pleidlais' neu 'pleidleisio' i drosi 'poll' neu 'polling', ee polling station/gorsaf bleidleisio, yn enwedig lle mae'r termau hynny yn ymwneud â'r weithred o fwrw pleidlais gan unigolyn. Sylwer hefyd ar y gwahaniaeth rhwng 'poll' ym maes gwleidyddiaeth a 'poll' (neu 'opinion poll') ym maes cyllid ac ystadegau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2026
Cymraeg: pâl
Saesneg: puffin
Statws B
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mehefin 2012
Cymraeg: pâl
Saesneg: Atlantic puffin
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: palod
Diffiniad: Fratercula arctica
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2019
Cymraeg: pôl
Saesneg: polling
Statws B
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Y trefniant i gofnodi pleidleisiau mewn etholiad, neu'r broses o wneud hynny.
Nodiadau: Mewn cyd-destunau technegol, sylwer bod gwahaniaeth rhwng polling/pôl a voting/pleidleisio. Serch hynny, mewn rhai cyfuniadau hirsefydledig yn Gymraeg defnyddir 'pleidlais' neu 'pleidleisio' i drosi 'poll' neu 'polling', ee polling station/gorsaf bleidleisio, yn enwedig lle mae'r termau hynny yn ymwneud â'r broses o fwrw pleidlais gan unigolyn. Gellir defnyddio'r ffurf ferfenwol 'polio' lle bo angen.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mai 2025
Cymraeg: plac
Saesneg: plaque
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: dannedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2007
Cymraeg: placard
Saesneg: placard
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: placardiau
Cyd-destun: Caiff awdurdod cynllunio symud ymaith neu ddileu unrhyw blacard neu unrhyw boster a arddangosir yn ei ardal os yw’n ystyried bod y placard neu’r poster yn cael ei arddangos yn groes i'r rheoliadau rheolaethu hysbysebion, a'i bod yn briodol er budd amwynder neu ddiogelwch y cyhoedd ei symud ymaith neu ei ddifodi.
Nodiadau: Yng nghyd-destun y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer rheolaethu hysbysebion.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Chwefror 2026
Cymraeg: plac coffa
Saesneg: commemorative plaque
Statws C
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Mehefin 2007
Cymraeg: plac dannedd
Saesneg: dental plaque
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2007
Cymraeg: placiau efydd
Saesneg: bronze plaques
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Tachwedd 2007
Cymraeg: placiau plewrol
Saesneg: pleural plaques
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Tachwedd 2008
Cymraeg: placiau plewrol asymptomatig
Saesneg: asymptomatic pleural plaques
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Hydref 2011
Cymraeg: pôl adalw
Saesneg: recall poll
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: polau adalw
Cyd-destun: Mae Aelod o’r Senedd yn dod yn destun pôl adalw os yw digwyddiad sbardun A neu ddigwyddiad sbardun B wedi digwydd mewn perthynas â’r Aelod o’r Senedd, a bod y Llywydd yn rhoi hysbysiad o’r ffaith honno o dan adran 6.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Fil Senedd Cymru (Atebolrwydd Aelodau ac Etholiadau).
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2025
Cymraeg: pla egsotig
Saesneg: exotic pest
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plâu egsotig
Diffiniad: Rhywogaeth nad yw'n gynhenid i ardal benodol ac sy'n cael effaith andwyol ar rywogaethau cynhenid yr ardal honno.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Medi 2020
Cymraeg: plagioclimacs
Saesneg: plagioclimax
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Rhagfyr 2013