TermCymru

77263 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: rhywogaeth
Saesneg: species
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: rhywogaeth allweddol
Saesneg: keystone species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Er bod peth amwysedd ynghylch union ystyr technegol y gair, ei ddiffiniad mwya cyffredin yw rhywogaeth sy'n cael effaith anarferol o fawr ar ei hamgylchedd o ystyried ei biomas e.e. eliffant ar safana.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2011
Cymraeg: rhywogaeth annymunol
Saesneg: undesirable species
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau annymunol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Medi 2020
Cymraeg: rhywogaeth a nodir
Saesneg: notable species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau a nodir
Diffiniad: Rhywogaeth sydd â dynodiad cadwraeth, ond nad oes ganddi amddiffyniad cyfreithiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2021
Cymraeg: rhywogaeth atal
Saesneg: choke species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau atal
Diffiniad: Rhywogaethau sydd â chwota ar lefel isel iawn. Pe byddid yn cyrraedd trothwy'r cwota hwnnw byddai rhaid i'r cwch pysgota aros yn yr harbwr hyd yn oed os oedd ganddo gwota ar ôl ar gyfer rhywogaethau eraill.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2019
Cymraeg: rhywogaethau
Saesneg: species
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Medi 2004
Cymraeg: rhywogaethau amffipod
Saesneg: amphipod species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: rhywogaethau sydd â dwy droed
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: rhywogaethau eogiaid
Saesneg: salmonids
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2004
Cymraeg: rhywogaethau estron goresgynnol
Saesneg: invasive non-native species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mai 2014
Cymraeg: rhywogaethau sy'n rhannu'r un cynefin
Saesneg: coincident species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2019
Cymraeg: rhywogaethau sy'n ymledu
Saesneg: invading species
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mehefin 2007
Cymraeg: rhywogaeth a warchodir
Saesneg: protected species
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: rhywogaethau planhigion ac anifeiliaid, yn cynnwys yr holl adar gwyllt, a warchodir o dan Reoliadau Cadwraeth (Cynefinoedd Naturiol a Chadwraeth) 1994, Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 a gwelliannau wedi hynny, neu rywogaethau eraill a warchodir o dan ddeddfwriaeth sy'n benodol iddynt hwy
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Ionawr 2003
Cymraeg: Rhywogaeth a Warchodir gan Ewrop
Saesneg: European Protected Species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: Rhywogaethau a Warchodir gan Ewrop
Cyd-destun: ylai cynigion ddangos sut maent yn cydymffurfio â deddfwriaeth sy’n gwarchod Rhywogaethau a Warchodir gan Ewrop gan ei fod yn drosedd anafu, lladd neu aflonyddu ar rywogaeth a warchodir yn fwriadol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2019
Cymraeg: Rhywogaeth a Warchodir gan y DU
Saesneg: UK Protected Species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: Rhywogaethau a Warchodir gan y DU
Diffiniad: Rhywogaeth a warchodir o dan ddeddfwriaeth ddomestig y DU yn unig yn hytrach na chyfarwyddeb Ewropeaidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2015
Cymraeg: Rhywogaeth â Blaenoriaeth
Saesneg: Priority Species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2003
Cymraeg: rhywogaeth brae
Saesneg: forage species
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau prae
Diffiniad: Rhywogaeth fach yng nghanol y gadwyn fwyd forol, sy'n bwydo ar blancton ac sy'n ysglyfaeth i greaduriaid mwy.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Rhagfyr 2021
Cymraeg: Rhywogaeth Bwysig Iawn i Fioamrywiaeth Cymru
Saesneg: Principal Biodiversity Species in Wales
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Rhestr o rywogaethau sy’n cael eu defnyddio fel mesur o gyflwr bioamrywiaeth Cymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2012
Cymraeg: rhywogaeth bysgod sy'n arbenigo mewn clywed
Saesneg: hearing-specialist fish species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau pysgod sy'n arbenigo mewn clywed
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2021
Cymraeg: rhywogaeth ddangosol
Saesneg: indicator species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Rhywogaeth sy'n dangos nodwedd yn yr amgylchedd e.e. lefelau llygredd, haint e.e. mae gweld bronwen y dŵr mewn afon yn arwydd bod yr afon yn lân. Byddai colli bronwennod y dŵr o'r afon honno yn arwydd bod llygredd o bosib yn yr afon at lefel sy'n anghynaliadwy i'r pryfetach y mae'r bronwen yn byw arnynt.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2011
Cymraeg: rhywogaeth eilaidd
Saesneg: secondary species
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2012
Cymraeg: rhywogaeth estron
Saesneg: non-indigenous species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau estron
Cyd-destun: Rhywogaethau sydd y tu allan i’w tiriogaeth naturiol yw rhywogaethau estron.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2019
Cymraeg: rhywogaeth estron
Saesneg: non-native species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau estron
Diffiniad: Anifail neu blanhigyn a gyflwynir yn fwriadol neu’n anfwriadol i amgylchedd naturiol lle nad yw fel arfer i’w gael.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg alien species yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: rhywogaeth estron
Saesneg: alien species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau estron
Diffiniad: Anifail neu blanhigyn a gyflwynir yn fwriadol neu’n anfwriadol i amgylchedd naturiol lle nad yw fel arfer i’w gael.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg non-native species yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Medi 2024
Cymraeg: rhywogaeth estron oresgynnol
Saesneg: invasive non-native species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau estron goresgynnol
Diffiniad: Anifail neu blanhigyn a gyflwynir yn fwriadol neu’n anfwriadol i amgylchedd naturiol lle nad yw fel arfer i’w gael, gyda goblygiadau andwyol difrifol i’w amgylchedd newydd. Gall hefyd achosi niwed economaidd a niwed i iechyd pobl.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg invasive alien species yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Medi 2024
Cymraeg: rhywogaeth estron oresgynnol
Saesneg: invasive alien species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau estron goresgynnol
Diffiniad: Anifail neu blanhigyn a gyflwynir yn fwriadol neu’n anfwriadol i amgylchedd naturiol lle nad yw fel arfer i’w gael, gyda goblygiadau andwyol difrifol i’w amgylchedd newydd. Gall hefyd achosi niwed economaidd a niwed i iechyd pobl.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg invasive non-native species yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: Rhywogaeth Forol a Warchodir gan Ewrop
Saesneg: European Marine Protected Species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: Rhywogaethau Morol a Warchodir gan Ewrop
Diffiniad: Rhywogaeth forol – o forfilod, dolffiniaid neu lamhidyddion - a warchodir drwy ddeddfwriaeth Ewropeaidd (y Gyfarwyddeb Cynefinoedd), a weithredir yng Nghymru gan Reoliadau Gwarchod Cynefinoedd a Rhywogaethau 2010.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2015
Cymraeg: rhywogaeth frodorol
Saesneg: native species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau brodorol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2025
Cymraeg: rhywogaeth fudol
Saesneg: mobile species
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Also known as “migratory species”.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2014
Cymraeg: rhywogaeth fudol
Saesneg: migratory species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau mudol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2025
Cymraeg: rhywogaeth fudol sy'n bresennol yn rheolaidd
Saesneg: regularly occurring migratory species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Lluosog: rhywogaethau mudol sy'n bresennol yn rheolaidd
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2025
Cymraeg: rhywogaeth gonfensiynol
Saesneg: conventional species
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Gorffennaf 2003
Cymraeg: rhywogaeth hadog
Saesneg: seed rich species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Chwefror 2005
Cymraeg: rhywogaeth model esblygol K
Saesneg: K-selected species
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: K-selection is a type of selection that favours organisms with a low rate of reproduction but whose populations expand to the maximum number of individuals that the habitat can support (the carrying capacity of the habitat). K-selected species (or K strategists) tend to be highly adapted to their environment and are able to compete successfully for food and other resources.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Mawrth 2017
Cymraeg: rhywogaeth o dan reolaeth
Saesneg: controlled species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2007
Cymraeg: Rhywogaeth o Ddiddordeb i'r Gymuned
Saesneg: Species of Community Interest
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Neu i’r Undeb Ewropeaidd. Jargon Ewropeaidd am yr anifeiliaid a’r planhigion sy’n cael eu henwi yn Atodiadau amrywiol y Gyfarwyddeb Cynefinoedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Mawrth 2009
Cymraeg: rhywogaeth oresgynnol
Saesneg: invasive species
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: A species occurring as a result of human activities beyond its accepted normal distribution and which threatens valued environmental, agricultural or personal resources by the damage it causes.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Medi 2004
Cymraeg: rhywogaeth oresgynnol ddyfrol
Saesneg: invasive aquatic species
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: rhywogaeth restredig
Saesneg: prescribed species
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Awst 2010
Cymraeg: rhywogaeth sy'n bridio
Saesneg: breeding species
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhywogaethau sy'n bridio
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2025
Cymraeg: rhywogaeth sy'n cael ei gwarchod yn genedlaethol
Saesneg: nationally protected species
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Rhywogaeth sydd ar restr y wlad o rywogaethau sydd i gael eu gwarchod.
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Tachwedd 2011
Cymraeg: rhyw yr anws
Saesneg: anal sex
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Hefyd "rhyw rhefrol".
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Awst 2004
Cymraeg: riboteip
Saesneg: ribotype
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2008
Cymraeg: RICE
Saesneg: RICE
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Diffiniad: Cofrestru, Arolygu, Achwynion/Cydymffurfiaeth a Gorfodaeth (ASGC)
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Ebrill 2004
Cymraeg: riff
Saesneg: reef
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cynefin Atodiad 1 y Gyfarwyddeb Cynefinoedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Chwefror 2014
Cymraeg: riff
Saesneg: reef
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: riffau
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2019
Cymraeg: riffarocsaban
Saesneg: rifarocsaban
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2024
Cymraeg: riff biogenig dan ddylanwad tywod
Saesneg: sand-influenced biogenic reef
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cynefin Atodiad 1 y Gyfarwyddeb Cynefinoedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Chwefror 2014
Cymraeg: riff biogenig isforlannol ar waddod
Saesneg: sublittoral biogenic reef on sediment
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sediment habitats in the sublittoral near shore zone (i.e. covering the infralittoral and circalittoral zones), typically extending from the extreme lower shore down to the edge of the bathyal zone (200m). Sublittoral biogenic reef communities. This complex includes polychaete reefs, bivalve reefs (e.g. mussel beds) and cold water coral reefs.
Nodiadau: Term o system ddosbarthu EUNIS o gynefinoedd morol. SS.SBR. yw’r Cod Cynefin. Mae’r Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur yn defnyddio system arall o gategoreiddio cynefinoedd morol, yn seiliedig ar system ddosbarthu EUNIS. Yn y drefn honno “subtidal biogenic reef” yw’r term cyfatebol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2016
Cymraeg: riff biogenig islanw
Saesneg: subtidal biogenic reef
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma derm y Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur ar gyfer y biotop hwn, sy’n seiliedig ar system ddosbarthu EUNIS o gynefinoedd morol. Yn system ddosbarthu EUNIS, “sublittoral biogenic reef on sediment” yw’r term cyfatebol. Gweler y cofnod am y term hwnnw am fwy o wybodaeth, gan gynnwys diffiniad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2016
Cymraeg: riff biogenig morlannol
Saesneg: littoral biogenic reef
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Littoral sediment includes habitats of shingle (mobile cobbles and pebbles), gravel, sand and mud or any combination of these which occur in the intertidal zone. The Littoral Biogenic Reef habitat complex contains two biotope complexes (littoral Sabellaria reefs, and mixed sediment shores with mussels), encompassing the littoral biotope dominated by the honeycomb worm Sabellaria alveolata, and littoral Mytilus edulis- dominated communities.
Nodiadau: Term o system ddosbarthu EUNIS o gynefinoedd morol. LS.LBR. yw’r Cod Cynefin. Mae’r Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur yn defnyddio system arall o gategoreiddio cynefinoedd morol, yn seiliedig ar system ddosbarthu EUNIS. Yn y drefn honno “intertidal biogenic reef” yw’r term cyfatebol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2016