TermCymru

77724 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: sylfaenu
Saesneg: base
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Gosod y sampl (y sylfaen) a ddefnyddir wrth wneud cyfrifiad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Awst 2023
Cymraeg: Sylfaen y Dreth Gyngor
Saesneg: Council Tax Base
Statws C
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2003
Cymraeg: Sylfeini a Chyfleoedd Llwyddiannus
Saesneg: Successful Foundations and Opportunities
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Teitl cyllideb
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Ionawr 2008
Cymraeg: Sylfeini Allforio
Saesneg: Foundations for Export
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Rhaglen Cymorth Allforio
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2006
Cymraeg: sylfeini busnes
Saesneg: business foundations
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Chwefror 2006
Cymraeg: Sylfeini Cadarn: Strategaeth Buddsoddi Cyfalaf i Gymru
Saesneg: Firm Foundations: A Capital Investment Strategy for Wales
Statws A
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Teitl dogfen.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Chwefror 2006
Cymraeg: sylffonad perfflowrooctan
Saesneg: perflourooctane sylphonate
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2006
Cymraeg: sylffwr
Saesneg: sulphur
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Symbol cemegol: S
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru. Gwelir y sillafiad Saesneg sulfur hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: sylffwr
Saesneg: sulfur
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Symbol cemegol: S
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru. Gwelir y sillafiad Saesneg sulphur hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: sylffwr deuocsid
Saesneg: sulphur dioxide
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Gorffennaf 2019
Cymraeg: syllwr
Saesneg: viewer
Statws C
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Meddalwedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Tachwedd 2014
Cymraeg: syllwr PDF
Saesneg: PDF viewer
Statws A
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Portable Document Format
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Mai 2014
Cymraeg: sylos
Saesneg: xylose
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Math o siwgwr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Hydref 2023
Cymraeg: sylw
Saesneg: comment
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylwadau
Diffiniad: mynegiant cryno o farn ar rywbeth
Cyd-destun: caniateir i sylwadau (gan gynnwys sylwadaethau neu gwestiynau) gael eu cyflwyno i’r awdurdod sylweddau peryglus
Nodiadau: Os defnyddir 'sylw(adau)' i gyfleu 'representation(s)' a bod angen gair arall am 'comment(s)' gellir defnyddio 'sylwadaeth(au)' (eb) ar gyfer 'comment(s)' er mwyn gwahaniaethu rhyngddynt
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Gorffennaf 2021
Cymraeg: sylw
Saesneg: representation
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylwadau
Diffiniad: datganiad ffurfiol a wneir i awdurdod gyda'r bwriad o ddylanwadu ar fater
Cyd-destun: Wrth ystyried y mater, rhaid i’r dyfarnwr ystyried unrhyw sylwadau ysgrifenedig a gyflwynir mewn ymateb i gais o dan baragraff (6), ond dim ond os cânt eu cyflwyno o fewn y cyfnod penodedig
Nodiadau: Fel arfer yn y ffurf luosog. Os defnyddir 'sylw(adau)' i gyfleu 'representation(s)' mewn dogfen a bod angen gair arall am 'comment(s)' gellir defnyddio 'sylwadaeth(au)' (eb) ar gyfer 'comment(s)' er mwyn gwahaniaethu rhyngddynt.
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Medi 2021
Cymraeg: sylwadau anffurfiol
Saesneg: informal commentary
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Nodiadau answyddogol a baratowyd gan y Llywodraeth ar ddarnau o ddeddfwriaeth arfaethedig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: sylwadau cyffredinol
Saesneg: general comments
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ionawr 2005
Cymraeg: sylwadau ysgrifenedig
Saesneg: written representation
Statws C
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: sylw andwyol
Saesneg: adverse comment
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mesur Arfaethedig y Gymraeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Medi 2010
Cymraeg: sylw ar y cyd
Saesneg: joint attention
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Joint attention is the shared focus of two individuals on an object. It is achieved when one individual alerts another to an object by means of eye-gazing, pointing or other verbal or non-verbal indications. An individual gazes at another individual, points to an object and then returns their gaze to the individual.
Cyd-destun: Mae Therapyddion Lleferydd ac Iaith yn annog amryfal strategaethau ar gyfer rhyngweithio rhwng oedolion a phlant. Mae'r rhain yn cynnwys hyrwyddo sylw ar y cyd drwy ddilyn esiampl y plentyn, modelu iaith gyfoethog, ailadrodd yr hyn a ddywed y plentyn ac ymhelaethu arno, a monitro nifer y cwestiynau a'r cyfarwyddiadau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2016
Cymraeg: sylw ar y cyd
Saesneg: shared attention
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sylw sy'n cael ei dalu gan ddau neu ragor o bobl i'r un gwrthrych, person neu weithred, a phan fydd pawb yn ymwybodol o ddiddordeb y lleill.
Nodiadau: Mae'r term Saesneg 'joint attention' yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2020
Cymraeg: sylw ar y cyd
Saesneg: joint attention
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sylw sy'n cael ei dalu gan ddau neu ragor o bobl i'r un gwrthrych, person neu weithred, a phan fydd pawb yn ymwybodol o ddiddordeb y lleill.
Nodiadau: Mae'r term Saesneg 'shared attention' yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2020
Cymraeg: Sylwch ac Eilyddiwch
Saesneg: Recognise and Remove
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Cyngor i chwaraewyr sydd wedi dioddef cyfergyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Ebrill 2014
Cymraeg: sylw dyladwy
Saesneg: due regard
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Mewn llawer iawn o gyd-destunau cyffredinol, mae’n debyg y byddai ‘sylw dyledus’ yn fwy arferedig. Gweler y nodyn am y term ‘due'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2022
Cymraeg: sylwebaeth
Saesneg: commentary
Statws C
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: on a game, race etc.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: sylwebu
Saesneg: commentate
Statws C
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: sylwedd
Saesneg: substance
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau
Diffiniad: Yn gyffredinol ym maes gwyddoniaeth, unrhyw fater sydd â màs ac sy'n cymryd gofod. Yn benodol ym maes cemeg, unrhyw ddeunydd ac iddo gyfansoddiad cemegol penodol.
Nodiadau: Yn ogystal â'r defnydd gwyddonol, gellir defnyddio'r gair 'substance'/'sylwedd' i gyfeirio at bethau fel alcohol a chyffuriau, a gellir ei ddefnyddio i gyfeirio'n drosiadol i sôn am y prif beth y cyfansoddir rhywbeth ohono (ee 'sylwedd y ddadl').
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: sylwedd anweddol
Saesneg: volatile substance
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2004
Cymraeg: sylweddau â blaenoriaeth
Saesneg: priority substances
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Tachwedd 2010
Cymraeg: sylweddau dan reolaeth
Saesneg: controlled substances
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Medi 2010
Cymraeg: sylweddau gwaharddedig
Saesneg: prohibited substances
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: sylweddau peryglus
Saesneg: hazardous substances
Statws C
Pwnc: Gwastraff
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: sylweddau peryglus
Saesneg: dangerous substances
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: sylweddau peryglus â blaenoriaeth
Saesneg: priority hazardous substances
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Tachwedd 2010
Cymraeg: sylweddau poly- a perfflworoalcyl
Saesneg: poly- and perfluoroalkyl substances
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Nodiadau: Cemegau â phriodweddau gwrth-staen, gwrth-ddŵr a gwrthsticio sydd yn lygryddion parhaus yn yr amgylchedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2025
Cymraeg: sylweddau poly- a perfflworoalcyl
Saesneg: PFAS
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Nodiadau: Dyma’r acronym Saesneg a ddefnyddir am poly- and perfluoroalkyl substances, cemegau â phriodweddau gwrth-staen, gwrth-ddŵr a gwrthsticio sydd yn lygryddion parhaus yn yr amgylchedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2025
Cymraeg: sylwedd a wenwynwyd
Saesneg: poisoned substance
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau a wenwynwyd
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: sylwedd carsinogenaidd
Saesneg: carcinogenic substance
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Medi 2010
Cymraeg: sylwedd cyflasu
Saesneg: flavouring substance
Statws B
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau cyflasu
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Ebrill 2024
Cymraeg: sylwedd gelio
Saesneg: gelling agent
Statws A
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Mawrth 2012
Cymraeg: sylwedd gwella blas
Saesneg: flavour enhancer
Statws B
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Ionawr 2012
Cymraeg: sylwedd gwella treuliadwyedd
Saesneg: digestibility enhancer
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau gwella treuliadwyedd
Cyd-destun: Mae’r paratoad a bennir yn y tabl, sy’n perthyn i’r categori ychwanegion “ychwanegion sootechnegol” ac i’r grŵp gweithredol “sylweddau gwella treuliadwyedd”, wedi ei awdurdodi fel ychwanegyn mewn maeth anifeiliaid yn ddarostyngedig i’r amodau a nodir yn y tabl.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Reoliadau Ychwanegion Bwyd Anifeiliaid (Awdurdodiadau) (Cymru) 2022.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Rhagfyr 2024
Cymraeg: sylwedd gwenwynig
Saesneg: poisonous substance
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau gwenwynig
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: sylwedd llesgáu
Saesneg: stupefeying substance
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau llesgáu
Diffiniad: Sylwedd a roddir i anifail er mwyn amharu ar lefel ei ymwybyddiaeth a peri iddo golli'r gallu i ymateb i stimwli.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: sylwedd llygru
Saesneg: polluting substance
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Medi 2004
Cymraeg: sylwedd meddwol
Saesneg: intoxicating substance
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau meddwol
Diffiniad: Alcohol neu unrhyw sylwedd neu gynnyrch arall all gael ei ddefnyddio i achosi meddwdod (naill ai drwy ei fewnanadlu ef neu ei darth, neu fel arall), ac nad yw'n gyffur rheoledig fel y'i diffiniwyd gan adran 2 o Ddeddf Camddefnyddio Cyffuriau 1971.
Nodiadau: Seiliwyd y diffiniad ar y Cod Dedfrydu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2026
Cymraeg: sylweddol gaeedig
Saesneg: substantially enclosed
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: man cyhoeddus
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Gorffennaf 2006
Cymraeg: sylwedd perfflworoalcyl
Saesneg: perfluoroalkyl substance
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau perfflworoalcyl
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2025
Cymraeg: sylwedd peryglus a darniweidiol
Saesneg: hazardous and noxious substance
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau peryglus a darniweidiol
Diffiniad: Sylwedd heblaw olew sy’n debygol, os cyflwynir ef i’r amgylchedd forol, o beryglu iechyd dynol, niweidio adnoddau byw a bywyd morol, difrodi amwynderau neu ymyrryd â defnydd cyfreithlon arall o’r môr.
Nodiadau: Yng nghyd-destun y Protocol ar Fod yn Barod am Ddigwyddiadau Llygru gan Sylweddau Peryglus a Darniweidiol, Ymateb Iddynt a Chydweithredu mewn Perthynas â Hwy.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Mehefin 2023
Cymraeg: sylwedd polyfflworoalcyl
Saesneg: polyfluoroalkyl substance
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sylweddau polyfflworoalcyl
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2025