TermCymru

77562 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: Tirweddau Cenedlaethol: Gwireddu eu Potensial
Saesneg: National Landscapes: Realising their Potential
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Adroddiad yr Adolygiad o Dirweddau Dynodedig yng Nghymru. Cyhoeddwyd ym mis Hydref 2015.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Mawrth 2016
Cymraeg: Tirweddau Cynaliadwy, Lleoedd Cynaliadwy
Saesneg: Sustainable Landscapes, Sustainable Places
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Dogfen gan Lywodraeth Cymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mawrth 2024
Cymraeg: Tirweddau Hanesyddol
Saesneg: Historic Landscapes
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Lluosog
Cyd-destun: Glastir
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mai 2012
Cymraeg: Tirwedd Ddiwydiannol Blaenafon, Safle Treftadaeth y Byd
Saesneg: Blaenavon Industrial Landscape, World Heritage Site
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Chwefror 2006
Cymraeg: tirwedd ddynodedig
Saesneg: designated landscape
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: tirweddau dynodedig
Diffiniad: Ardal sydd wedi ei diffinio'n gyfreithiol, mewn perthynas â'i nodweddion tirweddol.
Cyd-destun: Caiff y cynlluniau rheoli hyn eu llunio mewn partneriaeth â rhanddeiliaid o bob math ac maent yn cynnig cyfle unigryw i gymunedau a defnyddwyr yr arfordir i ymddiddori yn y Tirweddau Dynodedig hyn a helpu i lywio dyfodol y mannau arbennig hyn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Hydref 2023
Cymraeg: Tirwedd Fyw
Saesneg: Living Landscape
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Environmental management scheme.
Cyd-destun: Lluosog: Tirweddau Byw
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2013
Cymraeg: tirwedd hanesyddol
Saesneg: historic landscape
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Medi 2003
Cymraeg: Tirwedd sydd wedi'i Bennu'n Statudol
Saesneg: Statutory Designated Landscape
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Hydref 2012
Cymraeg: tirweddu
Saesneg: landscaping
Statws C
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: tirwedd warchodedig
Saesneg: protected landscape
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: tirweddau gwarchodedig
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Hydref 2023
Cymraeg: tir wedi’i balu
Saesneg: grubbed land
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: tir wedi’i goedwigo
Saesneg: afforested area
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Afforestation is the establishment of a forest or stand of trees in an area where there was no forest.
Cyd-destun: Cewch roi coedlan cylchdro byr a thir wedi’i goedwigo ar unrhyw dir amaethyddol ar y daliad, h.y. nid oes raid eu rhoi ar dir âr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mawrth 2016
Cymraeg: tir wedi'i wella
Saesneg: improved land
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Mai 2004
Cymraeg: tir wedi'i wella a'i amgáu
Saesneg: enclosed improved land
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Tachwedd 2009
Cymraeg: tir y contract
Saesneg: contract area
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Lluosog: tiroedd y contract.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2014
Cymraeg: tir y cyhoedd
Saesneg: public realm
Statws C
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Ardaloedd awyr agored sy'n hygyrch i'r cyhoedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Ionawr 2003
Cymraeg: tir y fferm gartre
Saesneg: home farm land
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2010
Cymraeg: tir y Goron
Saesneg: Crown land
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiroedd y Goron
Diffiniad: Tir y mae buddiant y Goron neu fuddiant y Ddugiaeth ynddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Tachwedd 2024
Cymraeg: tir y mae’r risg o oferu drosto yn isel
Saesneg: land that has a low run-off risk
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiroedd y mae'r risg o oferu drostynt yn isel
Nodiadau: Yng nghyd-destun rheoli llygredd amaethyddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Hydref 2020
Cymraeg: tir y mae’r tenant wedi trefnu nad oes cwota yn perthyn iddo
Saesneg: land from which quota has been removed
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: Tirymynach
Saesneg: Tirymynach
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Ceredigion. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Ceredigion (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: tisian
Saesneg: sneeze
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Medi 2009
Cymraeg: titaniwm
Saesneg: titanium
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Symbol cemegol: Ti
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: titw mawr
Saesneg: great tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus major
Cyd-destun: Lluosog: titwod mawr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw penddu
Saesneg: coal tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus ater
Cyd-destun: Lluosog: titwod penddu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw'r wern
Saesneg: marsh tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus palustris
Cyd-destun: Lluosog: titwod y wern.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw Tomos las
Saesneg: blue tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cyanistes caeruleus
Cyd-destun: Parus caeruleus gynt.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: tiwb arnofio
Saesneg: float tubing
Statws B
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2006
Cymraeg: tiwb craidd
Saesneg: core tube
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau craidd
Cyd-destun: Yn yr erthygl hon, ystyr “samplu fibrograidd” yw’r dechneg pan gaiff tiwb craidd ei durio i mewn i waddodion tanddwr megis tywod, silt, clai neu briddoedd meddal gan ddefnyddio pen dirgrynu, wedi ei bweru’n electronig neu’n hydrolig, i gasglu sampl graidd ddi-dor.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Orchymyn Trwyddedu Morol (Gweithgareddau Esempt) (Cymru) (Diwygio) 2026.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2026
Cymraeg: tiwb ffalopaidd
Saesneg: fallopian tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau ffalopaidd
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Ionawr 2025
Cymraeg: tiwbin
Saesneg: tubing
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbinau
Nodiadau: Rhan o gymhorthion clyw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2020
Cymraeg: tiwb nasogastrig
Saesneg: nasogastric tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ebrill 2012
Cymraeg: tiwb pelydrau catod
Saesneg: cathode ray tube
Statws C
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2005
Cymraeg: tiwb profi
Saesneg: test tube
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau profi
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2019
Cymraeg: tiwb traceostomi
Saesneg: tracheostomy tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau traceostomi
Cyd-destun: Mae'n debygol o gynnwys tasgau fel gofal tiwb traceostomi, sugnedd llwybr anadlu, adleoli i reoli mannau pwyso ac ymyriadau gofal megis ffisiotherapi anadlol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mawrth 2021
Cymraeg: tiwb tryledu
Saesneg: diffusion tube    
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau tryledu
Diffiniad: Dyfais ar gyfer mesur nitrogen deuocsid yn yr aer.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2019
Cymraeg: tiwb y glust
Saesneg: ear canal
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2020
Cymraeg: tiwlip
Saesneg: tulip
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2004
Cymraeg: tiwmor
Saesneg: tumour
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Chwefror 2006
Cymraeg: tiwmorau'n ymosod
Saesneg: tumorous infiltration
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2003
Cymraeg: tiwmor cychwynnol
Saesneg: primary tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwmorau cychwynnol
Diffiniad: Y tiwmor gwreiddiol, neu gyntaf, yn y corff. Gall celloedd canser o ganser cychwynnol ledu i rannau eraill o’r corff a ffurfio tiwmorau newydd, neu eilaidd. Metastasis yw’r enw ar hyn. Bydd y tiwmorau eilaidd o’r un fath o ganser â’r canser cychwynnol
Nodiadau: Mae’r term primary cancer / canser cychwynnol yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2022
Cymraeg: tiwmor eilaidd
Saesneg: secondary tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwmorau eilaidd
Diffiniad: Canser sydd wedi lledu o’r man lle y cychwynnodd i ran arall o’r corff. Bydd canserau eilaidd o’r un math o ganser a’r canser cychwynnol (gwreiddiol). Er enghraifft, gall celloedd canser ledu o’r fron (canser cychwynnol) i ffurfio tiwmorau newydd yn yr ysgyfaint (canser eilaidd). Bydd y celloedd canser yn yr ysgyfaint yn unfath â’r rhai yn y fron.
Nodiadau: Mae’r term secondary cancer / canser eilaidd yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2022
Cymraeg: tiwmor malaen
Saesneg: malignant tumour
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mai 2009
Cymraeg: tiwmor solet
Saesneg: solid tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Yng nghyd-destun canser.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Rhagfyr 2021
Cymraeg: tiwna
Saesneg: tuna
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Mehefin 2011
Cymraeg: tiwna albacore
Saesneg: albacore tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus alalunga
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwna asgell las
Saesneg: bluefin tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus thynnus
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwna llygad mawr
Saesneg: big-eye tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus obesus
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwnio i mewn
Saesneg: tune into
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Yng nghyd-destun cyfathrebu â babanod a phlant bach, cymryd sylw agos a bod yn ymwybodol o'r hyn y maent yn ei deimlo, yr hyn sydd ei angen arnynt neu'r hyn maent yn ei ddangos drwy eu hymddygiad a'u dulliau cyfathrebu. Mae'n cynnwys sylwi ar giwiau cynnil fel mynegiant wyneb, ystumiau neu dôn y llais, ac ymateb yn briodol.
Nodiadau: Term a ddefnyddir yn neunyddiau'r cwricwlwm.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Awst 2025
Cymraeg: tiwtora gartref
Saesneg: home tuition
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2020