TermCymru

77724 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: tir y fferm gartre
Saesneg: home farm land
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2010
Cymraeg: tir y Goron
Saesneg: Crown land
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiroedd y Goron
Diffiniad: Tir y mae buddiant y Goron neu fuddiant y Ddugiaeth ynddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Tachwedd 2024
Cymraeg: tir y mae’r risg o oferu drosto yn isel
Saesneg: land that has a low run-off risk
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiroedd y mae'r risg o oferu drostynt yn isel
Nodiadau: Yng nghyd-destun rheoli llygredd amaethyddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Hydref 2020
Cymraeg: tir y mae’r tenant wedi trefnu nad oes cwota yn perthyn iddo
Saesneg: land from which quota has been removed
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: Tirymynach
Saesneg: Tirymynach
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Ceredigion. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Ceredigion (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: tisian
Saesneg: sneeze
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Medi 2009
Cymraeg: titaniwm
Saesneg: titanium
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Symbol cemegol: Ti
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: titw mawr
Saesneg: great tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus major
Cyd-destun: Lluosog: titwod mawr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw penddu
Saesneg: coal tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus ater
Cyd-destun: Lluosog: titwod penddu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw'r wern
Saesneg: marsh tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Parus palustris
Cyd-destun: Lluosog: titwod y wern.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: titw Tomos las
Saesneg: blue tit
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cyanistes caeruleus
Cyd-destun: Parus caeruleus gynt.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Tachwedd 2014
Cymraeg: tiwb arnofio
Saesneg: float tubing
Statws B
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2006
Cymraeg: tiwb craidd
Saesneg: core tube
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau craidd
Cyd-destun: Yn yr erthygl hon, ystyr “samplu fibrograidd” yw’r dechneg pan gaiff tiwb craidd ei durio i mewn i waddodion tanddwr megis tywod, silt, clai neu briddoedd meddal gan ddefnyddio pen dirgrynu, wedi ei bweru’n electronig neu’n hydrolig, i gasglu sampl graidd ddi-dor.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Orchymyn Trwyddedu Morol (Gweithgareddau Esempt) (Cymru) (Diwygio) 2026.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2026
Cymraeg: tiwb ffalopaidd
Saesneg: fallopian tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau ffalopaidd
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Ionawr 2025
Cymraeg: tiwbin
Saesneg: tubing
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbinau
Nodiadau: Rhan o gymhorthion clyw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2020
Cymraeg: tiwb nasogastrig
Saesneg: nasogastric tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ebrill 2012
Cymraeg: tiwb pelydrau catod
Saesneg: cathode ray tube
Statws C
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2005
Cymraeg: tiwb profi
Saesneg: test tube
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau profi
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2019
Cymraeg: tiwb traceostomi
Saesneg: tracheostomy tube
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau traceostomi
Cyd-destun: Mae'n debygol o gynnwys tasgau fel gofal tiwb traceostomi, sugnedd llwybr anadlu, adleoli i reoli mannau pwyso ac ymyriadau gofal megis ffisiotherapi anadlol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mawrth 2021
Cymraeg: tiwb tryledu
Saesneg: diffusion tube    
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwbiau tryledu
Diffiniad: Dyfais ar gyfer mesur nitrogen deuocsid yn yr aer.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2019
Cymraeg: tiwb y glust
Saesneg: ear canal
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2020
Cymraeg: tiwlip
Saesneg: tulip
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2004
Cymraeg: tiwmor
Saesneg: tumour
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Chwefror 2006
Cymraeg: tiwmorau'n ymosod
Saesneg: tumorous infiltration
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2003
Cymraeg: tiwmor cychwynnol
Saesneg: primary tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwmorau cychwynnol
Diffiniad: Y tiwmor gwreiddiol, neu gyntaf, yn y corff. Gall celloedd canser o ganser cychwynnol ledu i rannau eraill o’r corff a ffurfio tiwmorau newydd, neu eilaidd. Metastasis yw’r enw ar hyn. Bydd y tiwmorau eilaidd o’r un fath o ganser â’r canser cychwynnol
Nodiadau: Mae’r term primary cancer / canser cychwynnol yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2022
Cymraeg: tiwmor eilaidd
Saesneg: secondary tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: tiwmorau eilaidd
Diffiniad: Canser sydd wedi lledu o’r man lle y cychwynnodd i ran arall o’r corff. Bydd canserau eilaidd o’r un math o ganser a’r canser cychwynnol (gwreiddiol). Er enghraifft, gall celloedd canser ledu o’r fron (canser cychwynnol) i ffurfio tiwmorau newydd yn yr ysgyfaint (canser eilaidd). Bydd y celloedd canser yn yr ysgyfaint yn unfath â’r rhai yn y fron.
Nodiadau: Mae’r term secondary cancer / canser eilaidd yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2022
Cymraeg: tiwmor malaen
Saesneg: malignant tumour
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mai 2009
Cymraeg: tiwmor solet
Saesneg: solid tumour
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Yng nghyd-destun canser.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Rhagfyr 2021
Cymraeg: tiwna
Saesneg: tuna
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Mehefin 2011
Cymraeg: tiwna albacore
Saesneg: albacore tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus alalunga
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwna asgell las
Saesneg: bluefin tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus thynnus
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwna llygad mawr
Saesneg: big-eye tuna
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Thunnus obesus
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: tiwnio i mewn
Saesneg: tune into
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Yng nghyd-destun cyfathrebu â babanod a phlant bach, cymryd sylw agos a bod yn ymwybodol o'r hyn y maent yn ei deimlo, yr hyn sydd ei angen arnynt neu'r hyn maent yn ei ddangos drwy eu hymddygiad a'u dulliau cyfathrebu. Mae'n cynnwys sylwi ar giwiau cynnil fel mynegiant wyneb, ystumiau neu dôn y llais, ac ymateb yn briodol.
Nodiadau: Term a ddefnyddir yn neunyddiau'r cwricwlwm.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Awst 2025
Cymraeg: tiwtora gartref
Saesneg: home tuition
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2020
Cymraeg: Tiwtor Cwrs Achrededig
Saesneg: Accredited Course Tutor
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Rhagfyr 2005
Cymraeg: tiwtoriaeth
Saesneg: preceptorship
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: tiwtoriaethau
Nodiadau: Yng nghyd-destun hyfforddiant nyrsio.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Gorffennaf 2022
Cymraeg: Tiwtoriaid Cyswllt
Saesneg: Associate Tutors
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Ebrill 2011
Cymraeg: tiwtoriaid derbyn
Saesneg: admission tutors
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Gorffennaf 2005
Cymraeg: tiwtoriaid hunanreoli
Saesneg: self-management tutors
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Mawrth 2006
Cymraeg: Tiwtor Sefydlu
Saesneg: Induction Tutor
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2009
Cymraeg: tâl
Saesneg: wage
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Nid oes angen poeni gormod am wahaniaethu rhwng pay/salary/wage yn gyffredinol - heblaw am resymau cysondeb, ee mewn hysbysebion. Trafodwyd yng nghyfarfod terminoleg 'Personél/Cyfle Cyfartal', 6-12-02. OND 'cyflog' oedd y penderfyniad bryd hynny. Nodiadau yn iShare.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2005
Cymraeg: tâl
Saesneg: charge
Statws A
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: taliadau
Nodiadau: Yng nghyd-destun tacsis a mathau eraill o drafnidiaeth gyhoeddus. Gweler hefyd 'fare'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2018
Cymraeg: Tŷ Ladywell
Saesneg: Ladywell House
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Y Drenewydd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2006
Cymraeg: Tâl Archwilio Hylendid Llaeth
Saesneg: Dairy Hygiene Inspection Charge
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: tâl atal tagfeydd
Saesneg: congestion charge
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: taliadau atal tagfeydd
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Tachwedd 2024
Cymraeg: Tâl a Thâl Pensiynau Ymarferwyr Meddygol Cyffredinol (GMP) 2000-01
Saesneg: General Medical Practitioner (GMP) Remuneration and Super-annuable Remuneration 2000-01
Statws C
Pwnc: Iechyd
Diffiniad: WHC(2000)28
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: tâl atodol
Saesneg: supplement
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: tlawd o ran tanwydd
Saesneg: fuel poor
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ionawr 2009
Cymraeg: tâl cadw blynyddol
Saesneg: annual retainer
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Tâl blynyddol i sicrhau gwasanaeth rhywun.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Rhagfyr 2004
Cymraeg: tâl cosb
Saesneg: penalty charge
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2007