TermCymru

155358 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: ymgeisydd eithriadol
Saesneg: exceptional candidate
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2005
Cymraeg: ymgeisydd eithriadol
Saesneg: exceptional candidate
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2005
Cymraeg: ymgeisyddiaeth
Saesneg: candidacy
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Mae’r ffurf Saesneg yn gyfystyr â candidature.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgeisyddiaeth
Saesneg: candidature
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Mae’r ffurf Saesneg yn gyfystyr â candidacy.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgeisyddiaeth
Saesneg: candidacy
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Mae’r ffurf Saesneg yn gyfystyr â candidature.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgeisyddiaeth
Saesneg: candidature
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Mae’r ffurf Saesneg yn gyfystyr â candidacy.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgeisydd nad yw'n ddeiliad sedd
Saesneg: non-incumbent candidate
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgeiswyr nad ydynt yn ddeiliaid seddi
Diffiniad: Un sy'n ymgeisio am swydd etholedig, ond nad yw'n ddeiliad y swydd honno ar hyn o bryd.
Cyd-destun: Mae'n ffaith gydnabyddedig mewn llenyddiaeth academaidd fod gan ddeiliaid seddi fantais dros ymgeiswyr nad ydynt yn ddeiliaid seddi mewn etholiadau, a hynny mewn achosion pan ddefnyddir systemau'r cyntaf i'r felin a systemau cynrychiolaeth gyfrannol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgeisydd nad yw'n ddeiliad sedd
Saesneg: non-incumbent candidate
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgeiswyr nad ydynt yn ddeiliaid seddi
Diffiniad: Un sy'n ymgeisio am swydd etholedig, ond nad yw'n ddeiliad y swydd honno ar hyn o bryd.
Cyd-destun: Mae'n ffaith gydnabyddedig mewn llenyddiaeth academaidd fod gan ddeiliaid seddi fantais dros ymgeiswyr nad ydynt yn ddeiliaid seddi mewn etholiadau, a hynny mewn achosion pan ddefnyddir systemau'r cyntaf i'r felin a systemau cynrychiolaeth gyfrannol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgeisydd rhestr plaid
Saesneg: party list candidate
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgeiswyr rhestr plaid
Cyd-destun: Rhaid i bapur enwebu plaid gynnwys y rhestr (“rhestr plaid”) o ymgeiswyr (“ymgeiswyr rhestr plaid”) a gyflwynir gan y blaid ar gyfer yr etholiad etholaethol hwnnw, a’r papur enwebu plaid fydd y papur enwebu ar gyfer pob ymgeisydd ar y rhestr honno.
Nodiadau: Yng nghyd-destun etholiadau. Daw'r testun cyd-destunol o Orchymyn Senedd Cymru (Cynrychiolaeth y Bobl) 2025. Mewn cyd-destunau llai technegol gellid ystyried defnyddio 'ymgeisydd rhestr gan blaid'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2026
Cymraeg: ymgeisydd rhestr plaid
Saesneg: party list candidate
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgeiswyr rhestr plaid
Cyd-destun: Rhaid i bapur enwebu plaid gynnwys y rhestr (“rhestr plaid”) o ymgeiswyr (“ymgeiswyr rhestr plaid”) a gyflwynir gan y blaid ar gyfer yr etholiad etholaethol hwnnw, a’r papur enwebu plaid fydd y papur enwebu ar gyfer pob ymgeisydd ar y rhestr honno.
Nodiadau: Yng nghyd-destun etholiadau. Daw'r testun cyd-destunol o Orchymyn Senedd Cymru (Cynrychiolaeth y Bobl) 2025. Mewn cyd-destunau llai technegol gellid ystyried defnyddio 'ymgeisydd rhestr gan blaid'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2026
Cymraeg: ymgiliad
Saesneg: evacuation
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgiliadau
Diffiniad: Trefniadau gweithredol (yn aml gyda chydweithrediad y lluoedd arfog) i symud sifiliaid (yn aml dinasyddion gwlad benodol) o ardal sy’n profi argyfwng fel trychineb naturiol neu ryfel.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2025
Cymraeg: ymgiliad
Saesneg: evacuation
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgiliadau
Diffiniad: Trefniadau gweithredol (yn aml gyda chydweithrediad y lluoedd arfog) i symud sifiliaid (yn aml dinasyddion gwlad benodol) o ardal sy’n profi argyfwng fel trychineb naturiol neu ryfel.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2025
Cymraeg: ymglymiad at garbon
Saesneg: carbon entanglement
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle mae'r adnoddau cyllidol y mae llywodraeth yn ei derbyn o danwyddau ffosil (ee trethi ar danwydd cerbydau, trethi ar weithgareddau'r diwydiant olew) yn elfen allweddol o sylfaen refeniw'r llywodraeth honno.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2023
Cymraeg: ymglymiad at garbon
Saesneg: carbon entanglement
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle mae'r adnoddau cyllidol y mae llywodraeth yn ei derbyn o danwyddau ffosil (ee trethi ar danwydd cerbydau, trethi ar weithgareddau'r diwydiant olew) yn elfen allweddol o sylfaen refeniw'r llywodraeth honno.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2023
Cymraeg: ymgodiad
Saesneg: uplift
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Welsh Medium Uplift
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Hydref 2012
Cymraeg: ymgodiad
Saesneg: uplift
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Welsh Medium Uplift
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Hydref 2012
Cymraeg: ymgofrestru ar gyfer arholiad
Saesneg: enter for an exam
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: To enter oneself for an exam.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Chwefror 2005
Cymraeg: ymgofrestru ar gyfer arholiad
Saesneg: enter for an exam
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: To enter oneself for an exam.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Chwefror 2005
Cymraeg: ymgyfarwyddo
Saesneg: habituation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Proses lle bydd unigolion yn dod yn fwyfwy cyfarwydd â rhywbeth, fel nad ydynt bellach yn credu ei fod yn amhleserus neu'n fygythiad.
Nodiadau: Term o faes seicoleg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2020
Cymraeg: ymgyfarwyddo
Saesneg: habituation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Proses lle bydd unigolion yn dod yn fwyfwy cyfarwydd â rhywbeth, fel nad ydynt bellach yn credu ei fod yn amhleserus neu'n fygythiad.
Nodiadau: Term o faes seicoleg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2020
Cymraeg: Ymgyflwyniad
Saesneg: Commitment
Statws B
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Yng nghyd-destun gwasanaethau coffa
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Gorffennaf 2017
Cymraeg: Ymgyflwyniad
Saesneg: Commitment
Statws B
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Yng nghyd-destun gwasanaethau coffa
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Gorffennaf 2017
Cymraeg: ymgyflwyno
Saesneg: present
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Dod i sylw meddyg neu wasanaeth meddygol, yn enwedig mewn perthynas â symptom neu symptomau penodol.
Cyd-destun: Ni chaiff ymarferydd gyflwyno hawliad ar y sail hon heblaw pan fydd claf yn ymgyflwyno â phroblem â'r llygad neu symptom arall y mae angen ymchwilio iddo ar frys.
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Ebrill 2023
Cymraeg: ymgyflwyno
Saesneg: present
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Dod i sylw meddyg neu wasanaeth meddygol, yn enwedig mewn perthynas â symptom neu symptomau penodol.
Cyd-destun: Ni chaiff ymarferydd gyflwyno hawliad ar y sail hon heblaw pan fydd claf yn ymgyflwyno â phroblem â'r llygad neu symptom arall y mae angen ymchwilio iddo ar frys.
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Ebrill 2023
Cymraeg: ymgyfreitha
Saesneg: litigation
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Awst 2003
Cymraeg: ymgyfreitha
Saesneg: litigation
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Awst 2003
Cymraeg: ymgyfreitha sifil a masnachol
Saesneg: civil and commercial litigation
Statws C
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Tachwedd 2007
Cymraeg: ymgyfreitha sifil a masnachol
Saesneg: civil and commercial litigation
Statws C
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Tachwedd 2007
Cymraeg: ymgymeriadau gorfodi
Saesneg: enforcement undertakings
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: ymgymeriadau gorfodi
Saesneg: enforcement undertakings
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: ymgymeriad cyhoeddus
Saesneg: public undertaking
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymeriadau cyhoeddus
Cyd-destun: In this Act “public undertaking” means a person that—(a) is subject to public authority oversight, and (b) operates on a commercial basis.
Nodiadau: Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig).
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgymeriad cyhoeddus
Saesneg: public undertaking
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymeriadau cyhoeddus
Cyd-destun: In this Act “public undertaking” means a person that—(a) is subject to public authority oversight, and (b) operates on a commercial basis.
Nodiadau: Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig).
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgymeriad nid-er-elw
Saesneg: not-for-profit undertaking
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymeriadau nid-er-elw
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgymeriad nid-er-elw
Saesneg: not-for-profit undertaking
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymeriadau nid-er-elw
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2024
Cymraeg: ymgymeriad unochrog
Saesneg: unilateral undertaking
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: ymgymeriad unochrog
Saesneg: unilateral undertaking
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: ymgymerwr carthffosiaeth
Saesneg: sewerage undertaker
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2012
Cymraeg: ymgymerwr carthffosiaeth
Saesneg: sewerage undertaker
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2012
Cymraeg: ymgymerwr dŵr
Saesneg: water undertaker
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymerwyr dŵr
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Chwefror 2026
Cymraeg: ymgymerwr dŵr
Saesneg: water undertaker
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymerwyr dŵr
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Chwefror 2026
Cymraeg: ymgymerwr statudol
Saesneg: statutory undertaker
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymerwyr statudol
Cyd-destun: Mae’r adran hon yn gymwys pan fo awdurdodiad adran o’r llywodraeth yn ofynnol yn rhinwedd deddfiad ar gyfer datblygiad sydd i’w gynnal yng Nghymru gan awdurdod lleol neu ymgymerwr statudol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Ebrill 2024
Cymraeg: ymgymerwr statudol
Saesneg: statutory undertaker
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgymerwyr statudol
Cyd-destun: Mae’r adran hon yn gymwys pan fo awdurdodiad adran o’r llywodraeth yn ofynnol yn rhinwedd deddfiad ar gyfer datblygiad sydd i’w gynnal yng Nghymru gan awdurdod lleol neu ymgymerwr statudol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Ebrill 2024
Cymraeg: ymgynghorai
Saesneg: consultee
Statws A
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: ymgynghorai
Saesneg: consultee
Statws A
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: ymgynghorai statudol
Saesneg: statutory consultee
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Lluosog: ymgyngoreion statudol. Gellir ei aralleirio yn ôl y cyd-destun.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Tachwedd 2013
Cymraeg: ymgynghorai statudol
Saesneg: statutory consultee
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Lluosog: ymgyngoreion statudol. Gellir ei aralleirio yn ôl y cyd-destun.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Tachwedd 2013
Cymraeg: ymgynghoriad
Saesneg: consultation
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgyngoriadau
Diffiniad: Gweithdrefnau i asesu barn gyhoeddus am gynllun neu gynllun datblygu mawr, neu yn achos cais cynllunio, y ffordd i gael barn cymdogion yr effeithir arnynt neu eraill gyda diddordeb yn y cynnig.
Nodiadau: Sylwer nad 'ymgynghoriadau' yw'r ffurf luosog safonol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgynghoriad
Saesneg: consultation
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgyngoriadau
Diffiniad: Gweithdrefnau i asesu barn gyhoeddus am gynllun neu gynllun datblygu mawr, neu yn achos cais cynllunio, y ffordd i gael barn cymdogion yr effeithir arnynt neu eraill gyda diddordeb yn y cynnig.
Nodiadau: Sylwer nad 'ymgynghoriadau' yw'r ffurf luosog safonol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgynghoriad
Saesneg: consultation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgyngoriadau
Diffiniad: Yng nghyd-destun y gyfundrefn Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid, sgwrs y mae'n rhaid i'r corff cyfrifol ei gael â'r unigolyn dan sylw ac eraill ynghylch dymuniadau a theimladau'r unigolyn am y trefniadau arfaethedig i roi gofal neu driniaeth iddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025
Cymraeg: ymgynghoriad
Saesneg: consultation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: ymgyngoriadau
Diffiniad: Yng nghyd-destun y gyfundrefn Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid, sgwrs y mae'n rhaid i'r corff cyfrifol ei gael â'r unigolyn dan sylw ac eraill ynghylch dymuniadau a theimladau'r unigolyn am y trefniadau arfaethedig i roi gofal neu driniaeth iddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ionawr 2025