TermCymru

78260 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: cyfradd yr ymgyngoriadau clinigol
Saesneg: clinical consultation rate
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2010
Cymraeg: cyfraith achosion
Saesneg: case law
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Ebrill 2004
Cymraeg: cyfraith achosion a ddargedwir
Saesneg: retained case law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: “retained case law” means— (a) retained domestic case law, and (b) retained EU case law
Nodiadau: Mewn perthynas ag ymadael â'r Undeb Ewropeaidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2017
Cymraeg: cyfraith achosion ddomestig a ddargedwir
Saesneg: retained domestic case law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: “retained domestic case law” means any principles laid down by, and any decisions of, a court or tribunal in England and Wales or the Supreme Court of the United Kingdom, as they have effect immediately before exit day and so far as they— (a) relate to anything in respect of which regulations may be made under section 3, 4, or 5, and (b) are not excluded by section 6
Nodiadau: Mewn perthynas ag ymadael â'r Undeb Ewropeaidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2017
Cymraeg: cyfraith achosion yr UE a ddargedwir
Saesneg: retained EU case law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: “retained EU case law” means any principles laid down by, and any decisions of, the European Court, as they have effect in EU law immediately before exit day and so far as they—relate to anything in respect of which regulations may be made under section 3, 4 or 5, and (b) are not excluded by section 6
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2017
Cymraeg: cyfraith a gymathwyd
Saesneg: assimilated law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Term sy’n disodli retained EU law/cyfraith yr UE a ddargedwir, yn sgil Bil Cyfraith yr UE a Ddargedwir (Dirymu a Diwygio).
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Mawrth 2023
Cymraeg: cyfraith amgylcheddol
Saesneg: environmental law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2025
Cymraeg: cyfraith ansolfedd
Saesneg: insolvency law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Gorffennaf 2026
Cymraeg: cyfraith barnwyr
Saesneg: judge-made law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith berthnasol y cytundebau gwahanu
Saesneg: relevant separation agreement law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2020
Cymraeg: cyfraith bwyd
Saesneg: food law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith cwmnïau
Saesneg: company law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith cyflogaeth
Saesneg: employment law
Statws A
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mai 2022
Cymraeg: cyfraith cyllid
Saesneg: revenue law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: Cyfraith Cymru
Saesneg: Welsh Law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Cyfraith sy'n berthnasol i Gymru
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Ebrill 2017
Cymraeg: cyfraith Cymru sy'n deillio o'r UE
Saesneg: EU derived Welsh law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: In this Act, “EU derived Welsh law” means— (a) the provisions made in regulations under section 3 (retained direct EU law), (b) the provisions made in regulations under section 4 (restated enactments derived from EU law), and (c) the provisions made in statutory instruments specified under section 5 (provision made under the European Communities Act 1972 and continuing in effect by virtue of section 5), in so far as it would be within the Assembly’ legislative competence to make those provisions, and as that body of law is added to or otherwise modified by or under this Act or by other enactments from time to time.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2017
Cymraeg: cyfraith ddomestig
Saesneg: domestic law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2004
Cymraeg: Cyfraith Dioddefwyr
Saesneg: Victims’ Law
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Yng nghyd-destun y Bil Dioddefwyr a Charcharorion.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Mehefin 2023
Cymraeg: cyfraith diogelwch tân
Saesneg: fire safety law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2006
Cymraeg: cyfraith eglwysig
Saesneg: ecclesiastical law
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Hydref 2005
Cymraeg: Cyfraith Elusennau
Saesneg: Charity Law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2006
Cymraeg: cyfraith etholiadol
Saesneg: electoral law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Medi 2021
Cymraeg: cyfraith etholiadol
Saesneg: electoral law
Statws C
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rhaid moderneiddio'r system etholiadol weinyddol a'r gyfraith etholiadol yng Nghymru er mwyn sicrhau bod cofrestru i bleidleisio, pleidleisio a chymryd rhan yn symlach i ddinasyddion.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Rhagfyr 2021
Cymraeg: cyfraith Ewrop
Saesneg: European law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Medi 2006
Cymraeg: cyfraith fercantilaidd
Saesneg: mercantile law
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: cyfraith godeiddiedig Cymru
Saesneg: codified Welsh law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Medi 2018
Cymraeg: cyfraith gyfansoddiadol
Saesneg: constitutional law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mewn pennawd pwnc i Offeryn Statudol, defnyddir 'Y Gyfraith Gyfansoddiadol'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mehefin 2006
Cymraeg: cyfraith gyffredin
Saesneg: common law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Corff o gyfraith yng Nghymru a Lloegr a ddatblygir gan y llysoedd o’i gyferbynnu â’r corff a lunnir drwy statud.
Cyd-destun: Nid yw’r rheol gyfreithiol bod dyletswydd oblygedig ar denant i ymddwyn fel tenant wrth ddefnyddio annedd sydd ar les (yn yr ystyr sydd i “tenant-like user” yn ôl y gyfraith gyffredin) yn gymwys i ddeiliad contract os yw’r denantiaeth yn gontract meddiannaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2018
Cymraeg: cyfraith gyffredin
Saesneg: common law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Rheolau cyfraith a ddatblygwyd yng Nghymru a Lloegr yn hanesyddol gan Lysoedd y Brenin o’u cyferbynnu â rheolau ecwiti a ddatblygwyd gan Lysoedd y Canghellor; mae’r ddwy set o reolau bellach yn cael eu gweinyddu gan system lysoedd unedig.
Cyd-destun: Effaith gwneud y llysoedd yn awdurdod cyhoeddus o dan y Ddeddf yw rhoi pwysau arnynt i fireinio ac i ddatblygu rheolau’r gyfraith gyffredin ac ecwiti mewn ffordd sy’n cyd-fynd â hawliau’r Confensiwn.
Nodiadau: Er bod y ddwy “system” yn cael eu gweinyddu o fewn yr un drefn lysoedd, mae gwahaniaeth yn parhau rhyngddynt, er enghraifft rhwng rhwymedïau’r gyfraith gyffredin a rhwymedïau ecwiti. Os yw rhywun yn torri contract, un o rwymedïau’r gyfraith gyffredin yw talu iawndal, ond o dan reolau ecwiti, mae modd i’r llys orchymyn i’r parti sydd heb gyflawni telerau’r contract i wneud hynny (‘specific performance’) neu roi’r ddau barti yn ôl yn eu sefyllfa cyn gwneud y contract drwy ddad-wneud y contract (‘recission’).
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2018
Cymraeg: cyfraith gyffredin
Saesneg: common law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Y corff o gyfraith sy’n seiliedig ar system gyfreithiol Cymru a Lloegr, o’i chyferbynnu â systemau cyfraith sifil sy’n seiliedig ar y Cod Napoleonaidd neu Gyfraith Rhufain.
Cyd-destun: Yn yr un modd ag y lledaenodd traddodiad y gyfraith gyffredin drwy’r byd yn sgil twf yr Ymerodraeth Brydeinig, aethpwyd â’r gyfraith sifil i gyfandiroedd eraill drwy ymdrechion ymerodraethol gwladwriaethau eraill yng ngorllewin Ewrop.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2018
Cymraeg: cyfraith gyhoeddus
Saesneg: public law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Medi 2006
Cymraeg: Cyfraith Hygyrchedd i Bobl Anabl
Saesneg: Accessibility Law for Disabled People
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Gweler yr erthygl ar y Model Cymdeithasol o Anabledd yn yr Arddulliadur. Yn unol â'r Model, mae amhariad ("impairment", a elwid yn "nam" o'r blaen) yn nodwedd ar berson, a all effeithio ar ei ymddangosiad neu ar sut y mae ei gorff neu ei feddwl yn gweithio; caiff pobl anabl (y gellir hefyd cyfeirio atynt fel "pobl anabledig" neu "bobl sy'n cael eu hanablu") eu hanablu gan ffactorau allanol fel yr amgylchedd, polisi neu arferion, neu yn sgil methiant i ddarparu addasiadau ar eu cyfer; ac anabledd yw canlyniad anablu pobl sydd ag amhariadau. 
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2023
Cymraeg: cyfraith masnach
Saesneg: commercial law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith plant
Saesneg: child law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith ryngwladol
Saesneg: international law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Nid yw Gweinidogion Cymru yn gallu gwneud cytuniadau sy'n rhwymol mewn cyfraith ryngwladol â llywodraethau tramor.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Medi 2020
Cymraeg: cyfraith sifil
Saesneg: civil law
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: cyfraith sylwedd
Saesneg: substantive law
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Hydref 2011
Cymraeg: cyfraith tai
Saesneg: housing law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith tir
Saesneg: land law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith trosedd
Saesneg: criminal law
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2004
Cymraeg: cyfraith uniongyrchol yr UE
Saesneg: direct EU law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: In this section, “direct EU law” means— (a) provisions of the EU Treaties that have direct effect in EU law so far as its effect is not reproduced in an enactment that applies in relation to Wales (whether or not it extends and applies to other territories); (b) provision in any EU regulation, EU decision or EU tertiary legislation as it has effect in EU law so far as its effect is not reproduced in an enactment that applies in relation to Wales (whether or not it extends and applies to other territories); (c) any Annex to the EEA agreement, as it has effect in EU law so far as— (i) it refers to, or contains adaptations of, anything falling within paragraph (b), and (ii) its effect is not reproduced in an enactment that applies in relation to Wales (whether or not it extends and applies to other territories); (d) Protocol 1 to the EEA agreement (which contains horizontal adaptations that apply in relation to EU instruments referred to in the Annexes to that agreement), as it has effect in EU law immediately before exit day.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2017
Cymraeg: cyfraith uniongyrchol yr UE a ddargedwir
Saesneg: retained direct EU law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Mehefin 2022
Cymraeg: cyfraith weinyddol
Saesneg: administrative law
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Corff o gyfraith sydd wedi datblygu egwyddorion sy'n ceisio sicrhau bod cyrff cyhoeddus yn gweithredu mewn ffordd sy'n gyfreithlon, rhesymol a theg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mai 2023
Cymraeg: Cyfraith y Gymuned
Saesneg: Community Law
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Mewn perthynas â deddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2018
Cymraeg: cyfran
Saesneg: portion
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: osgoi 'cyfrannau' os oes modd
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2006
Cymraeg: cyfran
Saesneg: share
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Yn fwy cyffredinol e.e. cyfran o'r elw, cyfran o'r gacen etc.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2009
Cymraeg: cyfran
Saesneg: tranche
Statws A
Pwnc: Ewrop
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Rhandaliad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Ionawr 2004
Cymraeg: cyfran anrhanedig
Saesneg: undivided share
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Term o Fil Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2016.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2016
Cymraeg: cyfran daear
Saesneg: earth share
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2010
Cymraeg: cyfran darged
Saesneg: target share
Statws A
Pwnc: Y cyfrifiad
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2010