TermCymru

77296 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: digwyddiad creisis
Saesneg: crisis incident
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau creisis
Nodiadau: Yng nghyd-destun iechyd meddwl.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mai 2023
Cymraeg: digwyddiad critigol
Saesneg: critical incident
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau critigol
Diffiniad: Yng nghyd-destun y GIG ac ymddiriedolaethau iechyd yng Nghymru, sefyllfa lle na all ysbyty neu ymddiriedolaeth ddarparu gwasanaethau hanfodol gan beri risg o niwed i gleifion neu staff. Gall sefyllfa o’r fath godi yn sgil cynnydd mewn pwysau neu yn sgil tarfu ar weithrediadau arferol yr ysbyty neu’r ymddiriedolaeth. Gweithdrefn fewnol yw datgan digwyddiad critigol ac nid oes gofyniad statudol i ymateb mewn ffordd benodol i ddatganiad o’r fath.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Ionawr 2025
Cymraeg: digwyddiad cyllidol
Saesneg: fiscal event
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau cyllidol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: digwyddiad datgymhwyso
Saesneg: disqualifying event
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau datgymhwyso
Nodiadau: Term o Fil Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2016.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2016
Cymraeg: digwyddiad dyfeisgarwch
Saesneg: blue-sky event
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau dyfeisgarwch
Diffiniad: Digwyddiad er mwyn trafod syniadau.
Nodiadau: Mae’n bosibl y gallai enwau Cymraeg eraill fod yn fwy addas mewn rhai cyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Ionawr 2016
Cymraeg: digwyddiad dysgu amlasiantaethol
Saesneg: multi-agency learning event
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rhan o adolygiad ymarfer plant.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2012
Cymraeg: Digwyddiad Gorau (Bach)
Saesneg: Best Event (Small)
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Teitlau un o gategorïau Gwobrau Twristiaeth Cenedlaethol Cymru 2015.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2015
Cymraeg: Digwyddiad Gorau (Mawr)
Saesneg: Best Event (Large)
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Teitlau un o gategorïau Gwobrau Twristiaeth Cenedlaethol Cymru 2015.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2015
Cymraeg: digwyddiad honedig o drais, niwed neu gamdriniaeth ddomestig
Saesneg: alleged incident of violence, domestic abuse or harm
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: Digwyddiad Hysbysadwy
Saesneg: Notification Event
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Digwyddiadau Hysbysadwy
Nodiadau: Yng nghyd-destun y Cynllun Cymorth i Ffermwyr Godro.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2020
Cymraeg: digwyddiad iechyd y cyhoedd
Saesneg: public health incident
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Chwefror 2020
Cymraeg: digwyddiad i feithrin cysylltiadau â chyflogwyr
Saesneg: employer engagement event
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2011
Cymraeg: digwyddiad lle heintir llawer
Saesneg: superspreading event
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau lle heintir llawer
Nodiadau: Gellid ychwanegu "o bobl" ar ddiwedd y term hwn, gan ddibynnu ar gyd-destun y frawddeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Ionawr 2021
Cymraeg: digwyddiad newydd
Saesneg: new event
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: digwyddiad niweidiol difrifol
Saesneg: serious adverse event
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Mai 2012
Cymraeg: digwyddiad peryglus
Saesneg: dangerous occurrence
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2009
Cymraeg: Digwyddiad Rhwydwaith Iechyd a Gofal Cymdeithasol y BGLl
Saesneg: LSB Health and Social Care Network Event
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Niwtra
Cyd-destun: Teitl gweithdy.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2010
Cymraeg: digwyddiad sbardun
Saesneg: trigger event
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau sbardun
Cyd-destun: Digwyddiad sbardun A yw bod yr Aelod o’r Senedd, ar ôl dod yn Aelod o’r Senedd, yn cael ei euogfarnu yn y Deyrnas Unedig o drosedd y mae’r aelod yn cael ei ddedfrydu neu ei orchymyn i gael ei garcharu neu ei gadw’n gaeth yn ei chylch[...] Digwyddiad sbardun B yw bod Senedd Cymru yn penderfynu gwneud yr Aelod o’r Senedd yn destun pôl adalw yn dilyn adroddiad gan y Pwyllgor Safonau Ymddygiad yn argymell gwneud yr aelod yn destun pôl adalw.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Fil Senedd Cymru (Atebolrwydd Aelodau ac Etholiadau).
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2025
Cymraeg: digwyddiad seiberddiogelwch
Saesneg: cybersecurity incident
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: digwyddiadau seiberddiogelwch
Diffiniad: Unrhyw ddigwyddiad sy’n cael effaith ar ddiogelwch rhwydweithiau neu wybodaeth.
Nodiadau: Mae cyber incident yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mehefin 2024
Cymraeg: digwyddiad Sôn am Fwyd
Saesneg: Local Food Talks showcase
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Mawrth 2007
Cymraeg: digwyddiad trafnidiaeth mawr
Saesneg: major transport incident
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: An event or situation involving a train, tram, vessel or aircraft that causes or is likely to cause one or more individuals to die, be seriously injured or become seriously ill.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2005
Cymraeg: digymell
Saesneg: spontaenous
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Gorffennaf 2007
Cymraeg: digymysg
Saesneg: full-bred
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mehefin 2004
Cymraeg: digynnwrf / diddigwydd
Saesneg: uneventful
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Cyd-destun: Seinweddau digynnwrf / diddigwydd: dyma'r rhai y mae pobl yn tueddu i’w huniaethu â "distawrwydd" neu, yn fwy cywir, fel "diffyg ffynonellau y gellir eu hadnabod yn eglur”; amgylchedd acwstig sy'n cyfleu teimlad o wacter; os oes ffynonellau sain yn bresennol, dylent fod yn anadnabyddadwy ac ar lefel isel iawn (hy, "Rwy'n clywed rhywbeth, ond ni allaf ddweud beth ydyw...").
Nodiadau: Un o wyth disgrifydd ar gyfer nodweddion canfyddiadol seinweddau, at ddiben gwneud ymchwil i seinweddau'n unol â ISO/TS 12913-2:2018. Pennwyd y disgrifyddion Cymraeg drwy'r Soundscape Attributes Translation Project (SATP), a arweinir gan UCL, mewn cydweithrediad â Llywodraeth Cymru. Gosodir y nodweddion canfyddiadol ar fodel cylchbleth, lle mae gan bob nodwedd un sy'n groes iddi, a lle mae perthynas rhwng nodweddion sydd nesaf at ei gilydd. Mae 'uneventful' yn groes i 'eventful', a rhwng 'calm' a 'monotonous'. Lle ceir dau ansoddair Cymraeg, mae'r ddau i'w defnyddio gyda'i gilydd, yn hytrach na defnyddio'r naill neu'r llall. Gweler y maes Cyd-destun am ddisgrifiad safonol o'r nodwedd ar sail deunyddiau'r SATP. Gweler https://tinyurl.com/cylchblethseinwedd am ddyluniad o’r model cylchbleth Saesneg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2025
Cymraeg: dihafaledd
Saesneg: pre-eminence
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Yn ôl diffiniad y Cynllun Rhoddion i'r Genedl.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2012
Cymraeg: di-haint
Saesneg: sterile
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: implements
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: dihalog
Saesneg: uncontaminated
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: dihalogi
Saesneg: decontaminate
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2018
Cymraeg: dihalogi
Saesneg: decontamination
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: A general term used to describe the removal of microbial contamination to make an item safe, meaning that it no longer poses a risk. It is often used to refer to equipment or the environment and does not necessarily mean that they are sterile. Decontamination can be a combination of processes, including cleaning, disinfection and sterilisation.
Nodiadau: Yng nghyd-destun glanhau offer meddygol mewn lleoliadau gofal iechyd
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2018
Cymraeg: dihalwyno
Saesneg: desalination
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Tynnu halen o rywbeth, fel pridd neu ddŵr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Ebrill 2025
Cymraeg: dihangfa argyfwng
Saesneg: emergency escape
Statws C
Pwnc: Tân ac achub
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2006
Cymraeg: dihangfa dân
Saesneg: fire escape
Statws B
Pwnc: Tân ac achub
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: diangfeydd tân
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2025
Cymraeg: dihangiad antigenig
Saesneg: antigenic escape
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle bydd feirws wedi addasu drwy fwtaniad i amrywiolyn sy'n osgoi sylw system imiwnedd y corff a heintiwyd. Gall hyn beri i frechlynnau a gynlluniwyd ar gyfer y straen neu straeniau gwreiddiol fod yn llai effeithiol yn erbyn yr amrywiolyn newydd.
Nodiadau: Mae'r term hwn yn gyfystyr ag immune escape / dihangiad imiwnyddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Chwefror 2021
Cymraeg: dihangiad imiwnyddol
Saesneg: immune escape
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle bydd feirws wedi addasu drwy fwtaniad i amrywiolyn sy'n osgoi sylw system imiwnedd y corff a heintiwyd. Gall hyn beri i frechlynnau a gynlluniwyd ar gyfer y straen neu straeniau gwreiddiol fod yn llai effeithiol yn erbyn yr amrywiolyn newydd.
Nodiadau: Mae'n bosibl y byddai aralleiriad, ee dihangiad rhag ymateb imiwnyddol, neu ffurf ferfol fel dianc imiwnyddol, yn well mewn rhai cyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2021
Cymraeg: diheintio
Saesneg: disinfect
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: diheintio
Saesneg: disinfection
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: A process to reduce the number of micro-organisms, but not usually spores. It does not necessarily remove or kill all bacteria, but reduces their number to a level that is not harmful to health.
Nodiadau: Yng nghyd-destun glanhau offer meddygol mewn lleoliadau gofal iechyd
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2018
Cymraeg: diheintio
Saesneg: sanitise
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Sicrhau hylendid drwy gael gwared ar amhureddau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2020
Cymraeg: diheintydd
Saesneg: disinfectant
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2007
Cymraeg: diheintydd
Saesneg: disinfectant
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: diheintyddion
Diffiniad: A chemical which, under defined conditions, destroys bacteria and most viruses.
Nodiadau: Sylwer ar y tebygrwydd rhwng y term hwn a disinfectant(=diheintydd). Mae'r ddau yn debyg o ran eu hystyr, ond defnyddir 'antiseptic' mewn perthynas â phobl a 'disinfectant' mewn perthynas ag arwynebau ac offer.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2018
Cymraeg: diheintydd
Saesneg: antiseptic
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: diheintyddion
Diffiniad: A chemical disinfectant that can be applied safely to skin or living tissues.
Nodiadau: Sylwer ar y tebygrwydd rhwng y term hwn a disinfectant(=diheintydd). Mae'r ddau yn debyg o ran eu hystyr, ond defnyddir 'antiseptic' mewn perthynas â phobl a 'disinfectant' mewn perthynas ag arwynebau ac offer.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2018
Cymraeg: diheintydd cymeradwy
Saesneg: approved disinfectant
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2007
Cymraeg: di-hid
Saesneg: reckless
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: dil
Saesneg: dill
Statws B
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mehefin 2019
Cymraeg: dileu
Saesneg: delete
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: dileu
Saesneg: eradicate
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: eg disease
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2009
Cymraeg: dileu
Saesneg: erase
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: dileu
Saesneg: write off
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: To reduce to zero a debt that cannot be collected
Cyd-destun: Lleihau dyled na elllir mo'i chasglu i sero.
Nodiadau: Term o faes cyfrifyddu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Rhagfyr 2018
Cymraeg: dileu
Saesneg: write off
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: To reduce the value of an asset to zero in a balance sheet.
Cyd-destun: Lleihau gwerth ased ar y fantolen i sero.
Nodiadau: Term o faes cyfrifyddu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Rhagfyr 2018
Cymraeg: dileu adran
Saesneg: delete section
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: dileu arddull llinell
Saesneg: delete line style
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005