TermCymru

77618 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: disgybl a eithrir
Saesneg: excepted pupil
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: disgyblion a eithrir
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Ionawr 2025
Cymraeg: disgyblaeth
Saesneg: discipline
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Term sy'n codi mewn deunyddiau ar ddileu amddiffyniad cosb resymol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: disgyblaeth ragweithiol
Saesneg: proactive discipline
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Proactive discipline is where parents apply strategies to avoid bad behaviour such as providing positive attention, praise and rewards for desirable behaviours; being flexible and allowing choices which are appropriate for the age of the child.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: disgyblaeth rifog
Saesneg: numerate discipline
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Ebrill 2008
Cymraeg: disgyblaeth ymatebol
Saesneg: reactive discipline
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Reactive discipline is where parents respond to bad behaviour after it happens but do not apply other strategies for encouraging good behaviour.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: disgybl cofrestredig
Saesneg: registered pupil
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2012
Cymraeg: disgybl â datganiad
Saesneg: statemented pupil
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Hydref 2005
Cymraeg: disgybl ethnig leiafrifol
Saesneg: ethnic minority pupil
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: disgyblion ethnig leiafrifol
Nodiadau: Mewn cyfuniadau Saesneg o'r math hwn, dehonglir bod "ethnic minority" yn cael ei ddefnyddio fel ymadrodd ansoddeiriol yn Saesneg. Sylwer y dylid treiglo'r elfen olaf, er ei bod yn goleddfu enw gwrywaidd, gan mai ansoddair cyfansawdd llac yw "ethnig leiafrifol". Mewn cyd-destunau lle nad oes raid bod yn gryno, gallai "disgybl o grŵp ethnig lleiafrifol" fod yn opsiwn amgen addas.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: disgybl gwadd
Saesneg: guest pupil
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Medi 2004
Cymraeg: disgybl iau
Saesneg: junior pupil
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mehefin 2004
Cymraeg: disgyblion a dderbyniwyd yn ôl
Saesneg: reinstated pupils
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: disgyblion â datganiad
Saesneg: pupils with statements
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Ionawr 2003
Cymraeg: Disgyblion Heriol: Galluogi Mynediad: Cwrdd ag Anghenion Cwricwlaidd Disgyblion ag Anawsterau Emosiynol ac Ymddygiadol
Saesneg: Challenging Pupils: Enabling Access: Meeting the Curriculum Needs of Pupils with Emotional and Behavioural Difficulties
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: dogfen ACCAC
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2003
Cymraeg: disgyblion nad ydynt o oedran ysgol gorfodol
Saesneg: non-compulsory school age pupils
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Tachwedd 2009
Cymraeg: disgyblion o oedran ysgol gorfodol
Saesneg: pupils of compulsory school age
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Cyd-destun: Yr amcan polisi cyffredinol yw sicrhau bod addysg Gymraeg ar gyfer disgyblion o oedran ysgol gorfodol a threfniadau dysgu Cymraeg y thu hwnt i’r ysgol yn cael eu cynllunio mewn modd integredig mewn un fframwaith cynhwysfawr.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Femorandwm Esboniadol Bil y Gymraeg ac Addysg (a gyflwynwyd yn 2024).
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Tachwedd 2024
Cymraeg: disgyblion sy’n absennol yn gyson
Saesneg: persistent absentees
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Rhagfyr 2011
Cymraeg: Disgyblion sy’n dysgu Saesneg fel iaith ychwanegol
Saesneg: Pupils with English as an additional language
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mehefin 2009
Cymraeg: disgyblion sy’n fabanod
Saesneg: infant pupils
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Ionawr 2011
Cymraeg: disgyblion sy'n perfformio orau
Saesneg: highest achieving pupils
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2011
Cymraeg: disgyblion sy'n tangyrraedd
Saesneg: underattainers
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2010
Cymraeg: disgyblion wedi'u cofrestru
Saesneg: pupils on roll
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Medi 2004
Cymraeg: disgybl-lywodraethwr cyswllt
Saesneg: associate pupil-governor
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Hydref 2005
Cymraeg: disgybl o'r rhyw arall
Saesneg: opposite-sex pupil
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: disgyblion o'r rhyw arall
Cyd-destun: However, other forms of sex discrimination by the school against its opposite-sex pupils would still be unlawful.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mai 2024
Cymraeg: disgybl preswyl
Saesneg: boarder
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Hydref 2003
Cymraeg: disgybl rhyddfraint
Saesneg: franchised pupil
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Myfyrwyr ar gyrsiau a ddarperir yn yr ysgol ond sy'n parhau yn gyfrifoldeb sefydliad Addysg Bellach.
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Gorffennaf 2006
Cymraeg: disgybl sydd â ffobia am fynd i'r ysgol
Saesneg: school phobic pupil
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Hydref 2005
Cymraeg: disgybl sy'n gwrthod mynd i'r ysgol
Saesneg: school refuser
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Hydref 2005
Cymraeg: disgybl sy'n gymwys am brydau ysgol am ddim
Saesneg: pupil entitled to FSM
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: disgyblion sy'n gymwys am brydau ysgol am ddim
Nodiadau: Talfyriad yw “FSM” o’r geiriau Saesneg “free school meals”.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Rhagfyr 2016
Cymraeg: disgyblu
Saesneg: discipline
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Term sy'n codi mewn deunyddiau ar ddileu amddiffyniad cosb resymol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: disgynnol
Saesneg: descending
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: disgyrchiant masnach
Saesneg: trade gravity
Statws B
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rhaid blaenoriaethu’r gwledydd hynny sy’n rhannu’r un buddiannau (economaidd, diwylliannol, addysgol) a chydnabod pwysigrwydd disgyrchiant masnach.
Nodiadau: Gweler y term craidd gravity model of trade / y model disgyrchiant o fasnach am ddiffiniad perthnasol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Rhagfyr 2019
Cymraeg: disgyrrwr
Saesneg: disk drive
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: disodli
Saesneg: supersede
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: mewn deddfwriaeth
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Rhagfyr 2005
Cymraeg: disodli geirfaol
Saesneg: lexical substitution
Statws B
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Defnyddio gair neu ymadrodd tebyg, amgen ar gyfer un arall.
Nodiadau: Term o faes ieithyddiaeth a ddefnyddir mewn deunyddiau sy’n gysylltiedig â CEFR, y Fframwaith Cyfeirio Cyffredin Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2025
Cymraeg: distaw
Saesneg: silent
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Cyd-destun: With regard to environmental noise.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mehefin 2013
Cymraeg: distawrwydd
Saesneg: silence
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: O ran sŵn amgylcheddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mehefin 2013
Cymraeg: distawrwydd pobl wyn
Saesneg: white silence
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Methiant pobl wyn i godi eu llais yn erbyn annhegwch ac anghydraddoldeb ar sail lliw croen ac ethnigrwydd.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Defnyddiwch ‘pobl’ yn yr ymadrodd er mwyn eglurder."
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: dist dur sy'n cynnal pwysau
Saesneg: rolled steel joist
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: RSJ
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ionawr 2009
Cymraeg: dist dur sy'n cynnal pwysau
Saesneg: RSJ
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: rolled steel joist
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ionawr 2009
Cymraeg: distiau
Saesneg: joists
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Awst 2004
Cymraeg: distyll astronomaidd
Saesneg: lowest astronomical tide
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Y llanw isaf y gellir ei ddarogan.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2026
Cymraeg: distyll cymedrig y gorllanw
Saesneg: mean low water spring tide
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2026
Cymraeg: diswyddo
Saesneg: dismiss
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: dismiss a person from a job
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ionawr 2003
Cymraeg: diswyddo
Saesneg: dismissal
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2005
Cymraeg: diswyddo Aelod o'r Senedd
Saesneg: remove a Member of the Senedd
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar adalw Aelodau o'r Senedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2025
Cymraeg: diswyddo annheg
Saesneg: unfair dismissal
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Medi 2019
Cymraeg: diswyddo ar gam
Saesneg: wrongful dismissal
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Pan fo’r cyflogwr yn torri’r contract, ee yn diswyddo gweithiwr yn ddirybudd/heb roi digon o rybudd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2005
Cymraeg: diswyddo deongliadol
Saesneg: constructive dismissal
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Pan fo gweithiwr yn gadael ei waith oherwydd ymddygiad y cyflogwr neu am fod ei gyflogwr wedi dangos nad yw’n bwriadu glynu wrth un o amodau hanfodol y contract.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2005
Cymraeg: diswyddo gwirfoddol
Saesneg: voluntary severance
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Hydref 2005
Cymraeg: disymud
Saesneg: at rest
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Ym maes ffiseg, disgrifiad o wrthrych nad yw’n symud o fewn ffrâm gyfeirio benodol. Mae hyn yn golygu bod ei felosedd yn sero o’i gymharu â’r ffrâm honno, er y gall fod yn symud o gymharu â ffrâm arall.
Cyd-destun: Uned o fàs yw’r dalton, neu’r uned màs atomig unedig, sy’n hafal i un rhan o ddeuddeg o fàs atom carbon-12 niwtral di-rwym sydd yn ei gyflwr niwclear ac electronig isaf ac sy’n ddisymud.
Nodiadau: Sylwer mai adferf fydd y ffurf Saesneg “at rest” gan amlaf. Gellir amrywio rhwng defnyddio’r ffurf Gymraeg “disymud” fel ansoddair neu adferf yn ôl y gofyn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Rhagfyr 2025