TermCymru

77369 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: gwylan goesddu
Saesneg: kittiwake
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Awst 2004
Cymraeg: gwylanod cefnddu lleiaf
Saesneg: lesser black-backed gulls
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ebrill 2011
Cymraeg: gwylan y penwaig
Saesneg: herring gull
Statws A
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: Gwylfan
Saesneg: Seawatch Centre
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Moelfre, Ynys Môn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Awst 2006
Cymraeg: gwyliadwriaeth
Saesneg: surveillance
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: cadw gwyliadwriaeth
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Gorffennaf 2006
Cymraeg: Gwyliadwriaeth Amser Real Hunanladdiad Tybiedig
Saesneg: Real Time Suspected Suicide Surveillance
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Yn yr un flwyddyn hefyd, lansiwyd Gwyliadwriaeth Amser Real Hunanladdiad Tybiedig (RTSSS) yng Nghymru, a gafodd ei datblygu mewn partneriaeth ag Iechyd Cyhoeddus Cymru, y pedwar heddlu yng Nghymru a Gweithrediaeth GIG Cymru. Mae’r system yn casglu data yn uniongyrchol gan heddluoedd ynghylch marwolaethau sydyn neu ddiesboniad ble mae amheuaeth o hunanladdiad.
Nodiadau: Defnyddir yr acronym RTSSS yn Saesneg ac yn Gymraeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2024
Cymraeg: gwyliadwriaeth feirolegol
Saesneg: virological surveillance
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu cyllid parhaus i Iechyd Cyhoeddus Cymru i wella gwyliadwriaeth feirolegol ar gyfer salwch anadlol acíwt gan gynnwys rhoi gwyliadwriaeth sentinel ar waith mewn fferyllfeydd i gefnogi data a mewnwelediadau mwy dibynadwy ym maes gwyliadwriaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2025
Cymraeg: gwyliadwriaeth ffarmacolegol
Saesneg: pharmacovigilance
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Pharmacovigilance is the science and activities relating to the detection, assessment, understanding and prevention of adverse effects or any other medicine-related problem.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Hydref 2018
Cymraeg: gwyliadwrus ond diymateb
Saesneg: frozen watchfulness
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Niwtra
Diffiniad: The child's eyes have a frozen look but follow your every move.
Cyd-destun: Child abuse
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2011
Cymraeg: gwyliau blynyddol
Saesneg: AL
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Defnyddio 'cyfnod o' weithiau mewn brawddeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2006
Cymraeg: gwyliau blynyddol
Saesneg: annual leave
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Defnyddio ‘cyfnod o’ weithiau mewn brawddeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2005
Cymraeg: gwyliau braint
Saesneg: privilege leave
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2005
Cymraeg: gwyliau byr
Saesneg: short break
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Rhagfyr 2006
Cymraeg: gwyliau gartref
Saesneg: staycation
Statws A
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mehefin 2014
Cymraeg: Gwyliau Go Iawn yng Nghymru
Saesneg: Proper Holidays in Wales
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Gwefan Croeso Cymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2011
Cymraeg: Gwyliau Golff Calon Cymru
Saesneg: Heart of Wales Golf Breaks
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Gorffennaf 2007
Cymraeg: gwyliau gweithgareddau
Saesneg: activity holiday
Statws B
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Unigol wrth sôn am un gweithgaredd penodol; fel arall defnyddio’r lluosog.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2006
Cymraeg: gwyliedydd
Saesneg: bystander
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyliedyddion
Diffiniad: Yng nghyd-destun bwlio, person sy'n bresennol mewn digwyddiad neu achos o fwlio, ond nad yw'n cymryd rhan. Gall y digwyddiad neu'r achos fod ar-lein neu oddi-ar-lein.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2025
Cymraeg: gwylio
Saesneg: carry out a watching brief
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: non-legal
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Ionawr 2005
Cymraeg: gwylio
Saesneg: deploy a watching brief
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: non-legal
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Ionawr 2005
Cymraeg: Gwylio ac Achub Moch Daear Dyfed
Saesneg: Badger Watch and Rescue Dyfed
Statws A
Pwnc: Amaeth
Cyd-destun: http://www.badger-watch.co.uk/
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2010
Cymraeg: Gwylio a Gwrando
Saesneg: Watch and Listen
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Rhan o wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ionawr 2013
Cymraeg: gwylio-am-ddim
Saesneg: free-to-view
Statws C
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: broadcasting
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Gorffennaf 2004
Cymraeg: Gwyliwch y germau! Canllawiau ynghylch Rheoli Haint ar gyfer Meithrinfeydd, Grwpiau Chwarae a Sefydliadau Gofal Plant eraill
Saesneg: Mind the Germs! Infection Control Guidance for Nurseries, Playgroups and other Childcare Settings
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Llyfryn sydd wedi cael ei gynhyrchu gan y Llywodraeth mewn ymateb i E.coli.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Medi 2007
Cymraeg: gwyllt
Saesneg: wild
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Gorffennaf 2008
Cymraeg: "gwyllt"
Saesneg: wild-type
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Yng nghyd-destun feirysau, y straen neu straeniau gwreiddiol nad ydynt wedi mwtanu yn amrywiolynnau sy'n peri pryder.
Nodiadau: Argymehellir defnyddio'r dyfynodau o amgylch y term Cymraeg er mwyn cyfleu'r elfen "type" ond gellid hepgor hwy hefyd os yw hynny'n well yng nghyd-destun y frawddeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2021
Cymraeg: gwylnos
Saesneg: wake
Statws B
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: gwylnosau
Nodiadau: Yng nghyd-destun canllawiau COVID-19 a lle crywyllir ‘wake’ fel enghraifft o ddigwyddiad sydd o dan gyfyngiadau, gallai fod yn addas ychwanegu ‘te angladd’ yn y testun Cymraeg, gan y bydd hynny’n debygol o fod yn fwy cyfarwydd i gynulleidfa Gymraeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Rhagfyr 2020
Cymraeg: gwylnos filwrol
Saesneg: military vigil
Statws C
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Medi 2016
Cymraeg: gwylog
Saesneg: guillemot
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: gwylogod
Saesneg: guillemots
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: gwylwyr
Saesneg: onlookers
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: yng nghyd-destun bwlio
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Medi 2006
Cymraeg: gwymon calchog
Saesneg: calcified seaweed
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Chwefror 2005
Cymraeg: gwyn
Saesneg: white
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Hyd y bo modd, defnyddiwch briflythyren gyda’r gair ‘Du’ wrth gyfeirio at bobl, a dim priflythyren gyda ‘gwyn’ mewn cyd-destunau tebyg. Yr unig eithriad yw lle mae angen cysondeb rhwng dwy ddogfen yn y ddwy iaith a bod yn rhaid i’r cyfieithiad ddilyn arddull y gwreiddiol. PEIDIWCH â defnyddio ansoddeiriau lliw yn enwol (h.y. yn lle enwau) wrth gyfeirio at grwpiau o bobl e.e. ‘y Duon’ / ‘y gwynion’. PEIDIWCH â defnyddio ffurfiau lluosog yr ansoddeiriau ‘du’ a ‘gwyn’ wrth gyfeirio at bobl (h.y. ‘pobl Ddu’ nid ‘pobl Dduon’, a ‘pobl wyn’ nid ‘pobl wynion’). Mewn rhai ymadroddion, e.e. ‘bywydau Duon’ gallai ymddangos fel petai ‘Duon’ yn enwol yn hytrach nag yn ansoddeiriol a gwell osgoi hynny, fel y nodir uchod."
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: Gwyn
Saesneg: White
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Grŵp ethnig a ddefnyddiwyd yng Nghyfrifiad 2001.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2005
Cymraeg: Gwyn ac Asiaidd
Saesneg: White and Asian
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mehefin 2007
Cymraeg: Gwyn a Du Affricanaidd
Saesneg: White and Black African
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Grŵp ethnig a ddefnyddiwyd yng Nghyfrifiad 2001.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2005
Cymraeg: Gwyn a Du Caribïaidd
Saesneg: White and Black Caribbean
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Grŵp ethnig a ddefnyddiwyd yng Nghyfrifiad 2001.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2005
Cymraeg: Gwyn Arall
Saesneg: Other White
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: grŵp ethnig a ddefnyddiwyd yng Nghyfrifiad 2001
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2005
Cymraeg: Gwyn a Tsieineaidd
Saesneg: White and Chinese
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mehefin 2023
Cymraeg: gwyn blaen oren
Saesneg: orange tip
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Math o bili pala.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Chwefror 2012
Cymraeg: gwynder
Saesneg: whiteness
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Mae’r term hwn yn cael ei ddefnyddio weithiau i gyferbynnu â ‘Duder’ fel nodwedd yn disgrifio lliw croen, ond nid oes diwylliant penodol yn perthyn iddo.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "PEIDIWCH â defnyddio priflythyren ar ddechrau ‘gwynder’ gan nad oes dimensiwn diwylliannol iddo. Yr unig eithriad yw lle bo angen cysondeb rhwng dwy ddogfen yn y ddwy iaith a bod yn rhaid i’r cyfieithiad ddilyn arddull y gwreiddiol." Gweler hefyd y cofnod am Blackness/Duder.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: gwyndwn
Saesneg: fallow
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyndynnydd
Diffiniad: Tir nad yw wedi ei droi ers blynyddoedd.
Nodiadau: Yn yr ystyr hon, mae “fallow” yn gyfystyr â “ley”. Sylwer bod ystyr arall i “fallow” hefyd, lle defnyddir term gwahanol yn Gymraeg (“braenar”).
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2022
Cymraeg: gwyndwn
Saesneg: ley
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyndynnydd
Diffiniad: Cnwd o wair, efallai gyda meillion a pherlysiau, a dyfir ar gyfer ei bori neu ar gyfer ei gynaeafu yn borthiant.
Nodiadau: Sylwer bod gan “ley” a “gwyndwn” ystyr arall hefyd, sef “Tir nad yw wedi ei droi ers blynyddoedd”.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2022
Cymraeg: gwyndwn
Saesneg: ley
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyndynnydd
Diffiniad: Tir nad yw wedi ei droi ers blynyddoedd.
Nodiadau: Yn yr ystyr hon, mae “ley” yn gyfystyr â “fallow”. Sylwer hefyd fod gan “ley” a “gwyndwn” ystyr arall, sef “Cnwd o wair, efallai gyda meillion a pherlysiau, a dyfir ar gyfer ei bori neu ar gyfer ei gynaeafu yn borthiant.”
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2022
Cymraeg: gwyndwn cymysg
Saesneg: mixed ley
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyndynnydd cymysg
Diffiniad: Tir sydd wedi'i hau â chymysgedd o hadau glaswellt, codlysiau a blodau.
Cyd-destun: Os oes gennych lai na'r 10% o gynefin sydd ei angen i fodloni gofynion y cynllun, gallwch greu nodweddion cynefin newydd dros dro ar dir wedi'i wella, fel gwyndynnydd cymysg neu ymylon o wyndwn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Chwefror 2024
Cymraeg: gwyndwn o feillion coch
Saesneg: red clover ley
Statws B
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwyndynnydd o feillion coch
Nodiadau: Gweler y cofnod am ley/gwyndwn am ddiffiniad o’r term craidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2022
Cymraeg: Gwyn Dwyrain Ewrop
Saesneg: White Eastern European
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Mehefin 2007
Cymraeg: Gwynedd
Saesneg: Gwynedd
Statws A
Pwnc: Llywodraeth leol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mehefin 2002
Cymraeg: Gwynedd ar y Cyd: Cydweithio er Gwell Yfory
Saesneg: Gwynedd Together: Working Together Towards a Better Future
Statws A
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Strategaeth Gymunedol Gwynedd - Cyngor Gwynedd, Mehefin 2004
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Awst 2004
Cymraeg: Gwynedd Gynaladwy
Saesneg: Sustainable Gwynedd
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Dyma'r enw y mae'r corff ei hun yn ei ddefnyddio.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Tachwedd 2005