TermCymru

77369 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: helyg gwiail
Saesneg: osiers
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: common osiers s. viminalis
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: Helyg i Gymru
Saesneg: Willow for Wales
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Prosiect sy'n cael ei ariannu gan ERDF.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Rhagfyr 2004
Cymraeg: hematinig
Saesneg: haematinic
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: hematinigion
Cyd-destun: Os canfyddir bod Hb yn < 10 g/dl gofynnwch am gyngor meddygol ynglŷn â'r angen i drin anemia (hematinigion drwy'r geg vs. systemig neu drallwysiad gwaed) a threfnu bod y claf yn cael ei derbyn i ward i gael triniaeth misoprostol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Gorffennaf 2018
Cymraeg: hematoleg
Saesneg: haematology
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Gorffennaf 2006
Cymraeg: hemianopia
Saesneg: hemianopia
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Dallineb rhannol, neu golli golwg yn hanner y maes golwg. Caiff ei achosi gan niwed i'r ymennydd, nid gan niwed i'r llygad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2024
Cymraeg: hemianopia deuarleisiol
Saesneg: bitemporal hemianopia
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Hemianopia sy'n effeithio ar ochr allanol (arleisiol) y maes golwg yn y ddwy lygad. Bydd y claf yn gweld yr hyn sydd yn ochr fewnol y maes golwg yn y ddwy lygad yn unig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2024
Cymraeg: hemianopia homonymus
Saesneg: homonymous hemianopia
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Hemianopia sy'n effeithio ar yr un ochr ar bob llygad. Er enghraifft, mae'n bosibl y bydd y claf yn gweld drwy ochr dde y ddwy lygad yn unig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2024
Cymraeg: hemicraniectomi
Saesneg: hemicraniectomy
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Mawrth 2014
Cymraeg: hemocromatosis
Saesneg: haemochromatosis
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Ebrill 2005
Cymraeg: hemodialysis
Saesneg: haemodialysis
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ebrill 2010
Cymraeg: hemoffilia
Saesneg: haemophilia
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: A hereditary disease causing excessive bleeding when any blood vessel is even slightly injured.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Awst 2011
Cymraeg: hemoroidau
Saesneg: haemorrhoids
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Nodiadau: Anhwylder y gellir ei drin drwy Wasanaeth Anhwylderau Cyffredin y GIG. Mae'r term 'clwy'r marchogion' yn gymeradwy hefyd, ond mae'n bosibl nad yw mor gyfarwydd i lawer o siaradwyr Cymraeg bellach.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: henaduriaid mygedol
Saesneg: honorary aldermen
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: hen annedd breifat
Saesneg: old private dwelling
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: hen anheddau preifat
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ionawr 2023
Cymraeg: hen bren sy’n dwyn ffrwyth
Saesneg: old fruiting wood
Statws C
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2010
Cymraeg: Hen Ddolydd a Phorfeydd
Saesneg: Old Meadows and Pastures
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Teitl dogfen
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Tachwedd 2004
Cymraeg: hen ddyled
Saesneg: aged debt
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2010
Cymraeg: Hendre
Saesneg: Hendre
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Gwynedd. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Gwynedd (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: Hendy
Saesneg: Hendy
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Gaerfyrddin. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Gaerfyrddin (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: Hendy-gwyn ar Daf
Saesneg: Whitland
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Sir Gaerfyrddin
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2003
Cymraeg: Hendy-gwyn ar Daf
Saesneg: Whitland
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Gaerfyrddin. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Gaerfyrddin (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: heneb
Saesneg: ancient monument
Statws B
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: henebion
Nodiadau: Dyma’r term a ddefnyddir mewn deunydd cyffredinol. Cyfeiriwch at y cofnod am “ancient monument” ym maes Cyfraith am nodyn esboniadol a diffiniad cyfreithiol. Yn Gymraeg, yr arfer fu defnyddio’r gair “heneb” i gyfeirio at “ancient monument” a “monument” fel ei gilydd. Er mwyn sicrhau manwl gywirdeb, defnyddir y term “heneb hynafol” mewn deunyddiau deddfwriaethol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mai 2016
Cymraeg: heneb
Saesneg: monument
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: henebion
Nodiadau: Yn Gymraeg, yr arfer fu defnyddio’r gair “heneb” i gyfeirio at “ancient monument” a “monument” fel ei gilydd. Er mwyn sicrhau manwl gywirdeb, defnyddir y term “heneb hynafol” mewn deunyddiau technegol iawn, fel y ddeddfwriaeth, am “ancient monument”. Ond argymhellir peidio â gwahaniaethu mewn deunyddiau cyffredinol onid oes raid.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Chwefror 2022
Cymraeg: heneb anghofrestredig
Saesneg: unscheduled ancient monument
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Hydref 2005
Cymraeg: heneb gofrestredig
Saesneg: scheduled monument
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: henebion cofrestredig
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Chwefror 2022
Cymraeg: heneb hynafol
Saesneg: ancient monument
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: henebion hynafol
Diffiniad: Pob heneb Gofrestredig yn ogystal ag unrhyw nodwedd arall sydd, ym marn y Gweinidogion, yn werth ei gwarchod oherwydd ei gwerth hanesyddol, ei gwerth artistig neu werthoedd eraill rhagnodedig.
Nodiadau: Dyma’r term a ddefnyddir mewn deunydd deddfwriaethol. Mae “heneb hynafol” yn is-gategori o “heneb”. Ni raid i’r heneb dan sylw fod yn hen iawn. Defnyddir yr ansoddair Saesneg “ancient” oherwydd mai nodweddion cynhanesyddol oedd yr henebion cyntaf i’w gwarchod yn statudol. Esblygodd y diffiniad yn gyfreithiol heb newid y label. Yn Gymraeg, yr arfer fu defnyddio’r gair “heneb” i gyfeirio at “ancient monument” a “monument” fel ei gilydd. Serch hynny, bu’n rhaid gwahaniaethu er mwyn sicrhau manwl gywirdeb mewn deddfwriaeth. Argymhellir defnyddio’r term “heneb” ar ei ben ei hun mewn deunyddiau cyffredinol am “ancient monument”.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Chwefror 2022
Cymraeg: henebion rhestredig
Saesneg: SAM
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Lluosog
Diffiniad: Scheduled Ancient Monuments
Cyd-destun: Glastir
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Medi 2009
Cymraeg: Heneb Statudol
Saesneg: Statutory Ancient Monument
Statws C
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Ebrill 2004
Cymraeg: heneb warchodedig
Saesneg: protected monument
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: henebion gwarchodedig
Nodiadau: Yng nghyd-destun y ddeddwriaeth ar gyfer henebion ac adeiladau rhestredig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Chwefror 2022
Cymraeg: Heneb: Ymddiriedolaeth Archaeoleg Cymru
Saesneg: Heneb: the Trust for Welsh Archaeology
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2024
Cymraeg: Hen Eglwys Llangar
Saesneg: Llangar Old Church
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Hydref 2024
Cymraeg: Heneiddio fel y mynnaf: Adolygiad o effaith y Fframwaith Gwasanaeth Cenedlaethol ar gyfer Pobl Hŷn yng Nghymru
Saesneg: Growing old my way: A review of the Impact of the National Service Framework (NSF) for Older People in Wales
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Cyhoeddwyd Ionawr 2012.
Cyd-destun: Teitl dogfen
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Medi 2012
Cymraeg: Heneiddio'n Dda
Saesneg: Ageing Well
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Hwn yw'r teitl swyddogol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Medi 2005
Cymraeg: Heneiddio'n Dda yng Nghymru
Saesneg: Ageing Well in Wales
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Hwn yw'r teitl swyddogol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Awst 2007
Cymraeg: Heneiddio'n Egnïol
Saesneg: Active Ageing
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Ymgyrch gan Sefydliad Prydeinig y Galon.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ionawr 2012
Cymraeg: heneiddio'n gadarnhaol
Saesneg: positive ageing
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Gorffennaf 2012
Cymraeg: Henffordd
Saesneg: Hereford
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Lle yn Lloegr
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Mai 2013
Cymraeg: Henffordd a Chaerwrangon
Saesneg: Hereford and Worcester
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Uned weinyddol yn Lloegr
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: hen fwyd
Saesneg: former foodstuffs
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Bwyd y mae hawl ei roi i foch cyn belled nad yw ceuled, saim ac ati yn brif gynhwysyn ynddo a chyn belled nad yw’n wastraff coginio.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Awst 2008
Cymraeg: Hengastell
Saesneg: Oldcastle
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: Hen Gastell y Bewpyr
Saesneg: Old Beaupre Castle
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Hydref 2024
Cymraeg: Hengoed
Saesneg: Hengoed
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Caerffili. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Caerffili (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: Hengoed
Saesneg: Hengoed
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Gaerfyrddin. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Gaerfyrddin (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: hen Lwfans Ceisio Gwaith
Saesneg: old-style JSA
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Defnyddir "hen LCG" mewn deddfwriaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Awst 2013
Cymraeg: hen Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
Saesneg: old-style ESA
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Defnyddir "hen LCCh" mewn deddfwriaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Awst 2013
Cymraeg: henoed bregus eu meddwl
Saesneg: EMI
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: elderly mentally infirm
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Chwefror 2003
Cymraeg: Hensol
Saesneg: Hensol
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2003
Cymraeg: HEO
Saesneg: HEO
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Swyddog Gweithredol Uwch
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2004
Cymraeg: Heol Picton, Caerfyrddin
Saesneg: Picton Terrace, Carmarthen
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Chwefror 2003
Cymraeg: Heol y Brenin
Saesneg: King Street
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Carmarthen
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004