TermCymru

77618 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: High Cross
Saesneg: High Cross
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Casnewydd
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2003
Cymraeg: Higher Wych
Saesneg: Higher Wych
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Lle yn Lloegr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Mai 2013
Cymraeg: hil
Saesneg: race
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Un o israniadau tybieidig y ddynoliaeth ar sail nodweddion corfforol neu dras cyffredin. Mae’r cysyniad o ‘hil’ yn un problemus a derbynnir ei fod yn gyfluniad cymdeithasol yn hytrach nag yn gategori corfforol / biolegol gwrthrychol.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Mae derbynioldeb y term hwn yn dibynnu llawer ar y cyd-destun, ond pan nad oes raid cyfieithu ‘race’ yn uniongyrchol, gall fod yn fwy cadarnhaol defnyddio termau fel ‘pobl’, ‘cymuned’ a ‘grŵp ethnig’ yn hytrach na ‘hil’."
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: hil gymysg
Saesneg: mixed race
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Defnyddir yn ansoddeiriol i ddisgrifio pobl yr oedd eu rhieni neu eu cyndadau yn hanu o gefndiroedd ethnig gwahanol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Gorffennaf 2021
Cymraeg: hiliaeth
Saesneg: racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Rhagfarn, camwahaniaethu neu elyniaeth gan unigolyn, cymuned neu sefydliad yn erbyn person neu bobl ar y sail eu bod yn perthyn i grŵp a nodweddir gan hil neu ethnigrwydd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth hanesyddol
Saesneg: historical racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â hanesion penodol o ddominyddu ac israddio grwpiau ar sail hil mewn unrhyw gymdeithas benodol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth ryngbersonol
Saesneg: individual racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r holl ryngweithiadau neu fathau o ymddygiad rhwng unigolion sy'n hiliol neu y mae ganddynt gynnwys hiliol. Mae'r term Saesneg interpersonal racism yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth ryngbersonol
Saesneg: interpersonal racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r holl ryngweithiadau neu fathau o ymddygiad rhwng unigolion sy'n hiliol neu y mae ganddynt gynnwys hiliol. Mae'r term Saesneg individual racism yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth sefydliadol
Saesneg: institutional racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth a gaiff ei fynegi o fewn arferion sefydliadau cymdeithasol a gwleidyddol. Gall hyn gynnwys y ffordd y mae sefydliadau yn gwahaniaethu yn erbyn rhai grwpiau penodol, boed hynny'n fwriadol ai peidio, ynghyd â methiant i roi polisïau ar waith sy'n atal achosion o wahaniaethu neu ymddygiad gwahaniaethol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth strwythurol
Saesneg: societal racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n seiliedig ar y ffaith bod cymdeithas wedi'i strwythuro mewn ffordd sy'n atal pobl o gefndiroedd wedi'u radicaleiddio rhag cael canlyniadau bywyd cyfwerth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth strwythurol
Saesneg: structural racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r ffaith bod y gymdeithas wedi ei strwythuro yn y fath ffordd (gan gynnwys yn ei normau diwylliannol) fel nad yw pobl o gefndiroedd a ddiffinnir yn ôl hil yn cael canlyniadau cyfartal o ran eu bywydau, ee o ran iechyd, addysg, gwaith.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth strwythurol a systemig
Saesneg: structural and systemic racism
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mehefin 2020
Cymraeg: hiliaeth systemig
Saesneg: systemic racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â sefydliadau, polisïau, arferion, syniadau ac ymddygiadau sy'n gorgyffwrdd ac yn gyd-ddibynnol, ac sy'n rhoi cyfran annheg o fawr o adnoddau, hawliau a grym i bobl Wyn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliaeth yn erbyn pobl Ddu
Saesneg: anti-Black racism
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Math penodol o hiliaeth sy'n cyfeirio at unrhyw weithred o drais a gwahaniaethu, gan gynnwys iaith hiliol, wedi'i hysgogi gan gamdriniaethau hanesyddol ac ystrydebau negyddol, sy'n arwain at allgáu a dad-ddyneiddio pobl o dras Affricanaidd. Gall fod ar sawl ffurf: atgasedd, rhagfarn, gorthrwm, hiliaeth a gwahaniaethu strwythurol a sefydliadol, ymysg eraill.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hiliol
Saesneg: racist
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Yn dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Weithiau mae’n werth ystyried aralleirio’r gwreiddiol ac mae ‘bod yn hiliol’ yn ddewis amgen defnyddiol."
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: hiliol
Saesneg: racialist
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Yn dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Weithiau mae’n werth ystyried aralleirio’r gwreiddiol ac mae ‘bod yn hiliol’ yn ddewis amgen defnyddiol."
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: hil-laddiad
Saesneg: genocide
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2006
Cymraeg: Hindŵ
Saesneg: Hindu
Statws A
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Lluosog: Hindŵiaid.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Medi 2005
Cymraeg: Hindŵaeth
Saesneg: Hinduism
Statws C
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Ebrill 2009
Cymraeg: Hindŵaidd
Saesneg: Hindu
Statws C
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Medi 2006
Cymraeg: Hindi
Saesneg: Hindi
Statws C
Pwnc: Y cyfrifiad
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: iaith
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Gorffennaf 2005
Cymraeg: Hinkley Point C
Saesneg: Hinkley Point C
Statws B
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2021
Cymraeg: hinsawdd-ddeallus
Saesneg: climate-smart
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Yn ymwneud ag ymdopi'n rhagweithiol ag effeithiau andwyol newid hinsawdd drwy ddefnyddio technegolau a dulliau arloesol sy'n gwella gwydnwch, yn lleihau'r risg o fwy o o gynhesu byd-eang, ac yn rhagbaratoi ar gyfer problemau yn y dyfodol.
Nodiadau: Mewn cyd-destunau llai technegol, gellid ystyried defnyddio ymadrodd fel "deallus o ran yr hinsawdd".
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Medi 2025
Cymraeg: hinsoddegwr
Saesneg: climatologist
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Hydref 2008
Cymraeg: hirdaith
Saesneg: expedition
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2003
Cymraeg: hirflew/blewyn hir
Saesneg: long haired
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mehefin 2007
Cymraeg: Hirwaun, Penderyn a'r Rhigos
Saesneg: Hirwaun, Penderyn and Rhigos
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: histogydnawsedd
Saesneg: histocompatibility
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Ebrill 2005
Cymraeg: histopatholeg
Saesneg: histopathology
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: The study of abnormal tissues, esp. by means of microscopic examination; a branch of pathology dealing with this.
Cyd-destun: Mae’r cwmni’n arbenigo mewn gweithgynhyrchu a chyflenwi cynnyrch, defnyddiau traul a gwasanaethau ledled y byd ym maes histopatholeg a chytoleg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Mehefin 2016
Cymraeg: histopatholegydd ymgynghorol
Saesneg: consultant histopathologist
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Ionawr 2007
Cymraeg: HIV
Saesneg: HIV
Statws C
Pwnc: Iechyd
Diffiniad: Feirws Imiwnoddiffygiant Dynol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Gorffennaf 2006
Cymraeg: HIV positif
Saesneg: HIV positive
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Ebrill 2009
Cymraeg: HLCA
Saesneg: HLCA
Statws C
Pwnc: Amaeth
Diffiniad: Lwfansau Iawndal Da Byw Tir Uchel
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Ebrill 2004
Cymraeg: HMI
Saesneg: HMI
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspector of Schools / Arolygydd Ysgolion Ei Fawrhydi.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMICFRS
Saesneg: HMICFRS
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Constabulary and Fire & Rescue Services / Arolygiaeth Cwnstabliaeth a Gwasanaethau Tân ac Achub EF.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMIP
Saesneg: HMIP
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Prisons / Arolygiaeth Carchardai EF. Sylwer mai'r un acronym sydd gan HM Inspectorate of Probation / Arolygiaeth Prawf EF hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMIP
Saesneg: HMIP
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Probation / Arolygiaeth Prawf EF. Sylwer mai'r un acronym sydd gan HM Inspectorate of Prisons / Arolygiaeth Carchardai EF hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMPO
Saesneg: HMPO
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Passport Office / Swyddfa Basbort EF.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMPPS
Saesneg: HMPPS
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Prison and Probation Service / Gwasanaeth Carchardai a Phrawf EF.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMS
Saesneg: INSET
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: hyfforddiant mewn swydd
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Gorffennaf 2003
Cymraeg: HMSO
Saesneg: HMSO
Statws A
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am His Majesty's Stationery Office / Llyfrfa Ei Fawrhydi.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: HMT
Saesneg: HMT
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am His Majesty's Treasury / Trysorlys Ei Fawrhydi.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Rhagfyr 2022
Cymraeg: Hŷn a Hyderus yng Nghymru - Dysgu yn Hwyrach mewn Bywyd
Saesneg: Older and Bolder in Wales - Learning Later in Life
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Niwtra
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ebrill 2008
Cymraeg: hoci
Saesneg: hoki
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Macruronus novaezelandiae
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Mehefin 2012
Cymraeg: hoelen y ddaear
Saesneg: wireworm
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Cynhronyn mewn gwreiddgnydau. Pwysig gwahaniaethu rhwng hwn a 'llyngyr y stumog' (wireworm) mewn defaid.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Rhagfyr 2007
Cymraeg: hoelion
Saesneg: clenches
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Mewn pedol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Awst 2008
Cymraeg: Hoffech chi greu dyfodol Cymru gyda ni?
Saesneg: Want to build the future of Wales with us?
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Niwtra
Diffiniad: Pennawd un o hysbysebion recriwtio Llywodraeth y Cynulliad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2009
Cymraeg: hofrenfad
Saesneg: hovercraft
Statws A
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2015
Cymraeg: holi
Saesneg: examine
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: mewn llys
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: holi
Saesneg: examination
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: questioning
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Awst 2012