TermCymru

77369 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: hunanbarhad y system
Saesneg: system self-perpetuation
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Rhagfyr 2013
Cymraeg: hunanbeillio
Saesneg: self-pollination
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: hunanbenderfyniaeth
Saesneg: self-determination
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Y gallu a'r rhyddid gan unigolyn i wneud dewisiadau ynghylch yr hunan.
Nodiadau: Defnyddir y term hwn yn aml yng nghyd-destun rhywedd a materion eraill sy'n ymwneud â hunaniaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Mehefin 2021
Cymraeg: hunan-brawf llif unffordd
Saesneg: self-test LFD test
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: hunanbrofion llif unffordd
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Ebrill 2021
Cymraeg: hunandderbyn
Saesneg: self-acceptance
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Transition can be a multi-step process whereby transgender people begin living their lives in a way that is consistent with their gender, and with their own self-acceptance and expression.
Nodiadau: Er enghraifft yng nghyd-destun hunaniaeth rhywedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mai 2024
Cymraeg: hunanddiffinio
Saesneg: self-identification
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Yng nghyd-destun hunaniaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Mehefin 2022
Cymraeg: hunanddosbarthu
Saesneg: self issue
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Llyfrgelloedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2009
Cymraeg: hunaneiriolaeth
Saesneg: self-advocacy
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: hunanesgeulustod
Saesneg: self-neglect
Statws B
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Diffyg eithafol i ofalu am yr hunan. Weithiau mae'n gysylltiedig â chelcio, a gall fod yn ganlyniad i broblemau eraill fel caethiwed i sylweddau.
Nodiadau: Gellir defnyddio'r ffurf ferfol 'hunanesgeuluso' hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mai 2023
Cymraeg: hunanfeddyginiaeth
Saesneg: self-medication
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2005
Cymraeg: hunanfeddyginiaethu
Saesneg: self-administer medication
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Yn ôl y canllawiau hyn, bydd hawl yn awr gan fenywod hunanfeddyginiaethu â misoprostol, sef yr ail feddyginiaeth sydd ei hangen i gael erthyliad meddygol, yn eu cartrefi eu hunain.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Gorffennaf 2018
Cymraeg: hunanfonitro
Saesneg: self-monitoring
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Ym maes seicoleg, proses barhaus o fonitro a rheoleiddio ymarweddiad, emosiynau ac ymddygiad mewn ymateb i amgylchiadau a sefyllfaoedd cymdeithasol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Hydref 2024
Cymraeg: hunanfynegiant
Saesneg: self-expression
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2011
Cymraeg: hunanfynegiant
Saesneg: self-expression
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Gender non-conforming can be defined as a person whose behaviour, appearance or self-expression does not conform to prevailing cultural and social expectations about gender.
Nodiadau: Er enghraifft yng nghyd-destun hunaniaeth rhywedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mai 2024
Cymraeg: hunangydberthynas
Saesneg: autocorrelation
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Cynrychioliad o'r tebygrwydd rhwng data cyfres amser a'r un data cyfres amser dros gyfnodau eraill.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Rhagfyr 2020
Cymraeg: hunangyflogaeth ffug
Saesneg: false self-employment
Statws A
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle bydd rhywun sydd wedi ei gofrestru fel unigolyn hunangyflogedig neu lawrydd, neu fel gweithiwr asiantaeth, yn gyflogai de facto i gwmni arall ac yn cynnal gweithgarwch proffesiynol o dan awdurdod y cwmni hwnnw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Medi 2019
Cymraeg: hunangyflogedig
Saesneg: self-employed
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Awst 2007
Cymraeg: hunangyllidol
Saesneg: self-financing
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: hunanhadu
Saesneg: self-seed
Statws B
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Lluosogi drwy ollwng hadau a’u lledaenu drwy gyfryngau naturiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mai 2024
Cymraeg: hunanhyder
Saesneg: self-confidence
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2011
Cymraeg: hunaniaeth
Saesneg: identity
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: who you are
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: hunaniaeth arbenigol
Saesneg: niche identity
Statws C
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mawrth 2013
Cymraeg: hunaniaeth genedlaethol
Saesneg: national identity
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Medi 2004
Cymraeg: Hunaniaeth Genedlaethol Arall
Saesneg: Other National Identity
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Gwefan ORMS.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2006
Cymraeg: hunaniaeth gorfforaethol
Saesneg: corporate identity
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ebrill 2010
Cymraeg: hunaniaeth gymdeithasol
Saesneg: social identity
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: hunaniaethau cymdeithasol
Nodiadau: Defnyddir y term hwn i gyfeirio at y ffordd y mae pobl yn teimlo am eu cymuned neu eu hardal, ac hefyd i gyfeirio at yr hunaniaeth rhywedd sydd gan bobl mewn sefyllfaoedd cymdeithasol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mai 2024
Cymraeg: hunaniaeth hil nad yw'n Wyn
Saesneg: non-White racial identity
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: hunaniaethau hil nad ydynt yn Wyn
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mawrth 2021
Cymraeg: hunaniaeth rhywedd
Saesneg: gender identity
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: hunaniaethau rhywedd
Diffiniad: Term a all fod yn gyfystyr â gender/rhywedd, ac sy'n cyfeirio at ymdeimlad person ohono'i hun fel gwryw, benyw neu berson anneuaidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2025
Cymraeg: hunaniaeth rywiol
Saesneg: sexual identity
Statws B
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: "The condition or fact of a person or thing being that specified unique person or thing, esp. as a continuous unchanging property throughout existence; the characteristics determining this; individuality, personality." . The New Shorter Oxford English Dictionary
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ionawr 2003
Cymraeg: Hunaniaeth Weledol Sengl
Saesneg: Single Visual Identity
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Awst 2010
Cymraeg: hunaniaeth y teulu
Saesneg: family identity
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2006
Cymraeg: hunanladdiad
Saesneg: suicide
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: hunanladdiadau
Cyd-destun: Nod y Strategaeth Atal Hunanladdiad a Hunan-niweidio yw lleihau nifer a chyfraddau marwolaethau drwy hunanladdiad a welwyd dros y blynyddoedd diwethaf. Mae hefyd yn ceisio sefydlu llwybr i gefnogi pobl sy’n hunan-niweidio ac i wella cymorth i’r rhai sydd mewn profedigaeth oherwydd hunanladdiad.
Nodiadau: 'Hunanladdiad' yw'r enw cyfrif unigol a'r enw torfol. Dylid osgoi ymadroddion fel 'cyflawni hunanladdiad' ('commit suicide') - ffefrir ymadroddion fel 'marw drwy hunanladdiad' ('died by suicide'). 
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2024
Cymraeg: hunanladdoldeb
Saesneg: suicidality
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: O ystyried y cysylltiad rhwng iechyd meddwl gwael a hunanladdoldeb, mae’r risg o ymddygiad hunanladdol ymysg y grwpiau hyn yn uwch.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2024
Cymraeg: hunanlanhau
Saesneg: self-cleaning
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Yng nghyd-destun prosesau caffael, y posibilrwydd y gall awdurdod contracio ddewis ymgeiswyr neu dendrwyr er gwaethaf sail dros eu heithrio, os ydynt wedi cymryd camau priodol i wneud yn iawn am oblygiadau unrhyw ddrwgweithredu blaenorol a mynd ati'n effeithiol i atal achosion pellach o ddrwgweithredu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Mai 2023
Cymraeg: hunan-niwed bwriadol
Saesneg: intentional self-harm
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Neu: wedi niweidio'i hunan yn fwriadol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mawrth 2006
Cymraeg: hunan-niweidio
Saesneg: self-harm
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Mae ymchwil wedi amcangyfrif y bydd tua 8 y cant o bobl ifanc 14 i 19 oed yn hunan-niweidio. Hunan-niweidio yw’r ffactor risg mwyaf ar gyfer hunanladdiad, sef yr ail brif achos o farwolaeth yn y boblogaeth 15 i 19 oed. Fodd bynnag, dim ond cyfran fach iawn o’r rhai sy’n hunan-niweidio sy’n mynd ymlaen i geisio lladd eu hunain neu farw drwy hunanladdiad.
Nodiadau: Gellir defnyddio'r ffurf enwol 'hunan-niwed' os nad yw'r berfenw 'hunan-niweidio' yn addas, ond bydd y berfenw'n addas yn y rhan fwyaf o gyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2024
Cymraeg: hunanofal a'r claf arbenigol
Saesneg: self-care and the expert patient
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2016
Cymraeg: hunanreoleiddio
Saesneg: self-regulation
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Yng nghyd-destun cadw rheolaeth ar emosiynau ac ymddygiadau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2025
Cymraeg: hunanreoli
Saesneg: self-management
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Mewn perthynas ag adsefydlu a therapi galwedigaethol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mehefin 2020
Cymraeg: hunanreoli â chymorth
Saesneg: supported self-management
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Mai 2022
Cymraeg: hunansylweddoli
Saesneg: self-actualisation
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Pan fydd unigolyn yn dod i ddeall ei botensial ei hun.
Cyd-destun: Mae’r duedd i hunansylweddoli yn dylanwadu ar ymddygiad dynol.
Nodiadau: Term o faes y cwricwlwm addysg newydd yng Nghymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Tachwedd 2018
Cymraeg: hunanweithgynhyrchu
Saesneg: self manufacture
Statws B
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Ebrill 2012
Cymraeg: hunanwerthusiad
Saesneg: self-evaluation
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: hunanwerthusiadau
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2023
Cymraeg: hunanwerthuso
Saesneg: self-evaluation
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2023
Cymraeg: hunanwerthuso
Saesneg: self-evaluation
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Hydref 2023
Cymraeg: hunanwerthuso gan yr ysgol
Saesneg: school self evaluation
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Ionawr 2013
Cymraeg: hunanymwybyddiaeth
Saesneg: self-awareness
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mae'r Dyniaethau yn galluogi i ni feithrin hunanymwybyddiaeth a dealltwriaeth o'n lle yn y byd a lle Cymru yn y byd.
Nodiadau: Term o faes y cwricwlwm addysg newydd yng Nghymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Tachwedd 2018
Cymraeg: hunanynysu
Saesneg: self-isolation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Arfer ym maes iechyd y cyhoedd. Cymryd camau gwirfoddol i gadw draw wrth bobl eraill os oes risg bod yr unigolyn wedi bod wedi bod mewn cyswllt â chlefyd trosglwyddadwy, neu os yw'n arddangos symptomau clefyd trosglwyddadwy.
Nodiadau: Mewn perthynas â chlefydau trosglwyddadwy. Gellid hefyd ddefnyddio 'ynysu eich hun', 'ymneilltuo' neu 'aros gartref' mewn gwahanol gyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mawrth 2020
Cymraeg: hunanynysu
Saesneg: self-isolate
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Arfer ym maes iechyd y cyhoedd. Cymryd camau gwirfoddol i gadw draw wrth bobl eraill os oes risg bod yr unigolyn wedi bod wedi bod mewn cyswllt â chlefyd trosglwyddadwy, neu os yw'n arddangos symptomau clefyd trosglwyddadwy.
Nodiadau: Mewn perthynas â chlefydau trosglwyddadwy. Gellid hefyd ddefnyddio 'ynysu eich hun', 'ymneilltuo' neu 'aros gartref' mewn gwahanol gyd-destunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mawrth 2020
Cymraeg: hunanystyried
Saesneg: self-reflection
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Diffiniad canllawiau Galluogi Dysgu y Cwricwlwm i Gymru o 'hunanystyried': 'Dysgwyr yn arddangos dealltwriaeth o bwy ydyn nhw, beth yw eu gwerthoedd, a pham y maen nhw’n meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn fel y maen nhw.' Diffiniad y Fframwaith Ansawdd Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar o 'hunanystyried' ac 'ymarfer ystyriol': 'Asesu a gwerthuso’r ffyrdd o weithio, naill ai’n unigol neu fel tîm.'
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2024