TermCymru

77618 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: llygad-dyst
Saesneg: eye-witness
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2012
Cymraeg: llygad-llo mawr
Saesneg: ox-eye daisy
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: leucanthemum vulgare
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Mehefin 2022
Cymraeg: llygad tarw
Saesneg: parson's eye
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Lliwiau ceffylau
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Ebrill 2005
Cymraeg: Llygad y Ffynnon
Saesneg: Inside knowledge
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cylchlythyr wythnosol i staff ADAS.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Medi 2011
Cymraeg: llygaeron
Saesneg: cranberries
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Vaccinium oxycoccos
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ionawr 2013
Cymraeg: llygaeron America
Saesneg: American cranberries
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Vaccinium microcarpum
Cyd-destun: Also known as "small cranberries".
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ionawr 2013
Cymraeg: llygaeron bach
Saesneg: small cranberries
Statws A
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Vaccinium microcarpum
Cyd-destun: Also known as "American cranberries".
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ionawr 2013
Cymraeg: llygaid sych
Saesneg: dry eye
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: Cyflwr a gaiff ei achosi pan na all y dagrau wlychu'r llygaid yn ddigonol.
Nodiadau: Anhwylder y gellir ei drin drwy Wasanaeth Anhwylderau Cyffredin y GIG. Weithiau defnyddir y ffurf 'dry eye' yn Saesneg; argymhellir 'llygaid sych' yn Gymraeg bob amser.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2024
Cymraeg: llygoden
Saesneg: mouse
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: anifail a chyfrifiaduron
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Medi 2004
Cymraeg: llygoden bengron goch
Saesneg: bank vole
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: llygod pengrwn coch
Diffiniad: Clethrionomys glareolus
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2024
Cymraeg: llygoden bengron y dŵr
Saesneg: water vole
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: llygod pengrwn y dŵr
Diffiniad: Arvicola terrestris
Nodiadau: Mae "llygoden y dŵr" hefyd yn dderbyniol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Chwefror 2026
Cymraeg: llygoden (bengron) y gwair
Saesneg: field vole
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: llygod (pengrwn) y gwair
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Ionawr 2025
Cymraeg: llygoden ffyrnig
Saesneg: brown rat
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2009
Cymraeg: llygoden fronfelen
Saesneg: yellow-necked mouse
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2009
Cymraeg: llygoden olwyn
Saesneg: mouse wheel
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: llygoden y coed
Saesneg: wood mouse
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ebrill 2009
Cymraeg: llygoden yr ŷd
Saesneg: harvest mouse
Statws C
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2010
Cymraeg: llygoden yr ŷd
Saesneg: harvest mouse
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: llygod yr ŷd
Diffiniad: Micromys minutus
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Chwefror 2017
Cymraeg: llygredd
Saesneg: corruption
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: llygredd
Saesneg: pollution
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: llygredd
Saesneg: sleaze
Statws C
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2003
Cymraeg: llygredd aer
Saesneg: air pollution
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Unrhyw gyfrwng cemegol, ffisegol neu fiolegol sy'n addasu nodweddion naturiol yr atmosffer a thrwy hynny yn halogi'r amgylchedd, boed hynny o dan do neu yn yr awyr agored.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ionawr 2023
Cymraeg: llygredd a gludir yn yr aer
Saesneg: airborne pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Bydd lleihau lefelau llygredd a gludir yn yr aer ledled Cymru, i derfynau deddfwriaethol o leiaf ac, os yn bosibl, yn llawer is na hynny, yn gwneud cyfraniad sylweddol at y rhan fwyaf o'n Nodau Llesiant Cenedlaethol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Medi 2024
Cymraeg: llygredd amaethyddol
Saesneg: agricultural pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Heddiw, rwy’n cyhoeddi fy mhenderfyniad i gyflwyno rheoliadau a fydd yn gymwys i Gymru gyfan ar gyfer ymdrin ag effaith sylweddol a pharhaus llygredd amaethyddol ar iechyd ac ansawdd ein hafonydd, ein llynnoedd a’n nentydd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: llygredd diwydiannol
Saesneg: industrial pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rydym wedi cyflawni gwaith o safon uchel gyson i reoli llygredd diwydiannol ledled Cymru, rhywbeth sy'n hanfodol i ddiogelu ein hamgylchedd ac iechyd y cyhoedd, yn arbennig dinasyddion sy'n agored i niwed a rhai sy'n byw mewn ardaloedd difreintiedig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: llygredd dŵr gwasgaredig
Saesneg: diffuse water pollution
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Ebrill 2004
Cymraeg: llygredd golau
Saesneg: light pollution
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Gan gymryd y bydd yn amlwg o'r cyd-destun mai enw yw 'golau' yma.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2005
Cymraeg: llygredd gwasgaredig
Saesneg: diffuse pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Llygryddion posibl a gaiff eu rhyddhau o amryw o ffynonellau a all, fesul achos unigol, fod heb unrhyw effaith ar yr amgylchedd dŵr ond a all, ar raddfa'r ddalgylch, gael effaith sylweddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Medi 2022
Cymraeg: llygredd sŵn
Saesneg: noise pollution
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Synau niweidiol neu nas dymunir yn yr amgylchedd, y gellir eu mesur a'u cyfartaleddu dros gyfnod o amser mewn achosion penodol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ionawr 2023
Cymraeg: llygredd sŵn amgylcheddol
Saesneg: environmental noise pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mae llygredd sŵn amgylcheddol a gludir yn yr awyr, sy'n golygu sŵn annymunol neu niweidiol o drafnidiaeth a diwydiant, wedi cael ei raddio gan WHO fel yr ail gyfrannwr amgylcheddol mwyaf at faich clefyd yn Ewrop ar ôl llygredd aer yr amgylchedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: llygredd sy'n dod o un lle
Saesneg: point pollution
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Hydref 2005
Cymraeg: llygredd tarddle penodol
Saesneg: point source pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Medi 2024
Cymraeg: llygredd trawsffiniol
Saesneg: trans-boundary pollution
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rydym hefyd yn gweithio gyda gweinyddiaethau eraill y Llywodraeth i reoli allyriadau a llygredd trawsffiniol er mwyn cyflawni ymrwymiadau i leihau allyriadau o fewn y DU mewn perthynas â phump o lygryddion aer niweidiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: llygredd y môr
Saesneg: marine pollution
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Medi 2004
Cymraeg: llygredigaeth
Saesneg: corruption
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Yn bennaf yn y DU, troseddau sy'n ymwneud â llwgrwobrwyo o dan Ddeddf Llwgrwobrwyo 2010.
Cyd-destun: Dirymu etholiad am lygredigaeth gyffredinol: Mae etholiad person yn ddi-rym, ac mae'r person hwnnw’n anghymwys i gael ei ethol i lenwi unrhyw seddi gwag y cynhaliwyd yr etholiad ar eu cyfer pan ddangosir (a) bod gweithred o arfer lwgr neu anghyfreithlon neu daliad neu gyflogaeth anghyfreithlon wedi ei chyflawni at ddibenion hyrwyddo neu beri etholiad y person hwnnw, a (b) y gallai’r weithred honno fod wedi effeithio ar ganlyniad yr etholiad.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Orchymyn Senedd Cymru (Cynrychiolaeth y Bobl) 2025.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2026
Cymraeg: llygru
Saesneg: corrupt
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: llygru
Saesneg: pollute
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: llygru cyrsiau dŵr gan faethynnau gwasgaredig
Saesneg: diffuse pollution of nutrients into watercourses
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2010
Cymraeg: llygrwr
Saesneg: polluter
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2004
Cymraeg: llygrydd
Saesneg: pollutant
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: NID llygryn
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: llygrydd aer
Saesneg: air pollutant
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: llygryddion aer
Diffiniad: Sylwedd yn yr aer a all, mewn crynodiad digon uchel, fod yn niweidiol i bobl, anifeiliaid, planhigion neu ddeunyddiau. Gall fod yn unrhyw fath o fater, naturiol neu artiffisial, a all gael ei gludo yn yr aer.
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Medi 2024
Cymraeg: llygrydd a gludir yn yr aer
Saesneg: airborne pollutant
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: llygryddion a gludir yn yr aer
Cyd-destun: Byddwn yn sicrhau gostyngiad cynaliadwy a pharhaus yn allyriadau llygryddion a gludir yn yr aer o'r diwydiant drwy archwilio cyfleoedd i weithio gyda sectorau allweddol i leihau allyriadau ymhellach
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Medi 2024
Cymraeg: llygryddion
Saesneg: pollutants
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: llygrydd organig parhaus
Saesneg: persistent organic pollutant
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: llygryddion organig parhaus
Diffiniad: Sylwedd cemegol sy'n gwrthsefyll y broses o ddadelfennu, ac felly'n parhau yn ddigyfnewid yn yr amgylchedd am gyfnodau hir o amser.
Nodiadau: Defnyddir yr acronymau POP a POPs yn gyffredin yn Saesneg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mawrth 2026
Cymraeg: llygrydd organig parhaus
Saesneg: POP
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: llygryddion organig parhaus
Diffiniad: Sylwedd cemegol sy'n gwrthsefyll y broses o ddadelfennu, ac felly'n parhau yn ddigyfnewid yn yr amgylchedd am gyfnodau hir o amser.
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir yn gyffredin mewn amryw gyd-destunau am "persistent organic pollutant". Mae'r ffurf luosog POPs hefyd yn gyffredin.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mawrth 2026
Cymraeg: llygwyn
Saesneg: salt bush
Statws C
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Teulu o blanhigion
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mehefin 2012
Cymraeg: llymrïen
Saesneg: sand eel
Statws A
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: llymrïaid
Diffiniad: Ammodytes tobianus
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mawrth 2019
Cymraeg: llyncdwll
Saesneg: sinkhole
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Lluosog: llyncdyllau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Hydref 2013
Cymraeg: Llynclys
Saesneg: Llynclys
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diffiniad: Lle yn Lloegr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Mai 2013
Cymraeg: llyncu
Saesneg: ingest
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Yng nghyd-destun ffliw adar.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Hydref 2005