TermCymru

77310 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: mwg ail-law
Saesneg: second-hand smoke
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Ymddangosodd yn y gwaith ar gyfer gwefan gwahardd smygu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Awst 2006
Cymraeg: Mwg ail-law: beth yw e a'r hyn y gallwch ei wneud
Saesneg: Secondhand smoke: what is it and what can you do about it?
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Dogfen y Cynulliad 2003
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: Mwg ail-law: Y Materion Llosg
Saesneg: Second-hand Smoke: The Issues
Statws A
Pwnc: Iechyd
Diffiniad: Cyhoeddwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, 2003.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Awst 2006
Cymraeg: mwg ffrwd ochr
Saesneg: sidestream smoke
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Mwg sigaret sy'n cael ei anadlu gan 'passive smoker' yn uniongyrchol o sigaret rhywun arall.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Rhagfyr 2006
Cymraeg: mwg prif ffrwd
Saesneg: mainstream smoke
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Mwg sy'n cael ei anadlu i mewn ac allan gan y smygwr cyn cael ei anadlu gan y 'passive smoker'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Rhagfyr 2006
Cymraeg: Mwgwd Glas Cymru: codwch y llen ar gaethwasiaeth
Saesneg: Blue Blindfold Cymru: open your eyes to slavery
Statws A
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw priod, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Slogan cyhoeddusrwydd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ionawr 2014
Cymraeg: Mwldan
Saesneg: Mwldan
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol yn Sir Ceredigion. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Ceredigion (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: mwnt
Saesneg: motte
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2008
Cymraeg: Mwnt y Castell, Twtil
Saesneg: Twtil, Castle Motte
Statws A
Pwnc: Ystadau a Cadw
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Hydref 2024
Cymraeg: mwrllwch
Saesneg: smog
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2005
Cymraeg: mwrllwch mawr
Saesneg: great smog
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Achosodd mwrllwch mawr 1952 dros 10,000 o farwolaethau yn Llundain oherwydd carthen o lygredd a gynhyrchwyd yn bennaf trwy losgi glo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Medi 2024
Cymraeg: Mwslim
Saesneg: Muslim
Statws C
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2006
Cymraeg: Mwslimaidd
Saesneg: Muslim
Statws C
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2006
Cymraeg: Mwslimiaid
Saesneg: Muslims
Statws C
Pwnc: Crefydd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2006
Cymraeg: mwsogl y plwm
Saesneg: lead moss
Statws B
Pwnc: Planhigion
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Mehefin 2012
Cymraeg: mwstard
Saesneg: mustard
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Gorffennaf 2003
Cymraeg: mwtadu
Saesneg: mutate
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Gellir defnyddio 'newid' mewn cyd-destunau anffurfiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Mai 2006
Cymraeg: mwtaniad feirysol
Saesneg: viral mutations
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: mwtaniadau feirysol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Gorffennaf 2020
Cymraeg: mwy abl a thalentog
Saesneg: more able and talented
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: Mae’r term yn cynnwys dysgwyr sy’n fwy abl ar draws y cwricwlwm yn ogystal â dysgwyr sy’n dangos talent mewn un maes penodol neu fwy; gallai’r meysydd fod yn rhai ymarferol, creadigol neu gymdeithasol.
Nodiadau: Defnyddir yr acronym MAT yn y ddwy iaith. Dyma’r term cymeradwy, er gwaethaf teitlau’r dogfennau hanesyddol a gofnodir yn TermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Chwefror 2016
Cymraeg: mwyaf prin
Saesneg: sparsest
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Hydref 2007
Cymraeg: mwyafrif byd-eang
Saesneg: global majority
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Disgrifiad cadarnhaol o bobl Ddu, Affricanaidd, Asiaidd, Brown, o etifeddiaeth ddeuol, brodorol i’r de byd-eang, a / neu sydd wedi cael eu hileiddio fel ‘lleiafrifoedd ethnig’. Mae’r grwpiau hyn yn cynnwys tua 80% o boblogaeth y byd.
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: mwyafrif cymwysedig
Saesneg: qualified majority
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: mewn pleidlais
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mehefin 2004
Cymraeg: mwyafrif o ddau draean
Saesneg: two-thirds majority
Statws A
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Roedd gan y rhai yr ymddengys eu bod wedi tybio bod y cwestiwn yn cyfeirio at fwyafrif o ddau draean o’r etholwyr farn gymysg wrth ystyried a oedd hyn yn golygu cyfanswm y rhai sydd wedi’u cofrestru i bleidleisio ynteu’r nifer sy’n pleidleisio yn yr etholiad mewn gwirionedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mehefin 2018
Cymraeg: mwyafswm uchder troednodyn
Saesneg: maximum footnote height
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: mwyalchen y mynydd
Saesneg: ring ouzel
Statws C
Pwnc: Adar
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2012
Cymraeg: mwyar logan
Saesneg: loganberries
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2006
Cymraeg: mwydion betys
Saesneg: beet pulp
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Mawrth 2018
Cymraeg: mwydion coed
Saesneg: pulp
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Medi 2004
Cymraeg: mwydion ECF
Saesneg: ECF pulp
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: ECF = Elemental Chlorine Free
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: mwydyn
Saesneg: worm
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: earthworm
Cyd-destun: Gellir defnyddio "pryf genwair" hefyd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Chwefror 2005
Cymraeg: mwydyn
Saesneg: worm
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Type of malware.
Cyd-destun: Math o feddalwedd faleisus.
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mai 2012
Cymraeg: mwydyn Autorun
Saesneg: Autorun worm
Statws A
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2013
Cymraeg: mwydyn crwybr
Saesneg: honeycomb worm
Statws B
Pwnc: Anifeiliaid
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: mwydod crwybr
Diffiniad: Sabellaria
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2021
Cymraeg: mwydyn gwrychog
Saesneg: bristleworm
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Hydref 2008
Cymraeg: mwyhadur allanol
Saesneg: external amplifier
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: mwyhau
Saesneg: amplify
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Ym maes bioleg, y broses o gopïo moleciwl o asid niwcleig (fel DNA) yn ensymatig er mwyn creu cyfres o epil sy'n arddangos yr un dilyniant â'r rhiant.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Gorffennaf 2020
Cymraeg: mwyn
Saesneg: ore
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: ee mwyn haearn
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Medi 2003
Cymraeg: mwyn 
Saesneg: mineral
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: mwynau
Diffiniad: Unrhyw sylwedd o fath sy'n arferol ei weithio i'w dynnu o grombil neu o wyneb y ddaear, ac eithrio mawn a dorrwyd at ddibenion heblaw ei werthu.
Nodiadau: Mae'r diffiniad yn cyfeirio yn benodol at ystyr y term hwn yn y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio. Mae ystyr fwy caeth i mineral/mwyn mewn cyd-destunau gwyddonol a chyffredinol. Bryd hynny, bydd y termau yn y ddwy iaith fel arfer yn golygu sylwedd solet anorganig sy'n ffurfio'n naturiol, gyda chyfansoddiad cemegol penodol a strwythur a nodweddion ffisegol nodweddiadol. Y gwahaniaeth ymarferol rhwng y diffiniad cyfreithiol a'r diffiniad gwyddonol yw bod y diffiniad cyfreithiol yn gallu cynnwys glo, mawn a chreigiau megis llechi, tra bod y diffiniad gwyddonol yn eithrio sylwedddau o'r fath. Gweler hefyd y cofnodion yn TermCymru am mine/mwynglawdd a mining/mwynglodio.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2024
Cymraeg: Mwy na Brics a Morter
Saesneg: Beyond Bricks and Mortar
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Niwtra
Diffiniad: Rhan o gynllun adfywio Abertawe.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Ebrill 2009
Cymraeg: Mwy nag Ailgylchu
Saesneg: Beyond Recycling
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ymgynghoriad gan Lywodraeth Cymru ar symud i economi gylchol yng Nghymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Tachwedd 2019
Cymraeg: Mwy na geiriau
Saesneg: More than just words
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Dyna pam, ar ôl pum mlynedd gyntaf Mwy na geiriau – ein cynllun sy’n egluro sut rydym yn cyflawni ein gweledigaeth o ddarparu gwasanaethau iechyd a gofal drwy gyfrwng y Gymraeg – rydym yn gwybod bod angen i ni gynnig mwy, a hynny’n gyflymach.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mawrth 2024
Cymraeg: mwy nag un porwr
Saesneg: multiple graziers
Statws C
Pwnc: Amaeth
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Gorffennaf 2010
Cymraeg: Mwy na Rhif
Saesneg: More than a Number
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Niwtra
Diffiniad: Ymgyrch Mind Cymru
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2008
Cymraeg: mwynau
Saesneg: minerals
Statws C
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: mwynau crai
Saesneg: virgin minerals
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Chwefror 2009
Cymraeg: mwyndoddi magnesiwm
Saesneg: magnesium smelting
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2011
Cymraeg: Mwynglawdd
Saesneg: Minera
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2010
Cymraeg: mwynglawdd
Saesneg: mine
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: mwyngloddiau
Diffiniad: Cloddfa neu system o gloddfeydd sy'n ymwneud ag echdynnu mwynau neu gynnyrch mwynau.
Nodiadau: Yn y gyfundrefn gyfreithiol ar gyfer cynllunio, gall y gair 'mwynglawdd' gyfeirio at unrhyw fan lle caiff mwynau, yn yr ystyr gyfreithiol, eu cloddio o'r tir. Gweler y cofnodion am mineral/mwyn a mining/mwyngloddio yn TermCymru. Oherwydd hyn, yn y gyfundrefn gyfreithiol gall y gair 'mwynglawdd' gynnwys pyllau glo a chwareli llechi, sy'n weithfeydd nad ydynt yn cael eu disgrifio fel 'mwyngloddiau' fel arfer yn Gymraeg. Serch hynny, mewn cyd-destunau nad ydynt yn ymwneud yn uniongyrchol â'r gyfundrefn gyfreithiol, cloddfa ar gyfer mwynau yn yr ystyr gyffredinol (neu wyddonol) yw 'mwynglawdd'. Lle bydd 'mine' mewn cyd-destunau o'r fath yn golygu 'coal mine' yn unig, defnyddier 'pwll glo'. Lle bydd 'mine' mewn cyd-destunau o'r fath yn golygu 'slate mine' yn unig, defnyddier 'chwarel lechi'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Tachwedd 2024
Cymraeg: Mwynglawdd
Saesneg: Minera
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Wrecsam (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2022
Cymraeg: mwynglawdd brig
Saesneg: open-cast mine
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: mwyngloddiau brig
Cyd-destun: Yn caniatáu i ryddhad rhag treth gael ei gymhwyso i warediad trethadwy deunydd sy'n cynnwys deunydd cymwys, a waredir mewn safle tirlenwi awdurdodedig (neu ran o safle o'r fath), os oedd y safle'n cael ei ddefnyddio fel mwynglawdd brig neu chwarel.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Awst 2017