TermCymru

77679 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: oed ieithyddol
Saesneg: language age
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Uned fesur sgiliau iaith mewn cymhariaeth ag oed cronolegol yr unigolyn.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg ‘linguistic age’ yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Gorffennaf 2025
Cymraeg: oed ieithyddol
Saesneg: linguistic age
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Uned fesur sgiliau iaith mewn cymhariaeth ag oed cronolegol yr unigolyn.
Nodiadau: Mae’r term Saesneg ‘language age’ yn gyfystyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Gorffennaf 2025
Cymraeg: oedi mewn datblygiad
Saesneg: developmental delay
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Cyflwr lle bydd plentyn yn cymryd yn hwy na phlant eraill o'i oedran i gyrraedd rhai cerrig milltir penodol o ran datblygiad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Ionawr 2020
Cymraeg: oedi mewn datblygu iaith
Saesneg: development language delay
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: oedi mewn iaith lafar
Saesneg: spoken language delay
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: oedi o ran sgiliau iaith cynnar
Saesneg: early language delay
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Cafodd y ddau bapur ymchwil a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru eu croesawu gan Goleg Brenhinol y Therapyddion Lleferydd ac Iaith, a hynny oherwydd eu bod yn tynnu sylw at y rôl sydd gan therapyddion lleferydd ac iaith i'w chwarae o ran mynd i'r afael ag oedi o ran sgiliau iaith cynnar ymhlith plant ieuengaf a mwyaf difreintiedig Cymru.
Nodiadau: O ganllawiau ar leferydd, iaith a chyfathrebu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2015
Cymraeg: oedi'r argraffu
Saesneg: pause printing
Statws B
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Gorffennaf 2005
Cymraeg: oedi wrth ddatblygu iaith
Saesneg: language delay
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Anhwylder iaith lle bydd plentyn yn methu â datblygu galluoedd iaith yn y cyfnod arferol a nodir sy'n addas ar gyfer ei oedran.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mawrth 2024
Cymraeg: oedi wrth drosglwyddo gofal
Saesneg: delayed transfer of care
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: DTOC
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Hydref 2003
Cymraeg: oedi wrth drosglwyddo gofal
Saesneg: delayed transfers of care
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: oedi wrth drosglwyddo gofal
Saesneg: DTOC
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: delayed transfer of care
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Ionawr 2010
Cymraeg: oedi wrth drosglwyddo gofal
Saesneg: DTOC
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: delayed transfer of care
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Medi 2012
Cymraeg: oedi y mae modd ei osgoi
Saesneg: avoidable delay
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2007
Cymraeg: oedi yn achos llwybrau gofal
Saesneg: pathways of care delays
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Ystadegyn a gofnodir gan Lywodraeth Cymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mehefin 2023
Cymraeg: oedolion
Saesneg: adults
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: pobl
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Rhagfyr 2003
Cymraeg: oedolion anweithgar
Saesneg: inactive adults
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2008
Cymraeg: oedolion dibynnol
Saesneg: dependent adults
Statws C
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Tachwedd 2010
Cymraeg: oedolion economaidd anweithgar
Saesneg: economically inactive adults
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Mehefin 2011
Cymraeg: oedolion goruchwylio
Saesneg: supervising adults
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Cyd-destun: Termau o’r Memorandwm Esboniadol ar gyfer y Mesur Arfaethedig ynghylch Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru).
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Rhagfyr 2010
Cymraeg: oedolion o oedran gweithio
Saesneg: working-age adults
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Medi 2009
Cymraeg: oedolion sy'n ddysgwyr parhaus
Saesneg: adult continuing learners
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2011
Cymraeg: oedolion sy'n derbyn gofal a chymorth
Saesneg: ARCS
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Nodiadau: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am 'adults receiving care and support'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Tachwedd 2025
Cymraeg: oedolyn
Saesneg: adult
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: pobl
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Rhagfyr 2003
Cymraeg: oedolyn agored i niwed
Saesneg: vulnerable adult
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2008
Cymraeg: Oedolyn Dibynnol
Saesneg: Dependent Adult
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: term yr Adran Gwaith a Phensiynau
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2003
Cymraeg: oedolyn priodol
Saesneg: appropriate adult
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Awst 2012
Cymraeg: oedolyn sy’n ddioddefwr-oroeswr
Saesneg: adult victim-survivor
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: oedolion sy’n ddioddefwyr-oroeswyr
Cyd-destun: Hoffwn i ddiolch i bawb a gyfrannodd at ddatblygu’r strategaeth ddrafft hon, yn enwedig oedolion sy’n ddioddefwyr-oroeswyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mawrth 2026
Cymraeg: oedolyn sy’n galluogi dysgu
Saesneg: enabling adults
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: oedolion sy’n galluogi dysgu
Cyd-destun: Mae’r oedolion sy’n galluogi dysgu yn helpu ac yn cefnogi dysgwyr i ddechrau sylweddoli bod eraill yn gallu meddwl a theimlo mewn ffordd sy’n wahanol iddyn nhw.
Nodiadau: Yng nghyd-destun y cwricwlwm ar gyfer Cam Cynnydd 1 (addysg feithrin).
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2022
Cymraeg: oedolyn sy'n wynebu risg
Saesneg: adult at risk
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Mae “oedolyn sy’n wynebu risg”, at ddibenion y Rhan hon, yn oedolyn (a) sy’n cael, neu sy’n wynebu risg o gael, ei gam-drin neu ei esgeuluso; (b) y mae arno anghenion am ofal a chymorth (p’un a yw’r awdurdod yn diwallu unrhyw un neu rai o’r anghenion hynny ai peidio); ac (c)nad yw’n gallu, o ganlyniad i’r anghenion hynny, amddiffyn ei hun rhag cael, neu’r risg o gael, ei gam-drin neu ei esgeuluso.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Mehefin 2025
Cymraeg: oedolyn y gellir ymddiried ynddo
Saesneg: trusted adult
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: oedolion y gellir ymddiried ynddynt
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mai 2023
Cymraeg: oedran cydsynio
Saesneg: age of consent
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Awst 2012
Cymraeg: oedran eithrio
Saesneg: exemption age
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Nid oes angen rhoi profion cyn symud ar wartheg o dan 15 mis oed ar hyn o bryd - sef yr oedran eithrio.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2006
Cymraeg: oedran gadael yr ysgol
Saesneg: school leaving age
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Chwefror 2005
Cymraeg: oedran gadael ysgol gorfodol
Saesneg: compulsory school leaving age
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Chwefror 2005
Cymraeg: oedran gweithio
Saesneg: working age
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Yr ystod oedran rhwng 16 a 64 oed.
Cyd-destun: Mae pobl oedran gweithio (16 i 64) yn fwy tebygol o fod yn unig na phobl 65 oed neu hŷn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2019
Cymraeg: oedran pensiwn arferol
Saesneg: normal pension age
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2022
Cymraeg: Oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Saesneg: State Pensionable Age
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: SPA. DWP term
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Chwefror 2003
Cymraeg: Oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Saesneg: SPA
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: State Pensionable Age. DWP term.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Medi 2012
Cymraeg: oedran pleidleisio
Saesneg: voting age
Statws A
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Bu’n bolisi gan Lywodraeth Cymru ers sawl blwyddyn i ostwng yr oedran pleidleisio i 16, ac yn wir fe bleidleisiodd y Cynulliad o blaid hyn gyda mwyafrif clir ym mis Mai 2013.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mehefin 2018
Cymraeg: oedran ymddeol gorfodol
Saesneg: mandatory retirement age
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: MRA
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2008
Cymraeg: oedran ymddeol gorfodol
Saesneg: MRA
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: mandatory retirement age
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2008
Cymraeg: oedran ymddeol statudol
Saesneg: statutory retirement age
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Nid oes terfyn oedran uchaf neu isaf i ymgeiswyr heblaw'r oedran ymddeol statudol o 70.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Hydref 2018
Cymraeg: oedran ysgol gorfodol
Saesneg: compulsory school age
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Y cyfnod rhwng bod addysg orfodol yn cychwyn ac yn gorffen, o ran oedran disgyblion. Yn y DU pennir hyn gan Ddeddf Addysg 1996, sy’n nodi mai plant rhwng 5 ac 16 oed, yn fras, sydd o oedran ysgol gorfodol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Tachwedd 2024
Cymraeg: oed y ffetws
Saesneg: gestational age
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Gellid defnyddio aralleiriad fel "ers i fuwch (ac ati) fod yn gyflo", gan ddibynnu ar yr anifail.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2018
Cymraeg: oed y ffetws
Saesneg: fetal age
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2018
Cymraeg: oen
Saesneg: lamb
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Hydref 2003
Cymraeg: oen benyw
Saesneg: ewe lamb
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Chwefror 2004
Cymraeg: oen benyw at fagu
Saesneg: breeding ewe replacement
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2005
Cymraeg: oen benyw cadw
Saesneg: ewe lamb replacement
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2005
Cymraeg: oen gwryw
Saesneg: ram lamb
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Hydref 2004