TermCymru

57 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Gymraeg A-Y
Cymraeg: achosi neu ganiatáu marwolaeth neu niwed corfforol difrifol i blentyn neu berson agored i niwed
Saesneg: causing or allowing death or serious physical harm of child or vulnerable person
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Teitl ar drosedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Tachwedd 2025
Cymraeg: Amddiffyn babanod rhag TB: BCG a'ch babi: imiwneiddio: y ffordd fwyaf diogel o amddiffyn eich plentyn
Saesneg: Protecting babies against TB: BCG and your baby: immunisation: the safest way to protect your child
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Dogfen y Cynulliad 2004
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2004
Cymraeg: asesiad seicolegol ar gyfer plentyn
Saesneg: child psychological assessment
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2010
Cymraeg: cam-drin plentyn
Saesneg: child abuse
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: of one child
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: cap dau blentyn ar y budd-dal plant
Saesneg: two-child benefit cap
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Tachwedd 2025
Cymraeg: Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn
Saesneg: United Nations Convention on the Rights of the Child
Statws C
Pwnc: Personél
Diffiniad: CCUHP
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mai 2003
Cymraeg: Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn
Saesneg: UN Convention on the Rights of the Child
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Ebrill 2012
Cymraeg: Cydnabod Dieithrio Plentyn oddi wrth Riant
Saesneg: Recognition of Parental Alienation
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Diolch ichi am eich llythyr 27 Mawrth yn gofyn am fy marn am y materion a godwyd gan y ddeiseb Cydnabod Achosion o Ddieithrio Plentyn oddi wrth Riant (Deiseb P-O5-751).
Nodiadau: Deiseb a gyflwynwyd i'r Cynulliad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Ebrill 2017
Cymraeg: Cyn-blentyn Digwmni oedd yn Ceisio Lloches
Saesneg: Former Unaccompanied Asylum-Seeking Child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Cyn-blant Digwmni oedd yn Ceisio Lloches
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2024
Cymraeg: cyn-blentyn mudol Prydeinig
Saesneg: British child migrant
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cyn-blant mudol Prydeinig
Diffiniad: Categori o blant mewn gofal ym Mhrydain a oedd yn destun rhaglen i'w hadsefydlu yn Awstralia a Chanada.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Ionawr 2022
Cymraeg: cyn-blentyn perthnasol
Saesneg: former relevant child
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ar gyfer plentyn sydd wedi derbyn gofal.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2012
Cymraeg: dieithrio plentyn oddi wrth riant
Saesneg: parental alientation
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Parental alienation is the process, and the result, of the psychological manipulation of a child into showing unwarranted fear, disrespect or hostility towards a parent or other family members
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Ebrill 2017
Cymraeg: dinistrio'n fwriadol blentyn hyfyw heb ei eni
Saesneg: intentional destruction of viable unborn
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Teitl ar drosedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Tachwedd 2025
Cymraeg: golwg digidol cyfun ar blentyn
Saesneg: single digital view of a child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Proffil digidol diogel ac integredig sy’n cyfuno data perthnasol am blentyn o sawl asiantaeth sector cyhoeddus (ee addysg, iechyd, gofal cymdeithasol, yr heddlu, tai, a budd-daliadau) mewn fformat unedig a hygyrch.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2025
Cymraeg: Gorchymyn Asesu Plentyn
Saesneg: Child Assessment Order
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Gorffennaf 2011
Cymraeg: Gorchymyn Hawl Plentyn i Wneud Hawliad Gwahaniaethu ar sail Anabledd (Ysgolion) (Cymru) 2011
Saesneg: The Right of a Child to Make a Disability Discrimination Claim (Schools) (Wales) Order 2011
Statws A
Pwnc: Teitlau deddfwriaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Gweler yr erthygl ar y Model Cymdeithasol o Anabledd yn yr Arddulliadur. Yn unol â'r Model, mae amhariad ("impairment", a elwid yn "nam" o'r blaen) yn nodwedd ar berson, a all effeithio ar ei ymddangosiad neu ar sut y mae ei gorff neu ei feddwl yn gweithio; caiff pobl anabl (y gellir hefyd cyfeirio atynt fel "pobl anabledig" neu "bobl sy'n cael eu hanablu") eu hanablu gan ffactorau allanol fel yr amgylchedd, polisi neu arferion, neu yn sgil methiant i ddarparu addasiadau ar eu cyfer; ac anabledd yw canlyniad anablu pobl sydd ag amhariadau. 
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Tachwedd 2023
Cymraeg: gorchymyn trefniadau plentyn
Saesneg: child arrangements order
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gorchmynion trefniadau plentyn
Diffiniad: Gorchymyn llys sy'n pennu pwy sydd â chyfrifoldeb am ofal plentyn, gan gynnwys gyda phwy y bydd yn byw a pha mor aml y bydd yn gweld y naill riant a'r llall.
Cyd-destun: Mae gorchmynion preswylio bellach wedi cael eu disodli gan ‘orchmynion trefniadau plentyn’. Er hynny, mae gorchmynion trefniadau plentyn yn ymdrin ag ystod ehangach o faterion, gan gynnwys trefniadau cyswllt ar gyfer plant.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2024
Cymraeg: grŵmio plentyn
Saesneg: child grooming
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Gellir addasu'r term hwn i 'grŵmio plant', yn ôl y cyd-destun.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mawrth 2026
Cymraeg: herwgydio plentyn
Saesneg: child abduction
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: of one child
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: herwgydio plentyn yn rhyngwladol
Saesneg: international child abduction
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: of one child
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2012
Cymraeg: imiwneiddio - y ffordd fwyaf diogel o amddiffyn eich plentyn drwy'i oes
Saesneg: immunisation - the safest way to protect your child for life
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: ar gloriau taflenni sy'n sôn am frechiadau
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Awst 2004
Cymraeg: imiwneiddio - y ffordd fwyaf diogel o amddiffyn iechyd eich plentyn drwy'i oes
Saesneg: immunisation - the safest way to protect your child's health for life
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: ar gloriau taflenni sy'n sôn am frechiadau
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Awst 2004
Cymraeg: Llaeth Mam: Eich Rhodd i'ch Plentyn
Saesneg: The Best a Mum Can Give: Mother's Milk
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mai 2004
Cymraeg: llais y plentyn
Saesneg: child’s voice
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Diffiniad y Fframwaith Ansawdd Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar: 'Y ffordd y mae plant yn mynegi eu hunain (yn eiriol ac yn ddieiriau), yn chwarae ac yn dysgu, yn cael mwynhad, diogelwch a chysur, a sut maent yn profi’r byd o’u hamgylch. Mae ymateb i lais y plentyn yn ein helpu i ddatblygu ymdeimlad o ddiddordebau, dymuniadau a theimladau plentyn.'
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Hydref 2024
Cymraeg: Mae Pob Plentyn yn Bwysig
Saesneg: Every Child Matters
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Diffiniad: Papur Gwyrdd Llywodraeth y DU.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mawrth 2004
Cymraeg: myfyriwr sy’n blentyn
Saesneg: child student
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: myfyrwyr sy'n blant
Diffiniad: Yng nghyd-destun Rheolau Mewnfudo'r DU, person rhwng 4 ac 17 oed sydd eisiau astudio mewn ysgol annibynnol yn y DU sy'n noddi myfyrwyr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mai 2023
Cymraeg: newidiadau yn hwyliau (y plentyn)
Saesneg: mood changes
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Lluosog
Diffiniad: “Staff in schools will need to be tuned-in to observing mood changes, which could be anywhere on a spectrum of outburst.”
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2012
Cymraeg: Pe bai'n blentyn i mi... Llawlyfr i gynghorwyr ynghylch bod yn rhiant corfforaethol da
Saesneg: If this were my child... A councillor's guide to being a good corporate parent
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Teitl dogfen, Chwefror 2005.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2005
Cymraeg: plentyn bach
Saesneg: toddler
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant bach
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Ionawr 2026
Cymraeg: plentyn cymwys
Saesneg: eligible child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ar gyfer plentyn sydd wedi derbyn gofal.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2012
Cymraeg: plentyn cymwys
Saesneg: eligible child
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant cymwys
Cyd-destun: Diffiniad o blentyn cymwys... Mae Darpariaeth Feithrin y Cyfnod Sylfaen, fel y nodwyd yn flaenorol, yn rhan sylweddol o’r cynnig hwn. Fodd bynnag, er bod Darpariaeth Feithrin y Cyfnod Sylfaen ar gael i’r holl blant, dim ond i deuluoedd sy’n bodloni’r holl feini prawf cymhwystra ar gyfer rhieni, a nodir isod, y mae’r elfen gofal plant o’r cynnig ar gael.
Nodiadau: Term sy'n ymwneud â'r cynnig gofal plant
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Tachwedd 2017
Cymraeg: plentyn cyn glasoed
Saesneg: pre-pubescent child
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Medi 2013
Cymraeg: plentyn cythryblus
Saesneg: troubled child
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2007
Cymraeg: plentyn dibynnol
Saesneg: dependent child
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Hydref 2004
Cymraeg: plentyn di-eiriau
Saesneg: non-verbal child
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant di-eiriau
Cyd-destun: Mae cymorth effeithiol i blant di-eiriau yn gofyn am ddulliau arbenigol, gan gynnwys dulliau cyfathrebu amgen (e.e. iaith arwyddion, dyfeisiau cyfathrebu) a gweithwyr proffesiynol hyfforddedig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mawrth 2026
Cymraeg: Plentyn Digwmni sy'n Ceisio Lloches
Saesneg: UASC
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Plant Digwmni sy'n Ceisio Lloches
Nodiadau: Dyma'r acronym a ddefnyddir yn gyffredin yn Saesneg am Unaccompanied Asylum-Seeking Child. Gweler y term llawn am ddiffiniad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2024
Cymraeg: Plentyn Digwmni sy'n Ceisio Lloches
Saesneg: Unaccompanied Asylum-Seeking Child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Plant Digwmni sy'n Ceisio Lloches
Diffiniad: Unigolyn sydd o dan 18 oed pan gyflwynir cais am loches ar ei gyfer yn ei hawl ei hun, ac sydd wedi ei wahanu wrth ei ddau riant ac na ofelir amdano gan oedolyn sy’n gyfrifol am wneud hynny o dan y gyfraith neu drwy arfer cymdeithasol.
Nodiadau: Defnyddir yr acronym UASC yn gyffredin yn Saesneg am y ffurf luosog ar y term hwn. Mae’n bosibl y gallai “plentyn ar ei ben ei hun sy’n ceisio lloches” weithio mewn rhai cyd-destunau llai ffurfiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Hydref 2024
Cymraeg: plentyn LHDTC+
Saesneg: LGBTQ+ child
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant LHDTC+
Cyd-destun: Mae plant LHDTC+ yn wynebu risg uwch o gam-drin rhywiol oherwydd gwahaniaethu, ynysigrwydd cymdeithasol a diffyg cymorth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mawrth 2026
Cymraeg: plentyn o oedran ysgol gorfodol
Saesneg: child of compulsory school age
Statws B
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant o dan oedran ysgol gorfodol
Cyd-destun: Penderfyniad awdurdod lleol nad oes ADY gan blentyn o oedran ysgol gorfodol 130
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2020
Cymraeg: plentyn perthnasol
Saesneg: relevant child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ar gyfer plentyn sydd wedi derbyn gofal.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2012
Cymraeg: plentyn â phrofiad o fod mewn gofal
Saesneg: care-experienced child
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant â phrofiad o fod mewn gofal
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2021
Cymraeg: plentyn sy’n araf yn siarad
Saesneg: late talker
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant sy’n araf yn siarad
Diffiniad: Late talker is a term used to describe children between the ages of 18 to 20 months who have fewer than 10 words and children between the ages of 21 to 30 months who have fewer than 50 words and/or no two-word combinations.
Cyd-destun: Mae ymchwil wedi dangos bod 'plant sy'n araf yn siarad' yn grŵp amrywiol â nodweddion unigol ac amgylcheddol gwahanol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Chwefror 2016
Cymraeg: plentyn sy'n derbyn gofal
Saesneg: looked-after child
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant sy'n derbyn gofal
Cyd-destun: Mae’r diwygiadau i Ddeddf 2014 yn gosod gofynion cyfatebol ar awdurdod lleol mewn perthynas â llety a ddarperir gan yr awdurdod i blant sy’n derbyn gofal.
Nodiadau: Term sy'n deillio o Ddeddf Plant 1989. Gwelir y ffurf Saesneg "looked after child[ren]", heb y cysylltnod, hefyd. Weithiau ffefrir y ffurf Saesneg "children looked after" erbyn hyn.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Medi 2024
Cymraeg: plentyn sy'n derbyn gofal
Saesneg: child looked after
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant sy'n derbyn gofal
Nodiadau: Dyma'r ffurf a ffefrir bellach yn Saesneg am 'looked-after child'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2024
Cymraeg: plentyn sy'n wynebu risg
Saesneg: child at risk
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: plant sy'n wynebu risg
Diffiniad: “a child at risk” is a child who— (a) is experiencing or is at risk of abuse, neglect or other kinds of harm, and (b) has needs for care and support (whether or not the authority is meeting any of those needs).
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: Plentyn yn y Car
Saesneg: Child on Board
Statws A
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Arwydd mewn car.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Gorffennaf 2006
Cymraeg: Pob Plentyn yn Aelod o'r Llyfrgell
Saesneg: Every Child a Library Member
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Mae'r tîm yn cyfrannu at amryw o’r mentrau sydd gan Lywodraeth Cymru. Ymhlith y mentrau hynny y mae mynd i'r afael ag allgáu cymdeithasol drwy raglen Cyfuno, helpu pobl o bob oed i fanteisio ar gyfleoedd dysgu ffurfiol ac anffurfiol, gwella llythrennedd ac ymgysylltiad drwy fentrau megis Pob Plentyn yn Aelod o'r Llyfrgell a Diwrnod Meddiannu Amgueddfeydd, hyrwyddo gwirfoddoli a phrentisiaethau, a galluogi pobl i gael gafael ar wybodaeth drwy'n rhwydwaith o lyfrgelloedd cyhoeddus.
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2016
Cymraeg: Premiwm Plentyn Anabl
Saesneg: Disabled Child Premium
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: term yr Adran Gwaith a Phensiynau
Nodiadau: Gweler yr erthygl ar y Model Cymdeithasol o Anabledd yn yr Arddulliadur. Yn unol â'r Model, mae amhariad ("impairment", a elwid yn "nam" o'r blaen) yn nodwedd ar berson, a all effeithio ar ei ymddangosiad neu ar sut y mae ei gorff neu ei feddwl yn gweithio; caiff pobl anabl (y gellir hefyd cyfeirio atynt fel "pobl anabledig" neu "bobl sy'n cael eu hanablu") eu hanablu gan ffactorau allanol fel yr amgylchedd, polisi neu arferion, neu yn sgil methiant i ddarparu addasiadau ar eu cyfer; ac anabledd yw canlyniad anablu pobl sydd ag amhariadau. 
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Tachwedd 2023
Cymraeg: Proffil Asesu Datblygiad Plentyn
Saesneg: Child Development Assessment Profile
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: CDAP
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2010
Cymraeg: Proffil Asesu Datblygiad Plentyn
Saesneg: CDAP
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Child Development Assessment Profile
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Chwefror 2012