Neidio i'r prif gynnwy

TermCymru

155006 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Saesneg A-Z
Saesneg: mandatory
Cymraeg: mandadol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: y mae rhaid ei wneud, gorfodol, heb fod dewis yn ei gylch
Nodiadau: Gwahaniaethir rhwng "mandadol" ("mandatory") a "gorfodol" ("compulsory") mewn deddfwriaeth ee gwahaniaethir rhwng "oedran ysgol gorfodol" ("compulsory school age") a "sgiliau trawsgwricwlaidd mandadol" ("mandatory cross-curricular skills") yn Neddf Cwricwlwm a Sgiliau (Cymru) 2021. Cyfleu pwyslais gwahanol, yn hytrach nag ystyr wahanol, y gwna'r ddau air gwahanol yn y ddeddfwriaeth. Prin iawn yw'r angen i wahaniaethu rhwng "mandatory" a "compulsory" mewn deunyddiau cyffredinol ac fel arfer bydd "gorfodol" yn addas i drosi'r ddau air Saesneg mewn testunau y tu allan i'r ddeddfwriaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2025
Saesneg: mandatory
Cymraeg: mandadol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: y mae rhaid ei wneud, gorfodol, heb fod dewis yn ei gylch
Nodiadau: Gwahaniaethir rhwng "mandadol" ("mandatory") a "gorfodol" ("compulsory") mewn deddfwriaeth ee gwahaniaethir rhwng "oedran ysgol gorfodol" ("compulsory school age") a "sgiliau trawsgwricwlaidd mandadol" ("mandatory cross-curricular skills") yn Neddf Cwricwlwm a Sgiliau (Cymru) 2021. Cyfleu pwyslais gwahanol, yn hytrach nag ystyr wahanol, y gwna'r ddau air gwahanol yn y ddeddfwriaeth. Prin iawn yw'r angen i wahaniaethu rhwng "mandatory" a "compulsory" mewn deunyddiau cyffredinol ac fel arfer bydd "gorfodol" yn addas i drosi'r ddau air Saesneg mewn testunau y tu allan i'r ddeddfwriaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Hydref 2025
Cymraeg: amodau cymeradwyo mandadol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Cyd-destun: Ystyr “amodau cymeradwyo mandadol” (“mandatory approval conditions”) yw’r amodau y mae tystysgrif gymeradwyo yn ddarostyngedig iddynt.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Reoliadau Trwyddedau Triniaeth Arbennig (Cymru) 2024.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mehefin 2025
Cymraeg: amodau cymeradwyo mandadol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Cyd-destun: Ystyr “amodau cymeradwyo mandadol” (“mandatory approval conditions”) yw’r amodau y mae tystysgrif gymeradwyo yn ddarostyngedig iddynt.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Reoliadau Trwyddedau Triniaeth Arbennig (Cymru) 2024.
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mehefin 2025
Cymraeg: Safonau Adeiladu Gorfodol
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod, Benywaidd, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2012
Cymraeg: Safonau Adeiladu Gorfodol
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw priod, Benywaidd, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Ebrill 2012
Cymraeg: pris siwrnai consesiynol gorfodol
Statws A
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: prisiau siwrneiau consesiynol gorfodol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2018
Cymraeg: pris siwrnai consesiynol gorfodol
Statws A
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: prisiau siwrneiau consesiynol gorfodol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2018
Cymraeg: gwasanaeth digidol gorfodol ar gyfer tracio gwastraff
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Rhagfyr 2022
Cymraeg: gwasanaeth digidol gorfodol ar gyfer tracio gwastraff
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Rhagfyr 2022
Cymraeg: sail fandadol dros wahardd
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: seiliau mandadol dros wahardd
Diffiniad: O dan Ddeddf Caffael 2023, un o nifer o resymau a bennir yn y ddeddf a all arwain at wahardd cyflenwyr rhag cymryd rhan mewn prosesau caffael. Caiff rhai rhesymau eu pennu'n 'discretionary exclusion grounds' ('seiliau disgresiynol dros wahardd') ac eraill, mwy difrifol, eu pennu'n 'mandatory exclusion grounds' ('seiliau mandadol dros wahardd').
Nodiadau: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Yn y ddeddfwriaeth ar gaffael, gwahaniaethir rhwng debarment / rhagwaharddiad ac exclusion / gwaharddiad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: sail fandadol dros wahardd
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: seiliau mandadol dros wahardd
Diffiniad: O dan Ddeddf Caffael 2023, un o nifer o resymau a bennir yn y ddeddf a all arwain at wahardd cyflenwyr rhag cymryd rhan mewn prosesau caffael. Caiff rhai rhesymau eu pennu'n 'discretionary exclusion grounds' ('seiliau disgresiynol dros wahardd') ac eraill, mwy difrifol, eu pennu'n 'mandatory exclusion grounds' ('seiliau mandadol dros wahardd').
Nodiadau: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Yn y ddeddfwriaeth ar gaffael, gwahaniaethir rhwng debarment / rhagwaharddiad ac exclusion / gwaharddiad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: porth gorfodol
Statws B
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Mai 2012
Cymraeg: porth gorfodol
Statws B
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Mai 2012
Cymraeg: sail orfodol
Statws A
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: seiliau gorfodol
Nodiadau: Yng nghyd-destun adennill meddiant ar eiddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Tachwedd 2019
Cymraeg: sail orfodol
Statws A
Pwnc: Tai
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: seiliau gorfodol
Nodiadau: Yng nghyd-destun adennill meddiant ar eiddo.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Tachwedd 2019
Cymraeg: Cymhwyster Proffesiynol Cenedlaethol Gorfodol ar gyfer Prifathrawiaeth (CPCP) yng Nghymru
Statws C
Pwnc: Addysg
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Chwefror 2008
Cymraeg: Cymhwyster Proffesiynol Cenedlaethol Gorfodol ar gyfer Prifathrawiaeth (CPCP) yng Nghymru
Statws C
Pwnc: Addysg
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Chwefror 2008
Cymraeg: gorchymyn gorfodi
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: gorchymyn gorfodi
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: asesiad gorfodol o anghenion addysg a hyfforddiant ôl-16
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mai 2013
Cymraeg: asesiad gorfodol o anghenion addysg a hyfforddiant ôl-16
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Mai 2013
Cymraeg: Cymhwyster Gorfodol
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: MQ
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2005
Cymraeg: Cymhwyster Gorfodol
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: MQ
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2005
Cymraeg: cofrestru gorfodol
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Yng nghyd-destun y gweithlu gofal cymdeithasol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Mehefin 2022
Cymraeg: cofrestru gorfodol
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Nodiadau: Yng nghyd-destun y gweithlu gofal cymdeithasol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Mehefin 2022
Cymraeg: rhyddhad gorfodol
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Chwefror 2005
Cymraeg: rhyddhad gorfodol
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Chwefror 2005
Cymraeg: adrodd mandadol
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Y ddyletswydd sydd ar gyrff perthnasol i roi gwybod i awdurdodau priodol os oes ganddynt amheuaeth bod plentyn neu oedolyn sy'n agored i niwed yn cael ei gam-drin (a elwir hefyd yn 'duty to report'/'dyletswydd i hysbysu').
Nodiadau: Dyma'r term a ddefnyddir yn Adroddiad yr Ymchwiliad Annibynnol i Gam-drin Plant yn Rhywiol (Hydref 2022)
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Gorffennaf 2023
Cymraeg: adrodd mandadol
Statws B
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Y ddyletswydd sydd ar gyrff perthnasol i roi gwybod i awdurdodau priodol os oes ganddynt amheuaeth bod plentyn neu oedolyn sy'n agored i niwed yn cael ei gam-drin (a elwir hefyd yn 'duty to report'/'dyletswydd i hysbysu').
Nodiadau: Dyma'r term a ddefnyddir yn Adroddiad yr Ymchwiliad Annibynnol i Gam-drin Plant yn Rhywiol (Hydref 2022)
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Gorffennaf 2023
Cymraeg: oedran ymddeol gorfodol
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: MRA
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2008
Cymraeg: oedran ymddeol gorfodol
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: MRA
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2008
Cymraeg: cyfnod segur mandadol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cyfnodau segur mandadol
Cyd-destun: The “mandatory standstill period” is the period of eight working days beginning with the day on which a contract award notice is published in respect of the contract.
Nodiadau: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: cyfnod segur mandadol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cyfnodau segur mandadol
Cyd-destun: The “mandatory standstill period” is the period of eight working days beginning with the day on which a contract award notice is published in respect of the contract.
Nodiadau: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Gorffennaf 2024
Cymraeg: cyfnod storio gorfodol
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Term sy'n ymwneud â maes geneteg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2007
Cymraeg: cyfnod storio gorfodol
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Term sy'n ymwneud â maes geneteg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2007
Cymraeg: Gwaith Cyfalaf Ategol Gorfodol
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Math o brosiect o dan gynllun grantiau bach Glastir.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2016
Cymraeg: Gwaith Cyfalaf Ategol Gorfodol
Statws A
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Nodiadau: Math o brosiect o dan gynllun grantiau bach Glastir.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2016
Saesneg: mandible
Cymraeg: asgwrn yr ên
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mehefin 2007
Saesneg: mandible
Cymraeg: asgwrn yr ên
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Mehefin 2007
Cymraeg: trydydd cilddant mandibwlar
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: trydydd cilddannedd mandibwlar
Diffiniad: Un o’r ddau ddant cefn yn y rhes isaf o ddannedd yn y geg.
Nodiadau: Mewn cyd-destunau llai technegol, mae'n debyg y byddai 'trydydd cilddant isaf' yn addas.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Hydref 2023
Cymraeg: trydydd cilddant mandibwlar
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: trydydd cilddannedd mandibwlar
Diffiniad: Un o’r ddau ddant cefn yn y rhes isaf o ddannedd yn y geg.
Nodiadau: Mewn cyd-destunau llai technegol, mae'n debyg y byddai 'trydydd cilddant isaf' yn addas.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Hydref 2023
Cymraeg: Rhes Mandle
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Dolwyddelan
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Gorffennaf 2010
Cymraeg: Rhes Mandle
Statws C
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Dolwyddelan
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Gorffennaf 2010
Saesneg: manganese
Cymraeg: manganîs
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: manganîs
Diffiniad: Symbol cemegol: Mn
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Saesneg: manganese
Cymraeg: manganîs
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: manganîs
Diffiniad: Symbol cemegol: Mn
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: celad manganîs
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Manganîs (math o asid amino) ar ffurf atchwanegiad deiet.
Cyd-destun: Mae Atodlen 1 yn awdurdodiad newydd, ar gyfer paratoad o gelad manganîs o lysin ac asid glwtamig.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Reoliadau Ychwanegion Bwyd Anifeiliaid (Awdurdodiadau) (Cymru) 2022.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Rhagfyr 2024
Cymraeg: celad manganîs
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Manganîs (math o asid amino) ar ffurf atchwanegiad deiet.
Cyd-destun: Mae Atodlen 1 yn awdurdodiad newydd, ar gyfer paratoad o gelad manganîs o lysin ac asid glwtamig.
Nodiadau: Daw'r testun cyd-destunol o Reoliadau Ychwanegion Bwyd Anifeiliaid (Awdurdodiadau) (Cymru) 2022.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Rhagfyr 2024
Saesneg: mangels
Cymraeg: mangls
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Hydref 2005
Saesneg: mangels
Cymraeg: mangls
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Hydref 2005