Neidio i'r prif gynnwys

TermCymru

78304 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Saesneg A-Z
Cymraeg: cymhwysedd deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: The term used to describe the scope of the National Assembly for Wales' power to enact Measures or Acts.
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Rhagfyr 2005
Cymraeg: Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Gorchmynion Cymhwysedd Deddfwriaethol
Diffiniad: O ran yr acronym, defnyddir 'GCD' yn y ddeddfwriaeth ond 'LCO' mewn cyd-destunau cyffredinol, yn enwedig areithiau, datganiadau i'r wasg ac ati.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mai 2007
Cymraeg: cymhwysedd deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: See 'legislative competence' - the term used in the Government of Wales Act 2006.
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mai 2007
Cymraeg: cydsyniad deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cydsyniadau deddfwriaethol
Cyd-destun: Mae Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth yn bodoli rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU sy’n nodi na fydd Llywodraeth y DU yn gofyn i Senedd y DU ddeddfu ar fater sydd wedi’i ddatganoli fel arfer heb gydsyniad Senedd Cymru. Os yw Senedd y DU i ddeddfu ar fater sydd wedi’i ddatganoli, bydd Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol yn cael ei gyflwyno yn Senedd Cymru fel arfer er mwyn i Senedd Cymru bleidleisio o blaid, neu yn erbyn, rhoi cydsyniad i ddarpariaeth Bil y DU.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2025
Cymraeg: Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Memoranda Cydsyniad Deddfwriaethol
Diffiniad: Dogfen ffurfiol a gyflwynir gerbron Senedd Cymru o dan Reol Sefydlog 29 pan fo Bil Seneddol y DU yn cynnwys darpariaethau sy’n ymwneud â Chymru at unrhyw ddiben o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd. Mae’r memorandwm yn amlinellu darpariaethau perthnasol y Bil, yn egluro eu heffaith ar faterion datganoledig, ac yn nodi a yw Llywodraeth Cymru yn argymell y dylai’r Senedd roi ei chydsyniad.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2025
Cymraeg: Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Memoranda Cydsyniad Deddfwriaethol
Diffiniad: Dogfen ffurfiol a gyflwynir gerbron Senedd Cymru o dan Reol Sefydlog 29 pan fo Bil Seneddol y DU yn cynnwys darpariaethau sy’n ymwneud â Chymru at unrhyw ddiben o fewn cymhwysedd deddfwriaethol Senedd Cymru. Mae’r memorandwm yn amlinellu darpariaethau perthnasol y Bil, yn egluro eu heffaith ar faterion datganoledig, ac yn nodi a yw Llywodraeth Cymru yn argymell y dylai’r Senedd roi ei chydsyniad.
Nodiadau: Dyma’r acronym Saesneg a ddefnyddir am Legislative Consent Memorandum. Sylwer y defnyddir yr un acronym am y cysyniad cysylltiedig Legislative Consent Motion hefyd. Os na ddefnyddir yr acronym Saesneg yn y testun Cymraeg, dylid arfer gofal ynghylch pa gysyniad sydd o dan sylw.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2025
Cymraeg: Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Cynigion Cydsyniad Deddfwriaethol
Diffiniad: Proses ffurfiol lle mae Senedd Cymru yn rhoi ei chaniatâd i Senedd y DU ddeddfu ar faterion sydd o fewn cymhwysedd datganoledig Senedd Cymru.  Caiff y broses hon ei llywodraethu gan gonfensiwn cyfansoddiadol a Rheol Sefydlog 29 y Senedd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Medi 2025
Cymraeg: Y Cyd-destun Deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2014
Cymraeg: Cwnsler Deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Mawrth 2005
Cymraeg: sbardun deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Hydref 2009
Cymraeg: Pwyllgor Gweithredol Deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Pwyllgorau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2024
Cymraeg: fframwaith deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Un o dermau'r Mesur Iaith.
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Gorffennaf 2010
Cymraeg: Rheolwr Llywodraethiant y Ddeddfwriaeth
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Mai 2025
Cymraeg: Uned Rheoli Deddfwriaeth
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Medi 2006
Cymraeg: mecanwaith deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rhaid i adolygiad o dan yr adran hon gynnwys asesiad gan Weinidogion Cymru o fecanweithiau deddfwriaethol amgen ar gyfer gwneud newidiadau i Ddeddfau Trethi Cymru a rheoliadau a wneir o dan unrhyw un neu ragor o’r Deddfau hynny.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Deddf Deddfau Trethi Cymru etc. (Pŵer i Addasu) 2022.
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Medi 2025
Cymraeg: pecyn deddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Ewrop
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2012
Cymraeg: pwerau deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Tachwedd 2010
Cymraeg: rhaglen ddeddfwriaethol
Statws B
Pwnc: Gwleidyddiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: rhaglenni deddfwriaethol
Cyd-destun: Byddwn yn ystyried defnyddio Bil gan Senedd y DU pan fydd hynny’n golygu y gellid newid y gyfraith yn gyflymach nag y gallem gyflawni newid o’r fath drwy ein rhaglen ddeddfwriaethol ein hunain, neu pan fo’n synhwyrol bod y gyfundrefn reoleiddio yn cydweddu yng Nghymru a Lloegr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2025
Cymraeg: Bwrdd y Rhaglen Ddeddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw priod, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Bwrdd yn Llywodraeth Cymru.
Cyd-destun: A board in the Welsh Government.
Diweddarwyd ddiwethaf: 29 Ionawr 2013
Cymraeg: Tîm y Rhaglen Ddeddfwriaethol, Uned Gyflawni'r Prif Weinidog
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Awst 2011
Cymraeg: Cynigion Deddfwriaethol ar gyfer Anghenion Dysgu Ychwanegol
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Teitl dogfen.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Chwefror 2014
Cymraeg: Cynnig deddfwriaethol i ddileu amddiffyniad cosb resymol
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Rhagfyr 2017
Cymraeg: darpariaethau deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Tachwedd 2010
Cymraeg: Gorchymyn Diwygio Deddfwriaethol (Gofynion ynghylch Cydsyniad Awdurdodau Lleol) (Cymru a Lloegr) 2008
Statws C
Pwnc: Teitlau deddfwriaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Teitl cwrteisi - Saesneg yn unig yw'r ddeddf.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Awst 2008
Cymraeg: Gorchymyn Diwygio Deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: LRO
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mai 2011
Cymraeg: datganiad deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Awst 2014
Cymraeg: Yr Uned Cyfieithu Deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Tachwedd 2023
Cymraeg: Cyfieithydd Deddfwriaethol
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: Cyfieithwyr Deddfwriaethol
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Hydref 2023
Cymraeg: cyfrwng deddfwriaethol
Statws C
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ionawr 2010
Saesneg: legislature
Cymraeg: deddfwrfa
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: deddfwrfeydd
Diffiniad: corff sy'n gwneud deddfwriaeth
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Tachwedd 2021
Cymraeg: buddiant dilys
Statws B
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Lluosog: buddiannau dilys
Diffiniad: When the processing is necessary for your legitimate interests, or the legitimate interests of a third party, unless there is a good reason to protect the individual’s personal data which overrides those legitimate interests.
Nodiadau: Un o chwe sail gyfreithiol y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2018
Saesneg: leg stockings
Cymraeg: hosanau hir
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mawrth 2008
Cymraeg: amlapiad wlser coes
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: amlapiadau wlser coes
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2019
Saesneg: legume
Cymraeg: codlys
Statws A
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: codlysiau
Diffiniad: Categori eang o blanhigion yn y teulu Fabaceae (neu Leguminosae) sy’n cynhyrchu hadau mewn codau, gan gynnwys ffa, pys, corbys a ffacbys.
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Chwefror 2026
Cymraeg: codlysiau
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 14 Ebrill 2004
Cymraeg: codlysiau
Statws C
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Mawrth 2009
Cymraeg: Swydd Gaerlŷr
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Enw sir yn Lloegr. Safonwyd y ffurf hon gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg fel rhan o restr o siroedd Lloegr. Am ragor o wybodaeth am y prosiect safoni hwn, gweler gwefan Comisiynydd y Gymraeg.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mehefin 2025
Saesneg: leisure
Cymraeg: hamdden
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: sector hamdden a lletygarwch
Statws C
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Mehefin 2021
Cymraeg: Crèche Canolfan Hamdden
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Gorffennaf 2004
Cymraeg: gerddi hamdden
Statws C
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: Hamdden, Cartref a Gardd
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Cyd-destun: Un o gategorïau Gwobrau Arwyr y Stryd Fawr.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2015
Cymraeg: Rheoli Hamdden
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Llwybr dysgu prentisiaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Hydref 2012
Cymraeg: Gweithrediadau Hamdden
Statws A
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Cyd-destun: Llwybr dysgu prentisiaeth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 31 Hydref 2012
Cymraeg: Gwaith Cyfleusterau Hamdden a Chwaraeon
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Addysg - pwnc TGAU.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Ionawr 2009
Cymraeg: teithio hamdden
Statws A
Pwnc: Twristiaeth a hamdden
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Yn y Bil hwn, ystyr "llety gwyliau" yw [...] llety hunanddarpar (heblaw llety a grybwyllir yn y paragraffau blaenorol) sydd wedi ei roi ar gael (pa un ai yn barhaol neu o bryd i’w gilydd), ar sail tymor byr, at ddibenion teithio busnes neu deithio hamdden neu deithiau addysgol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Tachwedd 2024
Saesneg: Leitch Review
Cymraeg: Adolygiad Leitch
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mai 2007
Cymraeg: Tîm Adolygiad Leitch
Statws C
Pwnc: Addysg
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Mai 2007
Saesneg: lemma
Cymraeg: lema
Statws A
Pwnc: Diwylliant a'r celfyddydau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: lemata
Diffiniad: Ffurf gysefin ar air fel y'i defnyddid fel cofnod mewn geiriadur, er mwyn cynrychioli pa ffurf bosibl arall. Er enghraifft, 'cysgu' yw lema 'cysgais', 'chysgodd, 'gwsg' ac ati. Gweler hefyd 'bôn'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Ionawr 2020
Saesneg: lemmatizer
Cymraeg: lemateiddiwr
Statws A
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: lemateiddwyr
Diffiniad: Meddalwedd sy’n dadansoddi testun yn forffolegol ac yn caniatáu i ddefnyddwyr ganfod ‘lema’ unrhyw air sydd wedi’i dreiglo, ei redeg neu’i ffurfdroi (gweler hefyd ‘boniwr’). Er enghraifft, bydd lemateiddiwr yn gwybod mai o 'cysgu' y daw 'cysgair, 'chysgodd, 'gwsg' ac ati.
Diweddarwyd ddiwethaf: 30 Ionawr 2020