Neidio i'r prif gynnwy

TermCymru

77764 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Saesneg A-Z
Cymraeg: gorchymyn allgludo
Statws B
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Awst 2012
Saesneg: deposit
Cymraeg: adneuo
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Gosod rhywbeth mewn storfa neu ei gyflwyno i'w gadw gan sefydliad, fel arfer i'w gadw'n ddiogel neu ar ffurf cofnod parhaol, ee rhoi arian ac eitemau gwerthfawr mewn banc neu gronfa, neu gyflwyno dogfennau i'w cadw mewn llyfrgell neu gan sefydliad arall.
Cyd-destun: Mae adran 15A(1) o Ddeddf 2006 yn caniatáu i berchennog tir o’r fath adneuo datganiad gyda’r awdurdod cofrestru tiroedd comin, ac effaith hyn yw dwyn i ben unrhyw gyfnod lle mae personau wedi cymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgareddau hamdden cyfreithlon drwy hawl ar y tir y mae’r datganiad yn ymwneud ag ef.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Reoliadau Meysydd Tref a Phentref (Datganiadau Perchnogion Tir) (Cymru) (Rhif 2) 2018, sy'n ymwneud â thiroedd comin.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Saesneg: deposit
Cymraeg: ernes
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: ernesau
Diffiniad: Arian, neu rywbeth gwerthfawr arall, a roddir i'w gadw dros dro, ac y gellir ei ddychwelyd yn amodol ar rywbeth yn digwydd neu'n cael ei gyflawni.
Cyd-destun: Bydd ernes ymgeisydd unigol yn cael ei fforffedu os canfyddir, ar ôl cynnal y bleidlais ac ar ôl cwblhau cyfrif y pleidleisiau, gan gynnwys unrhyw ailgyfrif, fod yr ymgeisydd wedi cael llai na phump y cant o gyfanswm nifer y pleidleisiau a fwriwyd yn yr etholaeth yr oedd yr ymgeisydd yn dal wedi ei enwebu ynddi.
Nodiadau: Gan gynnwys yng nghyd-destun cynlluniau dychwelyd ernes (ee ar gyfer cynwysyddion diod gwag) ac yng nghyd-destun etholiadau. Daw'r testun cyd-destunol o Orchymyn Senedd Cymru (Cynrychiolaeth y Bobl) 2025.
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Mawrth 2026
Saesneg: deposit
Cymraeg: dyddodyn
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: dyddodion
Diffiniad: Sylwedd a gaiff ei osod i lawr neu ei adael ar ôl. Gall hynny fod yn broses naturiol, neu'n broses annaturiol (ee gadael neu osod gwastraff diwydiannol neu sbwriel mewn lle penodol).
Cyd-destun: Parheir i wneud ceisiadau am ddatblygiad sy’n cynnwys mwyngloddio neu ddefnyddio’r tir ar gyfer dyddodion gwaith mwynau ar ffurflen a ddarperir gan yr awdurdod cynllunio lleol a rhaid cynnwys y manylion a bennir neu y cyfeirir atynt ar y ffurflen honno.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Saesneg: deposit
Cymraeg: dyddodi
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Gosod sylwedd i lawr neu ei adael ar ôl. Gall hynny fod yn broses naturiol, neu'n broses annaturiol (ee gadael neu osod gwastraff diwydiannol neu sbwriel mewn lle penodol).
Cyd-destun: Os yw Cynhyrchydd Gwastraff yn dymuno cael disgownt ar gyfer dyddodi ei ddeunydd gwastraff yn safleoedd tirlenwi Cymru, rhaid iddo gysylltu â gweithredwr y safle tirlenwi sy’n gyfrifol am lenwi'r cais.
Nodiadau: Defnyddir 'dodi' am yr un cysyniad yn Neddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 ac mewn deddfwriaeth a dogfennaeth gysylltiedig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Saesneg: deposit
Cymraeg: adnau
Statws A
Pwnc: Cyfraith
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: adneuon
Diffiniad: Rhywbeth a roddir mewn storfa neu a gyflwynir i'w gadw gan sefydliad, fel arfer i'w gadw'n ddiogel neu ar ffurf cofnod parhaol, ee arian ac eitemau gwerthfawr mewn banc neu gronfa, neu ddogfennau a roddir i'w cadw mewn llyfrgell neu gan sefydliad arall.
Nodiadau: Am enghraifft o’r term hwn ar waith mewn maes penodol, gweler y term security deposit / adnau ym maes Tai
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Saesneg: deposit
Cymraeg: blaendal
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: blaendaliadau
Diffiniad: Swm o arian a delir fel rhan-daliad ymlaen llaw am rywbeth. Mewn rhai amgylchiadau gellir dychwelyd y blaendal yn amodol ar rywbeth yn digwydd neu'n cael ei gyflawni.
Nodiadau: Gan gynnwys ym maes rhentu tai.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Chwefror 2005
Saesneg: deposit
Cymraeg: dyddodiad
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: dyddodiadau
Diffiniad: Canlyniad proses o ddyddodi.
Cyd-destun: Yn y Ddeddf hon, ystyr “tomen” yw croniad neu ddyddodiad gwastraff (beth bynnag ei ffurf neu ei gyfansoddiad) o fwynglawdd neu chwarel ac eithrio croniad neu ddyddodiad sydd wedi ei leoli o dan y ddaear.
Nodiadau: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Fil Tomenni Mwyngloddiau a Chwareli Nas Defnyddir (Cymru).
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Tachwedd 2024
Cymraeg: cyfrif cadw
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Chwefror 2005
Cymraeg: dyddodi gwastraff mwynau
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Unrhyw broses y crëir neu y cynyddir dyddodyn gwastraff mwynau drwyddi.
Nodiadau: Dyma'r term technegol a ddefnyddir yn y ddeddfwriaeth gynllunio. Mewn deunyddiau llai technegol mae'n bosibl y gellid defnyddio berfau mwy cyffredinol eu natur, ee gollwng, gadael neu rhoi.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2024
Cymraeg: dyddodi gwastraff
Statws A
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Gorchymyn yw gorchymyn terfynu sy’n [...] ei gwneud yn ofynnol i gamau a bennir yn y gorchymyn gael eu cymryd er mwyn addasu neu symud ymaith gyfarpar neu beiriannau a ddefnyddir i gynnal gweithrediadau mwyngloddio neu i ddyddodi gwastraff ar y tir.
Nodiadau: Dyma'r term technegol a ddefnyddir yn y ddeddfwriaeth gynllunio. Mewn deunyddiau llai technegol mae'n bosibl y gellid defnyddio berfau mwy cyffredinol eu natur, ee gollwng, gadael neu rhoi.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2024
Cymraeg: sefydliad rheoli ernes
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: sefydliadau rheoli ernes
Nodiadau: Yng nghyd-destun cynlluniau dychwelyd ernes.
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2025
Saesneg: deposit plan
Cymraeg: cynllun adnau
Statws B
Pwnc: Cynllunio
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cynlluniau adnau
Diffiniad: Dogfen sy'n rhan o'r broses o baratoi cynlluniau datblygu lleol.
Cyd-destun: Y Cynllun Adnau yw drafft llawn y Cynllun Ddatblygu Lleol, ac ystyrir y cynllun yn ‘gadarn’ gan yr Awdurdod Cynllunio Lleol a’i fod yn gallu cael ei fabwysiadu. Dylai’r Cynllun Adnau osod allan y materion, y weledigaeth a’r amcanion; strategaeth ofodol derfynol; graddfa twf y boblogaeth, tai a swyddi; safleoedd a dosraniadau lleol; polisïau lleol ar amrywiaeth o bynciau yn cynnwys tai, cyflogaeth, manwerthiant, trafnidiaeth, dynodiadau amgylcheddol, ynni, mwynau a gwastraff; fframwaith monitro; map cynigion. Cefnogir y Cynllun Adnau gan nifer o ddogfennau â thystiolaeth yn cynnwys asesiad llawn a chyfiawnhad ar gyfer nifer o safleoedd / ardaloedd a gynigiwyd i’w datblygu yng Nghofrestr y Safleoedd Ymgeisiol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Cymraeg: cynllun dychwelyd ernes
Statws B
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cynlluniau dychwelyd ernes
Diffiniad: Cynllun lle mae gan gynhyrchwyr a mewnforwyr diodydd gyfrifoldebau cyfreithiol dros reoli a chasglu eu cynwysyddion diod gwag ar gyfer ailgylchu. Bydd prynwr potel neu gan o ddiod sy’n rhan o’r cynllun yn talu ernes, a bydd yr ernes yn cael ei had-dalu wrth ddychwelyd y botel neu'r can gwag.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2025
Saesneg: depot
Cymraeg: depo
Statws B
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Awst 2003
Cymraeg: cost amnewid ddibrisiedig
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Cyfrifir y gost amnewid ddibrisiedig (DRC) drwy bennu cost amnewid gros ar gyfer rhwydwaith CVL yn gyntaf. Yna caiff y gost amnewid gros ei haddasu (neu ei “dibrisio”) i adlewyrchu amcangyfrif gorau’r rheolwyr o gyflwr a chapasiti rhwydwaith CVL; y gost amnewid gros hon wedi’i haddasu yw’r gost amnewid ddibrisiedig.
Nodiadau: Yng nghyd-destun asedau ac atebolrwyddau yng nghyfrifon Llywodraeth Cymru. Defnyddir yr acronym DRC.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Hydref 2024
Saesneg: depreciation
Cymraeg: dibrisio
Statws B
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Chwefror 2005
Saesneg: depreciation
Cymraeg: dibrisiant
Statws A
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diffiniad: Y lleihad yn y gwerth a gofnodir ar gyfer ased dros gyfnod penodol.
Nodiadau: Term o faes cyfrifyddu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Rhagfyr 2018
Cymraeg: Cyfrif Dwbl Dibrisiant ar gyfer Gwariant Cyfalaf
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Hydref 2005
Saesneg: depressant
Cymraeg: iselydd
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Awst 2004
Saesneg: depressants
Cymraeg: iselyddion
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Awst 2004
Saesneg: depression
Cymraeg: dirwasgiad
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Gostyngiad difrifol mewn gweithgarwch economaidd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Chwefror 2009
Saesneg: depression
Cymraeg: diflastod
Statws C
Pwnc: Amaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: neu "golwg ddiflas" / "golwg ddigalon" mewn anifeiliaid
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2003
Saesneg: depression
Cymraeg: iselder
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Hydref 2003
Cymraeg: Cynghrair Iselder Cymru
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Rhagfyr 2005
Cymraeg: Wythnos Ymwybyddiaeth Iselder
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 13 Mai 2008
Saesneg: deprioritise
Cymraeg: dadflaenoriaethu
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Yng ngoleuni hyn a chynnwys arall y llythyr hwn, byddem yn anghytuno'n gryf bod maes cyfiawnder wedi cael ei ddadflaenoriaethu.
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Mawrth 2026
Saesneg: deprivation
Cymraeg: amddifadedd
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2002
Cymraeg: grant amddifadedd
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Gorffennaf 2003
Cymraeg: amddifadu o ryddid
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Being deprived of liberty means that you are kept on a locked ward or in a locked room, or you are not free to go anywhere without permission or close supervision, and you are usually under continuous control and supervision. This is against the law unless it is done under the rules set out in the Mental Capacity Act. This may happen if you need to go into a care home or hospital to get care or treatment, but you don't have the capacity to make decisions about this yourself. If you are living at home, you can also be deprived of your liberty lawfully if the Court of Protection makes an order allowing it.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Hydref 2017
Cymraeg: trefniadau diogelu wrth amddifadu o ryddid
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diffiniad: The Mental Capacity Act Deprivation of Liberty Safeguards were introduced to prevent deprivations of liberty without proper safeguards including independent consideration and authorisation. Deprivations of liberty in hospitals or care homes, other than under the Mental Health Act, should now follow this process and all affected patients and residents should benefit from the new safeguards.
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Hydref 2017
Cymraeg: degfed amddifadedd
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: degfedau amddifadedd
Cyd-destun: Mae data dangosyddion yn ôl degfedau amddifadedd ar gael yn StatsCymru i ganiatáu i ddefnyddwyr wneud eu cymariaethau eu hunain.
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Gorffennaf 2022
Saesneg: deprived area
Cymraeg: ardal o amddifadedd
Statws C
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Lluosog: ardaloedd o amddifadedd
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Rhagfyr 2024
Cymraeg: dosbarthu’r grant amddifadedd
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Tachwedd 2010
Cymraeg: lwfans dirprwyo
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Hydref 2004
Cymraeg: Dirprwy Reolwr Prosiect Caffael Adeiladu
Statws C
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Medi 2008
Saesneg: deputy chair
Cymraeg: dirprwy gadeirydd
Statws A
Pwnc: Llywodraeth leol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: dirprwy gadeiryddion
Diffiniad: Dirprwy i'r cadeirydd ar bwyllgorau unigol mewn cynghorau sir.
Cyd-destun: Rhaid penodi is-gadeirydd hefyd; caiff yr is-gadeirydd fod yn aelod o'r cyngor ond ni chaiff fod yn aelod o weithrediaeth y cyngor.
Nodiadau: Sylwer nad yw hyn yn gyfystyr â 'vice chair' yng nghyd-destun cynghorau sir.
Diweddarwyd ddiwethaf: 20 Mehefin 2018
Cymraeg: dirprwy gadeirydd
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Ebrill 2004
Cymraeg: Dirprwy Brif Gwnstabl
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Police
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Hydref 2005
Cymraeg: Dirprwy Brif Swyddog Deintyddol
Statws C
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2009
Cymraeg: Dirprwy Brif Gynghorydd Iechyd yr Amgylchedd
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Mawrth 2009
Cymraeg: Dirprwy Brif Weithredwr
Statws A
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Gorffennaf 2005
Cymraeg: Dirprwy Brif Weithredwr a Chyfarwyddwr Cyllid a Chaffael
Statws B
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Ionawr 2015
Cymraeg: Dirprwy Brif Weithredwr GIG Cymru
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 7 Hydref 2014
Cymraeg: Dirprwy Brif Weithredwr Gwerth Cymru
Statws C
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Chwefror 2006
Cymraeg: Dirprwy Brif Swyddog Tân
Statws C
Pwnc: Personél
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Ionawr 2008
Cymraeg: Dirprwy Brif Arolygydd
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2003
Cymraeg: Dirprwy Brif Swyddog Meddygol
Statws C
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: DCMO
Diweddarwyd ddiwethaf: 3 Ebrill 2009
Cymraeg: Dirprwy Brif Swyddog Nyrsio
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Gorffennaf 2025
Cymraeg: Dirprwy Brif Gynghorydd Fferyllol
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Mawrth 2008