Canllawiau parhad dysgu
Yr hyn y dylid ei wneud i sicrhau bod dysgu yn parhau. Yn esbonio’r mathau o darfu a rolau a chyfrifoldebau.
Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.
Ar y dudalen hon
Cyflwyniad
Yn ystod cyfnodau o darfu, mae'n hanfodol parhau i ddysgu, diogelu a sicrhau llesiant pob plentyn a pherson ifanc yn ein hysgolion yng Nghymru. Mae hyn hefyd yn berthnasol i bob plentyn a pherson ifanc yng Nghymru:
- sy'n cael ei addysgu mewn uned cyfeirio disgyblion (UCD)
- sy'n cael ei addysgu drwy ddarpariaeth addysg heblaw yn yr ysgol (AHY)
- a all fod yn cael ei addysg gynnar mewn lleoliad gofal plant
Gall natur y cymorth hwn amrywio gan ddibynnu ar gyd-destun a strwythur penodol pob lleoliad AHY. Fodd bynnag, dylid ei deilwra mewn ffordd sy'n diwallu anghenion unigol dysgwyr.
Gwyddom fod cyfnodau sylweddol i ffwrdd o'r ystafell ddosbarth yn cael effaith fawr ar blant a phobl ifanc o ran:
- eu dysgu o ddydd i ddydd a'u cyflawniad hirdymor
- eu datblygiad corfforol, meddyliol, emosiynol a chymdeithasol
Gwyddom hefyd y gall fod mwy o risg y bydd rhai dysgwyr yn dioddef esgeulustod, niwed neu gamdriniaeth. Dylid atgoffa pob aelod o staff am eu dyletswyddau diogelu:
- yn y canllawiau diogelu statudol ar gyfer lleoliadau addysg 'Cadw dysgwyr yn ddiogel'
- o dan 'weithdrefnau diogelu Cymru'
Disgwylir i ganllawiau statudol Cadw Dysgwyr yn Ddiogel gael eu diweddaru yn ystod gwanwyn 2026.
Dylai ysgolion ac UCDau:
- nodi eu cynlluniau wrth gefn ar gyfer parhad dysgu
- sicrhau y caiff effaith unrhyw darfu ar ddysgu plant a phobl ifanc ei lliniaru
- cynnwys eu cynlluniau wrth gefn fel rhan o'u trefniadau arferol ar gyfer cynllunio parhad busnes
At hynny, dylai awdurdodau lleol sicrhau bod cynlluniau ar waith ar gyfer darpariaeth AHY.
Bydd hyn yn sicrhau bod gweithdrefnau clir y cytunwyd arnynt ar waith i ysgolion neu UCDau eu dilyn:
- os ceir cyfnod o darfu ar ddysgu oherwydd bod yr ysgol neu'r UCD wedi'i chau'n llwyr neu'n rhannol
- os na fydd digon o aelodau o staff ar gael i ddysgu'r ysgol neu'r UCD gyfan
Mae'n hollbwysig cynnal gweithgareddau dysgu wyneb yn wyneb o safon uchel ar gyfer pob person a phlentyn ifanc, pryd bynnag y bo modd. Dim ond dan amgylchiadau eithriadol a phan fetho popeth arall y dylai unrhyw darfu ar ddysgu ddigwydd.
Byddai amgylchiadau eithriadol yn cynnwys y canlynol:
- lle y byddai cynnal gweithgareddau dysgu wyneb yn wyneb yn mynd yn groes i reoliadau iechyd y cyhoedd
- lle y byddai cynnal gweithgareddau dysgu wyneb yn wyneb yn mynd yn groes i ganllawiau Llywodraeth Cymru neu Lywodraeth y DU
- lle mae risg i iechyd a diogelwch neu risg diogelu wedi cael ei chanfod ar gyfer rhai dysgwyr mewn lleoliad addysg neu bob un ohonynt.
Mae ein ‘Canllawiau i leoliadau addysg ar gynllunio at argyfyngau ac ymateb iddynt’ yn helpu ysgolion ac awdurdodau lleol i gynllunio at argyfyngau cyhoeddus ac ymdrin â nhw. Gallai hyn gynnwys problemau â'r cyflenwad pŵer lleol neu genedlaethol a allai arwain at gau ystafelloedd dosbarth neu ysgolion dros dro.
Dylai fod gan bob lleoliad addysg berson diogelu dynodedig (PDD). Mae'n hanfodol bod pob aelod o'r staff a phob dysgwr yn cael gwybod pwy yw’r PDD a sut i gysylltu â'r person hwnnw. Gallai fod yn anoddach cael gafael ar oedolyn yr ymddiriedir ynddo, neu’r PDD, pan fydd lleoliad wedi'i gau'n rhannol neu'n llawn. Dylai ysgolion a lleoliadau addysg eraill ystyried sut y gall dysgwyr gael sgwrs breifat gyda nhw. Mae canllawiau ar gael i leoliadau addysg.
Dylai ysgolion, lleoliadau addysg eraill a gwasanaethau plant barhau i gydweithio’n agos i sicrhau bod pob plentyn a theulu yn cael y gefnogaeth sydd ei hangen. Bydd gan awdurdodau lleol amrywiaeth o arferion gwaith eisoes i sicrhau y gall partneriaid diogelu gydweithio i gadw dysgwyr yn ddiogel.
Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn atgoffa ymarferwyr sy'n gweithio ar draws asiantaethau o'u cyfrifoldebau i ddiogelu dysgwyr. Maent hefyd yn helpu ymarferwyr i ymateb i bryderon ynghylch dysgwyr sy'n wynebu risg. Mae’r canllawiau yn gysylltiedig â gweithdrefnau diogelu Cymru a dylid eu defnyddio ochr yn ochr â nhw.
Cydnabyddir na fydd modd ail-greu pob agwedd ar ddysgu wyneb yn wyneb yn yr ysgol mewn amgylchedd o bell, yn enwedig o ran:
- yr ymgysylltu rhwng dysgwyr ac athrawon a rhwng dysgwyr â'i gilydd
- trefnu'r ystafell ddosbarth
Fodd bynnag, dylai arweinwyr ysgolion weithio gyda’u timau staffio i sicrhau bod dysgu o bell o’r safon orau:
- ar gael i ddiwallu anghenion eu dysgwyr, o oed meithrin ymlaen
- yn cael ei ddarparu mewn modd amserol
Bydd rhoi cynlluniau priodol ar waith yn sicrhau bod ysgolion yn mabwysiadu dulliau gweithredu cynhwysol sy’n hyrwyddo cynnydd i bob dysgwr, yn hytrach na chanolbwyntio dim ond ar ‘ddal i fyny’ â’r hyn a gollwyd. I rai lleoliadau, nid yw dysgu ar-lein yn ymarferol nac yn briodol:
- ar gyfer y dysgwr (fel y nodwyd drwy ei gynllun cymorth personol (CCP) neu ei gynllun datblygu unigol (CDU))
- mewn achosion lle mae natur y dysgu yn gofyn am ymgysylltu a rhyngweithio gweithredol, ymarferol na ellir ei gynnig ar-lein.
Dylai'r lleoliadau hyn gyfeirio at yr adran Cymorth i ddysgu mewn lleoliadau AHY.
Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i ysgolion, UCDau ac awdurdodau lleol ddefnyddio'r canllawiau parhad dysgu hyn i ddatblygu cynlluniau lleol:
- sy'n gweddu orau i'w cyd-destun
- y gellir eu defnyddio fel sail ar gyfer ymateb i bob cyfnod unigol o darfu wrth iddo ddigwydd
Dylai fod gan leoliadau hefyd gynlluniau ar gyfer parhad dysgu lle na fydd dysgu ar-lein o bosibl yn ymarferol am gyfnod estynedig.
Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol:
- pan fydd ysgolion ac UCDau yn ystyried cau'n rhannol neu'n llawn yn ystod cyfnodau o darfu
- i awdurdodau lleol pan fydd darparwyr AHY eraill yn ystyried cau'n rhannol neu'n llawn yn ystod cyfnodau o darfu
Nid ydynt yn berthnasol pan fydd dysgu o bell yn cael ei ystyried i ddiwallu anghenion dysgwyr unigol. Yn yr amgylchiadau hyn, anogir ysgolion i gysylltu â'u hawdurdod lleol i drafod cefnogaeth ac ymyrraeth briodol.
Nid yw gweithredu diwydiannol yn dod o dan gylch gwaith y ddogfen hon. Byddai'r protocolau presennol y bydd gan awdurdodau lleol eisoes ar waith yn cael eu gweithredu yn lle hynny.
Cyd-destun
Cafodd pandemig y coronafeirws (COVID-19) effaith sylweddol ar blant a phobl ifanc yng Nghymru. Yn ogystal â tharfu ar eu dysgu, cafodd effaith hefyd ar eu llesiant.
Rhagwelir y bydd angen rhoi amrywiaeth eang o ymyriadau ar waith dros y blynyddoedd nesaf er mwyn:
- lliniaru'r effeithiau hyn
- sicrhau na fydd effaith barhaol ar ddeilliannau hirdymor plant a phobl ifanc
Ein nod, fel Llywodraeth Cymru, yw sicrhau na fydd tarfu ar y raddfa hon yn ein hysgolion byth eto. Mae'r risgiau i ddysgu a llesiant ein plant a'n pobl ifanc yn rhy fawr.
O ganlyniad uniongyrchol i'r risgiau hyn, dylid rhoi blaenoriaeth i gynllunio ar gyfer parhad dysgu ym mhob:
- ysgol
- UCD
- awdurdod lleol
Os bydd yn rhaid tarfu ar ddysgu am unrhyw reswm, dylai pob darparwr:
- bod wedi paratoi'n llawn
- gallu parhau i helpu plant a phobl ifanc i ddysgu drwy gydol y cyfnod o darfu
Gweler Cymorth i ddysgu mewn lleoliadau AHY ar ddiwedd y canllawiau hyn i weld beth y mae hyn yn ei olygu i ddysgwyr AHY.
Un o'n hysgogiadau allweddol ar gyfer mynd i'r afael â pharhad dysgu yw sicrhau ein bod yn adeiladu ar yr arferion ardderchog ym maes dysgu digidol. Datblygodd yr arferion hyn yn gyflymach yn ystod y pandemig ac roeddent ar gael i ddysgwyr drwy Hwb. Bydd adeiladu ar y dull hwn yn sicrhau y bydd unrhyw gyfnodau o darfu yn y dyfodol, a fydd yn arwain at gau ysgol yn llawn neu’n rhannol:
- yn cael eu rheoli'n gyson
- yn osgoi unrhyw effaith ar allu plant a phobl ifanc i gael cyfleoedd dysgu o ansawdd uchel
Er mwyn cyflawni hyn, disgwylir i bob ysgol yng Nghymru ddatblygu cynlluniau parhad dysgu fel rhan o'u trefniadau arferol o ran cynlluniau busnes wrth gefn.
Yr egwyddorion cyffredinol ar gyfer parhad dysgu
O ran yr egwyddorion canlynol:
- dylid eu hystyried wrth gynllunio ar gyfer parhad dysgu pan na fydd dysgwyr yn gallu cymryd rhan mewn gwersi wyneb yn wyneb
- gallent hefyd fod yn briodol i UCDau ac awdurdodau lleol, ond dim ond pan fyddant yn ymarferol ac yn briodol o ran diwallu anghenion dysgwyr ac ymateb i amgylchiadau
Gweler Cymorth i ddysgu mewn lleoliadau AHY.
Ansawdd
Mae dysgu o bell yn cynnig cyd-destun gwahanol iawn i ddysgu wyneb yn wyneb yn yr ystafell ddosbarth. Dylai fod mor debyg â phosibl i brofiadau dysgu wyneb yn wyneb o ran:
- cynnwys
- adborth
- cynnydd
Dylai'r dysgu:
- fod yn eang ac yn gytbwys
- ymdrin ag amrywiaeth o wybodaeth, sgiliau ac arbenigedd
- fod yn gydnaws â'r math o brofiad a gynigir
Mae dysgu anghydamserol a chydamserol yn cynnig cyfleoedd amrywiol i ddatblygu sgiliau.
Arweiniodd y pandemig at fuddiannau i ddysgwyr o ran dysgu digidol ac annibynnol: Dylid cadw'r rhain mewn cof wrth ystyried opsiynau ar gyfer cyfleoedd dysgu o bell. Rhaid cydnabod a chefnogi anghenion gwahanol eich dysgwyr hefyd, yn enwedig eich dysgwyr ieuengaf, gan ymgysylltu â rhieni a gofalwyr yn y broses. Yn anad dim, dylai ysgol roi ffocws clir ar sicrhau bod dysgwyr yn parhau i wneud cynnydd yn eu dysgu ni waeth beth fo'r dull dysgu.
Priodol i lefel a natur y tarfu
Bydd yr ymateb i unrhyw darfu ar ddysgu yn berthnasol i amgylchiadau'r tarfu. Mae’n bosibl y bydd angen addasu cynlluniau yn unol â hynny. Dylai ysgolion ac UCDau ystyried:
- hyd y tarfu
- y rheswm dros y tarfu
- pa ddysgwyr yr effeithir arnynt, eu hoedran a'u mynediad at ddyfeisiau a chysylltedd
- pa mor dueddol yw dysgwyr o ymgysylltu â dysgu ar-lein
- lefel y gefnogaeth ofynnol gan rieni a gofalwyr
- anghenion unigol dysgwyr
- unrhyw anghenion dysgu ychwanegol (ADY) a allai fod gan ddysgwyr
- llesiant dysgwyr a phrosesau i'w diogelu
- gallu dysgwyr i barhau i ddysgu yn unol â'r disgwyl
- asesiadau neu arholiadau allanol sydd i ddod
Parhad a pherthnasedd
Lle bo modd, dylai cyfleoedd dysgu o bell:
- bod yn gyson â’r cwricwlwm wyneb yn wyneb presennol
- canolbwyntio ar y rhaglen astudio neu'r cynlluniau gwaith arferol y byddai dysgwyr yn eu dilyn pe baent yn yr ysgol
Bydd hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer dysgwyr mewn blynyddoedd arholiadau, yn ogystal â’r dysgwyr ieuengaf.
Pontio rhwng dysgu wyneb yn wyneb a dysgu o bell
Dylai'r broses o newid i ddysgu o bell ac yn ôl fod mor ddidrafferth ac ymarferol â phosibl. Os bydd angen i ysgolion newid i ddysgu o bell, dylai fod cyn lleied â phosibl o fwlch wrth ddarparu profiadau dysgu o ansawdd.
Cyn unrhyw darfu, er mwyn gallu pontio’n ddidrafferth i ddysgu rhithwir, dylid sicrhau bod y dysgwyr:
- wedi cael manylion mewngofnodi perthnasol, mynediad at waith ac adnoddau
- wedi cael hyfforddiant ar ddefnyddio unrhyw lwyfan rhith-ddysgu yn ôl yr angen
Bydd hyn yn sicrhau y bydd y dysgu'n parhau heb unrhyw doriadau diangen.
Efallai yr hoffai ysgolion ystyried y ffordd y maent yn datblygu ac yn cyfuno gweithgareddau dysgu o bell o fewn cwricwlwm arferol yr ysgol yn ystod cyfnodau pan fydd y dysgwyr yn yr ysgol. Bydd hyn sicrhau bod y dysgwyr yn gyfarwydd â'r llwyfan dysgu a'r broses o ddysgu o bell.
Dylai unrhyw weithgareddau dysgu:
- fod yn briodol o ran oedran
- fod yn briodol o ran gallu
- ystyried unrhyw ddisgwyliadau o ran cymorth gan rieni neu ofalwyr, ac argaeledd rhieni neu ofalwyr
Bydd hyn yn arbennig o wir i ddysgwyr iau.
Dysgwyr agored i niwed
Gellir ystyried llawer o ddysgwyr yn agored i niwed. Dylai ysgolion gofio y gall hyn amlygu ei hun mewn gwahanol ddysgwyr, mewn gwahanol ffyrdd, ar wahanol adegau.
Ni fydd pob dysgwr a ystyrir yn agored i niwed yn wynebu rhwystrau dysgu. Ond, efallai y bydd ystod o rwystrau yn eu hatal rhag cyflawni eu potensial. Felly, bydd angen gwahanol ddatrysiadau a chymorth i ddiwallu anghenion unigol pob un.
Llesiant, tegwch a chynhwysiant
Llesiant yw'r sail ar gyfer dysgu a chynnydd o ansawdd uchel, af felly dylid bob amser rhoi blaenoriaeth iddo. Yn ystod cyfnodau o darfu, dylai ysgolion ymdrin â darpariaeth academaidd yr holl ddysgwyr, a'u darpariaeth o ran llesiant, mewn modd cytbwys.
Dylai prosesau fod ar waith er mwyn sicrhau bod dysgwyr, yn enwedig y rhai mwyaf agored i niwed, mewn cysylltiad rheolaidd â'u hysgol. Dylai ysgolion benderfynu ar y dull gorau o gadw mewn cysylltiad, gan gydnabod:
- y gallai pob dysgwr eu cael eu hunain yn agored i niwed
- y gall graddau'r sefyllfa newid
Dylai arweinwyr ysgolion benderfynu ar y dull gorau o fewn eu cyd-destun lleol, er enghraifft drwy:
- cyswllt wyneb yn wyneb diogel
- cyswllt dros y ffôn
- gwersi cydamserol
Wrth eu dylunio, dylai ysgolion ystyried effaith gweithgareddau dysgu o bell ar y canlynol:
- llesiant dysgwyr
- gallu dysgwyr i ymgysylltu â'r dysgu dan gyfarwyddyd
Mae hyn yn cynnwys mynediad dysgwyr at offer, adnoddau a chymorth. Dylai ysgolion fod yn ystyriol o allu dysgwyr unigol i ymgysylltu â'r gweithgaredd dysgu, yn enwedig o ran:
- gwaith ymarferol, lle i astudio a’r ffordd y bydd costau byw yn effeithio ar hyn
- lefel y cysylltiad gofynnol gan rieni a gofalwyr
Bydd angen i ysgolion ystyried effaith dysgu o bell ar ddysgwyr ag ADY yn ofalus. Lle bo modd, dylid dylunio gweithgareddau mewn ffordd sy'n diwallu eu hanghenion unigol. Mae hyn yn cynnwys defnyddio staff sydd wedi cael hyfforddiant addas i ddylunio, defnyddio a chyflwyno cynnwys ar gyfer dysgwyr ag ADY. Dylai ysgolion gydgysylltu ag unrhyw asiantaethau eraill sy'n darparu therapïau neu gymorth iechyd a gofal cymdeithasol arall i ddiwallu anghenion dysgwyr unigol. Gallai hyn gynnwys gwasanaethau cymdeithasol neu fyrddau iechyd lleol (BILlau), er enghraifft.
Dylai arweinwyr ysgolion ac awdurdodau lleol ddeall y gofynion ar gyfer dysgu'n effeithiol o bell. Dylai ysgolion wneud y canlynol:
- ymgysylltu'n rheolaidd â'u partner technoleg addysg i gael cyngor a chymorth
- ystyried cynnal archwiliad o'u hoffer TGCh a sgiliau'r gweithlu fel rhan o'u trefniadau monitro, gwerthuso ac adrodd
Os cyfyd pryderon ynglŷn â diogelwch neu lesiant dysgwyr, dylid parhau i ddilyn gweithdrefnau diogelu arferol yr ysgol yn ystod cyfnodau o ddysgu o bell.
Yn ystod cyfnodau pan fydd ysgolion ar gau, dylai awdurdodau lleol ystyried sut y bydd dysgwyr (sy'n cael prydau ysgol am ddim) yn cael pryd iach o fwyd bob dydd.
Dylai ysgolion sicrhau bod gwersi a gynhelir drwy ffrydio byw neu ddulliau fideo-gynadledda yn cydymffurfio â'r canllawiau lleol a chenedlaethol perthnasol. Mae canllawiau wedi cael eu cyhoeddi ar Hwb i gefnogi ysgolion yn y maes hwn.
Dylid ystyried anghenion y canlynol yn arbennig:
- dysgwyr sydd wedi'u hallgáu'n ddigidol
- dysgwyr â chynlluniau datblygu unigol (CDUau)
- dysgwyr Du, Asiaidd ac ethnig lleiafrifol
- dysgwyr o gymunedau Sipsiwn, Roma a Theithwyr
- dysgwyr sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim neu'r rhai y mae ffactorau economaidd-gymdeithasol eraill yn effeithio arnynt
- dysgwyr sy'n ffoaduriaid
- dysgwyr cyfrwng Cymraeg
- dysgwyr nad ydynt yn siarad iaith yr ysgol gartref
- dysgwyr mewn addysg gynnar
- dysgwyr mewn UCDau a lleoliadau AHY eraill
Cyfathrebu
Dylai ysgolion ac UCDau:
- cyn iddynt gael eu rhoi ar waith, rhannu cynlluniau a threfniadau â phob rhanddeiliad perthnasol
- rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i bob parti yn ystod unrhyw gyfnod o darfu sy'n effeithio ar ddysgwyr
Dylai hyn gynnwys rhieni a gofalwyr bob amser. Lle bo’n berthnasol, dylid rhoi gwybod hefyd i adrannau gwasanaethau cymdeithasol a BILlau.
Cysylltu â chynlluniau argyfwng sydd eisoes gan ysgolion
Dylai cynlluniau parhad dysgu fod yn gyson â chynlluniau argyfwng ysgolion, neu gael eu hymgorffori ynddynt, yn enwedig os bydd tarfu ar ddysgu yn digwydd heb rybudd. Dylai ysgolion ystyried adolygu a diweddaru cynlluniau parhad dysgu yn unol â'r gwaith o ddiweddaru'r cynlluniau parhau busnes sydd eisoes ar waith ganddynt. Dylai ysgolion gyflwyno'r cynlluniau hyn i gyrff llywodraethu er mwyn iddynt eu hadolygu a'u cadarnhau. Yr awdurdod lleol a ddylai gymeradwyo'r cynlluniau yn derfynol.
Rheoli disgwyliadau a llesiant y gweithlu
Lle y bo modd, dylai'r dysgu drwy lwyfan rhithwir adlewyrchu ansawdd y dysgu wyneb yn wyneb. Dylai ysgolion ystyried y ffordd y maent yn datblygu eu gweithlu drwy ddysgu proffesiynol er mwyn gallu cynllunio, cyflwyno a gwerthuso dysgu gan ddefnyddio dulliau cyfunol. Hefyd, dylai ysgolion bennu disgwyliadau realistig ar gyfer dysgu yn ystod cyfnodau o darfu. Mae hyn yn cynnwys hawl dysgwyr i gael amser dysgu priodol.
Dylai ysgolion wneud y canlynol:
- ystyried y gwahaniaethau a fydd yn wynebu staff wrth gynllunio, cyflwyno a gwerthuso dysgu o bell
- creu systemau sy'n cyfoethogi'r dysgu ac yn cefnogi llesiant y staff
- ystyried llesiant staff a'r disgwyliadau o ran llwyth gwaith
- ystyried yr amser paratoi sydd ei angen ar gyfer anghenion dysgu rhithwir
Cyfnodau o ddysgu
Dylai cyfnodau o ddysgu o bell gydnabod:
- oedran neu gam cynnydd pob dysgwr
- y cyfnodau gofynnol o ddysgu annibynnol y gellir eu disgwyl gan bob dysgwr
Wrth wneud penderfyniad ynghylch capasiti dysgwr, mae'n hanfodol ystyried unrhyw CCP neu CDU. Bydd hyn yn sicrhau y caiff anghenion ac amgylchiadau penodol y dysgwr eu hystyried yn llawn.
Er enghraifft:
- 1 awr y dydd ar gyfer y rhai 3 i 5 oed neu'r cyfnod dysgu sy'n arwain at Gam cynnydd 1
- 2 awr y dydd ar gyfartaledd ar gyfer y rhai 5 i 8 oed neu'r cyfnod dysgu sy'n arwain at Gam cynnydd 2
- 3 awr y dydd ar gyfer y rhai 8 i 11 oed neu'r cyfnod dysgu sy'n arwain at Gam cynnydd 3
- 4 awr y dydd ar gyfer y rhai 11 i 16 oed neu’r cyfnod dysgu sy’n arwain at Gamau cynnydd 4 a 5
Gallai hyn gynnwys cymysgedd o weithgareddau cydamserol ac anghydamserol, a ddarperir drwy gyfrwng digidol neu analog.
Mathau o darfu
Tarfu ar ddysgwyr unigol
Ar adegau, mae'n bosibl na fydd dysgwyr unigol yn gallu dod i'r ysgol, er enghraifft oherwydd gwaharddiad neu salwch.
Yn y byr dymor (hyd at 15 diwrnod ysgol), dylai ysgolion ddarparu addysg mor debyg â phosibl i brofiadau dysgu wyneb yn wyneb eu cyfoedion. Lle'r ysgol fydd penderfynu ar hyn, yn dibynnu ar y rheswm dros yr absenoldeb ac amgylchiadau unigol y dysgwr a'i deulu.
Gallai rhai dysgwyr fod yn absennol o'r ysgol am fwy na 15 diwrnod ysgol, ar ffurf ddilynol neu gronnol dros flwyddyn academaidd. Lle bo hyn yn debygol, dylai'r awdurdod lleol fod yn barod i wneud trefniadau ar eu cyfer. Gellir cael rhagor o wybodaeth yn Cefnogi dysgwyr ag anghenion gofal iechyd a Gwahardd o ysgolion ac unedau cyfeirio disgyblion.
Ni ddisgwylir i ysgolion ddarparu sesiynau dysgu o bell i ddysgwyr a gaiff eu tynnu allan o’r ysgol yn wirfoddol am resymau sydd wedi’u hawdurdodi neu heb eu hawdurdodi (er enghraifft, gwyliau yn ystod y tymor).
Tarfu ar grwpiau o ddysgwyr a'r gweithlu
Ar adegau, mae'n bosibl na fydd grwpiau o ddysgwyr neu aelodau o'r gweithlu yn gallu mynd i safle'r ysgol. Gallai'r adegau hyn gynnwys:
- salwch sy'n effeithio ar garfan benodol o ddysgwyr yn unig
- problemau sy'n gysylltiedig ag adeiladau sy'n effeithio ar ran o'r ysgol (er enghraifft tân, llifogydd neu broblem sy'n effeithio ar ystafell ddosbarth neu floc)
- problemau sy'n gysylltiedig â thrafnidiaeth sy'n para mwy na diwrnod ac sy'n effeithio ar allu dysgwyr neu staff i ddod i'r ysgol
- lle nad oes modd sicrhau lefelau staffio diogel oherwydd salwch neu ddiffyg staff cyflenwi addas
Tarfu ar yr ysgol gyfan
Ar adegau prin, mae'n bosibl y bydd angen cau safle'r ysgol gyfan i'r holl ddysgwyr a holl aelodau'r gweithlu. Gallai'r adegau hyn gynnwys:
- cau ysgol dan gyfarwyddyd yr awdurdod lleol neu'r llywodraeth er budd yr ardal leol neu'r wlad, nid yw hyn yn cynnwys gwyliau banc ond gallai gynnwys:
- salwch sydd ar led yng nghymuned yr ysgol gan arwain at gau'r ysgol yn llawn
- lefelau staffio anniogel oherwydd problemau annisgwyl (er enghraifft cyfraddau salwch uchel neu broblemau oherwydd tywydd garw)
- cau adeilad am gyfnod byr oherwydd problemau diogelwch (er enghraifft, methiant y system wresogi, problemau gyda'r cyflenwad pŵer, tân neu lifogydd bach)
- cau adeilad am gyfnod hir oherwydd problemau diogelwch mawr (er enghraifft adeiledd yr adeilad, tân neu lifogydd mawr)
Sut y gall ysgolion baratoi ar gyfer cyfnodau o darfu ar ddysgu
Rhoddir y manylion canlynol fel enghreifftiau o'r ffordd y gall ysgolion gynllunio ar gyfer parhad dysgu a rhoi eu cynlluniau ar waith o bosibl. Nid oes disgwyl i ysgolion ddilyn y canllawiau hyn mewn modd rhagnodol.
Paratoi ar gyfer dysgu digidol
Fel rhan o gynnig cwricwlwm arferol ysgol, dylai dysgwyr gael cyfle i ddysgu a meithrin eu sgiliau digidol. Mae Hwb yn cynnig amrywiaeth o adnoddau digidol priodol i bob dysgwr. Fodd bynnag, gall ysgolion ddatblygu a defnyddio eu llwyfannau digidol eu hunain.
Fel rhan o gwricwlwm digidol ysgol, dylai dysgwyr gael cyfleoedd rheolaidd i wneud y canlynol
- mewngofnodi i'r llwyfan digidol yn annibynnol
- cael gafael ar adnoddau ac apiau priodol yn annibynnol ac yn hyderus
- cwblhau agweddau ar eu gwaith wythnosol drwy'r llwyfan digidol, a hynny yn yr ysgol a gartref
Mae'n bwysig bod ysgolion yn deall cyd-destun eu cymuned. Dylai fod gan arweinwyr ddealltwriaeth dda o fynediad dysgwyr at offer digidol gartref. Weithiau, bydd diffyg offer yn creu problem. Os felly, dylai ysgolion gael sgyrsiau â’u hawdurdod lleol er mwyn sicrhau y gall dysgwyr gael gafael ar offer.
Dylai gweithgareddau fod yn briodol i oedran a gallu dysgwyr.
Dylai ysgolion hefyd ystyried sut y gall dysgwyr o gartrefi di-Gymraeg ddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg.
Os bydd dysgu digidol yn amhosibl neu'n amhriodol
Efallai na fydd yn bosibl neu'n briodol i ddysgwyr gael gafael ar adnoddau digidol tra byddant gartref. Yn yr achosion hyn, bydd angen i ysgolion ystyried sut y gellir dosbarthu adnoddau dysgu all-lein i ddysgwyr a’u casglu ganddynt. Dylai ysgolion benderfynu ar y ffordd orau o reoli'r broses hon.
Cefnogi dysgu sylfaen
Bydd angen i ysgolion a lleoliadau gofal plant ystyried nodweddion dysgu o bell i ddysgwyr iau. Mae hyn yn cynnwys galluogi rhieni a gofalwyr i gefnogi eu plant. O fewn addysg gynnar, mae lefel ymgysylltiad rhieni a gofalwyr yn fwy nag ar unrhyw adeg arall ar daith addysgol plentyn. Dylai ysgolion ystyried sut y gellir cefnogi rhieni a gofalwyr i ymgysylltu â dysgu eu plentyn yn y cartref. Bydd hyn yn helpu i sicrhau bod dysgwyr ifanc yn cael mynediad at brofiadau dysgu cyfoethog mewn amgylchedd dysgu cyfunol.
Mae dysgwyr yn y blynyddoedd cynnar ar gam hollbwysig o ran eu datblygiad gwybyddol. Mae'n hanfodol eu bod yn cael eu cefnogi wrth ddysgu a datblygu er mwyn osgoi colli cerrig milltir datblygiadol.
Mae addysgeg dysgu sylfaen yn cynnig dull cefnogol o ddysgu yn amgylchedd y cartref. Mae'n canolbwyntio ar ddysgu drwy chwarae, dysgu yn yr awyr agored a darparu profiadau sy'n codi'n naturiol. Mae profiadau perthnasol ac ystyrlon sydd wedi’u gwreiddio yng nghyd-destunau bywyd go iawn yn galluogi dysgwyr i wneud y canlynol:
- creu cysylltiadau
- cymhwyso gwybodaeth
- cryfhau sgiliau
Mae sgiliau lleferydd, iaith a chyfathrebu yn allweddol i ddysgu, ac yn cael eu datblygu drwy’r profiadau a’r cyfleoedd chwarae naturiol hynny. Gall amgylchedd y cartref gynnig cyfleoedd cyfoethog i ddysgu. Mae plant yn datblygu sgiliau darllen cynnar drwy glywed, rhannu ac ailglywed ac ailrannu llawer o'r canlynol:
- hwiangerddi syml
- straeon syml
- caneuon syml
- cerddi syml
- testunau syml sy'n odli
Mae chwarae a dysgu seiliedig ar chwarae yn cyfrannu at ddatblygiad holistaidd. Drwy chwarae a phrofiadau chwareus, gall plant ddysgu am y byd y maent yn byw ynddo gyda phobl eraill. Mewn amgylchedd awyr agored, gan gynnwys ardaloedd cymunedol, gall dysgwyr archwilio, ymarfer a gwella eu sgiliau. Mae bod y tu allan yn cyfrannu at ddatblygiad cymdeithasol, emosiynol, ysbrydol a chorfforol. Mae hefyd yn cynnig cyfleoedd naturiol i ddysgwyr ddatblygu a chryfhau sgiliau trawsgwricwlaidd.
Mae adnoddau ar gael drwy storfa Hwb.
Paratoi'n rhagweithiol ar gyfer absenoldeb y gweithlu
Dylai arweinwyr ysgolion ystyried pob dull posibl cyn ystyried atal dysgu wyneb yn wyneb dros dro. Dylai ysgolion aros ar agor lle bynnag y bydd modd.
Lle penaethiaid fydd penderfynu ar y dull a ddefnyddir ar lefel leol i reoli absenoldeb ymhlith y gweithlu er mwyn cyflawni hyn, a hynny yn seiliedig ar gyd-destun eu hunain. Dylai'r awdurdod lleol roi cyngor lle bydd angen. Dylai pob penderfyniad gael ei wneud yn unol â’r gofynion a nodir yn 'nogfen cyflog ac amodau athrawon ysgol (Cymru) 2021'. Dylid ystyried llesiant gweithlu'r ysgol wrth wneud pob penderfyniad sy'n ymwneud â rheoli absenoldeb ymhlith y gweithlu.
Paratoi'r gweithlu'n rhagweithiol ar gyfer dylunio dysgu
Dylai arweinwyr ysgolion wneud y canlynol:
- cynllunio’r cynnig dysgu proffesiynol sydd ar gael i staff
- ystyried datblygu dulliau o ddylunio addysgu a dysgu ar gyfer dysgu wyneb yn wyneb, dysgu cyfunol a dysgu o bell
Dylai cynigion cwricwlwm ysgolion gynnwys cyfleoedd i staff gynllunio gweithgareddau dysgu cyfunol a dysgu o bell drwy gydol y flwyddyn ysgol. Bydd hyn yn sicrhau bod dysgwyr, staff, rhieni a gofalwyr yn gyfarwydd â’r broses cyn gorfod ymgymryd â dysgu cyfunol neu ddysgu o bell, oherwydd cyfnod o darfu.
Yn ystod cyfnodau estynedig o darfu, dylai arweinwyr ysgolion ystyried ansawdd ac effaith y gweithgareddau dysgu cyfunol a dysgu o bell hyn fel rhan o'u prosesau monitro, gwerthuso ac adrodd arferol.
Mae rhagor o wybodaeth am egwyddorion addysgegol a dylunio dysgu ar gael ar wefan Hwb.
Paratoi ar gyfer rheoli llesiant yn ystod cyfnod o darfu
Mae dyletswydd ar ysgolion i sicrhau y caiff dysgwyr eu cadw'n ddiogel ac y gallant barhau i ddysgu. Ar gyfer absenoldeb tymor canolig a hirdymor, dylai ysgolion sicrhau bod dysgwyr mewn cysylltiad rheolaidd â'r staff. Dylai natur ac amlder y cyswllt adlewyrchu pa mor agored i niwed yw'r dysgwr ar y pryd.
Os bydd tarfu hirdymor yn agos at gerrig milltir addysgol tyngedfennol, dylai ysgolion ystyried sut y gall gweithgareddau fel y canlynol gael eu cynnal o bell:
- pontio
- dewis opsiynau pwnc
- cymorth i baratoi ar gyfer arholiadau
Dylai ysgolion hefyd ystyried sut y byddant yn:
- cefnogi llesiant staff
- cadw mewn cysylltiad â staff drwy gyfarfodydd unigol a chyfarfodydd tîm a gweithdrefnau cyfathrebu cysylltiedig
Rolau a chyfrifoldebau
Penaethiaid
- Sicrhau bod gwaith cynllunio parhad dysgu ar waith fel rhan o drefniadau cynllunio parhad busnes arferol yr ysgol.
- Ymgorffori dull yr ysgol o ddarparu dysgu cyfunol neu ddysgu o bell ym mhob agwedd ar y dysgu a'r addysgu. Drwy'r dull hwn, ceisio sicrhau bod unrhyw bontio rhwng dysgu wyneb yn wyneb a dysgu rhithwir ac yn ôl mor ddidrafferth â phosibl.
- Sicrhau bod profiadau dysgu cyfunol neu rithwir i bob dysgwr mor debyg â phosibl o ran ansawdd i ddysgu wyneb yn wyneb. Cydnabod bod dysgu o bell yn cynnig cyd-destun gwahanol iawn i ddysgu wyneb yn wyneb.
- Nodi lle bo angen cymorth ychwanegol ar ddysgwyr, yn enwedig lle y bydd risg o allgáu digidol. Rhoi cymorth ychwanegol lle bynnag y bo modd, a hynny gyda chymorth yr awdurdod lleol os bydd angen. Gallai hyn gynnwys, er enghraifft, darparu offer TG neu ddosbarthu deunyddiau wedi'u hargraffu.
- Sicrhau bod gan staff y sgiliau cywir a'u bod yn cael cyfleoedd i gymryd rhan yn y dysgu proffesiynol cywir i'w galluogi i ddysgu yn hyderus yn ystod cyfnodau o darfu.
- Sicrhau y rhoddir blaenoriaeth i lesiant staff a dysgwyr yn ystod cyfnodau o darfu.
- Sicrhau y caiff gweithgareddau dysgu cyfunol a dysgu rhithwir eu cynnal gan flaenoriaethu diogelwch digidol dysgwyr ac ymarferwyr.
- Sicrhau bod rhieni a gofalwyr yn ymwybodol o'r cynlluniau wrth gefn i gefnogi dysgwyr yn ystod cyfnodau o darfu.
Ymarferwyr
- Sicrhau bod pob dysgwyr yn deall pwysigrwydd ymgysylltu â'u dysgu a pharhau i ddysgu yn ystod cyfnodau o darfu.
- Sicrhau bod yr holl ddarpariaeth dysgu cyfunol neu rithwir a gynigir drwy'r ysgol gyfan yn ystod cyfnodau o darfu o ansawdd uchel yn gyson ac mor debyg â phosibl o ran ansawdd i ddysgu wyneb yn wyneb.
- Sicrhau bod y ddarpariaeth dysgu a ddatblygir ar gyfer dysgwyr agored i niwed a dan anfantais yn briodol ac yn hygyrch.
- Sicrhau y caiff amrywiaeth o ddulliau dysgu gwahanol eu datblygu, gan gynnwys rhai anghydamserol a chydamserol, a rhai all-lein pan fydd angen, er mwyn sicrhau bod dysgwyr yn cael profiad o amrywiaeth o ddulliau.
- Sicrhau bod systemau ar waith ar gyfer edrych yn ddyddiol i weld a yw dysgwyr sy'n dysgu o bell yn ymgysylltu â'u gwaith. Gweithio gyda theuluoedd i ddod o hyd i atebion effeithiol, a hynny'n gyflym, os bydd lefelau ymgysylltu yn peri pryder.
- Sicrhau y caiff gweithgareddau dysgu cyfunol a dysgu rhithwir eu cynnal gan flaenoriaethu diogelwch digidol dysgwyr.
- Sicrhau y rhoddir blaenoriaeth i lesiant dysgwyr yn ystod cyfnodau o darfu.
Awdurdodau lleol
- Cydweithio â phenaethiaid i sicrhau y caiff parhad dysgu ei wreiddio mewn unrhyw waith cynllunio parhad busnes.
- Sicrhau y caiff ysgolion eu cefnogi yn ystod cyfnodau o darfu. Sicrhau y caiff penderfyniadau eu gwneud yn brydlon, gan alluogi ysgolion i baratoi ar gyfer y tarfu pryd bynnag y bydd modd.
- Sicrhau bod yr awdurdod lleol wedi cymeradwyo cynllun parhad dysgu pob ysgol.
Llywodraethwyr
- Sicrhau bod gwaith cynllunio parhad busnes yr ysgol yn gadarn a'i fod yn cynnwys y ddarpariaeth y gall pob dysgwr ymgymryd â chyfleoedd dysgu cyfunol neu rithwir o ansawdd uchel yn ystod cyfnodau o darfu.
Estyn
- Cydnabod y dylai parhad dysgu gael ei gynnwys yn nhrefniadau cynllunio pob ysgol.
- Ystyried yr amrywiaeth o ddulliau dysgu cyfunol a rhithwir y dylid eu gwreiddio yn nhrefniadau dysgu ac addysgu ysgol. Ystyried hefyd sut y dylid defnyddio’r dulliau hyn i gefnogi dysgwyr yn ystod unrhyw gyfnodau o ddysgu o bell.
Llywodraeth Cymru
- Darparu amrywiaeth o adnoddau drwy Hwb er mwyn cefnogi parhad dysgu. Dylai hyn gynnwys canllawiau, adnoddau dysgu cyfunol neu rithwir ac astudiaethau achos.
Addysg Heblaw yn yr Ysgol (AHY)
Mae AHY yn rhan hanfodol o'r system addysg sy'n darparu addysg i ddysgwyr nad ydynt yn gallu mynd i'r ysgol. Ceir rhagor o wybodaeth am ddarpariaeth a dysgwyr AHY yma. Addysg heblaw yn yr ysgol.
Mathau o darfu
Yn ogystal â'r mathau o darfu y gall pob dysgwr eu hwynebu, gall mathau ychwanegol o darfu effeithio ar ddysgwyr AHY. Gall y rhain gynnwys:
- lleoliadau AHY yn methu, er enghraifft, gan na all darparwyr ddiwallu anghenion cymhleth
- tarfu ar wasanaethau cymorth amlasiantaethol
- diffyg darparwyr a all ddarparu'r ddarpariaeth ddysgu ychwanegol (DDdY) a nodir mewn CDUau
- amser y tu allan i addysg, oherwydd prosesau asesu ac atgyfeirio, cyfnodau aros i ddarpariaeth gychwynnol gael ei threfnu a symud rhwng lleoliadau pan fydd lleoliadau yn methu
Yn ogystal â'r effaith ar eu haddysg, mae dysgwyr AHY yn wynebu problemau ychwanegol o gymharu â'u cyfoedion gan eu bod yn agored i niwed.
Risgiau diogelu
Mae cefndiroedd economaidd-gymdeithasol llawer o ddysgwyr AHY yn golygu eu bod yn wynebu risg uwch byth os na fyddant yn mynd bob dydd i leoliad sy'n ddiogel ac sy'n diwallu eu hanghenion. Mae ymchwil yn dangos yn gyson bod cysylltiad cryf rhwng llai o strwythur a goruchwyliaeth a lefelau uwch o ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddu ymhlith pobl ifanc.
Gyda mwy o amser rhydd a llai o strwythur, gall dysgwyr AHY:
- ymddwyn mewn ffordd wrthgymdeithasol
- wynebu risg o droseddu neu ddioddef trosedd
Gall hyn waethygu'r problemau y maent eisoes yn eu hwynebu.
Dylai awdurdodau lleol weithio gyda darparwyr gwasanaethau eraill i sicrhau bod dysgwyr AHY sy'n aros am leoliad neu sy'n dilyn amserlenni rhan amser yn ddiogel.
Cael addysg pan fydd achosion o darfu ar y ddarpariaeth
Mae cyfran sylweddol o ddysgwyr AHY yn ddysgwyr sy'n cael prydau ysgol am ddim ac yn dod o gefndiroedd economaidd-gymdeithasol lle nad oes ganddynt fynediad i'r rhyngrwyd gartref. Mae diffyg adnoddau gartref yn golygu nad yw'n debygol y gellir cyflawni parhad dysgu drwy ddysgu ar-lein.
Hyd yn oed pan fydd dysgwyr AHY yn gallu manteisio ar gyfleoedd dysgu ar-lein, yn aml nid yw'r cyfleoedd hynny'n briodol gan nad ydynt yn ymgysylltu â nhw. Drwy fod yng nghwmni pobl sy'n gallu gwrando, bod yno a'u cefnogi mae dysgwyr AHY yn dysgu orau.
Mae modelau rôl cadarnhaol yn bwysig i ddysgwyr AHY. Gallant helpu i leihau dylanwadau yn eu cymuned sy'n cael effaith negyddol arnynt ac a all arwain at y canlynol:
- risg y bydd yn troseddu
- risg y bydd yn dioddef trosedd
Mae angen i staff dreulio amser wyneb yn wyneb â dysgwyr AHY er mwyn rhoi cymorth proffesiynol cadarnhaol.
Yn ogystal, mae dysgwyr AHY fel arfer yn gweithio tuag at gymwysterau galwedigaethol lle mae angen ymgymryd â gweithgareddau ymarferol. Mae'r math hwn o addysg yn anodd i'w darparu ar-lein.
Rolau a chyfrifoldebau
Awdurdodau lleol
Lle na fydd dysgwr yn gallu mynd i'r ysgol, mae angen i awdurdodau lleol sicrhau'r canlynol:
- y caiff prosesau asesu ac atgyfeirio AHY eu cynnal mewn modd amserol
- y caiff darpariaeth ei rhoi ar waith cyn gynted â phosibl
Lle na fydd lle ar gael mewn UCD neu ddarparwr penodol, dylai awdurdodau lleol roi darpariaeth amgen ar waith i alluogi parhad addysg hyd nes y bydd lle ar gael.
Dylai fod gan awdurdodau lleol gynlluniau i ymateb i'r mathau o darfu a all effeithio ar ddysgwyr AHY, fel y rhai hynny a nodir uchod.
Wrth gomisiynu darpariaeth gan ddarparwyr AHY annibynnol, dylai awdurdodau lleol sicrhau bod gan ddarparwyr gynlluniau ar waith i alluogi dysgwyr i barhau i gael addysg addas pan fydd achos o darfu yn deillio o broblem yn y lleoliad.
Athrawon sy'n gyfrifol am UCDau
Dylai athrawon sy'n gyfrifol am UCDau wneud y canlynol:
- sicrhau bod gwaith cynllunio parhad dysgu ar waith fel rhan o drefniadau cynllunio parhad busnes arferol yr UCD
- sicrhau bod trefniadau cynllunio parhad yn cynnwys cysylltu â gwasanaethau amlasiantaethol yn ystod cyfnodau o darfu er mwyn sicrhau bod dysgwyr yn cael gwasanaethau o hyd
- rhoi dull addysgu'r UCD ar waith yn ystod cyfnodau o darfu ar draws pob agwedd ar y dysgu a'r addysgu a sicrhau bod y broses o bontio'n ôl i'r trefniadau blaenorol mor ddidrafferth â phosibl
- sicrhau bod y profiadau dysgu yn ystod cyfnodau o darfu yn addas ar gyfer dysgwyr unigol
- sicrhau pan fo angen cymorth ychwanegol ar ddysgwyr, y caiff hyn ei nodi a'i roi lle bynnag y bo'n bosibl
- sicrhau bod gan staff y sgiliau cywir a'u bod yn cael cyfleoedd i gymryd rhan yn y dysgu proffesiynol cywir i'w galluogi i addysgu yn hyderus yn ystod cyfnodau o darfu
- sicrhau y rhoddir blaenoriaeth i lesiant a diogelwch staff a dysgwyr yn ystod cyfnodau o darfu
- sicrhau bod rhieni a gofalwyr yn ymwybodol o'r cynlluniau wrth gefn i gefnogi dysgwyr yn ystod cyfnodau o darfu
Ymarferwyr
- Cefnogi dysgwyr i ymgysylltu â'u dysgu yn ystod cyfnodau o darfu.
- Sicrhau bod yr addysg a ddarperir mor debyg â phosibl i'r addysg a ddarperir fel arfer.
- Sicrhau bod y ddarpariaeth ddysgu a ddatblygir yn briodol ar gyfer anghenion disgyblion unigol.
- Sicrhau bod amrywiaeth o ddulliau a phrofiadau dysgu ar gael.
- Sicrhau bod systemau ar waith i ystyried llesiant a diogelwch dysgwyr bob dydd yn ystod cyfnodau o darfu. Lle caiff pryderon eu nodi, sicrhau cyswllt â gwasanaethau priodol.
- Sicrhau bod systemau ar waith ar gyfer edrych yn ddyddiol i weld a yw dysgwyr yn ymgysylltu â'u gwaith. Lle bo lefelau ymgysylltu yn peri pryder, gweithio gyda theuluoedd a gwasanaethau eraill (fel Gwasanaethau Ieuenctid) i nodi datrysiadau effeithiol.
Awdurdodau lleol
- Cydweithio â phenaethiaid i sicrhau y caiff parhad dysgu ei wreiddio mewn unrhyw waith cynllunio parhad busnes.
- Sicrhau y caiff ysgolion eu cefnogi yn ystod cyfnodau o darfu. Sicrhau y caiff penderfyniadau eu gwneud yn brydlon, gan alluogi ysgolion i baratoi ar gyfer y tarfu pryd bynnag y bydd modd.
- Sicrhau bod yr awdurdod lleol wedi cymeradwyo cynllun parhad dysgu pob ysgol.
Pwyllgorau Rheoli UCDau
Dylai pwyllgorau rheoli UCDau sicrhau'r canlynol:
- bod gwaith cynllunio parhad busnes yr UCD yn gadarn ac y gall pob dysgwr ymgymryd ag addysg o ansawdd uchel yn ystod cyfnodau o darfu
- y caiff cynlluniau eu datblygu ar gyfer adegau pan fydd lefelau absenoldeb staff yn uchel
Gwasanaethau amlasiantaethol
- Dylai fod gan wasanaethau amlasiantaethol gynlluniau ar waith i sicrhau y gallant barhau i gefnogi dysgwyr a'u teuluoedd yn ystod cyfnodau o darfu ar addysg.
- Dylai'r cynlluniau fod yn hyblyg ac yn ymatebol, gan ystyried anghenion amrywiol dysgwyr. Mae hyn yn cynnwys dysgwyr ag ADY, dysgwyr sy'n cael cymorth drwy CCP a dysgwyr â chynlluniau dysgu unigol.
- Mae cydweithrediad rhwng gwasanaethau addysg, iechyd, gofal cymdeithasol a gwasanaethau perthnasol eraill yn hanfodol er mwyn cynnal parhad gofal, diogelu llesiant a chefnogi cyfleoedd dysgu ac ymgysylltu parhaus yn ystod cyfnodau o'r fath.
