Huw Irranca-Davies AS, y Dirprwy Brif Weinidog ac Ysgrifennydd y Cabinet dros Newid Hinsawdd a Materion Gwledig
Ar 16 Chwefror cyflwynodd Llywodraeth Cymru ddeddfwriaeth i roi terfyn ffurfiol o gynlluniau cymorth amaethyddol hir-sefydledig yr Undeb Ewropeaidd yng Nghymru, yn dilyn dod i rym Rheoliadau Cau Cynlluniau Amaethyddiaeth Gwaddol yr Undeb Ewropeaidd (Cymru) 2026.
Heddiw, rwy’n cyhoeddi’r diwedd ffurfiol i nifer o gynlluniau cymorth amaethyddol hir-sefydledig yr Undeb Ewropeaidd yng Nghymru, yn dilyn dod i rym Rheoliadau Cau Cynlluniau Amaethyddiaeth Gwaddol yr Undeb Ewropeaidd (Cymru) 2026.
Bydd y Rheoliadau yn cau'r Cynllun Cymorth Ffrwythau a Llysiau, y Cynllun Ymyrraeth Gyhoeddus, a'r Cynllun Cymorth Storio Preifat, gan nodi carreg filltir arwyddocaol yn nhrawsnewidiad Cymru i ffwrdd o gynlluniau sydd wedi'u cynllunio ar gyfer oes wahanol a thuag at ddull hirdymor o gefnogi'r sector a gynlluniwyd gan Gymru, sy'n canolbwyntio ar Gymru.
Crëwyd y cynlluniau gwaddol hyn yn wreiddiol mewn tirwedd polisi amaethyddol gwahanol iawn. Ers dros ddau ddegawd, nid yw'r cynlluniau hyn wedi cael llawer o ddefnydd ymarferol, os o gwbl, yng Nghymru ac nid ydynt bellach yn cynnig unrhyw fudd ystyrlon i ffermwyr na thyfwyr Cymru. Mae eu cau yn sicrhau bod cymorth amaethyddol yn adlewyrchu realiti ffermio modern yng Nghymru ac yn cyfrannu at system sy'n ymatebol, wedi'i thargedu ac sy'n addas i'r diben.
Wrth i Gymru barhau i ddatblygu dull unigryw Cymreig o gymorth amaethyddol, mae'n hanfodol asesu effeithiolrwydd a pherthnasedd mecanweithiau hanesyddol sy'n deillio o'r UE. Mae eu cau yn caniatáu i Lywodraeth Cymru ganolbwyntio ar adnoddau ac ymyriadau sy'n fwy addas ar gyfer heriau heddiw.
Mae Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023 yn rhoi pwerau hyblyg, modern i Weinidogion Cymru ymyrryd mewn marchnadoedd amaethyddol pan fo angen, tra bod grantiau cyfalaf diweddar Llywodraeth Cymru wedi darparu cymorth wedi'i deilwra i'r sector garddwriaeth sy'n datblygu yng Nghymru.
Mae'r cam hwn yn cefnogi ymrwymiad ehangach i sicrhau bod Cymru'n cymryd perchnogaeth lawn o'r ffordd y mae'n cefnogi cynhyrchu bwyd, yn stiwardio'r tir ac yn adeiladu sector amaethyddol gwydn ar gyfer cenedlaethau i ddod. Hoffwn ddiolch i'r diwydiant am ei ymgysylltiad trwy gydol y broses hon, ac edrychaf ymlaen at barhau i weithio'n agos gyda ffermwyr a rhanddeiliaid wrth i ni symud ymlaen.