Cysylltu cynhyrchu ar y safle â'r grid: nodyn technegol

• Perchnogion eiddo sy'n bwriadu gosod, neu sydd eisoes wedi gosod, gorsaf cynhyrchu trydan adnewyddadwy (e.e. solar ffotofoltaidd ar ben to) a/neu storfa batri, ar y safle i gyflenwi'r un safle yn bennaf, neu'n llwyr.(Gellir galw hyn yn hunan-ddefnydd, cynhyrchu ar y safle neu awto-gynhyrchu.) Gall y safle fod yn adeilad newydd ac eto i'w gysylltu â'r rhwydwaith dosbarthu trydan, neu gall fod yn adeilad presennol sydd eisoes wedi'i gysylltu â'r rhwydwaith dosbarthu trydan.
• Darpar berchnogion generaduron trydan ar y safle neu storfa batris, sy'n dymuno gwerthu neu gyflenwi trydan dros ben a gynhyrchir trwy'r rhwydwaith dosbarthu trydan.
• Perchnogion presennol generaduron trydan ar y safle sy'n dymuno cyflenwi neu werthu trydan trwy'r rhwydwaith dosbarthu trydan ond nad oes ganddynt Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio (MPAN)neu fesurydd allforio cyllidol. 

Mae'r nodyn yn crynhoi llwybrau sy'n cydymffurfio â'r diwydiant i gysylltu cynhyrchu â'r rhwydwaith dosbarthu ac, os oes angen, i allforio cynhyrchu dros ben i'r grid. Mae'r nodyn ar gyfer canllawiau lefel uchel ac nid yw'n cymryd lle’r gofyniad am gyngor arbenigol ar gyfer safleoedd penodol. 

Nid yw'r nodyn yn cynnwys cyfyngiadau cyfreithiol ar werthu neu gyflenwi trydan, ac nid yw'n rhoi gwybodaeth neu gyngor cynhwysfawr am y farchnad fasnachol ar gyfer trydan wedi’i allforio.

Gall gweithrediad gorsafoedd cynhyrchu a systemau storio batri effeithio ar swyddogaeth y rhwydwaith dosbarthu trydan. Er mwyn cynnal rhwydwaith diogel, cytbwys, rhaid i’r Gweithredwyr Rhwydwaith Dosbarthu awdurdodi gosod POB gorsaf cynhyrchu a system storio batri mewn unrhyw safle sy'n gysylltiedig â'u rhwydwaith trydan, hyd yn oed os nad oes bwriad i allforio unrhyw drydan dros ben.

Mae gan berchennog y safle gyfrifoldeb llwyr am gydymffurfio ag Argymhellion Peirianneg y Gweithredwyr Rhwydwaith Dosbarthu.

Mae'n bwysig cysylltu â’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu ar ddechrau prosiect gan nodi:

• a oes angen cysylltiad grid newydd ar eich dyluniad, neu newid i'r cysylltiad presennol, efallai na fydd hyn ar gael ar unwaith
• efallai y bydd cost yn gysylltiedig â chysylltu cyfarpar â'r grid
• efallai y bydd angen gwneud addasiadau i'r dyluniad cychwynnol i fodloni'r Argymhelliad Peirianneg perthnasol, gall hyn gymryd dipyn o amser
• gall newidiadau i ddyluniad trydanol y gosodiad o bosibl effeithio ar hyfywedd technegol, ariannol neu fasnachol y prosiect
• ystyrir capasiti cynhyrchu a storio ar yr un pwynt cysylltu yn gronnus, h.y. cynhyrchu 20 kW ynghyd â batri 20 kW = tua 40 kW o gysylltiad grid

Mae gwybodaeth gynhwysfawr am gysylltu cynhyrchu masnachol â'r grid ar gael gan y Gymdeithas Rhwydweithiau Trydan, Cysylltu cynhyrchu masnachol â'r rhwydweithiau trydan – Cymdeithas Rhwydweithiau Ynni (ENA)

Pan fydd cyfarpar sy'n cynhyrchu neu'n storio trydan yn cael ei osod mewn safle sydd wedi’i gysylltu â'r rhwydwaith dosbarthu trydan, mae’n rhaid rhoi gwybod i’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu, rhaid iddo awdurdodi ac, weithiau, tystio'r cysylltiad, hyd yn oed pan na fydd trydan yn cael ei allforio i'r grid. 

Mae perchennog y safle’n gyfrifol am wneud cais i’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu neu roi gwybod iddo yn y ffordd a ddisgrifir yn Argymhelliad Peirianneg (ER) y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu perthnasol. Yn ymarferol, fel arfer gosodwr y cyfarpar a fydd yn cysylltu â’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu ar ran y perchennog. Dylai'r perchennog sicrhau ei fod yn cadw tystiolaeth o gydymffurfiaeth â’r Argymhelliad Peirianneg gan y gosodwr i'w defnyddio yn y dyfodol.  

Crynodeb lefel uchel o'r camau y dylai dylunydd neu osodwr y system eu cymryd

1. Nodi capasiti trydanol y gosodiad. Mae capasiti'r gosodiad yn gyfartal â chapasiti cynhyrchu a chynhwysedd storio batri (lle bo'n bresennol). 
2. Sicrhau bod y dyluniad trydanol yn ddigon manwl ac yn ddigon cywir i fodloni gofynion y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu.
3. Nodi’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu lleol.

• Yng ngogledd Cymru a rhan o ganolbarth Cymru, Scottish Power Electricity Networks (SPEN) yw hwn Deall y Broses Cysylltu - SP Energy Networks a Cynhyrchu: Cysylltu generadur â’r grid pŵer- SP Energy Networks 
• Yn ne Cymru a rhan o ganolbarth Cymru, Grid Cenedlaethol Dosbarthu Trydan y Grid Cenedlaethol (NGED) ydyw Y Grid Cenedlaethol - Cysylltiad newydd

4. Nodwch y llwybr cydymffurfio cysylltiad cywir ar gyfer y gosodiad h.y. Argymhelliad Peirianneg G98, G99, a/neu G100 (yn cymryd lle G59 a G83):

• gosodiad cynhyrchu neu allforio sengl hyd at a gan gynnwys 3.68kW (un cam) neu 11.04kW (3-cham): G98 cysylltu a rhoi gwybod
• gosodiadau cynhyrchu neu allforio lluosog hyd at ac yn cynnwys 3.68kW (un cam) neu 11.04kW (3-cam): Mae G98 yn berthnasol ymlaen llaw
• gosodiadau cynhyrchu neu allforio sengl neu luosog yn fwy na 3.68kW (un cam) neu 11.04kW (3-cam): Mae G99 yn berthnasol ymlaen llaw
• unrhyw osodiad sy'n defnyddio cyfyngiad allforio e.e. 'dull ynys' er mwyn galluogi cynhyrchu i barhau yn ystod toriadau pŵer: mae G98 neu G99 (fel y bo'n berthnasol) ynghyd â G100 yn berthnasol ymlaen llaw
• storio batri sy'n gallu allforio: wedi'i drin fel cynhyrchu o dan G98 neu G99. Gwnewch gais ymlaen llaw

5. Cadarnhewch fod y cyfarpar cynhyrchu a/neu storio yn cydymffurfio ag Argymhelliad Peirianneg y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu perthnasol. Gall gweithgynhyrchwyr restru’u cyfarpar sy’n cydymffurfio yng Nghofrestr Prawf Math Cymdeithas Rhwydweithiau Trydan, ENA Connect Direct .
6. Llenwch y cais am gysylltu â’r grid, neu rowch wybod amdano, trwy'r llwybr Argymhelliad Peirianneg priodol. Gwnewch unrhyw newidiadau priodol i'r dyluniad gan roi gwybod i'r perchennog am faint o amser y bydd yn cymryd i gysylltu â'r grid.
7. Wrth gomisiynu, mae’n rhaid bod y gosodiad wedi cael ardystiad ei fod wedi cydymffurfio â'r Argymhelliad Peirianneg priodol. Pan nad oes rhaid i Weithredwr Rhwydwaith Dosbarthu ardystio i’r comisiynu, rhaid i Weithredwr Rhwydwaith Dosbarthu dderbyn tystiolaeth o gydymffurfiaeth â’r Argymhelliad Peirianneg o fewn 28 diwrnod o'i gomisiynu.
8. Os yw'r gosodiad yn gallu allforio, bydd y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu yn cyhoeddi Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio yn awtomatig i'r cwsmer neu’i osodwr. (Ar gyfer gosodiadau G98 sengl, bydd y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu yn cymryd bod y capasiti allforio yn gyfartal â chapasiti'r gosodiad.) 

Ni all generaduron gyflenwi na gwerthu trydan i safle neu sefydliad arall, trwy'r rhwydwaith dosbarthu, heb fesurydd allforio. Er mwyn gwerthu neu gyflenwi (allforio) trydan dros ben a gynhyrchir gan ddefnyddio'r rhwydwaith dosbarthu, bydd prynwr pŵer yn gofyn am y canlynol; 

1. tystysgrif Cynllun Ardystio Microgynhyrchu (MCS) sy'n gysylltiedig â'r gosodiad, neu brawf bod y gosodiad a'r gosodwr wedi'u hachredu yn unol â EN 45011 neu EN ISO/IEC 17065:2012; 
2. Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd wedi’i briodolir i'r pwynt cysylltu allforio, a 
3. thystiolaeth o fesurydd allforio sy'n cydymffurfio â'r diwydiant ac sy'n gallu cofnodi a storio data fesul hanner awr. 
4. prawf o gydymffurfio ag Argymhelliad Peirianneg y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu a,
5. lluniad sgematig dyluniad trydanol o'r gosodiad cynhyrchu a/neu storio batri.

Os oes gennych yr eitemau uchod, mae'n ofynnol i Drwyddedai Gwarant Allforio clyfar gynnig tariff allforio i chi ar gais. 

Rhestr Cyflenwyr Gwarant Allforio Clyfar | Ofgem

Gwarant Allforio Clyfar: Canllawiau ar gyfer generaduron | Ofgem

Gwarant Allforio Clyfar | Solar Energy UK

Mae Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd yn angenrheidiol ar gyfer cyflenwi a gwerthu trydan gan ddefnyddio'r rhwydwaith dosbarthu. Mae’r Gweithredwyr Rhwydwaith Dosbarthu yn darparu Rhifau Gweinyddu Pwynt Mesurydd newydd, mewn ymateb i gais gan Gyflenwr Trydan Trwyddedig neu gan berchennog safle (neu eu hasiant). 

Os yw gosodiad yn gallu allforio, mae Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio yn cael ei gyhoeddi'n awtomatig gan y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu wrth osod, pan gadarnheir bod y cysylltiad yn cydymffurfio â'r Argymhelliad Peirianneg (G98 / G99 / G100 neu'r G83 / G59 cynharach). Ond os yw Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd Allforio yn parhau heb ei gofrestru am flwyddyn neu fwy, gall fod yn ddi-rym a bydd angen i berchennog y safle wneud cais i’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu am Rif Gweinyddu Pwynt Mesurydd newydd.

Llwybr y cyflenwr i allforio

Os oes gan berchennog bob eitem a restrir yn 6, mae'n ofynnol i Gyflenwr Trydan Trwyddedig, sydd hefyd yn Drwyddedai Gwarant Allforio Clyfar, gynnig tariff Gwarant Allforio Clyfar ar gais.

Os oes gan berchennog eitemau 6.i, 6.iv a 6.v, gallCyflenwr Trydan Trwyddedig, neu Drwyddedai Gwarant Allforio Clyfar, fod yn barod i drefnu ar gyfer creu Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio a gosod mesurydd allforio ar y safle, os yw'r perchennog yn contractio i werthu'r cyfaint iddynt am gyfnod. Nid oes rhaid iddynt drefnu Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio neu fesurydd allforio, ac nid oes unrhyw fecanwaith i gyfyngu ar y tâl ariannol y gallant ei godi wrth osod mesurydd allforio.  

Sylwer: Mae hi yn ofynnol i Gyflenwyr Trydan Trwyddedig ddarparu mesuryddion mewnforio mesur fesul hanner awr am ddim. 

Gall perchnogion gynyddu’r tebygolrwydd y bydd cyflenwr yn cytuno i drefnu gosod mesurydd allforio trwy'r dulliau canlynol:

• Darparu tystiolaeth o faint o drydan y gellir ei allforio i'r grid mewn cyfnod o 12 mis. (Dylai'r gosodwr allu darparu amcangyfrif blynyddol o gyfaint fydd yn cael ei allforio. Os yw gorsaf gynhyrchu eisoes yn allforio heb fesurydd, dylai'r platfform monitro solar gofnodi data allforio.) 
• Darparu'r data allforio hanesyddol mewn fformat fesul hanner awr. (Mae yna adnod am ddim ar gyfer trosi data fesul 5 munud, 10 munud a 15 munud yn ddata fesul hanner awr yma, generation-data-converter-tool.xlsx )
• Darparu data allforio fesul hanner awr ar gyfer pob safle cynhyrchu yw’r fformat sy’n debygol o fod y mwyaf deniadol. Gall data allforio o safle unigol ymddangos ei fod o werth dibwys i Gyflenwr Trydan Trwyddedig, ond gall allforio o bortffolio o safleoedd ar draws ystad fod yn gynnig mwy deniadol. 
• Defnyddio trosoledd prynwr o gontract mewnforio trydan ar draws yr ystad, i gael ymrwymiad gan Gyflenwr Trydan Trwyddedig i osod mesuryddion allforio ar draws yr ystad.
• Os yw'r mesurydd mewnforio presennol i fod i gael ei gyfnewid neu’i uwchraddio, efallai y gallech ofyn i'r Cyflenwr Trydan Trwyddedig drefnu gosod sianel allforio / mesurydd yn ystod yr un slot apwyntiad. Fodd bynnag, nid oes rhaid i'r Cyflenwr wneud hynny. 

Llwybr y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu a llwybr y Gweithredwr Mesurydd i allforio: 

Os yw perchennog gorsaf gynhyrchu neu gyfleuster storio batri presennol yn dymuno allforio trydan i'r grid, ond nid oes ganddo Rif Gweinyddu Pwynt Mesurydd allforio, dylai leoli’i gofnod cydymffurfio ag Argymhelliad Peirianneg y Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu perthnasol (G98 / G99 / G100 neu'r G83 / G59 cynharach) a gwneud cais i’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu am gysylltiad allforio newydd, gan ddarparu'r Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd mewnforio a gwneud yn glir bod yr orsaf gynhyrchu eisoes wedi'i chysylltu â'r rhwydwaith. Os na ellir dod o hyd i'r cofnod cydymffurfio â’r Argymhelliad Peirianneg, rhaid i berchennog yr orsaf gynhyrchu, neu’i asiant awdurdodedig, gysylltu â’r Gweithredwr Rhwydwaith Dosbarthu i weld a oes ganddynt gofnod o gydymffurfio â’r Argymhelliad Peirianneg. Os nad oes cofnod o'r fath, bydd angen i barti cymwys addas gynnal profion cydymffurfiaeth ôl-weithredol. Mae'n debygol y bydd cost yn gysylltiedig â hyn, ac, yn y sefyllfa waethaf, efallai y bydd yr orsaf gynhyrchu yn cael ei gorfodi i beidio â gweithredu nes bod cydymffurfiaeth yn cael ei gyflawni.

SPEN gettingconnected@spenergynetworkscrm.co.uk

NGED nged.newsupplies@nationalgrid.co.uk 

Bydd y perchennog yn penodi ei Weithredwr Mesurydd ei hun i drefnu gosod mesurydd allforio fesul hanner awr cyllidol ar wahân. Mae presenoldeb mesurydd allforio a Rhif Gweinyddu Pwynt Mesurydd yn creu rhwymedigaeth i Gyflenwr Trydan Trwyddedig gynnig tariff Gwarant Allforio Clyfar i orsaf gynhyrchu sy'n cydymffurfio â'r grid ar gais (os ydynt hefyd yn Drwyddedai Gwarant Allforio Clyfar). Nid oes rhaid i hyn fod yr un Cyflenwr sydd wedi'i gontractio i Rif Gweinyddu Pwynt Mesurydd y mesurydd mewnforio. 

Mae rhestr o weithredwyr mesuryddion i'w gweld yma Ein haelodau - Cymdeithas Gweithredwyr Mesuryddion

Mae'n debygol y bydd angen pwyso a mesur manteision cael mesurydd allforio yn erbyn taliadau gweithredwyr mesuryddion uniongyrchol parhaus. Efallai y byddai'n werth ystyried hyn ar sail ystad gyfan, yn hytrach nag fel adeiladau unigol ar wahân. 

Dyma rai manteision y gallech chi eu hystyried:

• Gallu dewis y tariff marchnad gorau ar gyfer eich trydan sy’n cael ei allforio.
• Gallu manteisio ar 'Tariffau Hyblyg'. (Mae'n bosibl cael eich talu i allforio, neu beidio ag allforio ar adegau penodol o'r dydd.)
• 'Safleoedd Cymhleth': Mae'n debygol cyn diwedd 2026, y gall fod yn ganiataol i sefydliad ddefnyddio’r trydan dros ben y mae’n ei gynhyrchu mewn adeilad lleol arall y mae’n berchen arno. Efallai y bydd hefyd yn gallu gwerthu trydan dros ben ei fod wedi’i gynhyrchu am gyfraddau dewisol i ddefnyddwyr lleol. Efallai nad gwerthu i Gyflenwr Trydan Trwyddedig yw'r unig ddewis ar gyfer trydan dros ben sydd wedi’i gynhyrchu. Bydd angen cael mesurydd allforio cyllidol fesul hanner awr, a Rhif Gweinyddu pwynt Mesurydd allforio, i fod yn generadur o fewn Safle Cymhleth.