Defnyddio clybiau ceir ar gyfer teithiau busnes: canllawiau i gyrff cyhoeddus

Mae staff yn teithio ar gyfer busnes, sef unrhyw deithio a wneir gan gyflogeion at ddibenion busnes, yn ffynhonnell sylweddol o allyriadau trafnidiaeth i lawer o gyrff cyhoeddus, yn enwedig y GIG. Y fflyd lwyd, sef cerbydau’r cyflogeion eu hunain sy’n cael eu defnyddio at ddibenion busnes, sydd fel arfer yn ffurfio'r rhan fwyaf o deithio busnes. Er enghraifft, mae 62% o deithio busnes y GIG yn cynnwys darpariaeth gofal fflyd lwyd.

Cafodd pandemig COVID-19 a ddechreuodd yn 2020 effaith sylweddol ar leihau staff yn teithio ar gyfer busnes, wrth i weithio gartref ddod yn fwy cyffredin gan leihau teithio. Er bod hyn wedi cael effaith gadarnhaol ar leihau allyriadau, mae staff yn teithio ar gyfer busnes, ac yn enwedig milltiroedd y fflyd lwyd, wedi bod yn cynyddu eto yn ystod y blynyddoedd diwethaf. 

Mae gweithredu hierarchaeth teithio yn rhan bwysig o fynd i'r afael â theithio ar gyfer busnes (gweler canllawiau Allyriadau Cwmpas 3 y Staff). Mae'n bwysig lleihau teithio yn gyntaf, yna symud i ddulliau eraill fel teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus. Fodd bynnag, bydd teithio mewn car yn parhau, ac mae'r nodyn hwn yn canolbwyntio ar rannu ceir fel modd o fynd i'r afael ag allyriadau fflyd lwyd yn benodol.

Un ffordd o leihau milltiroedd fflyd lwyd yw symud gweithwyr o ddefnyddio'u cerbyd personol i geir fflyd y sefydliad ei hun. Mae ceir fflyd yn eiddo i sefydliad ac yn cael eu rhedeg ganddo, sy'n rhan o fflyd cerbydau'r sefydliad. Mae'r rhain ar gael i bob gweithiwr cymwys eu harchebu a’u defnyddio, at ddibenion busnes. Mae defnyddio ceir fflyd yn golygu bod gan y sefydliad lawer mwy o reolaeth dros ba gerbydau y mae gweithwyr yn eu defnyddio at ddibenion busnes, gan gynnwys eu sgôr allyriadau, sgôr diogelwch, math o danwydd, a safon cynnal a chadw.

Mae angen i gerbydau fflyd fod yn hawdd i'w harchebu a chael gafael arnynt, yn lân ac yn gyfforddus – mae angen i weithwyr fod eisiau eu gyrru. Cyrraedd lefel uchel o ddefnydd yw'r ffactor pwysicaf wrth gyflawni cerbydau fflyd cost-effeithiol. 

Dewis arall i weithredu a bod yn berchen ar gerbydau fflyd, a all fod yn dasg a chost sylweddol, yw defnyddio darparwr rhannu ceir (neu glwb ceir). Yn yr achos hwn, bydd y darparwr rhannu ceir yn darparu'r cerbydau, archebu, system reoli, cynnal a chadw a glanhau. Mae hefyd yn bosibl defnyddio'r system archebu a/neu reolaeth yn unig gan rai cyflenwyr ond gan ddefnyddio eich cerbydau eich hun. Bydd yn bwysig cyfrifo’r gost a'r ffordd fwyaf priodol o weithredu, yn dibynnu ar y defnydd realistig a ddisgwylir o'r cerbydau.

Rhannu ceir yw lle mae cerbyd ar gael i unrhyw un sy'n gymwys i'w ddefnyddio, ac mae clybiau ceir yn darparu cerbydau sy’n cael eu rhannu. Mae clwb ceir cyhoeddus ar gael i unrhyw un ymuno ag ef a'i ddefnyddio, er eu bod wedi'u cyfyngu i ble mae gweithredwyr wedi sefydlu clwb ceir. Mae llond llaw o glybiau ceir cyhoeddus yng Nghymru, sy'n gwasanaethu dinasoedd yn bennaf – er bod  rhwydwaith TrydaNi yn ehangu ar draws cymunedau gwledig. 

Mae gan lawer o ddarparwyr clybiau ceir gynnig busnes, y gellir ei addasu i weddu i achosion defnydd penodol. Gall rhai (er enghraifft Enterprise, Day's Rental a Co Wheels) ddarparu'r cerbydau yn ogystal â'r holl archebu a rheoli. Gall eraill (fel Hiyacar) ddarparu'r holl archebu a rheoli i'w ychwanegu at eich cerbydau eich hun. Yn y naill achos neu'r llall, gellir nodi'r mathau o gerbydau sydd eu hangen, gan gynnwys gwneud y cerbydau fflyd yn gerbydau trydan batri yn unig. 

Gall clybiau ceir gael effaith gadarnhaol ar gymunedau lleol, yn enwedig y rhai a danwasanaethir â mathau o drafnidiaeth gyhoeddus a thrafnidiaeth a rennir. Gall defnyddio platfform rhannu ceir hefyd alluogi rhannu cerbydau gyda sefydliadau eraill neu'r cyhoedd. Bydd y rhan fwyaf o weithredwyr yn galluogi neilltuo amseroedd lle mai dim ond y sefydliad all ddefnyddio'r cerbydau. Er enghraifft, yn ystod oriau busnes gallai'r cerbydau gael eu defnyddio gan y sefydliad yn unig, a'r tu allan i oriau busnes gallent gael eu defnyddio gan y cyhoedd. Gall y math hwn o ddefnydd gyfrannu at ddatblygu "canolfannau symudedd" gwledig gyda cheir, e-feiciau a beiciau ar gael i'w defnyddio a gyda chysylltiadau â thrafnidiaeth gyhoeddus.

P'un a yw'r cerbydau yn cael eu perchnogi neu'n cael eu lesio, gall y platfform digidol i ganiatáu i weithwyr ddefnyddio'r cerbydau gael effaith sylweddol ar lefel defnydd y cerbydau. Yr agwedd bwysicaf o fod â cherbydau fflyd cost-effeithiol yw lefel uchel o ddefnydd, felly mae angen i'r cerbydau fod yn hawdd eu harchebu a chael gafael arnynt. Gall defnyddio platfform digidol gweithredwr clwb ceir allanol ddarparu'r rhwyddineb hwn o archebu mewn ffordd gost-effeithiol, a thrwy hynny wella'r defnydd o’r fflyd cronfa. 

Bydd manylebau yn amrywio yn ôl gweithredwr, ond yn gyffredinol mae platfformau rhannu ceir yn cynnig rhywfaint neu bob un o'r canlynol:

• platfform archebu sy'n hawdd ei ddefnyddio ac fel arfer ar gael trwy ap
• gweinyddu/rheoli gyrwyr ar gyfer gwirio cofnod gyrru a thrwyddedau
• gweinyddu/rheoli fflyd ar gyfer glanhau a gwirio diogelwch
• mynediad cerbydau heb allwedd sy'n galluogi mynediad heb allwedd i gerbydau
• telemateg ar gyfer rheoli symudiadau cerbydau
• cynnal a chadw cerbydau gan gynnwys MOT 
• yswiriant a/neu gwasanaeth torri i lawr
• cymorth 24/7
• opsiynau defnydd cyhoeddus y tu allan i oriau gwaith i alluogi busnesau i adennill arian trwy rannu'r cerbydau gyda'r cyhoedd yn ystod oriau nad ydynt yn gweithio (gan gynnwys yswiriant addas)

Mae'r fflyd lwyd yn un o'r meysydd mwyaf o allyriadau yn y sector cyhoeddus, ac mae'n faes anodd i fynd i'r afael ag ef. Un ffordd yw cael cyflogeion allan o'u ceir eu hunain ac i mewn i gerbydau a rennir, y gall sefydliadau fod â mwy o reolaeth drosto, gan nodi eu bod yn rhai di-allyriadau. 

Gall y cerbydau hyn fod yn gerbydau fflyd sy'n eiddo i fusnes, gyda phopeth wedi'i reoli yn fewnol, gallant fod yn gerbydau sy'n eiddo i fusnes gyda system archebu allanol, neu gallant fod yn gerbydau sy'n cael eu rheoli a'u cyflenwi gan ddarparwr clwb ceir allanol. Bydd y datrysiad gorau i'ch sefydliad yn dibynnu ar gost, rhwyddineb defnydd, lefel defnydd, a faint o allyriadau i’w leihau. Gall hyn hefyd newid dros amser, felly mae'n werth trefnu gwerthusiad rheolaidd (er enghraifft yn flynyddol).

Gan ddechrau o gynnig dim fflyd cerbydau, efallai y bydd yn fanteisiol i ddechrau trwy ddod â darparwr allanol, ond os yw hyn yn cael ei ddefnyddio'n dda, ar ôl peth amser efallai y bydd yn fwy cost-effeithiol prynu eich cerbydau fflyd eich hun. Neu gellid creu cerbydau fflyd o gerbydau presennol gyda defnydd isel, ac efallai mai treialu platfform archebu yw'r dewis gorau. 

Ni fydd disodli'r holl gerbydau injan hylosgi cyfredol gyda cherbydau di-allyriadau yn unig yn ateb i ddileu allyriadau trafnidiaeth. Mae rhannu trafnidiaeth a cherbydau yn rhan o'r ateb. Gall cyflogwyr fod â rôl i'w chwarae wrth annog cyflogeion i gael profiad a hyder mewn rhannu cerbydau, gan wneud clybiau ceir cyhoeddus yn fwy poblogaidd a lleihau cyfanswm nifer y cerbydau ar ein ffyrdd. 

Mae gan CLlLC ganllawiau manwl i gefnogi cynghorau i annog staff i deithio'n fwy cynaliadwy. Mae'r adnoddau hyn yn cynnwys cynllun gweithredu ac astudiaethau achos perthnasol ar bynciau cysylltiedig gan gynnwys rhannu teithiau, gwefru cerbydau trydan yn y gweithle, cymhellion staff a chyfleusterau teithio cynaliadwy.