Neidio i'r prif gynnwys

Mynychwyr

Rhanddeiliaid 

Jim Evans (JE): Cymdeithas Pysgotwyr Cymru (WFA)
Colin Charman (CC): Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC)
Sian Davies (SD): (Seafish)
Alan Winstone (AW): Cymdeithas Rheoli Gorchymyn Pysgota Afon Menai (MSFOMA)
David Fletcher (DF): Diwydiant Môrfa Cymru (AIW)
Colin Macdonald (CM): (Parsons Pickles).

Llywodraeth Cymru

Mark Alexander (MA): Cadeirydd
Bethan Jones (BJ)
Lisa Roberts-Clarke (LRC)

Ymddiheuriadau

Mark Gray (MG): (WFA) 
Jon Parker (JP): (AIW)
John O'Connor (JOC): Ffederasiwn Pysgotwyr Môr Cymru 
Natalie Hold (NH): Prifysgol Bangor
Carl Davies (CD): pysgotwr 
Emily Williams Slater (EWS): RSPB 
Chris Graham (CG): Marine Conservation Society (MCSUK)
Calum Duncan (CD): Marine Conservation Society (MCSUK)
Bekah Cioffi (BC): Llywodraeth Cymru

Croeso a chyflwyniadau

Croesawodd MA aelodau i'r ail gyfarfod eleni ac esboniodd bod y seibiant ar gyfer caniatáu cyfnod cyn-etholiadol ac i Weinidogion sefydlu'r blaenoriaethau sy'n sefydlu ymrwymiadau'r Rhaglen Lywodraethu.

Cadarnhaodd MA y byddai ysgrifenyddiaeth MAGWF yn darparu crynodeb o'r cyfarfod.

Nodiadau a chamau gweithredu o 27 Ionawr 2026

Gofynnwyd am UFA gan JOC (nad oedd yn bresennol) i gynnwys cyfleoedd pysgota Draenogiaid Mor ar gyfer 2027. 

Cadarnhaodd BJ y nodiadau a'r camau gweithredu o'r cyfarfod diwethaf ar 27 Ionawr. Cadarnhaodd yr Aelodau nad oedd unrhyw welliannau. Roedd BJ yn cwmpasu'r 7 camau gweithredu fel a ganlyn:

Cam gweithredu 1

Rhannwch ganllawiau  diweddar draenogiaid mor gyda rhanddeiliaid a manylion digwyddiadau Seafit gyda MAGWF.

Perchnogion: JB/AM - wedi'i gyflawni. 

Cam gweithredu 2

Adlewyrchu pwysigrwydd pysgotwyr môr mewn unrhyw ddull strategol yn y dyfodol.

Perchennog: TB - nodwyd

Cam gweithredu 3

Ystyriwch gynhyrchu adroddiadau chwarterol MEO (fel gan gyn-swyddogion pwyllgor pysgodfeydd môr).

Perchennog: MA - methu symud ymlaen ar hyn o bryd ond byddai'n cael ei ychwanegu at bapur diweddaru.

Cam gweithredu 4

Adolygu gwybodaeth gyswllt yr is-adran sydd ar gael ar y wefan.

Perchennog: AM - I'w wneud fel adolygiad ToR / gwefan.

Cam gweithredu 5

Trafod sefyllfa VMS gyda JE a diweddaru'r grŵp trwy e-bost.

Perchennog: MA - yn parhau. Roedd y gwaith a wnaed gan Succorfish yn cael ei fonitro.

Cam gweithredu 6

Rhannu manylion uchafswm y bagiau daliadau hamdden morleision newydd gyda physgotwyr môr.

Perchnogion: RF/JOC - cwblhawyd 28/01/2026.

Cam gweithredu 7

Trafod dull ariannu ar gyfer prosiectau aml-flwyddyn gyda chyllidebau blwyddyn ariannol sengl.

Perchnogion: MA/JP - yn parhau. Mae angen trafodaeth bellach ar ôl cyhoeddi cyllideb y Senedd ym mis Tachwedd.

Rhaglen Lywodraethu a chyflawni ein hamcanion

Cadarnhaodd MA fod ymrwymiad y Rhaglen Lywodraethu (PfG) yn cynnwys cefnogaeth i ddiwydiant pysgota a dyframaethu cynaliadwy a'r cymunedau sy'n dibynnu arno. Dilynwyd cyflwyniad ar gwmpas blaenoriaeth PfG gan drafodaeth grŵp. 

Cadarnhaodd JE fod angen cydlynu gwell ynghyd â rowndiau cyllido a chynlluniau. Roedd angen adnoddau gwyddonol ar Gynlluniau Rheoli Pysgodfeydd yn arbennig a nododd fod angen data gwyddonol ar rywogaethau nad ydynt yn gwota.

Cododd CM y mater o'r angen am orfodi pysgodfeydd mewn perthynas â physgodfeydd cocos yng Nghymru. 

Gofynnodd MA i'r grŵp ystyried beth fyddai llwyddiant ar dros y 4 blynedd nesaf. Roedd hyn yn cwmpasu'r canlynol: 

  • Stociau cynhyrchiol a reolir o fewn lefelau cynaliadwy o ecosystemau morol iach a gwydn i'r hinsawdd.
  • Economi pysgota a dyframaethu gwydn sy'n edrych i'r dyfodol, gyda swyddi â chyflog da, cyfleoedd ar gyfer gweithgarwch lleol a darparu cynhyrchion gwerthfawr i'r gadwyn cyflenwi bwyd.
  • Diwydiant a chymunedau sy'n teimlo eu bod yn cael eu cefnogi, sy'n gallu cymryd rhan yn cyd-ddylunio polisi, yn dathlu diwylliant a’r iaith Gymraeg, yn rhoi gwerth i ddiogelwch, iechyd a lles a chyfleoedd olyniaeth.

Wrth gytuno â'r canlyniadau, roedd gan y grŵp y sylwadau canlynol.

Roedd JE eisiau newid y cyfeiriad at iechyd a diogelwch i "gweithlu diogel a medrus".

Cadarnhaodd SD y gwaith cadarnhaol a gwblhawyd gan Seafish a'r map ffordd a'r gwaith y gellid ei wneud i gefnogi'r diwydiant.

Cadarnhaodd CC fod CNC yn gefnogol i'r gwaith sy'n cael ei wneud. 

Roedd AW yn ystyried bod gan ddyframaethu heriau ariannu ac yn teimlo ei fod yn flaenoriaeth is na physgodfeydd dalfeydd gwyllt. Nododd MA y byddai'r mater hwnnw'n rhywbeth y byddai'r llywodraeth eisiau mynd i'r afael ag ef.

Dyluniad sefydliad yr Is-adran Pysgodfeydd

Rhoddodd MA amlinelliad o strwythur newydd yr Is-adran Pysgodfeydd a chadarnhaodd y 7 tîm sydd bellach ar waith a'u cyfrifoldebau. Dilynodd yr ailstrwythuro hwn Tamsin Brown yn newid rôl ac fe'i cynlluniwyd i wneud y mwyaf o adnoddau i gyflawni ymrwymiad Y Rhaglen Lywodraethu.

Byddai cwmpas y tîm gwyddoniaeth bellach hefyd yn cynnwys tystiolaeth i gefnogi'r sector dyframaethu. Y timau canlynol o fewn yr Adran yw:

  • Gwyddor a thystiolaeth pysgodfeydd                     
  • Polisi a llywodraethu stociau a rennir                   
  • Polisi a rheoli pysgodfeydd domestig        
  • Masnach a dyframaethu pysgodfeydd          
  • Polisi cyllido pysgodfeydd                                      
  • Systemau digidol a data                                
  • Rheoli a gorfodi                                   

Cam gweithredu

Cadarnhaodd MA y byddai'r sleidiau cyflwyno yn cael eu rhannu gydag aelodau MAGWF. 

Adnewyddu a llywodraethu grwpiau rhanddeiliaid: strwythur a phwrpas MAGWF

Cadarnhaodd BJ fod adolygiad mewnol o grwpiau rhanddeiliaid pysgodfeydd wedi digwydd. Mae gan y strwythur o amgylch MAGWF rwydwaith o rywogaethau ac is-grwpiau rhanddeiliaid thema-benodol i gefnogi datblygiad a gweithredu Cynllun Rheoli Pysgodfeydd sydd angen eu hadnewyddu.

Daeth yr adolygiad i'r casgliad bod angen adnewyddu strwythuredig i gynnwys cynrychiolaeth ar draws y gadwyn gyflenwi er mwyn cefnogi cyflawni ymrwymiadau Y Rhaglen Lywodraethu a llywio penderfyniadau Gweinidogol.

Mae'r camau nesaf i'r aelodau eu hystyried yn cynnwys datblygu rôl strategol gliriach a blaenraglen waith ar gyfer MAGWF. Y bwriad fyddai cyfarfod pellach yn 2026 a 4 cyfarfod yn 2027.

Mae angen datblygu cysylltiadau ffurfiol rhwng MAGWF a'r is-grwpiau; i adnewyddu'r Cylch Gorchwyl a chael cynrychiolaeth newydd a chynnwys cyfathrebu cliriach ac ymgysylltu wedi'i dargedu. 

Roedd gwaith wedi'i wneud i safoni agendâu cyfarfodydd grŵp, a chofnodion cyfarfodydd. Cadarnhaodd BJ y byddai cofnodion yn cael eu creu yn ddwyieithog a byddent yn cynnwys trafodaeth a chamau gweithredu cyffredinol, i'w cyhoeddi ar dudalennau gwe Llywodraeth Cymru.

Gofynnodd BJ i'r aelodau ystyried beth oedd ei eisiau, beth y gellid ei gael ac a oedd yr aelodaeth yn iawn fel y gellid cyflawni'r canlyniad gorau i gefnogi'r diwydiant.

Ystyriodd JE y strwythur presennol a nododd y newidiadau a awgrymwyd ac roedd yn gefnogol o strwythur cliriach MAGWF. 

Gofynnodd AW am greu map a oedd yn dangos cwmpas daearyddol gweithgareddau ledled Cymru ar gyfer dyframaethu.

Camau i’w cymryd

Gofynnodd BJ i'r aelodau ystyried y cwestiwn a godwyd ac adborth erbyn 10 Tachwedd.

Grŵp rhanddeiliaid gwyddoniaeth newydd: strwythur ac amcanion

Esboniodd MA y byddai pwrpas y grŵp rhanddeiliaid gwyddoniaeth newydd yn cefnogi'r tîm gwyddoniaeth a thystiolaeth pysgodfeydd drwy ddarparu cyngor ac arbenigedd ar raglen gwyddoniaeth a thystiolaeth pysgodfeydd Cymru a galluogi ymgysylltu'n effeithiol â'r sectorau ac adrodd ar ddata hanfodol.

Cefnogodd AW yr angen i'r grŵp newydd ystyried tystiolaeth ar gyfer technegau a rhywogaethau dyframaethu. 

Nododd JE hyn ac am lenwi bylchau tystiolaeth. Nododd MA y byddai cyfraniadau gan CNC yn cael eu gwerthfawrogi'n fawr. 

Uchafbwyntiau Diweddariad Cyflenwi papur i gyd-fynd ag ef

Tynnodd BJ sylw at y gweithgareddau canlynol:

  • tiwna asgell las: Agorodd Pysgodfa Fasnachol-Wyddonol ddiwedd mis Medi a chafodd glaniadau tiwna yng Nghymru eu prosesu'n lleol 
  • ailosod y Berthynas â'r UE: Byddai'r Prif Weinidog yn ymweld â Chomisiwn yr UE ar 20 Tachwedd ac yn cynnwys cynrychiolaeth o'n diwydiant pysgota yng Nghymru
  • Cynllun Môr a Physgodfeydd Cymru: Cynigiodd WMFS 102 o grantiau gyda chyfanswm gwerth grant o £1,639,264
  • adeiladu capasiti: Cynigiwyd 7 grant gyda chyfanswm gwerth y grant o £540,761
  • ailadeiladu gallu gorfodi: Gwaith a wneir gyda gweithrediadau wedi'u targedu
  • Cynlluniau Rheoli Pysgodfeydd: Ymgynghoriad Cynllun Rheoli Pysgodfa ar gyfer Crancod a Chimychiaid yn cau 27 Hydref. Daw Rheoliadau Cregyn Bylchog (Diwygio Meintiau Lleiaf Cyfeirnod Cadwraeth) (Cymru) 2026 i rym ar 1 Tachwedd.

Mae'r gweithgareddau yn y Rhagolwg yn cynnwys dylunio a chyflawni ymrwymiadau'r Rhaglen Lywodraethu. Pysgodfa tiwna glas i Gymru yn 2027, a chyhoeddi'r Cynllun Rheoli Pysgodfeydd crancod a chimychiaid erbyn diwedd 2026. Byddai trafodaethau gyda'r UE ar gytundeb Glanweithdra a Ffytoiechydol (SPS) ynghyd â'r trafodaethau blynyddol gyda'r UE a chytundebau dwyochrog yn digwydd ym mis Tachwedd a mis Rhagfyr. Hefyd, byddai Clwstwr Bwyd Môr Cymru yn cael ei gynnwys yng Nghynhadledd Gwymon y DU, 18 i 19 Tachwedd yn Oban, yr Alban.

Dyddiad y cyfarfod nesaf ac unrhyw fater arall (UFA)

  • Dyddiad y cyfarfod nesaf: 08 Rhagfyr 2026 
    Cynigiodd MA fod yr agenda yn cynnwys Cylch Gorchwyl diwygiedig, aelodaeth grŵp, diweddariadau is-grŵp ac o bosibl i gynnwys y Strategaeth Fwyd Genedlaethol.
  • Y dyddiadau arfaethedig i gyfarfod yn 2027 yw 16 Mawrth, 15 Mehefin, 14 Medi a 14 Rhagfyr.

Crynodeb o'r pwyntiau gweithredu

Byddai sleidiau cyflwyno yn cael eu rhannu gydag aelodau MAGWF. 

Perchennog: LRC - wedi'i gwblhau.

Aelodau i ystyried y cwestiwn a godwyd yn eitem 5 ynglŷn â strwythur MAGWF ac adborth erbyn 10 Tachwedd.

Perchennogion: pawb.