Geirfa termau a byrfoddau

A

Adran 39 o Ddeddf y Gwasanaeth Ystadegau a Chofrestru 2007 (SRSA)

Darpariaeth gyfreithiol sy'n ei gwneud yn drosedd i unrhyw un sy'n gweithio gydag ystadegau swyddogol ddatgelu gwybodaeth sy'n adnabod busnes neu berson unigol yn anghyfreithlon.

Allan o'r cwmpas

Busnes nad yw'n bodloni meini prawf cymhwysedd yr arolwg, fel arfer oherwydd nad oes ganddo unrhyw weithwyr nac unrhyw weithrediadau yng Nghymru. Nid yw busnesau y tu allan i'r cwmpas yn cwblhau'r holiadur llawn.

Allforion

Gwerthu i gyrchfannau y tu allan i'r DU.

Amcangyfrif gorau

Darperir amcangyfrif rhesymol lle nad yw'r union ffigurau ar gael yn rhwydd. Gofynnir i ymatebwyr yr arolwg roi eu hamcangyfrif gorau pan na ellir tynnu data manwl o systemau.

Arolwg Masnach Cymru (TSW)

Arolwg Masnach Cymru.

B

Blwyddyn ariannol

Cyfnod cyfrifyddu 12 mis a ddefnyddir gan fusnes neu sefydliad ar gyfer adrodd ar weithgarwch ariannol, fel arfer 1 Ebrill–31 Mawrth yn y DU. 

Blwyddyn galendr 

Cyfnod o 12 mis sy'n dechrau ar 1 Ionawr ac yn dod i ben ar 31 Rhagfyr.

Busnesau bach

Busnesau gyda 3 i 49 o weithwyr.

Busnesau canolig

Busnesau sydd â rhwng 50 a 249 o weithwyr.

Busnesau mawr

Busnesau sydd â 250 neu fwy o weithwyr.

C

Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau

Set o egwyddorion sy'n llywio cynhyrchu a chyhoeddi ystadegau swyddogol yn y DU.

Cod Ymddygiad Cymdeithas Ymchwil i'r Farchnad (MRS)

Safonau proffesiynol sy'n llywodraethu sut y mae'n rhaid i sefydliadau ymchwil gasglu, rheoli ac adrodd data yn foesegol ac yn gyfrifol.

Cost trosglwyddo mewnol / Prisio trosglwyddo mewnol

Y gwerth a neilltuwyd i allbynnau neu fewnbynnau a drosglwyddir rhwng gwahanol rannau o'r un busnes. Lle bo'n bosibl, dylai gwerthoedd adlewyrchu'r hyn a fyddai wedi cael ei godi ar gwsmer allanol. Os nad yw hyn yn bosibl, dylai ymatebwyr ddefnyddio costau trosglwyddo mewnol.

CThEM

Refeniw a Thollau Ei Mawrhydi.

Cyfnod adrodd

Y cyfnod amser y gofynnir i fusnesau ddarparu gwybodaeth ar ei gyfer, megis y flwyddyn galendr neu'r flwyddyn ariannol.

Cyfanswm masnach

Gwerth gwerthiannau + pryniannau.

Cyfrifyddu croniadau / Sail croniadau

Adrodd ar incwm a gwariant yn seiliedig ar pryd mae anfonebau yn cael eu cyhoeddi neu eu derbyn, yn hytrach na phryd yr arian parod yn cael ei dalu neu ei dderbyn. Mae hyn yn sicrhau bod yr holl werthiannau a phryniannau yn cael eu cofnodi yn y cyfnod y maent yn ymwneud ag ef.

D

Data dienw

Set ddata lle mae'r holl wybodaeth a allai adnabod busnes unigol wedi'i thynnu ohoni, gan sicrhau na ellir ail-adnabod busnesau.

DDA / Cytundeb Mynediad at Ddata 

Cytundeb ffurfiol sy'n amlinellu diogelwch, llywodraethu a’r defnyddiau a ganiateir ar gyfer y data pan gaiff ei rannu ag ymchwilwyr cymeradwy neu gyrff cyhoeddus.

E

Enillion lledaenu

Mewn gwasanaethau ariannol, y gwahaniaeth rhwng y pris y mae gwarantau yn cael eu prynu a'u gwerthu, sy'n cynrychioli’r elw o drafodion (minws enillion daliad).

G

GDPR / Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol

Cyfraith diogelu data'r DU a grëwyd pan ymgorfforwyd GDPR yr UE yn nhdeddfwriaeth y DU ar ôl ymadael â'r UE. Mae'n berthnasol i sefydliadau sy'n prosesu data personol unigolion yn y DU ac mae'n cael ei reoleiddio gan Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth (ICO).

Gwasanaethau

Gweithgareddau neu waith an‑faterol a ddarperir i fusnes neu gwsmer arall.

Gweddill y DU (RUK)

Y Deyrnas Unedig gyfan ac eithrio Cymru. 

Gweithrediadau yng Nghymru

Unrhyw ran o’r busnes sydd wedi’i leoli yng Nghymru, gan gynnwys canghennau, safleoedd neu dimau sy’n gweithredu o leoliad yng Nghymru neu sy’n adrodd i gangen yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys gweithwyr sydd wedi’u lleoli y tu allan i Gymru (e.e. gweithwyr o bell) sy’n gweithio i gangen yng Nghymru neu’n adrodd iddi.

Gwerthiannau

Gwerthu unrhyw nwyddau neu wasanaethau gan fusnes i gwsmer, gan gynnwys is-gontractio a gwerthiannau y tu allan i Gymru, y DU ac yn rhyngwladol. 

Gwiriadau dilysu

Gwiriadau awtomataidd yn berthnasol i ymatebion arolwg i nodi anghysondebau, megis anghysondebau rhwng cyfansymiau a dadansoddiadau neu batrymau anarferol. Efallai y bydd ymatebion yn cael eu cadarnhau, eu cywiro neu eu nodi ar gyfer adolygiad â llaw.

H

Heb ei ddyrannu

Gwerth unrhyw werthiannau neu bryniannau nad oedd yn bosibl eu dyrannu i leoliad neu eu dadansoddi ymhellach.

I

IDBR / Cofrestr Busnes Rhyng-adrannol

Mae'r Gofrestr Busnes Rhyng-Adrannol yn rhestr gynhwysfawr o fusnesau yn y DU a ddefnyddir gan y llywodraeth at ddibenion ystadegol.

Ll

LlC / Llywodraeth Cymru

Llywodraeth ddatganoledig Cymru, a gynigir gan y Prif Weinidog, sy'n gyfrifol am wasanaethau cyhoeddus allweddol a phenderfyniadau mewn ardaloedd datganoledig.

Llif masnach

Symudiadau nwyddau neu wasanaethau rhwng gwahanol ardaloedd daearyddol, megis yng Nghymru, mewn mannau eraill yn y DU neu'n rhyngwladol.

M

Masnachu (merchanting)

Prynu ac ailwerthu nwyddau dramor heb i'r nwyddau fynd i mewn i'r DU. Dim ond yr elw neu'r golled o'r trafodion hyn sy'n cael ei gofnodi o fewn allforion neu fewnforion.

Mewn derbynyddiaeth

Proses gyfreithiol lle mae derbynnydd allanol yn cael ei benodi (fel arfer gan gredydwr wedi'i warantu) i gymryd rheolaeth o asedau busnes ac adennill dyledion.

Mewnforion

Pryniannau sy'n tarddu o wledydd y tu allan i'r DU.

Mewn gweinyddiaeth

Statws cyfreithiol lle mae busnes ansolfedd yn cael ei roi o dan weinyddwr sy'n gweithio i ad-dalu credydwyr ac, lle'n bosibl, i gadw'r busnes yn geithredu.

N

N.E.C.

Ddim yn cael ei ddosbarthu mewn mannau eraill.

Nwyddau

Nwyddau neu ddeunyddiau o gynhyrchiad cwmni ei hun.

P

Peidio â fasnachu

Nid yw busnes sydd wedi rhoi'r gorau i fasnachu bellach yn gweithredu ac yn cymryd rhan mewn gweithgaredd economaidd.

Prydlesu gweithredol

Llogi neu rentu planhigion, peiriannau, offer neu nwyddau eraill lle nad yw perchnogaeth yn trosglwyddo i'r busnes. Gall prydlesu gweithredol fod yn rhan o wasanaethau mewnforio neu allforio.

Pryniannau

Prynu unrhyw nwyddau neu wasanaethau gan fusnes, gan gynnwys is-gontractio a phrynu o'r tu allan i Gymru, y DU ac yn rhyngwladol. 

R

Rhanbarthau rhyngwladol

Ardaloedd daearyddol y tu allan i'r DU a ddefnyddir i ddosbarthu tarddiad neu gyrchfannau masnach busnes mewn nwyddau neu wasanaethau.

RIM / Dull ailadroddol ar hap

Dull ystadegol ar gyfer pwysoli data arolwg.

S

Segur

Mae cwmni segur yn gwmni sydd, yn nhermau cyfreithiol, heb unrhyw drafodion cyfrifyddu sylweddol yn ystod blwyddyn ariannol.

SIC / Dosbarthiad Diwydiannol Safonol

System ddosbarthu ar gyfer diwydiannau.

SYFR

Y Swyddfa Ystadegau Gwladol

U

UE

Aelod-wladwriaethau'r Undeb Ewropeaidd

Y

Ymateb dim

Canlyniad ymateb a ddefnyddir pan fydd busnes yn ymgysylltu â'r arolwg ond yn darparu dim data gwerthu neu brynu defnyddiol, yn aml oherwydd nad yw'n gwneud unrhyw werthiannau neu bryniannau yn y cyfnod cyfeirio neu nad yw'n gallu darparu ffigurau.

Ymchwil ddilynol

Ymchwil ychwanegol a gynhaliwyd ar ôl y prif arolwg, a allai gynnwys ail-gysylltu â rhai ymatebwyr i gasglu rhagor o wybodaeth.

Ymchwil IFF / IFF

Yn cyfeirio at IFF Research, asiantaeth ymchwil.

Ymchwilwyr achrededig

Cymeradwyodd ymchwilwyr yn ffurfiol o dan fframweithiau mynediad data cydnabyddedig i ddefnyddio setiau data sensitif neu fanwl ar gyfer ymchwil anfasnachol o dan amodau llym.

Y tu allan i'r UE

Gweddill y Byd (gwledydd y tu hwnt i'r UE).