Sefydlwyd y Comisiwn Cymunedau Cymraeg gan Lywodraeth Cymru er mwyn gwneud argymhellion gyda’r nod o gryfhau cymunedau Cymraeg.

Roedd sefydlu Comisiwn yn un o argymhellion yr adroddiad 'Ail Gartrefi: Datblygu polisïau newydd yng Nghymru (2021)'.

Ar 8 Awst 2024, cyflwynodd Cadeirydd y Comisiwn, Dr Simon Brooks, adroddiad cam cyntaf y Comisiwn, 'Grymuso cymunedau, cryfhau'r Gymraeg', i'r Prif Weinidog Eluned Morgan. Ceir ymateb Llywodraeth Cymru i’r adroddiad o dan cyhoeddiadau.

Ar 23 Mawrth 2026, cyflwynodd Is-gadeirydd y Comisiwn, yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, adroddiad ail gam y Comisiwn, 'Cyrraedd pob cymuned, cryfhau’r Gymraeg' i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a’r Gymraeg, Mark Drakeford.