Neidio i'r prif gynnwy

Cyflwyniad

Mae'r datganiad hwn yn darparu amcangyfrifon dros dro o allbwn amaethyddol cyfanredol a chyfanswm incwm ffermio ar lefel Cymru ar gyfer 2025. Mae'r amcangyfrifon dros dro hyn yn defnyddio'r wybodaeth sydd ar gael hyd at fis Mawrth 2026 ac maent yn destun adolygu pan fydd gwybodaeth ychwanegol ar gael.

Adolygwyd y fethodoleg ar gyfer cyfrif cyfanswm incwm o ffermio Cymru ar gyfer blwyddyn galendr 2025 i sicrhau bod dulliau prosesu ac amcangyfrif data yn cyd-fynd ag arfer gorau ystadegol ac egwyddorion y Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau. O ganlyniad i'r adolygiad hwn, gwnaed rhai diwygiadau i ffigurau ar gyfer y blynyddoedd blaenorol.

Mae'r amcangyfrifon o gyfanswm incwm ffermio ar gyfer 2023 a 2024, a gyhoeddwyd ym mis Mai 2025, wedi'u diwygio i fyny oddeutu £10 miliwn (2%) ar gyfer 2023 ac i fyny £126 miliwn (38%) ar gyfer 2024 yn y datganiad hwn oherwydd bod mwy o ddata ar gael.

Gweler Tabl 2 yn yr adran gwybodaeth am ansawdd a methodoleg am ragor o wybodaeth am y diwygiadau hyn.

Prif bwyntiau

Mae cyfanswm yr incwm o'r cyfrif ffermio yn cael ei lunio gan ddefnyddio data o amrywiaeth eang o ffynonellau, er enghraifft, arolygon amaethyddol, marchnadoedd da byw, sefydliadau marchnata ac Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA).

Gweler yr adran gwybodaeth am ansawdd a methodoleg yn y datganiad am ragor o wybodaeth. 

Roedd cyfanswm incwm ffermio wedi cyrraedd lefel uchaf erioed yn 2022 yn dilyn blwyddyn eithriadol o gynnydd mewn prisiau ar draws y mwyafrif o nwyddau sy'n gwrthbwyso cynnydd mewn prisiau mewnbwn. Roedd y cynnydd mewn costau byw yn fwy amlwg yn amcangyfrif 2023 - arweiniodd y cynnydd mewn defnydd canolig o'i gymharu â chynnydd cymedrol mewn allbwn at ostyngiad cyffredinol yng nghyfanswm incwm ffermio. 

Arhosodd cyfanswm incwm 2024 o ffermio yn sefydlog gyda chynnydd cymedrol o 1% yn gyffredinol, wedi'i yrru gan allbwn uwch o foch, dofednod a thatws, a oedd yn gorbwyso cynnydd llai ym mhrisiau mewnbwn.

Yn 2025, amcangyfrifir dros dro bod gwerth ychwanegol gros a chyfanswm incwm ffermio wedi codi (4% a 11% yn y drefn honno) yn dilyn cynnydd llai y llynedd. Ysgogwyd hyn gan allbynnau uwch o laeth a chynhyrchion llaeth a gynyddodd £123 miliwn (15%) yn 2025.

Cynyddodd gwerth allbwn amaethyddol cyfanredol (allbwn gros) oddeutu £99 miliwn (neu 4%) i oddeutu £2.4 biliwn yn 2025.

Cynyddodd y defnydd canolradd (y nwyddau a'r gwasanaethau a ddefnyddir neu a ddefnyddir yn y broses gynhyrchu) £67 miliwn (neu 4%) i oddeutu £1.6 biliwn yn 2025. Mae hyn, mewn gwirionedd, yn gynnydd mewn costau.

Cynyddodd gwerth ychwanegol gros (allbwn amaethyddol cyfanredol, llai o ddefnydd canolradd) oddeutu £33 miliwn (cynnydd o 4%) i oddeutu £786 miliwn yn 2025.

Cynyddodd cyfanswm yr incwm o ffermio tua £50 miliwn (cynnydd o 11%) i oddeutu £505 miliwn yn 2025. Gellir esbonio'r cynnydd hwn gan gynnydd mewn allbynnau o laeth a chynhyrchion llaeth a gellir ei briodoli i'r prisiau llaeth fferm cymharol uchel yn gynnar yn 2025.

Mae gwerth allbwn grawnfwydydd wedi gostwng £1 miliwn (gostyngiad o 3%) i oddeutu £40 miliwn. Er gwaethaf gostyngiadau dwy flynedd yn olynol, mae ffigurau 2025 yn dal i fod yn uwch na ffigurau 2021.

Parhaodd gwerth allbwn gwartheg yn uchel ar £515 miliwn ond mae'n ostyngiad o £26 miliwn (neu 5% ers 2024). Dangosodd gwerth allbwn defaid gynnydd o £25 miliwn (neu 8%) i oddeutu £344 miliwn. Amcangyfrifir bod allbwn gros o wartheg a defaid yn 36% o werth yr allbwn amaethyddol yng Nghymru. 

Gostyngodd gwerth da byw 1% yn gyffredinol tra bod cynhyrchion da byw wedi cynyddu 13%. Cafodd y cynnydd hwn ei yrru i raddau helaeth gan y sector llaeth a oedd yn cynnwys llaeth a chynhyrchion llaeth.

Wrth edrych yn fanylach ar ddefnydd canolradd, cynyddodd bwyd anifeiliaid ychydig dros £32 miliwn (neu 6%) i £571 miliwn. Bwydydd anifeiliaid yw'r elfen fwyaf o ddefnydd canolradd, tua thraean.

Cynyddodd gwerth cymorthdaliadau nad oeddent yn gysylltiedig â chynhyrchu £3 miliwn (1%) i £274 miliwn. Priodolwyd y mwyafrif ohonynt i'r Cynllun Taliad Sylfaenol a thaliadau olynydd cynllun Glastir.

Tabl 1a: cyfrif Amaethyddol Agregedig, blynyddoedd calendr 2022 i 2025 (allbynnau mewn £ miliwn)
Allbynnau2022 (r)2023 (r)2024 Dros Dro (r)2025 Dros Dro
1. Ydau62574140
2. Cnydau eraill14121210
3. Tatws14212615
4. Garddwriaeth60717369
5. Da byw835942954944
O'r rhai sydd gwartheg494546541515
O'r rhai sydd defaid266323319344
O'r rhai sydd moch891010
O'r rhai sydd dofednod61567467
6. Cynnyrch Da Byw9228769481,070
O'r rhai sydd Llaeth a chynhyrchion llaeth830742806929
O'r rhai sydd Wyau83124131131
O'r rhai sydd Gwlân2222
7. Troi Cyfalaf yn Dda Byw58687072
8. Gweithgareddau Amaethyddol Eraill94104107110
9. Gweithgareddau Eilaidd Anwahanadwy64707070
10. Allbwn gros (yn ôl prisiau'r farchnad) [Nodyn 1]2,1232,2232,3012,400
11.  Cyfanswm Cymorthdaliadau ar Gynnyrch0000
12.  Allbwn Gros yn ôl prisiau sylfaenol2,1232,2232,3012,400

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru.

[Nodyn 1] Cyfanswm o: Grawnfwydydd; Cnydau eraill; Tatws; Garddwriaeth; Da byw; Cynhyrchion da byw; Ffurfio cyfalaf mewn da byw; Gweithgareddau amaethyddol eraill; Gweithgareddau eilaidd na ellir eu gwahanu.

(r) diwygiwyd data 2022, 2023 a 2024 ar 23 Ebrill 2026 ac mae'n wahanol i'r allbwn a'r incwm amaethyddol cyfanredol a gyhoeddwyd yn flaenorol: 2024.

Mae cyfres amser hirach o'r cyfrifon amaethyddol cyfanredol ar gael i'w gweld ar StatsCymru.

Tabl 1b: Cyfrif Amaethyddol Agregedig, blynyddoedd calendr 2022 i 2025 (defnydd canolradd mewn £miliwn)
Costau Canolradd2022 (r)2023 (r)2024 Dros Dro (r)2025 Dros Dro
13. Costau Canolradd Cyfanswm1,3491,4931,5481,614
O'r rhai sydd Porthiant461513539571
O'r rhai sydd Costau Milfeddygol a Meddygol72808284
O'r rhai sydd Gwrtaith a Chalch115128131135
O'r rhai sydd Costau Peiriannau154170174180
O'r rhai sydd Cynnal a Chadw'r Fferm44485355
O'r rhai sydd Gwaith Contract93102105108
O'r rhai sydd Costau Ffermio Eraill375415425440
14. FISIM (Gwasanaethau Cyfryngu Ariannol, wedi'u mesur yn anuniongyrchol)13131416

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru.

(r) diwygiwyd data 2022, 2024 a 2024 ar 23 Ebrill 2026 ac mae'n wahanol i'r allbwn a'r incwm amaethyddol cyfanredol a gyhoeddwyd yn flaenorol: 2024.

Mae cyfres amser hirach o'r cyfrifon amaethyddol cyfanredol ar gael i'w gweld ar StatsCymru.

Tabl 1c: cyfanswm yr incwm o ffermio, blynyddoedd calendr 2022 i 2025 (Gwerth Ychwanegol ac Incwm mewn £ miliwn)
Gwerth Ychwanegol ac Incwm2022 (r)2023 (r)2024 Dros Dro (r)2025 Dros Dro
15. Gwerth Ychwanegol Gros yn ôl prisiau sylfaenol [Nodyn 1]773730753786
16. Gwerth Ychwanegol Gros yn ôl prisiau'r farchnad [Nodyn 2]773730753786
17. Defnydd o Gyfalaf Sefydlog366386399409
O'r rhai sydd Adeiladau a Gwaith110114116119
O'r rhai sydd Cerbydau, Cyfarpar a Pheiriannau195205211220
O'r rhai sydd Da byw61677169
18. Gwerth Ychwanegol Net (yn ôl prisiau sylfaenol) [Nodyn 3]408344355377
19. Taliadau nad ydynt yn gysylltiedig â chynhyrchu279273271274
20. Gwerth Ychwanegol Net (yn ôl costau'r ffactor) [Nodyn 4]687617626651
21. Tâl Gweithwyr 10010611085
22. Llog35353535
23. Rhenti22272626
24. Cyfanswm Incwm Ffermio [Nodyn 5]530450455505

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru.

[Nodyn 1] 'Allbwn gros yn ôl pris sylfaenol minws 'Defnydd canolradd'
[Nodyn 2] 'Allbwn Gros (yn ôl prisiau'r farchnad)' minws 'Defnydd canolradd'
[Nodyn 3] 'Gwerth Ychwanegol Gros yn ôl prisiau sylfaenol' minws 'Defnydd o gyfalaf sefydlog'
[Nodyn 4] Cyfanswm o: 'Gwerth Ychwanegol Net (ar brisiau sylfaenol)'; 'Cymorthdaliadau eraill'
[Nodyn 5] 'Gwerth Ychwanegol Net (yn ôl cost ffactor)' minws 'Iawndal gweithwyr' minws 'Llog' minws 'Rhent'

(r) diwygiwyd data 2022, 2023 a 2024 ar 23 Ebrill 2026 ac mae'n wahanol i'r allbwn a'r incwm amaethyddol cyfanredol a gyhoeddwyd yn flaenorol: 2024.

Mae cyfres amser hirach o'r cyfrifon amaethyddol cyfanredol ar gael i'w gweld ar StatsCymru.

Geirfa

Cyfanswm yr incwm o ffermio (TIFF)

Incwm a gynhyrchir gan gynhyrchu o fewn y diwydiant amaethyddiaeth, gan gynnwys cymorthdaliadau. Mae'n cynrychioli elw busnes ynghyd â thâl am waith a wneir gan berchnogion a gweithwyr di-dâl eraill. Mae'n eithrio newidiadau yng ngwerth asedau, gan gynnwys stociau, oherwydd newidiadau i brisiau. Mae'n cynnwys gweithgareddau nad ydynt yn amaethyddol fel prosesu pellach neu weithgareddau twristiaeth lle na ellir gwahanu'r rhain o'r busnes ffermio. Dyma'r mesur a ffefrir o incwm cyfanredol, sy'n cydymffurfio ag egwyddorion cyfrifyddu cenedlaethol y cytunwyd arnynt yn rhyngwladol sy'n ofynnol gan gyfrifon cenedlaethol y DU ac Eurostat.

Allbwn gros

Mae allbwn gros yn cynrychioli cyfanswm gwerth cynhyrchu amaethyddol ar brisiau sylfaenol, cyn tynnu unrhyw gostau mewnbwn. Mae allbwn gros yn cynnwys:

  • gwerth allbwn cnydau
  • gwerth allbwn anifeiliaid
  • gwerth allbwn amaethyddol arall gan gynnwys gwasanaethau amaethyddol a gweithgareddau anamaethyddol na ellir eu gwahanu (e.e. gweithgareddau amrywiol fferm na ellir eu gwahanu oddi wrth ffermio)

Mesurir allbwn gros ar sail blwyddyn galendr ac fe'i mynegir mewn prisiau cyfredol, oni nodir fel arall.

Defnydd canolradd

Defnydd canolradd yw gwerth nwyddau a gwasanaethau a ddefnyddir wrth gynhyrchu allbwn amaethyddol. Mae'n cynrychioli'r costau rhedeg dyddiol o fewn cynhyrchu amaethyddol ac fe'i tynnir o'r allbwn gros wrth gyfrifo Gwerth Ychwanegol Gros (GVA) a Chyfanwm yr Incwm o Ffermio.

FISIM (Gwasanaethau Cyfryngu Ariannol, wedi'u mesur yn anuniongyrchol)

Amcangyfrif o werth y gwasanaethau a ddarperir gan gyfryngwyr ariannol, fel banciau, nad oes unrhyw daliadau penodol yn cael eu gwneud amdanynt. Yn hytrach, telir am y gwasanaethau hyn fel rhan o'r gwahaniaeth rhwng cyfraddau a gymhwysir i gynilwyr a benthycwyr. Y rhagdybiaeth yw y byddai cynilwyr yn derbyn cyfradd llog uwch a benthycwyr yn talu cyfradd llog is pe bai pob gwasanaeth ariannol yn cael taliadau penodol. Yn y cyfrifon hyn, mae'r symiau llog a dalwyd ac a dderbynnir yn cael eu haddasu ac mae swm y FISIM yn cael ei gofnodi gyda defnydd canolradd.

Wedi'u cynnwys mewn costau ffermio eraill (llinell 13 o'r cyfrif o dan ddefnydd canolradd) mae eitemau fel:

  • plaladdwyr
  • hadau
  • cyfleustodau
  • yswiriant
  • ardrethi
  • ffioedd bancio
  • chostau cyffredinol eraill

Wedi'u cynnwys mewn cymorthdaliadau eraill (llinell 19 y cyfrif) mae'r canlynol:

  • y Cynllun Taliad Sylfaenol hyd at 2023 
  • taliadau amaeth-amgylcheddol (gan gynnwys Glastir, a chynlluniau etifeddiaeth fel Tir Mynydd a Thir Gofal) hyd at 2023
  • amrywiol gynlluniau olynol yn dilyn diwedd Glastir (gan gynnwys y Cynllun Buddsoddi mewn Rheoli Maetholion, y Cynllun Adnoddau Naturiol Integredig, y Cynllun Arallgyfeirio Amaethyddol, Grantiau Bach - Cynllun yr Amgylchedd, Grantiau Bach - Dechrau Busnes Garddwriaeth a Thyfu er yr Amgylchedd) ar gyfer 2024 a 2025
  • iawndal clefydau anifeiliaid (TB mewn gwartheg yn bennaf) hyd at 2025
  • taliadau i ffermwyr llaeth Cymru gan:
    • Pecyn Llaeth yr UE: £3.2 miliwn, 2015
    • Cynllun Meincnodi Cymorth Amodol yr UE: £3.2 miliwn wedi'i gofnodi o'i gymharu â 2016, er bod hyn wedi'i dalu allan mewn gwirionedd yn 2017
    • Cronfa Lleihau Llaeth yr UE: £1.1 miliwn wedi'i gofnodi o'i gymharu â 2016, er bod hyn wedi'i dalu allan mewn gwirionedd yn 2017

Nid yw'r cymorthdaliadau hyn wedi'u cynnwys mewn allbwn amaethyddol gan eu bod wedi'u datgysylltu oddi wrth gynhyrchu, ond maent wedi'u cynnwys yng nghyfanswm incwm ffermio (TIFF) yn unol â chonfensiynau cyfrifyddu cenedlaethol.

Mae gwybodaeth am y Cynllun Taliad Sylfaenol sydd wedi'i chynnwys yn amcangyfrif dros dro 2025 yn seiliedig ar amcangyfrif o gyfanswm y gwerth a fydd yn cael ei dalu o ganlyniad i geisiadau a wneir yn 2025. Mewn geiriau eraill, mae amcangyfrif dros dro 2025 yn cynnwys yr holl daliadau sylfaenol a wnaed hyd yma ac amcangyfrif o werth y taliadau a wneir trwy gydol 2026 (ar gyfer ceisiadau a wnaed yn 2025).

Bydd yr holl amcangyfrifon hyn yn cael eu hadolygu mewn cyhoeddiadau yn y dyfodol pan fydd ffigurau terfynol ar gael.

Gwybodaeth am ansawdd a methodoleg

Mae'r canlyniadau hyn yn cael eu cynhyrchu gan ddefnyddio egwyddorion cyfrifyddu cenedlaethol y cytunwyd arnynt yn rhyngwladol.

Mae mesurau incwm ffermydd yn arddangos rhywfaint o anwadalrwydd ar draws y blynyddoedd, wedi'i ddylanwadu gan amodau'r farchnad ar y pryd. Gan fod yr holl fesurau incwm ffermydd yn cynnwys elfen sy'n ymwneud ag elw, mae'r mesurau hyn yn y sector amaethyddol yn fwy anwadal na mesurau mewn sectorau eraill (a ddiffinir yn nhermau incwm o gyflogau yn unig).

Mae dau brif fesur o incwm amaethyddol sy'n gysylltiedig yn agos ac yn ategu ei gilydd. Mae incwm busnes fferm (a ddangosir yma) yn rhoi dadansoddiad o incwm cyfartalog yn ôl math o fferm. Ail fesur a gyhoeddir ar wahân (Cyfanswm incwm o ffermio, Cymru) yw cyfanswm yr incwm o ffermio (TIFF), sy'n rhoi amcangyfrif o gyfanswm incwm amaethyddiaeth yn ei chyfanrwydd. Mae Tabl 3.3 ym Mhennod 3 o’r cyhoeddiad Incwm Ffermio a gyhoeddwyd gan Defra yn cymharu’r ddau fesur o ran diffiniad, methodoleg a’r prif debygrwyddau a gwahaniaethau.

Diffiniadau a nodiadau esboniadol, Incwm Ffermio Defra.

Talgrynnu

Mae'r ffigurau a ddangosir yn y datganiad hwn wedi'u talgrynnu i'r miliwn o bunnoedd agosaf. Mae cyfrifiadau (megis canran neu newid gwirioneddol) wedi'u gwneud ar werthoedd heb eu talgrynnu.

Data tatws

Rhoddodd y Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth (AHDB) y gorau i gyhoeddi gwybodaeth am farchnad datws Prydain Fawr ym mis Gorffennaf 2021 yn dilyn pleidlais yn y diwydiant. Ers hynny, defnyddiwyd data prisiau tatws 2020 fel amcangyfrif interim. Gan fod y dull hwn wedi dod yn llai cynrychioliadol dros amser, mae'r fethodoleg wedi'i diweddaru gan ddefnyddio tueddiadau ym mhrisiau tatws Gogledd Iwerddon i godi data tatws hanesyddol Cymru.

Methodoleg

Ar adeg cyhoeddi, nid yw'r holl ddata ar gael ar gyfer 2025 sydd wedi golygu bod rhai gwerthoedd wedi'u hamcangyfrif. O ganlyniad, mae'r amcangyfrif dros dro hwn yn destun rhywfaint o adolygiad pan gyhoeddir amcangyfrif 2026 y flwyddyn nesaf.

Mae'r amcangyfrifon yn cael eu cyfrifo gan ddefnyddio ystod o ddata prisiau'r farchnad sydd ar gael gan gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i'r AHDB ar gyfer data ar y marchnadoedd grawnfwyd a llaeth yn ogystal â phrisiau pwysau byw hanesyddol a phrisiau difa sylfaenol wedi'u pwysoli. Defnyddir data o gofnodion cofrestru a symud gwartheg BCMS a data pacio wyau Defra hefyd. Mae'r Arolwg Mehefin diweddaraf hefyd yn darparu amcangyfrif ar dueddiadau cynhyrchu o fewn sector amaethyddol Cymru.

O ystyried mai TIFF yw'r gwahaniaeth cymharol fach rhwng dau rif mawr, mae'n sensitif i newidiadau canrannol bach yng ngwerthoedd allbynnau a defnydd canolradd. Mae hyn yn golygu bod cyfuniad o ddiwygiadau llai mewn allbynnau a defnydd canolradd yn arwain at ddiwygiadau mwy sylweddol mewn termau canrannol i Werth Ychwanegol Gros a TIFF.

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gweithio gyda DEFRA a gwledydd datganoledig eraill i barhau i adolygu'r prosesau presennol sydd ar waith ar gyfer amcangyfrif y cyfrifon amaethyddol agregedig. Rhagwelir felly y bydd gan ddatganiadau yn y dyfodol ddiwygiadau pellach i'r ffigurau a newidiadau mewn methodoleg ar waith. Bydd y newidiadau hyn yn cael eu hegluro'n fanwl yn y datganiad nesaf.

Diwygiadau

O ganlyniad i fwy o ddata sydd ar gael dros amser, mae ffigurau ar gyfer blynyddoedd blaenorol yn cael eu diwygio'n rheolaidd i gynnwys gwybodaeth gyfredol. Bwriad y diwygiadau hyn yw gwella cywirded manwl yr amcangyfrifon.

Mae'r diwygiadau a wnaed yn 2025 yn bennaf oherwydd adolygiad o ddata taliadau cymhorthdal hanesyddol a ddarparwyd gan Daliadau Gwledig Cymru (RPW) a newid yn y fethodoleg a ddefnyddir i gyfrifo data prisiau tatws.

Yn dilyn adolygiad diweddar gan Defra o'u data eu hunain, mae sawl diwygiad wedi'i wneud i'w data hanesyddol o ganlyniad i welliannau mewn prosesu data. Mae'r diwygiadau hyn yn bwydo i amcangyfrifon Cyfanswm Incwm o Ffermio Cymru lle defnyddir data Defra, gan arwain at newidiadau cyfatebol i ffigurau Cymru. Am ragor o wybodaeth, gallwch gysylltu â thîm Defra perthnasol trwy e-bostio farmaccounts@defra.gov.uk.

Mae tabl 2 isod yn dangos diwygiadau i ffigurau ar gyfer 2023 a 2024 sydd wedi'u gwneud yn y rhifyn hwn o'r datganiad.

Tabl 2: diwygiadau i gyfrif amaethyddol cyfanredol 2023 a 2024 yn y datganiad hwn (£ miliwn)
Blynyddoedd CalendrNwyddauCyhoeddedig 29 Mai 2025Cyhoeddedig 23 Ebrill 2026Gwirioneddol Newid% Newid
2023Allbwn Gros2,1942,223 291%
2023Costau Canolradd1,5151,493 -22-1%
2023Gwerth Ychwanegol Gros679730 518%
2023Gwerth Ychwanegol Net (ar gost ffactor)593617 254%
2023Cyfanswm Incwm Ffermio439450 102%
2024Allbwn Gros2,2142,301 874%
2024Costau Canolradd1,5671,548 -19-1%
2024Gwerth Ychwanegol Gros648753 10616%
2024Gwerth Ychwanegol Net (ar gost ffactor)484626 14229%
2024Cyfanswm Incwm Ffermio329455 12638%

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru.

Mae'r ffigurau ar gyfer 2023 yn cymharu'r ffigurau dros dro a gyhoeddwyd ym mis Mai 2025 â'r ffigurau terfynol a gyhoeddwyd ym mis Ebrill 2026. Mae'r gymhariaeth yn llai sefydlog ar gyfer blwyddyn galendr 2024 ac mae hyn yn ganlyniad adolygiad methodoleg ac adolygiad o ddata cymhorthdal a ddarparwyd yn flaenorol gan RPW yn dilyn pontio rhwng taliadau Glastir a chynlluniau olynol dilynol. Fel y byddem yn disgwyl, mae'r newidiadau yng nghyfanswm incwm ffermio yn fwy ar gyfer 2024 wrth gymharu'r amcangyfrif dros dro a gyhoeddwyd yn 2025 â'r ffigurau dros dro a gyhoeddwyd yn 2026.

Bydd y ffigurau yn y datganiad hwn yn cael eu diwygio yn y dyfodol i gynnwys gwybodaeth gyfredol o ffynonellau fel yr Arolwg Busnes Fferm ar gyfer Mawrth 2025 i Ebrill 2026. 

Bydd unrhyw ddiwygiadau i ffigurau allbwn ac incwm amaethyddol 2025 yn cael eu cyhoeddi ochr yn ochr ag amcangyfrifon amcangyfrif dros dro 2026 ym mis Ebrill 2027 (dros dro). Yn unol â'r uchod, mae'r ffigurau ar gyfer allbwn ac incwm amaethyddol yn 2022 a 2023 wedi'u diwygio i ymgorffori gwybodaeth gyfredol. Mae’r ffigurau ar gyfer 2025 yn rhai dros dro.

Gwnaed newidiadau methodolegol a terminolegol ym 1998 i gydymffurfio â gofynion System Cyfrifon Cenedlaethol 1993 a Chyfrifon Cenedlaethol y DU.

Datganiad o gydymffurfiaeth â'r Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau

Nid yw'r ystadegau hyn yn cael eu hystyried yn ystadegau swyddogol. Fodd bynnag, rydym wedi cymhwyso egwyddorion y Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau cymaint â phosibl yn ystod y gwaith o'u llunio.

Mae'r fethodoleg ar gyfer cyfanswm yr incwm o ystadegau ffermio yn cael eu hadolygu ar hyn o bryd er mwyn gwella cywirdeb yr amcangyfrifon ymhellach. Rydym yn croesawu unrhyw adborth neu awgrymiadau i ffynonellau y dylem eu hystyried.

Rydym felly wedi cymhwyso'n wirfoddol y Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau fel a ganlyn.

Dibynadwyedd

Rydym wedi bod yn onest yn ein defnydd o ffynonellau data a lle bo hynny'n briodol wedi rhybuddio lle mae ffynonellau wedi newid rhwng cyhoeddiadau. Rydym wedi cyflwyno gwybodaeth yn gywir, yn glir ac yn ddiduedd.

Ansawdd

Cafodd y ffigurau cyhoeddedig a gyflwynir eu llunio gan ddadansoddwyr proffesiynol yn seiliedig ar y data diweddaraf a oedd ar gael a chan ddilyn dulliau gan ddefnyddio eu sgiliau dadansoddi a'u barn broffesiynol. Mae’r ystadegau a gyhoeddir gan Lywodraeth Cymru yn cydymffurfio â’r Strategaeth Rheoli Ansawdd Ystadegol sy’n ategu elfen Ansawdd y Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau (Awdurdod Ystadegau y DU) ac egwyddorion y System Ystadegol Ewropeaidd o ran ansawdd allbynnau ystadegol.

Gwerth

Pwrpas y datganiad ystadegol hwn yw darparu tystiolaeth ar gyfer datblygu polisi ac i gynorthwyo i lunio cyfrifon agregau lefel y DU.

Mae croeso ichi gysylltu â ni’n uniongyrchol os oes gennych unrhyw sylwadau am y ffordd rydym yn bodloni’r safonau hyn. Fel arall, gallwch gysylltu ag OSR drwy e-bostio regulation@statistics.gov.uk neu drwy fynd i'w gwefan.

Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015 yn ymwneud â gwella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru. Mae'r Ddeddf yn pennu saith nod llesiant i Gymru. Amcanion y nodau hyn yw creu Cymru sy’n fwy cyfartal, llewyrchus, cydnerth, iachach a chyfrifol ar lefel fyd-eang, gan cynnwys cymunedau cydlynus a diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu. O dan adran (10)(1) y Ddeddf, rhaid i Weinidogion Cymru (a) cyhoeddi dangosyddion (“dangosyddion cenedlaethol”) y mae rhaid eu cymhwyso er mwyn mesur cynnydd tuag at gyrraedd y nodau llesiant, a (b) gosod copi o’r dangosyddion cenedlaethol gerbron Senedd Cymru. O dan adran 10(8) o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, pan fydd Gweinidogion Cymru yn diwygio’r dangosyddion cenedlaethol, rhaid iddynt, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol, wneud y canlynol: (a) cyhoeddi’r dangosyddion fel y'u diwygiwyd a (b) gosod copi ohonynt gerbron y Senedd. Fe gafodd y dangosyddion cenedlaethol hyn eu gosod gerbron y Senedd yn 2021. Mae’r dangosyddion a osodwyd ar 14 Rhagfyr 2021 yn disodli’r rhai a osodwyd ar 16 Mawrth 2016.

Mae gwybodaeth am y dangosyddion, a’r naratifau ar gyfer pob un o’r nodau llesiant a’r wybodaeth dechnegol gysylltiedig ar gael yn adroddiad Llesiant Cymru.

Rhagor o wybodaeth am Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

Gallai'r ystadegau sydd wedi'u cynnwys yn y datganiad hwn hefyd gynnig naratif ategol i'r dangosyddion cenedlaethol a chael eu defnyddio gan fyrddau gwasanaethau cyhoeddus mewn perthynas â'u hasesiadau llesiant lleol a'u cynlluniau llesiant lleol.

Manylion cyswllt

Ystadegau Materion Gwledig a'r Amgylchedd
E-bost: ystadegau.amaeth@llyw.cymru

Cyfryngau: 0300 025 8099

SFR: 30/2026