Cyfarfod y Grŵp Cynghori ar Arloesi Democratiaeth: 23 Hydref 2025
Crynodeb o gyfarfod y Grŵp Cynghori ar Arloesi Democratiaeth ar 23 Hydref 2025.
Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.
Ar y dudalen hon
Yn bresennol
Aelodau'r grŵp
- Anwen Elias (Cadeirydd)
- Sarah Allan
- Jess Blair
- Mike Corcoran
- Tomos Dafydd Davies
- Sally Holland
- Yvonne Murphy
- Diana Stirbu
- Daisy Thomson
- Leanne Wood
Ymddiheuriadau
- Mo Alamgir
- Julie Sangani
Nad ydynt yn aelodau o'r grŵp
- Eitem 2: Swyddogion Comisiwn y Senedd, cynrychiolwyr o’r Comisiwn Etholiadol, cynrychiolwyr o’r Prosiect Gwleidyddiaeth
- Eitem 4: cyn-aelodau o’r Panel Arbenigwyr i’r Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru
Eitem 1: Gair o groeso a nodyn o’r cyfarfod blaenorol
1. Derbyniwyd bod y nodyn o’r cyfarfod a gynhaliwyd ar 4 Medi yn gofnod cywir. Cytunodd yr aelodau i ddefnyddio Copilot yn y cyfarfod hwn i helpu i gymryd nodiadau.
2. Roedd papur dilynol ar y Cwricwlwm i Gymru wedi cael ei ddosbarthu.
Eitem 2: Trafodaeth bord gron: addysg ddemocrataidd mewn addysg ffurfiol
3. Bu’r Grŵp yn trafod yr heriau sy’n gysylltiedig â darparu addysg ddemocrataidd mewn amgylcheddau ysgolion. Mae’r heriau’n cynnwys hyder athrawon, sut mae teuluoedd yn ymgysylltu mewn democratiaeth, camwybodaeth a thwyllwybodaeth, bylchau mewn gwybodaeth am sefydliadau gwleidyddol yng Nghymru a rhwystrau economaidd, sy’n gallu arwain at ddulliau anghyson o ddarparu addysg ddemocrataidd.
4. Bu’r Grŵp yn trafod pethau sy’n galluogi ac arferion da, gan gynnwys gweithgareddau ymarferol, diddorol, cysylltiad cynnar a chyson ag addysg ddemocrataidd, ymgysylltu â chymheiriaid, cydweithio, cyfleoedd dysgu proffesiynol, adnoddau ac arweinyddiaeth.
5. Mae mapio ymgysylltiad ysgolion yn gynnar yn dangos bod rhai ysgolion yn ymgysylltu’n helaeth ac nad yw eraill yn gwneud o gwbl.
Eitem 3: Myfyrdodau
6. Myfyriodd y grŵp ar yr eitem flaenorol a chytuno y dylai argymhellion y Grŵp ar addysg ddemocrataidd mewn addysg ffurfiol gael eu cyd-lunio gydag athrawon a phobl ifanc er mwyn adlewyrchu lleisiau ymarferwyr a dysgwyr.
Eitemau 4 a 5: Datganiad o Werthoedd ac Egwyddorion Cyfansoddiadol a Myfyrdodau
7. Ymunodd aelodau panel arbenigol y Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru â’r grŵp i drafod cefndir Argymhelliad 2 y Comisiwn ar gyfer prosiect i gynnwys dinasyddion yn y gwaith o ddrafftio datganiad o egwyddorion cyfansoddiadol a llywodraethu i Gymru.
8. Trafodwyd pwrpas a swyddogaeth datganiad o’r fath, gan gynnwys a ddylai gyfnerthu’r rhwymedigaethau a’r egwyddorion statudol sy’n bodoli eisoes ynteu cyflwyno elfennau newydd i ymgyrraedd atynt.
9. Nododd y Grŵp fod llawer o’r cynnwys eisoes yn bodoli ond ei fod yn dameidiog, gan gytuno y dylai’r Grŵp anelu at egwyddorion arweiniol lefel uchel pe bai darpar Lywodraeth Cymru yn dewis archwilio hyn ymhellach.
Eitem 6: Myfyrdodau ar gynnydd, a’r camau nesaf
10. Adroddodd yr is-grŵp addysg ddemocrataidd ynghylch cynnydd, ar ôl datblygu cwestiynau allweddol, cynllunio sesiynau tystiolaeth, a chynlluniau i gomisiynu adolygiad o dystiolaeth.
11. Fe wnaeth is-grŵp cryfhau diwylliant gwleidyddol y Grŵp adrodd ynghylch cynnydd ar ôl cynllunio sesiwn dystiolaeth ar ymgysylltu cydgynghorol a chynlluniau i gomisiynu adolygiad o dystiolaeth.
12. Roedd y Grŵp yn bwriadu casglu mwy o fewnbwn gan arbenigwyr/ymarferwyr, profi canfyddiadau gydag uwch arweinwyr, a blaenoriaethu allbynnau ar gyfer adroddiad cynnydd i’r Dirprwy Brif Weinidog erbyn diwedd mis Chwefror, a’i gyhoeddi ym mis Mawrth 2026.