Jack Sargeant AS, Y Gweinidog dros Ddiwylliant, Sgiliau a Phartneriaeth Gymdeithasol
Mae Cronfa Dysgu Undebau Cymru (WULF) yn fenter hirsefydlog gan Lywodraeth Cymru, a gyflwynir mewn partneriaeth â TUC Cymru ac undebau llafur ledled Cymru. Ei phrif amcan yw cynyddu cyfranogiad mewn dysgu yn y gweithle, yn enwedig ymhlith gweithwyr nad ydynt yn draddodiadol yn ymgysylltu â hyfforddiant, a chodi lefel y sgiliau, cyflogadwyedd a hyder yn y gweithlu.
Mae WULF yn cefnogi dysgu dan arweiniad undebau er mwyn ymateb i anghenion sgiliau presennol a’r dyfodol, hyrwyddo gwaith teg, a helpu gweithwyr i symud ymlaen i ddysgu pellach a chyfleoedd gyrfa. Mae’r rhaglen hefyd yn chwarae rôl bwysig wrth leihau rhwystrau i ddysgu, hyrwyddo cynhwysiant, a chefnogi cydweithio adeiladol rhwng cyflogwyr, yr undebau a gweithwyr.
Yn 2025, cynhaliodd TUC Cymru werthusiad annibynnol o ddysgwyr a gymerodd ran mewn sesiwn a ariennwyd gan WULF rhwng Ebrill 2023 a Mawrth 2024. Cafwyd dros 800 o ymatebion, gan ddarparu sylfaen gadarn o dystiolaeth am ganlyniadau’r rhaglen.
Mae’r data’n dangos bod WULF yn llwyddo i gyrraedd ystod eang o bobl mewn cyflogaeth. Nododd 23% o ddysgwyr fod ganddynt anabledd, 26% eu bod yn ofalwyr, a 36% fod ganddynt gyfrifoldebau gofal plant – cyfrannau uwch na chyfartaledd Cymru. Yn ogystal, roedd 9% o’r ymatebwyr o gefndiroedd ethnig lleiafrifol, gan awgrymu bod y rhaglen yn cyfrannu at well cynhwysiant mewn dysgu oedolion.
Mae canlyniadau'r arolwg yn dangos bod y rhaglen yn arbennig o effeithiol wrth gefnogi dysgwyr hŷn, gyda dros hanner y cyfranogwyr rhwng 45 a 59 oed. Mae hyn yn arwyddocaol o ystyried bod ymchwil ehangach yn dangos bod cyfranogiad mewn dysgu fel arfer yn lleihau gydag oedran. Mae WULF felly’n llwyddo i ymgysylltu â gweithwyr sydd fwyaf tebygol o wynebu rhwystrau i ddysgu.
Mae adborth dysgwyr ar ansawdd ac addasrwydd yr hyfforddiant yn gadarnhaol iawn. Nododd 68% fod yr hyfforddiant yn “ddefnyddiol iawn”, ac roedd 96% yn dweud y byddent yn argymell dysgu i eraill. Yn bwysig, dywedodd dros hanner yr ymatebwyr na fyddent wedi ymgymryd ag unrhyw hyfforddiant o gwbl heb gefnogaeth WULF, gan danlinellu ei rôl hanfodol wrth greu cyfleoedd newydd.
Mae’r arolwg yn dangos effaith ar hyder a sgiliau yn arbennig o gryf. Nododd 90% gynnydd yn eu hunanhyder, a dywedodd nifer sylweddol eu bod yn fwy cymhellol, yn cyfathrebu’n well, ac yn fwy abl i gefnogi eraill yn y gwaith a’r gymuned ehangach. Ymhlith y rhai a gwblhaodd gyrsiau hirach, dywedodd 85% eu bod yn fwy abl i gefnogi cydweithwyr, ac roedd tystiolaeth glir o well perfformiad yn y gwaith.
Tynnodd ymatebion sylw at WULF hefyd yn cefnogi cynnydd gyrfa a manteision economaidd. Nododd 14% o ddysgwyr eu bod wedi sicrhau rôl newydd o ganlyniad i’w hyfforddiant, gyda’r mwyafrif o’r rhain hefyd yn derbyn cynnydd cyflog. Yn ogystal, dywedodd bron hanner fod y dysgu wedi cynyddu eu tebygolrwydd o aros gyda’u cyflogwr presennol, gan gyfrannu at gadw staff a sefydlogrwydd y gweithlu.
Dangosodd canlyniadau'r arolwg hefyd fod WULF yn effeithiol wrth feithrin diwylliant dysgu parhaus. Roedd 78% o ddysgwyr eisoes wedi symud ymlaen i ddysgu pellach neu’n debygol o wneud hynny o fewn 12 mis, a dywedodd 87% fod WULF wedi’u hannog i barhau â dysgu i raddau helaeth neu ryw raddau. Mae hyn yn awgrymu bod WULF yn creu effaith barhaus y tu hwnt i’r hyfforddiant cychwynnol.
Mae Llywodraeth Cymru yn falch o'i gwaith ochr yn ochr â TUC Cymru a phob undeb llafur unigol wrth ddarparu dysgu a hyfforddiant sydd wedi trawsnewid bywydau y tu mewn a'r tu allan i'r gweithle.