Dawn Bowden AS, y Gweinidog Plant a Gofal Cymdeithasol a Lynne Neagle AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg
Heddiw rydym yn falch o gyhoeddi Ffeithlun Blynyddol y Cynllun Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar.
Mae'r plentyn a diwallu ei anghenion datblygu wrth wraidd Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar. Mae Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar yn cydnabod bod plentyndod yn werthfawr a bod babanod a phlant bach yn chwarae, yn dysgu ac yn tyfu mewn ffyrdd gwahanol, a bod angen gofalu amdanynt a'u meithrin er mwyn cefnogi'r datblygiad hwnnw. Rydym wedi ymrwymo i gael gwared ar rwystrau i sicrhau bod babanod a phlant bach yn cael cymorth i gael plentyndod bodlon a hapus.
Mae'r ffeithlun yn tynnu sylw at y cynnydd a wnaed ar y camau gweithredu a nodir yn y Cynllun Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar mewn perthynas ag ansawdd y ddarpariaeth, mynediad at y ddarpariaeth a gwaith cefnogi a datblygu'r gweithlu gofal plant, gwaith chwarae ac addysg feithrin dros y flwyddyn ddiwethaf.
Mae sicrhau mynediad cyfartal at ddarpariaeth o ansawdd uchel yn parhau i fod yn flaenoriaeth. Trwy Dechrau'n Deg, rydym wedi parhau i ehangu gofal plant a ariennir i blant dwy oed, gyda dau awdurdod lleol bellach wedi cwblhau'r broses o gyflwyno. Yn ystod Cam 2 (2023–24 a 2024–25), cynigiwyd lleoedd gofal plant i fwy na 13,400 o blant a theuluoedd, gyda dros 10,000 o blant yn elwa drwy fanteisio ar le.
Mae teuluoedd hefyd wedi cael cefnogaeth drwy raglenni fel Cymraeg i Blant, Prosiect Gwyliau Gwaith Chwarae - a alluogodd dros 63,000 o blant i gael mynediad at gyfleoedd chwarae yn ystod gwyliau ysgol 2025 - a chyhoeddi Adroddiad Cynnydd ein Strategaeth Tlodi Plant.
Rydym yn parhau i gymryd camau i helpu i leihau anghydraddoldebau, gan gynnwys cyhoeddi ymchwil i brofiadau bywyd teuluoedd Du, Asiaidd ac ethnig leiafrifol sy'n cael mynediad at ofal plant, a lansio'r Pecyn Cymorth ADY i Rieni a Gofalwyr i roi arweiniad clir ar lywio cymorth ADY.
Mae gwella ansawdd y ddarpariaeth Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar yn hanfodol i roi'r dechrau gorau posibl i bob plentyn mewn bywyd. Rydym wedi ariannu Plant yng Nghymru i ddarparu hyfforddiant Hawliau Plant a'r Blynyddoedd Cynnar i ymarferwyr, gan sicrhau bod egwyddorion CCUHP yn cael eu hymgorffori ar draws lleoliadau blynyddoedd cynnar a lleoliadau sy'n canolbwyntio ar deuluoedd.
Rydym wedi diweddaru'r Rheoliadau Bwyta'n Iach mewn Ysgolion - sydd hefyd yn gymwys i ysgolion meithrin a gynhelir - ac wedi adolygu'r fframwaith NYTH i roi cydnabyddiaeth lawn i fabanod a gofal plant fel rhanddeiliaid allweddol o fewn dull system gyfan. Hefyd, rydym wedi cyhoeddi deunyddiau allweddol i gefnogi arferion da a chryfhau trefniadau diogelu, gan gynnwys adroddiad rhaglen llysgenhadon ADY, yr adolygiad tair blynedd ar ôl gweithredu Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol) (Cymru) 2020, a chyfres o ganllawiau Ysgolion Bro i gefnogi cydweithio ar draws cymunedau.
Rydym wedi ymrwymo o hyd i gefnogi gweithlu Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar amrywiol, ffyniannus ac sy'n cael ei werthfawrogi, gan gydnabod y rôl hollbwysig y maent yn ei chwarae wrth wireddu ein gweledigaeth ar gyfer Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar. Rydym wedi ymrwymo dros £150 miliwn i gynnal a thyfu'r sector gofal plant ac wedi darparu cyllid i awdurdodau lleol i sicrhau bod lleoliadau yn gallu cael mynediad at hyfforddiant diogelu a chymorth cyntaf pediatrig gorfodol, yn ogystal â datblygiad proffesiynol gwell sy'n canolbwyntio ar ADY. Mae ein dull sy'n ystyriol o drawma yn parhau i ehangu, gyda hyfforddiant cynhwysfawr bellach ar gael ar draws pob un o bedair lefel Fframwaith Cymru sy'n Ystyriol o Drawma a lansio adnoddau e-ddysgu cyffredinol Hyb ACE Cymru. Gan weithio gyda phartneriaid, rydym hefyd wedi datblygu'r Cynllun Strategol ar gyfer y Gweithlu Addysg i ysgolion. Rydym yn parhau i sicrhau bod y gweithlu ar draws y blynyddoedd cynnar ac addysg yn cael ei gefnogi i ddiwallu anghenion plant, teuluoedd a chymunedau.
Mae'r cyhoeddiad hwn yn cynrychioli'r ffeithlun cynnydd blynyddol diwethaf ar gyfer y Cynllun Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar. Mae ymroddiad ac ymrwymiad parhaus y rhai sy'n gweithio ar draws y sectorau Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar yn sicrhau ein bod yn parhau i wneud cynnydd a gwireddu ein gweledigaeth ar gyfer Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar.