Elin Jones AS, y Gweinidog Cabinet dros Gyllid
Rhagwelir y bydd trethi datganoledig, ynghyd ag Ardrethi Annomestig, yn cyfrannu £5.8 biliwn at Gyllideb Cymru yn 2027–28, gan ariannu tua 20% o wariant Llywodraeth Cymru. Gan gymryd i ystyriaeth y gostyngiadau cysylltiedig i grant bloc Llywodraeth Cymru, disgwylir i drethi datganoledig ddarparu bron £704 miliwn yn fwy nag a fyddai wedi bod yn bosibl heb ddatganoli trethi. Mae hwn yn gyllid ychwanegol sydd ar gael i gefnogi ein cynlluniau gwariant ac i ymateb i flaenoriaethau yng Nghymru.
Mae trethi Cymreig yn helpu i ariannu'r gwasanaethau cyhoeddus hanfodol y mae pobl a busnesau ledled Cymru yn dibynnu arnynt. Mae'r refeniw hwn yn cyfrannu at Gyllideb Cymru ac yn cefnogi ein cynlluniau gwariant ar gyfer 2027–28. Mae'r datganiad hwn yn amlinellu'r penderfyniadau allweddol yr ydym yn bwriadu eu gwneud mewn perthynas â threthi datganoledig.
Cyfraddau Treth Incwm Cymru (CTIC)
Ar gyfer 2027-28, bydd Cyfraddau Treth Incwm Cymru, am y tro cyntaf, yn cynnwys cyfraddau penodol ar gyfer incwm eiddo. Rydym yn bwriadu pennu pob un o'r chwe chyfradd yng Nghymru yn 10c, yn ddarostyngedig i gymeradwyaeth y Senedd. Bydd hyn yn cynnal cydraddoldeb rhwng y cyfraddau treth incwm a delir gan drethdalwyr Cymru a'r cyfraddau yn Lloegr a Gogledd Iwerddon.
Y Dreth Trafodiadau Tir (LTT)
Ar gyfer 2027-28, bydd y cyfraddau a'r trothwyon preswyl ac amhreswyl ar gyfer LTT yn aros yn ddigyfnewid; mae 56% o drafodiadau preswyl hyd yn hyn yn 2026-27 wedi bod yn is na'r trothwy prif ardrethi o £225,000.
Y Dreth Gwarediadau Tirlenwi (LDT)
Caiff cyfraddau gwaredu safonol a chyfraddau gwarediadau heb eu hawdurdodi yn achos y Dreth Gwarediadau Tirlenwi eu cynyddu i gynnal eu gwerth mewn termau real wrth gymryd chwyddiant a ragwelir i ystyriaeth. Bydd y gyfradd is yn cael ei chodi i gynnal y gwahaniaeth mewn termau arian parod o £122.20 y dunnell gyda'r gyfradd safonol.
Cyfradd | Y Gyfradd Bresennol | Y Gyfradd o 1 Ebrill 2027 |
| Y Gyfradd Safonol | £130.75 y dunnell | £136.70 y dunnell |
| Y Gyfradd Is | £8.65 y dunnell | £14.60 y dunnell |
| Y Gyfradd Gwarediadau heb eu Hawdurdodi | £196.15 y dunnell | £205.05 y dunnell |
Gweithgor i ddatblygu mecanweithiau deddfwriaethol ar gyfer diwygio Deddfau Treth Cymru
Mae gweithgor wedi'i sefydlu i archwilio mecanweithiau a fydd yn briodol ar gyfer y cam datganoli trethi a nifer y trethi Cymreig. Bydd y gweithgor yn cyfarfod dros y 12 mis nesaf a dylai ei allbwn fod ar gael yn y gyllideb ddrafft nesaf.
