Lynne Neagle AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg
Heddiw, rwy'n cadarnhau newidiadau i'r diffiniad o 'blentyn y Lluoedd Arfog' a ddefnyddir i benderfynu ar gymhwysedd i gael cymorth gan Lywodraeth Cymru. Bydd y newidiadau hyn yn sicrhau y gall mwy o blant a phobl ifanc o deuluoedd y Lluoedd Arfog a chyn-filwyr gael mynediad at gymorth o fis Ebrill 2026.
Mae Cymru wedi ymrwymo i gynnal egwyddorion Cyfamod y Lluoedd Arfog, gan sicrhau nad yw'r rhai sy'n gwasanaethu a'u teuluoedd yn wynebu unrhyw anfantais wrth gael mynediad at wasanaethau cyhoeddus. Gall bywyd yn y Lluoedd Arfog ddod â heriau unigryw i blant, gan gynnwys amharu ar addysg, seibiannau mewn cymorth cymdeithasol, oedi wrth gael mynediad at ddarpariaeth Anghenion Dysgu Ychwanegol, ac effaith emosiynol adleoli rhieni.
Ar hyn o bryd, darperir cymorth Llywodraeth Cymru yn bennaf drwy Cefnogi Plant Milwyr mewn Addysg Cymru (SSCE Cymru) Fodd bynnag, mae'r diffiniad o bwy sy'n gymwys i gael cymorth yn fwy cyfyng nag mewn gwledydd eraill y Deyrnas Unedig, yn enwedig o ran plant cyn-filwyr.
Yn dilyn ymgysylltu â rhanddeiliaid gan gynnwys SSCE Cymru, CLlLC, Ffederasiynau Teuluoedd y Lluoedd Arfog, a Thîm Cyfamod y Weinyddiaeth Amddiffyn, rwyf wedi cytuno i ehangu'r diffiniad o blentyn y Lluoedd Arfog. O fis Ebrill 2026 ymlaen:
- bydd plant cyn-filwyr yn gymwys i gael cymorth am hyd at chwe blynedd ar ôl i'w rhiant adael y gwasanaeth (cynnydd o'r ddwy flynedd bresennol), gan alinio Cymru â'r diffiniad a ddefnyddir yn Lloegr; a
- bydd cymhwysedd yn estyn i bobl ifanc hyd at 18 oed, gan adlewyrchu dyletswydd Cyfamod y Lluoedd Arfog.
Bydd y newidiadau hyn yn sicrhau mwy o gydraddoldeb ledled y Deyrnas Unedig, yn cynyddu eglurder i deuluoedd sy'n symud rhwng cenhedloedd, ac yn adlewyrchu'n well yr effaith barhaus y gall bywyd y Lluoedd Arfog ei chael ar blant a phobl ifanc.
Rydym yn cydnabod bod angen darlun cliriach o nifer y plant a fydd yn dod o dan y diffiniad diwygiedig. Mae gwaith hefyd ar y gweill i archwilio opsiynau ar gyfer casglu data mwy cadarn.
Nawr yn fwy nag erioed, mewn byd ansicr, rydym yn cydnabod y ddyled o ddiolchgarwch sydd gennym i'r rhai sy'n dewis gwasanaethu'r genedl ac mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn ymrwymedig i sicrhau bod eu plant yng Nghymru yn cael eu cydnabod, eu cefnogi ac yn cael pob cyfle i ffynnu drwy gydol eu taith addysg.