Mark Hooper AS, Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth
Rwy'n nodi dull Llywodraeth Cymru o wella hygyrchedd trafnidiaeth i bobl ddall ac sy'n gweld yn rhannol yng Nghymru. Mae hyn yn cefnogi'r uchelgais yn Teithio i Bawb, ein cynllun ar gyfer gwella hygyrchedd trafnidiaeth, i greu system drafnidiaeth integredig a chynhwysol sy'n galluogi pawb i deithio'n ddiogel, yn hyderus ac yn annibynnol. Mae hefyd yn adlewyrchu ein hymrwymiad ehangach i sicrhau bod hygyrchedd yn cael ei ystyried o'r cychwyn cyntaf mewn polisi, dylunio a chyflenwi trafnidiaeth.
Rydym eisoes wedi cymryd camau pwysig tuag at yr uchelgais honno. Mae Canllawiau y Ddeddf Teithio Llesol yn nodi sut y dylai awdurdodau lleol gynllunio, dylunio a darparu llwybrau cerdded, olwynio a beicio. Mae'r canllawiau cenedlaethol sydd newydd eu diwygio yn gosod disgwyliadau cliriach ar gyfer dylunio a chyflawni cynhwysol ledled Cymru. Mae ei ddatblygiad wedi'i lywio gan ymgysylltu â phobl anabl a sefydliadau cynrychioladol, gan gynnwys cyd-ddylunio a thrafodaethau personol. Byddwn yn gweithio gyda phartneriaid ar lefel ranbarthol a lleol ar gymhwyso'r canllawiau yn gyson i sicrhau eu bod yn gwneud gwahaniaeth ymarferol i deithiau bob dydd pobl, gan gynnwys darparu hyfforddiant ymgysylltu cynhwysol.
Rydym hefyd yn ystyried sut i fynd i'r afael â pharcio ar y palmant. Rwy'n trafod gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru sut y gellid rhoi mwy o bwerau i awdurdodau lleol fynd i'r afael â'r mater hwn. Gall palmentydd wedi'u rhwystro atal teithio annibynnol a gorfodi cerddwyr dall, sy'n gweld yn rhannol a cherddwyr agored i niwed eraill i mewn i'r ffordd. Ochr yn ochr â gorfodi, mae angen gwella dealltwriaeth o'r canlyniadau difrifol y gall rhwystro palmentydd ei gael.
Mae ein hymgysylltiad parhaus â RNIB Cymru, Cŵn Tywys a phobl ddall ac sy'n gweld yn rhannol yn helpu i lywio ein gwaith ar hygyrchedd trafnidiaeth. Er bod ymrwymiad Llywodraeth Cymru i system drafnidiaeth fwy integredig a chynhwysol wedi'i groesawu, mae cynrychiolwyr o'r gymuned ddall ac sy'n gweld yn rhannol yn herio'r llywodraeth a phartneriaid cyflenwi i droi uchelgais genedlaethol yn welliannau gweladwy. Rydyn ni'n gwybod bod mwy i'w wneud ar hyn. Ein blaenoriaethau yw cryfhau gallu dylunio cynhwysol, gwella sut mae profiad byw yn llywio penderfyniadau, a sicrhau bod hygyrchedd yn cael ei ystyried yn gyson a o ddatblygu polisi hyd at gyflawni lleol.
Byddwn yn ystyried sut y gellir ymestyn dysgu o waith dylunio cynhwysol ar draws awdurdodau lleol. Byddwn hefyd yn gweithio gydag RNIB Cymru i gryfhau llwybrau ar gyfer ymgysylltu â Chyd-bwyllgorau Corfforaethol a chefnogi ymgynghoriad lleol hygyrch, ystyrlon wedi'i lywio gan Asesiadau Effaith Cydraddoldeb a phrofiad byw lleol. Rhaid i ddiogelwch a chynhwysiant fod yn ganolog wrth i gynlluniau gael eu cynllunio a'u cyflawni.
Bydd y gorsafoedd Burns newydd arfaethedig yn rhoi cyfle pellach i RNIB Cymru a phobl sydd â phrofiad byw gyfrannu yn gynnar. Bydd eu cyfranogiad yn helpu i lywio hygyrchedd wrth i'r gorsafoedd gael eu dylunio a'u cyflwyno, yn hytrach na cheisio mynd i'r afael â rhwystrau yn nes ymlaen.
Mae adnewyddu Strategaeth Drafnidiaeth Cymru yn ymrwymiad i'r Rhaglen Lywodraethu. Mae'r adnewyddiad yn rhoi cyfle i ddod â'r llinynnau hyn at ei gilydd ac ymgorffori egwyddorion Teithio i Bawb ar draws y system drafnidiaeth, wedi'u llywio gan ymgysylltu parhaus â phobl anabl a sefydliadau cynrychioladol. Rwy'n ddiolchgar am y mewnwelediad a'r her a ddarperir gan RNIB Cymru, Cŵn Tywys a phobl sydd â phrofiad byw. Gan weithio gyda hwy, awdurdodau lleol, Trafnidiaeth Cymru a phartneriaid eraill, byddwn yn parhau i ganolbwyntio ar wneud hygyrchedd yn rhan gyson o wneud penderfyniadau a darparu trafnidiaeth ledled Cymru.