Jayne Bryant AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai
Mae cryfder Cymru yn gorwedd yn ei chymunedau ac yn ymrwymiad llywodraeth leol a llywodraeth genedlaethol i weithio gyda'i gilydd mewn partneriaeth ddibynadwy. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi canfod ffordd ar y cyd drwy heriau sylweddol, bob amser gyda phwrpas cyffredin, sef gwella canlyniadau i'r bobl a'r lleoedd yr ydym yn eu gwasanaethu.
Heddiw, rwy'n cyhoeddi Datganiad Sefyllfa'r Cyd-bwyllgorau Corfforedig, sy'n disgrifio ein disgwyliadau cyffredin ar gyfer sut y gall y Cyd-bwyllgorau gryfhau dulliau gweithio rhanbarthol ledled Cymru.
Cafodd y Datganiad ei ddatblygu ar y cyd â llywodraeth leol, yn seiliedig yn uniongyrchol ar brofiadau pob un o'r pedwar Cyd-bwyllgor, Arweinwyr Cynghorau, uwch swyddogion, a phartneriaid. Mae'n adeiladu ar y Cytundeb Partneriaeth Strategol sydd ar waith rhwng Gweinidogion Cymru a phob un o'r 22 o Arweinwyr cynghorau, gan ailddatgan ein hymrwymiad ni i gyd i fod yn agored, ac i weithredu gyda pharch a sofraniaeth.
Cafodd y Cyd-bwyllgorau Corfforedig eu creu i ddarparu fframwaith cydlynol, o dan arweiniad democrataidd, ar gyfer cydweithredu rhanbarthol strategol. Gelwyd cynnydd sylweddol o ran eu dyletswyddau statudol, gan gynnwys paratoi Cynlluniau Datblygu Strategol a chyflawni Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol – sef dwy elfen hanfodol ar gyfer creu cymunedau cysylltiedig, twf cynaliadwy, a llesiant tymor hir. Mae'r Cyd-bwyllgorau hefyd yn chwarae rhan hynod bwysig wrth hyrwyddo llesiant economaidd rhanbarthol a chryfhau'r aliniad rhwng cynllunio, trafnidiaeth, a buddsoddiad.
Mae'r Datganiad Sefyllfa yn cydnabod y cyd-destunau, y galluoedd, a'r blaenoriaethau gwahanol ar draws y pedwar rhanbarth. Mae'n nodi dull gweithredu hyblyg a chymesur sy'n cefnogi atebolrwydd democrataidd clir, ac sy'n sicrhau bod y Cyd-bwyllgorau'n ychwanegu gwerth strategol drwy ategu – yn hytrach na dyblygu – gweithgarwch cyflawni lleol.
Wrth inni barhau i gryfhau dulliau gweithio rhanbarthol, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn ymrwymedig i gefnogi Cyd-bwyllgorau gyda'r capasiti a'r gallu sydd eu hangen. Mae hynny'n cynnwys cymorth ariannol, llywodraethiant symlach, a deialog reolaidd rhwng Gweinidogion, y Cyd-bwyllgorau ac Arweinwyr llywodraeth leol. Rwy'n ddiolchgar i gydweithwyr mewn llywodraeth leol ac i CLlLC am eu harweinyddiaeth a'u hymgysylltiad adeiladol drwy gydol y broses hon. Mae'r Datganiad Sefyllfa hwn yn darparu sylfaen gadarn ar gyfer y cam cydweithredu rhanbarthol nesaf – drwy ei fod yn cryfhau'r broses o wneud penderfyniadau democrataidd, yn cefnogi cynllunio a buddsoddi cydlynol, ac yn darparu canlyniadau gwell i gymunedau ar draws Cymru.