Neidio i'r prif gynnwy

Trosolwg o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, ei gynnydd trwy'r Senedd a'r is-ddeddfwriaeth.

Cyhoeddwyd gyntaf:
11 Gorffennaf 2024
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Prif ddibenion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 (‘y Ddeddf’) yw:

  • gosod fframwaith lle bydd awdurdodau cyhoeddus penodol yng Nghymru yn ceisio sicrhau bod anghenion y presennol yn cael eu diwallu, heb beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain (yr egwyddor datblygu cynaliadwy),
  • gosod nodau llesiant y bydd yr awdurdodau hynny yn ceisio eu cyflawni er mwyn gwella llesiant nawr ac yn y dyfodol,
  • nodi sut y bydd yr awdurdodau hynny yn dangos eu bod yn gweithio tuag at y nodau llesiant,
  • rhoi Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus a chynlluniau llesiant lleol ar sail statudol ac, wrth wneud hynny, symleiddio’r gofynion presennol o ran cynllunio cymunedol integredig, a
  • sefydlu Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol i Gymru i fod yn eiriolwr ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol, a fydd yn cynghori a chefnogi awdurdodau cyhoeddus Cymru wrth gyflawni eu dyletswyddau o dan y Bil.

Mae’r Nodiadau Esboniadol i’r Ddeddf yn rhoi sylwebaeth fanwl ar y darpariaethau amrywiol:

Darllenwch y Ddeddf yn llawn:

Dod i rym

Daeth adrannau 53 i 57 ac unrhyw ddarpariaethau angenrheidiol eraill i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf i rym ar 30 Ebrill 2015, sef y diwrnod ar ôl i'r Ddeddf gael Cydsyniad Brenhinol, yn unol ag adran 56(1).

Daw darpariaethau eraill y Ddeddf hon i rym ar ddiwrnod a benodir gan Weinidogion Cymru drwy orchymyn.

Mae’r gorchmynion canlynol wedi eu gwneud:

Is-deddfwriaeth a waned o dan y Ddeddf

Ystyriaeth y Senedd o’r ddeddfwriaeth

Cyflwynwyd y Bil ar 7 Gorffennaf 2014 gan Jeff Cuthbert AC, y Gweinidog Cymunedau a Threchu Tlodi. Yn dilyn newid i bortffolios gweinidogol ym mis Medi 2014, nododd y Prif Weinidog mai Carl Sargeant AC, y Gweinidog Cyfoeth Naturiol, fyddai’r aelod sy’n gyfrifol am y Bil o 11 Medi 2014 ymlaen. Cafodd y Ddeddf ei phasio gan Senedd Cymru (Cynulliad Cenedlaethol Cymru bryd hynny) ar 17 Mawrth 2015.

Mwy o wybodaeth am y Bil a gofnod o hynt y Bil trwy'r Senedd (Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar y pryd) ar senedd.cymru. 

Mae’r Memorandwm Esboniadol a luniwyd gan Lywodraeth Cymru (fel y cafodd ei ddiwygio ar ôl Cyfnod 2):

Cafodd y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol ar 29 Ebrill 2015.