Gofal Argyfwng ac Acíwt Cymru - Rhestr o dermau
Fframwaith i wella gofal argyfwng a gofal ysbyty yng Nghymru, gan helpu pobl i gael triniaeth yn brydlon a gwella'n ddiogel gartref.
Ar y dudalen hon
Rhestr o dermau
Mae'r rhestr termau hon yn esbonio'r termau allweddol a ddefnyddir yn y Fframwaith.
Mae'r diffiniadau wedi'u llunio ar gyfer cynulleidfa gyffredinol ac maent yn adlewyrchu sut mae'r termau yn cael eu defnyddio yn y ddogfen.
Adran argyfwng
Adran arbenigol mewn ysbyty sy'n darparu asesiadau a thriniaethau mewn argyfwng i bobl â chyflyrau brys neu sy'n peryglu bywyd.
Addasiadau rhesymol
Newidiadau a wneir i wasanaethau, amgylcheddau neu ddulliau cyfathrebu i sicrhau mynediad a chanlyniadau teg i bobl ag anghenion ychwanegol.
Amrywiad direswm
Gwahaniaethau o ran mynediad, ansawdd, profiad neu ganlyniadau na ellir eu hesbonio gan angen clinigol na dewis y claf.
Asesiad cyflym
Gwerthusiad clinigol di-oed i ganfod cyflwr person, ei anghenion uniongyrchol a'r camau gofal nesaf priodol.
Asesiad Geriatrig Cynhwysfawr
Proses asesu amlddisgyblaethol a ddefnyddir i ddeall anghenion meddygol, gweithredol, seicolegol a chymdeithasol pobl hŷn sy'n byw gydag eiddilwch ac ymdrin â nhw.
Ataliad y galon y tu allan i'r ysbyty
Ataliad y galon sy'n digwydd y tu allan i ysbyty, sy'n gofyn am ymateb argyfwng ar unwaith a chamau adfywio cynnar.
Bod yn agored i niwed
Amgylchiadau neu nodweddion a allai olygu bod rhywun yn wynebu mwy o risg o ganlyniadau gwaeth ac y gallai fod angen cymorth, addasiadau neu fewnbwn arbenigol ychwanegol arno.
Bwrdd Partneriaeth Rhanbarthol
Partneriaeth statudol sy'n dod â byrddau iechyd, awdurdodau lleol a sefydliadau eraill ynghyd i wella gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol integredig.
Cerrig milltir cyflawni
Y camau a'r disgwyliadau blynyddol y disgwylir i sefydliadau eu cwblhau/bodloni rhwng nawr a 2030 i ddangos cynnydd tuag at ganlyniadau'r Fframwaith.
Conglfeini
Y safonau, y galluoedd a'r ffyrdd o weithio allweddol sydd eu hangen i gyflawni canlyniadau ac uchelgeisiau'r Fframwaith.
Cymunedol o’r Cychwyn
Yr egwyddor y dylid diwallu anghenion iechyd a gofal gartref neu mor agos at y cartref â phosibl, gan ddefnyddio gofal ysbyty pan fo angen asesiad neu driniaeth arbenigol.
Cynllun Gwasanaethau Clinigol Cenedlaethol
Cynllun cenedlaethol ar gyfer datblygu a darparu gwasanaethau clinigol ledled Cymru, wedi'i lywio gan anghenion y boblogaeth a chynaliadwyedd gwasanaethau.
Diagnosteg
Profion ac ymchwiliadau a ddefnyddir i nodi, diystyru neu fonitro cyflyrau iechyd, gan gynnwys delweddu, patholeg, mesuriadau ffisiolegol a phrofion labordy.
Dull system gyfan
Dull sy'n ystyried sut mae gwasanaethau, sefydliadau a phartneriaid yn gweithio gyda'i gilydd ar hyd y llwybr iechyd a gofal cyfan yn hytrach na chanolbwyntio ar rannau unigol ar eu pen eu hunain.
Eiddilwch
Cyflwr o fod yn fwy agored i niwed, sydd fel arfer yn gysylltiedig â heneiddio, pan fydd unigolyn yn fwy tebygol o brofi canlyniadau andwyol yn dilyn salwch neu anaf.
Gofal acíwt
Cymorth arbenigol ar gyfer asesu, gwneud diagnosis, trin, monitro ac adfer a ddarperir pan na ellir rheoli salwch, anaf neu ddirywiad unigolyn yn ddiogel drwy wasanaethau cymunedol arferol yn unig. Gofal byrdymor yw gofal acíwt fel arfer, sy'n canolbwyntio ar wella iechyd a chefnogi adferiad.
Gofal a alluogir gan dechnoleg
Defnyddio datrysiadau digidol a datrysiadau technolegol, megis monitro o bell, ymgyngoriadau rhithwir a theleiechyd, i gefnogi gofal yn nes at y cartref.
Gofal argyfwng
Yr ymateb i salwch, anaf neu ddirywiad uniongyrchol neu lle mae amser yn dyngedfennol pan fo angen asesiad a thriniaeth gyflym i atal marwolaeth, niwed difrifol neu anabledd parhaol.
Gofal argyfwng yr un diwrnod
Asesu, gwneud diagnosis a thrin cleifion argyfwng a all ddychwelyd adref yn ddiogel ar yr un diwrnod heb orfod cael eu derbyn i'r ysbyty.
Gofal critigol
Gofal arbenigol i bobl â salwch neu anafiadau sy'n peryglu bywyd ac y mae angen monitro, triniaeth a chymorth dwys arnynt.
Gofal diffiniol
Yr asesiadau, diagnosisau a thriniaethau arbenigol sydd eu hangen i wneud penderfyniad clinigol clir ac ymdrin ag anghenion iechyd yr unigolyn.
Gofal integredig
Gofal wedi'i gydgysylltu rhwng sefydliadau, proffesiynau a lleoliadau fel bod pobl yn cael cymorth di-dor ar hyd eu taith iechyd a gofal.
Gofal lle mae amser yn dyngedfennol
Gofal am gyflyrau lle gall oedi wrth asesu, gwneud diagnosis neu roi triniaeth waethygu canlyniadau'n sylweddol, gan gynnwys strôc, sepsis, trawiad y galon a thrawma mawr.
Gofal mewn coridor
Term a ddefnyddir yn aml i ddisgrifio'r ffordd y darperir gofal mewn amgylcheddau dros dro neu amhriodol, fel coridorau, oherwydd pwysau ar adnoddau. Gall hyn beryglu preifatrwydd, urddas, diogelwch a phrofiad y claf.
Gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn
Dull sy'n rhoi'r unigolyn, ei ddymuniadau, ei werthoedd, ei anghenion a'i ganlyniadau wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau.
Llif ysbyty
Y ffordd y mae pobl yn symud drwy'r system gofal iechyd, o gyrraedd a chael asesiad hyd at driniaeth, adfer a rhyddhau o'r ysbyty, heb oedi diangen.
Llwybr
Y llwybr y mae person yn ei ddilyn drwy wasanaethau iechyd a gofal o'r cyswllt cyntaf i driniaeth, adferiad a chymorth parhaus.
Mesurau canlyniadau
Dangosyddion a ddefnyddir i asesu a yw gwelliannau wedi cael eu cyflawni mewn meysydd fel canlyniadau, profiad, diogelwch ac adferiad cleifion.
Oedi wrth bontio rhwng gofal
Oedi sy'n digwydd pan fydd unigolyn yn barod o safbwynt clinigol i adael yr ysbyty ond na all wneud hynny am nad yw'r trefniadau, y cymorth neu'r gwasanaethau gofynnol ar waith eto.
Perfformiad a Gwella GIG Cymru
Y sefydliad cenedlaethol sy'n darparu gwelliant, meincnodi, cymorth i gyflawni a dysgu ar y cyd i bob rhan o GIG Cymru.
Pontio tuag adref
Y broses gydgysylltiedig o helpu person i adael yr ysbyty a pharhau i adfer yn ddiogel gartref neu mewn lleoliad cymunedol.
Prif sbardunau
Yr egwyddorion arweiniol a'r newidiadau mawr i ganlyniadau ar lefel systemau sydd eu hangen i gyflawni nod cyffredin y Fframwaith a'r canlyniadau a ddymunir.
System Gofal Cymunedol Integredig
Y ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn darparu gofal cydgysylltiedig yn nes at y cartref drwy brosesau lle bydd gwasanaethau iechyd, gofal cymdeithasol a gwasanaethau cymunedol yn gweithio mewn partneriaeth.
Tîm amlddisgyblaethol
Grŵp o weithwyr proffesiynol o wahanol ddisgyblaethau yn gweithio gyda'i gilydd i gynllunio a darparu gofal cydgysylltiedig.
Triniaeth ddydd
Darperir asesiad, diagnosis a thriniaeth heb fod angen aros yn yr ysbyty dros nos.
Y nod cyffredin
Bod anghenion iechyd a gofal y rhan fwyaf o bobl yn cael eu diwallu gartref, a bod y rhai y mae angen gofal argyfwng, gofal acíwt neu ofal critigol arnynt yn cael y profiad, y canlyniad a, lle y bo modd, yr adferiad gorau posibl.
Yn barod yn glinigol i'w ryddhau o'r ysbyty
Yr adeg pan na fydd angen triniaeth ysbyty acíwt ar unigolyn mwyach a gall barhau â'i adferiad yn ddiogel mewn man arall, yn amodol ar drefniadau cymorth priodol.
