Canllaw ar y gyfraith o 18 Rhagfyr 2026 sy'n gwahardd weips gwlyb sy'n cynnwys plastig gan gynnwys eithriadau a gorfodaeth.
Nod y gyfraith yw atal y difrod a achosir i'r amgylchedd drwy waredu'r cynhyrchion hyn yn y ffordd anghywir.
Amserlen
Bydd y gwaharddiad ar gyflenwi weips gwlyb sy'n cynnwys plastig yn dechrau yng Nghymru ar 18 Rhagfyr 2026. Bydd hyn yn rhoi amser i weithgynhyrchwyr newid eu prosesau cynhyrchu os ydynt am barhau i gyflenwi'r farchnad yng Nghymru.
Mae holl wledydd y DU yn cyflwyno'r gwaharddiad hwn ond gyda dyddiadau cychwyn gwahanol. Mae gwaharddiad Lloegr yn dechrau ar 19 Mai 2027.
Trosolwg
Mae Rheoliadau Diogelu'r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Weips Gwlyb) (Cymru) 2025 (ar legislation.gov.uk), yn ei gwneud yn drosedd cyflenwi neu gynnig cyflenwi (gan gynnwys am ddim) weips gwlyb sy'n cynnwys plastig i ddefnyddwyr yng Nghymru.
Mae hyn yn cynnwys:
- weips babanod
- weips wyneb a thynnu colur
- masg wyneb cosmetig
- hancesi toiled llaith
- weips diheintio dwylo
- weips hylendid personol a diarogli
- weips glanhau cartref, gan gynnwys weips neu badiau mop gwlyb
Mae'r gwaharddiad yn berthnasol i werthiannau ar-lein a wyneb yn wyneb.
Eithriadau
Mae eithriad wedi'i gynnwys ar gyfer y cyflenwad parhaus o weips gwlyb sy'n cynnwys plastig ac sydd 'wedi'u dylunio neu eu gweithgynhyrchu i'w defnyddio mewn cysylltiad â gofal neu driniaeth feddygol'.
Mae hyn yn golygu y gall manwerthwyr, cyfanwerthwyr a gweithgynhyrchwyr barhau i werthu a chyflenwi weips gwlyb sy'n cynnwys plastig os yw'n gysylltiedig â gofal neu driniaeth feddygol.
Ni fydd y gwaharddiad yn effeithio ar weips gwlyb nad ydynt yn blastig a gellir eu cyflenwi o hyd – chwiliwch am y term 'di-blastig'.
Nid yw weips gwlyb y gellir eu hailddefnyddio'n ddiogel sawl gwaith, wedi'u cynnwys yn y gwaharddiad.
Gorfodi
Bydd awdurdodau lleol yn cynnal arolygiadau i wneud yn siŵr bod y rheolau'n cael eu dilyn. Mae pwerau'r arolygwyr yn cynnwys:
- ymweld â siop
- gwneud pryniannau prawf
- siarad â staff; a
- gofyn am weld cofnodion.
Os byddwch chi'n torri'r gyfraith, gallech gael eich dirwyo a'ch gorchymyn i dalu cost yr ymchwiliad.
Cael cymorth
Os oes gennych gwestiynau am sut mae'r rheolau newydd yn effeithio ar eich busnes, cysylltwch â CynhyrchionPlastigUntro@llyw.cymru