Neidio i'r prif gynnwy

Trosolwg o Ddeddf Diddymu’r Hawl i Brynu a Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018, ei gynnydd trwy'r Senedd a'r is-ddeddfwriaeth.

Cyhoeddwyd gyntaf:
27 Tachwedd 2023
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Mae Deddf Diddymu’r Hawl i Brynu a Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018 (y Ddeddf) yn gwneud darpariaeth ar gyfer y canlynol:

  • diddymu hawl tenantiaid diogel cymwys i brynu eu cartref am bris gostyngol o dan Ran 5 o Ddeddf Tai 1985 (Hawl i Brynu)
  • diddymu’r hawl a gadwyd gan denantiaid diogel blaenorol cymwys i brynu eu cartref am bris gostyngol o dan adran 171A o Ddeddf Tai 1985 (Hawl i Brynu a Gadwyd)
  • diddymu hawl tenantiaid sicr neu denantiaid diogel i landlord cymdeithasol cofrestredig neu ddarparwr preifat cofrestredig, i brynu eu cartref am bris gostyngol o dan adran 16 o Ddeddf Tai 1996 (Hawl i Gaffael)
  • anogaeth i landlordiaid cymdeithasol adeiladu neu gaffael cartrefi newydd i’w rhentu, ac i denantiaid sy’n symud i stoc tai cymdeithasol newydd fwy na deufis ar ôl i’r Bil gael y Cydsyniad Brenhinol fethu ag arfer yr Hawl i Brynu, yr Hawl i Brynu a Gadwyd a’r Hawl i Gaffael, gydag eithriadau penodol
  • bod o leiaf un flwyddyn yn mynd heibio ar ôl i’r Bil gael y Cydsyniad Brenhinol cyn bod diddymu’r Hawl i Brynu, yr Hawl i Brynu a Gadwyd a’r Hawl i Gaffael yn dod i rym ar gyfer stoc tai cymdeithasol sydd eisoes yn bodoli

Lluniodd y Senedd Grynodeb o’r Ddeddf, sy’n rhoi trosolwg defnyddiol pellach:

Mae’r Nodiadau Esboniadol i’r Ddeddf yn rhoi sylwebaeth fwy manwl ar y darpariaethau amrywiol:

Darllenwch y Ddeddf yn llawn:

Dod i rym

Daeth adrannau 1, 8, 9, 10, 11 a 12 i rym ar 24 Ionawr 2018, sef y diwrnod y cafodd y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol. Daeth adrannau 2 i 5 i rym ar ddiwedd y cyfod o 2 fis gan ddechrau â’r diwrnod y cafodd y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol. Daeth adrannau 6 a 7 i rym ar 26 Ionawr 2019 yn unol â’r gorchymyn diwrnod penodedig a ganlyn: 

Is-ddeddfwriaeth a wnaed o dan y Ddeddf

Ystyriaeth y Senedd o’r ddeddfwriaeth

Cyflwynwyd y Bil ar 13 Mawrth 2017 gan Carl Sargeant AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant. Awdurdododd y Prif Weinidog Rebecca Evans AC, y Gweinidog Tai ac Adfywio, i fod yr Aelod newydd â Gofal am y Bil, o 9 Tachwedd 2017.  

Mwy o wybodaeth am y Bil a gofnod o hynt y Bil trwy'r Senedd ar senedd.cymru.

Mae'r Memorandwm Esboniadol a luniwyd gan Lywodraeth Cymru (fel y cafodd ei ddiwygio ar ôl Cyfnod 2):

Cafodd y Ddeddf y Cydsyniad Brenhinol ar 24 Ionawr 2018.