Rhaglen lywodraethu 2026 i 2030: Uchelgais newydd i Gymru - Rhagair a chyflwyniad

• Y Gwir Anrhydeddus Rhun ap Iorwerth AS, Prif Weinidog Cymru
• Sioned Williams AS, Y Dirprwy Brif Weinidog a’r Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb
• Y Gwir Anrhydeddus Elin Jones AS, Y Gweinidog Cabinet dros Gyllid
• Heledd Fychan AS, Y Trefnydd, y Prif Chwip a’r Gweinidog Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon
• Adam Price AS, Y Gweinidog Cabinet dros Fenter, Cysylltedd ac Ynni
• Anna Brychan AS, Y Gweinidog Cabinet dros Addysg a’r Gymraeg
• Dafydd Trystan  Davies AS, Y Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a’r Cyfansoddiad
• Mabon ap Gwynfor AS, Y Gweinidog Cabinet dros Iechyd a Gofal
• Llyr Gruffydd AS, Y Gweinidog Cabinet dros Wydnwch Gwledig a Chynaliadwyedd
• Siân Gwenllian AS, Y Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio
• Y Gwir Anrhydeddus Elfyn Llwyd, Y Cwnsler Cyffredinol
• Delyth Jewell AS, Y Dirprwy Weinidog dros Ofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod
• Mark Hooper AS, Y Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth
• Cefin Campbell AS, Y Dirprwy Weinidog dros Sgiliau ac Addysg Drydyddol
• Nerys Evans AS, Y Dirprwy Weinidog dros Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol

Mae Llywodraeth newydd Cymru wedi cadw ei haddewid i bobl Cymru.

Yn ystod ein 100 diwrnod cyntaf, fe wnaethom fwrw iddi’n syth, gan sicrhau dechrau cadarn a gweithredu ar y materion sydd bwysicaf i’r bobl rydym yn eu gwasanaethu.

Roedd y misoedd cyntaf hynny’n ymwneud â gosod y sylfeini ar gyfer newid a dangos y gall llywodraeth symud yn gyflym pan fydd yn canolbwyntio ar y blaenoriaethau cywir.

Bydd y Rhaglen Lywodraethu hon yn adeiladu ar y cynnydd hwnnw dros y pedair blynedd nesaf.

Ein ffocws nawr yw troi gweithredu cynnar yn ganlyniadau parhaol drwy leihau rhestrau aros, sicrhau dyfodol mwy cynaliadwy i’n Gwasanaeth Iechyd, helpu teuluoedd â chostau byw, creu swyddi da, codi safonau yn ein hysgolion, mynd i’r afael â thlodi plant a sefyll dros ein cenedl.

Cawsom ein hethol i symud Cymru yn ei blaen ar ôl blynyddoedd o ddiffyg cyfeiriad a diffyg twf. Dyna yw ein cenhadaeth o hyd.

Drwy adeiladu ar fomentwm ein 100 diwrnod cyntaf, byddwn yn parhau i ad-dalu’r ymddiriedaeth y mae pobl wedi’i rhoi ynom a chyflawni’r gwelliannau ymarferol sy’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i’w bywydau.

Byddwn yn ddigyfaddawd wrth sefyll dros Gymru a mynnu tegwch gan San Steffan. Mae hynny’n golygu dadlau dros rymuso’r Senedd â’r adnoddau a fydd yn ein galluogi i fod yn fwy beiddgar a radical wrth newid bywydau ein dinasyddion er gwell, a chael pobl i ddod gyda ni ar gamau nesaf taith gyfansoddiadol ein cenedl.

Bydd y llywodraeth hon bob amser yn llais cryf dros ein cenedl, gan frwydro dros fargen deg ar gyllid, buddsoddiad a chyfleoedd, a sicrhau bod Cymru’n  cael ei thrin fel partner cyfartal heb eithriad.

Lle bo tir cyffredin, byddwn yn gweithio’n adeiladol ar draws y Senedd i gyflawni dros bobl Cymru.

Am gyfnod rhy hir, mae gweithio ar wahân neu’n ynysig wedi rhwystro cynnydd. Mae’r llywodraeth newydd hon yn mynd ati mewn ffordd wahanol. Drwy ddefnyddio dychymyg ac arloesedd wrth wneud penderfyniadau a phennu blaenoriaethau, byddwn yn gweithio ar draws adrannau’r llywodraeth – nid oddi mewn iddynt yn unig – i fynd i’r afael â’r heriau mwyaf sy’n wynebu ein cymdeithas heddiw.

Mae’n ddyletswydd ar y llywodraeth i fynd i’r afael â’r heriau hirdymor hyn, i osod y sylfeini ar gyfer poblogaeth iach am ddegawdau, i fuddsoddi yn y seilwaith ar gyfer economi ffyniannus ac i amddiffyn ein hamgylchedd ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Y Gwir Anrhydeddus Rhun ap Iorwerth AS 
Prif Weinidog Cymru

Dyma ein glasbrint ar gyfer newid i wireddu ein gweledigaeth o genedl fodern, ffyniannus, uchelgeisiol a hyderus. Mae’n nodi dechrau pennod newydd i Gymru ac yn adlewyrchu ein gweledigaeth ar gyfer gwlad lle gall ei phobl ddisgwyl canlyniadau gwell drwy lywodraeth fwy effeithiol a gwasanaethau cyhoeddus gwell.

Byddwn yn canolbwyntio ar ein blaenoriaethau allweddol; lleihau rhestrau aros, cefnogi teuluoedd gyda chostau byw, creu swyddi da sy’n talu’n dda, codi safonau addysgol, mynd i’r afael â thlodi plant, ac ym mhopeth a wnawn, byddwn bob amser yn sefyll dros Gymru.

Nid oes unrhyw beth yn anochel am yr heriau sy’n wynebu ein cenedl. Drwy ddefnyddio dull newydd o lywodraethu, byddwn yn mynd i’r afael ag achosion sylfaenol afiechyd, tlodi a thwf economaidd gwan. Bydd y nodau hyn yn llinyn cyffredin ar draws holl waith y llywodraeth – dim mwy o weithio ar wahân neu’n ynysig, llunio polisïau mewn ffordd anghydlynol, neu atebion dros dro sy’n arwain at ddiffyg twf neu’n waeth byth, dirywiad. Rydym eisiau creu cenedl sy’n hyderus yn ei hunaniaeth ei hun, ei diwylliant a’i hieithoedd – a rôl y rhain wrth hybu llesiant ein pobl.

Byddwn yn adeiladu ar gam cyntaf datganoli ac yn manteisio ar y cyfleoedd i adeiladu’r genedl sydd o’n blaenau. Byddwn yn sefyll dros Gymru a’i phobl yn wyneb anghyfiawnderau blaenorol, i wneud yn siŵr bod gennym y cyllid a’r pwerau sydd eu hangen arnom i wella bywydau pobl ym mhob cymuned. Mae hynny’n golygu gwthio’r achos i Gymru gael yr un pwerau â’r Alban yn y man lleiaf, a fformiwla ariannu decach i’n helpu i ddatblygu gwasanaethau cyhoeddus mwy gwydn.

Mae’r heriau sy’n ein hwynebu yn gymhleth ac yn rhyng-gysylltiedig ond nid ydynt yn amhosibl eu goresgyn. Gan adeiladu ar y sylfeini cadarn a osodwyd yn ystod y 100 Diwrnod Cyntaf, byddwn yn awr yn symud ymlaen i’r cam nesaf o adeiladu Cymru decach, wyrddach a mwy llewyrchus.