Rheoliadau Adeiladu etc. (Diwygio) (Rhif 2) (Cymru) 2025 a rheoliadau cysylltiedig (WGC 001/2026)

Rhif y Cylchlythyr: WGC 001/2026

Dyddiad cyhoeddi: 6 Ionawr 2026

Statws: Er gwybodaeth

Teitl: Rheoliadau Adeiladu etc. (Diwygio) (Rhif 2) (Cymru) 2025 a rheoliadau cysylltiedig

Cyhoeddwyd gan: Julia Ashford - Polisi Diogelwch Adeiladu/ Rheoliadau Adeiladu

Wedi'i gyfeirio at: 

Prif Weithredwyr Awdurdodau Lleol
Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru 
Rheolaeth Adeiladu'r Awdurdodau Lleol
Cymdeithas y Cymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu

I'w anfon ymlaen at:

Swyddogion Rheolaeth Adeiladu Awdurdodau Lleol
Aelodau'r Senedd

Crynodeb: 

Pwrpas y Cylchlythyr hwn yw tynnu sylw at wneud rheoliadau newydd sy'n diwygio Rheoliadau Adeiladu 2010, Rheoliadau Adeiladu (Cymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu Cofrestredig ac ati) (Cymru) 2024 a deddfwriaeth gysylltiedig arall.

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â:

Tîm Rheolaeth Adeiladu
Swyddfeydd Llywodraeth Cymru
Merthyr Tudful
CF10 3NQ  

Llinell uniongyrchol: 0300 062 5223
E-bost: enquiries.brconstruction@llyw.cymru
Gwefan: adeiladu a chynllunio 

1. Rwyf wedi cael cyfarwyddyd gan Weinidogion Cymru i dynnu'ch sylw at y newidiadau a wneir gan y Rheoliadau canlynol a ddaw i rym ar 1 Gorffennaf 2026:  Rheoliadau Adeiladu etc. (Diwygio) (Rhif 2) (Cymru) 2025 a Rheoliadau Deddf Adeiladu 1984 (Cychwyn Rhif 1) (Cymru) 2025.
    
2. Diben y Cylchlythyr hwn yw tynnu eich sylw at yr is-ddeddfwriaeth newydd ac esbonio'r newidiadau a gyflwynir ganddi. 
    
3. Mae'r Rheoliadau hyn yn diwygio Rheoliadau Adeiladu 2010 a Rheoliadau Adeiladu (Cymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu Cofrestredig etc.) (Cymru) 2024 a deddfwriaeth gysylltiedig arall yng Nghymru. 
    
4. Mae'r newidiadau hyn yn parhau i weithredu Rhan 3 o Ddeddf Diogelwch Adeiladu 2022, ac maent yn rhan o raglen ehangach i wella diogelwch adeiladu, yn enwedig mewn adeiladau risg uwch, trwy gryfhau'r system rheolaeth adeiladu ac egluro cyfrifoldebau ac atebolrwydd.

5. Mae'r cylchlythyr hwn yn berthnasol i'r holl randdeiliaid sy'n ymwneud â dylunio, adeiladu a rheolaeth adeiladu yng Nghymru, gan gynnwys:

• dylunwyr, contractwyr, a phobl sy’n gwneud gwaith adeiladu (cleientiaid)
• awdurdodau lleol
• cymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu
• awdurdodau gorfodi diogelwch tân

6. Mae'n amlinellu'r darpariaethau allweddol a gyflwynwyd gan y Rheoliadau gan gynnwys trefniadau trosiannol.

7. Deiliaid Dyletswyddau a Gofynion Cymhwysedd

• Mae'r darpariaethau a nodir yn 11R i Z8 yn cyfateb i raddau helaeth i 11A i 11Q sydd eisoes ar waith yn Rheoliadau Adeiladu 2010 ond sy'n berthnasol yn Lloegr yn unig. Mae'r prif wahaniaeth yn y darpariaethau rhwng Cymru a Lloegr ar gyfer Cleientiaid Domestig, fel yr amlinellir yn rheoliad 11T.
• Mae'r darpariaethau hyn yn cyflwyno rolau a chyfrifoldebau newydd i'r rhai sy'n ymwneud â gwaith adeiladu, gan sicrhau bod unigolion yn gymwys ac yn atebol.
• O dan reoliad newydd rhaid i gleientiaid 11V sicrhau eu bod yn penodi dylunwyr a chontractwyr cymwys. Rhaid i ddylunwyr a chontractwyr ddangos cymhwysedd a chydweithredu trwy gydol cylch bywyd y prosiect.
• Mae Cleientiaid Domestig yn bobl sydd wedi cwblhau gwaith adeiladu ar eu heiddo eu hunain. Rydym wedi ychwanegu darpariaethau o fewn rheoliad 11T i ganiatáu i Gleientiaid Domestig, lle maent yn ystyried bod ganddynt y cymhwysedd perthnasol, ymgymryd â dyletswyddau cleientiaid penodol eu hunain.
• Bwriad hyn yw caniatáu i unigolion cymwys oruchwylio gwaith adeiladu eu hunain a chaniatáu hyblygrwydd i bobl sy'n gwneud gwaith ar eu cartrefi eu hunain a dim ond yn llogi contractwyr ar gyfer rhannau bach o brosiect mwy.

8. Arolygydd Rheoli Adeiladu Cymeradw

• Mae Rheoliadau 6 a 7 yn disodli'r system "adneuo cynlluniau" gyda phroses newydd sy'n seiliedig ar gais ar gyfer cymeradwyo rheolaeth adeiladu. Mae hyn wedi'i fodelu i raddau helaeth ar y broses bresennol ond gydag addasiadau ar gyfer deiliaid dyletswydd. Ychwanegir darpariaethau newydd sy'n ymwneud ag awdurdodau lleol yn rhannu gwybodaeth lle bo angen.

9. Dechrau'r gwaith adeiladu

• Mae rheoliad 9 yn nodi hysbysiad newydd ar gyfer pryd y dylid ystyried bod gwaith wedi dechrau ochr yn ochr â diffiniad newydd o ddechrau gwaith adeiladu. Mae hyn yn unol â'r darpariaethau a gyflwynwyd gan Ddeddf Diogelwch Adeiladu 2022 ar gyfer dod â chymeradwyaeth rheolaeth adeiladu i ben yn awtomatig ar ôl 3 blynedd lle nad yw'r gwaith wedi dechrau.

10. Cydymffurfio â Diogelwch Tân

• Mae rheoliad 10 yn gwneud gofynion cryfach ar gyfer darparu a chydnabod gwybodaeth diogelwch tân. Rhaid i'r person cyfrifol gadarnhau ei dderbyn a bod yr wybodaeth yn ddigonol.
• Mae gofynion i awdurdodau lleol ymgynghori ag awdurdodau gorfodi Diogelwch Tân wedi'u cynnwys yn Rheoliadau Adeiladu 2010. Maent yn ailadrodd y gofynion presennol yn y Diwygio Rheoleiddiol (Gorchymyn Diogelwch Tân) 2005 i raddau helaeth ond yn eu hehangu i gynnwys 'newidiadau perthnasol'.

11. Gorfodi ac Apelau

• Mae rheoliad 11 yn nodi rheoliadau newydd 18F i 18I yn Rheoliadau Adeiladu 2010 sy'n grymuso awdurdodau lleol gydag offer gorfodi newydd ac yn cyflwyno hawliau apêl i gefnogi gwneud penderfyniadau teg a thryloyw.
• Mae rheoliadau newydd 47I i 47P yn caniatáu i awdurdodau lleol gyhoeddi hysbysiadau cydymffurfio a hysbysiadau stop ac mae'r rheoliadau hyn yn darparu'r cynnwys a'r broses ar gyfer gwneud hynny.
• Mae hawliau apelio newydd ar gael ar gyfer penderfyniadau ar gymeradwyo rheolaeth adeiladu, cydymffurfio a hysbysiadau stop a hysbysiadau cychwyn.

12. Diwygio is-ddeddfwriaeth arall

• Mae Rheoliad 16 yn cyflwyno swyddogaethau codi tâl newydd i Reoliadau Adeiladu (Ffïoedd Awdurdodau Lleol) 2010 ar gyfer swyddogaethau newydd awdurdodau lleol  mewn perthynas ag adeiladau risg uwch, yn ogystal â diweddaru terminoleg.
• Mae rheoliad 17 yn gwneud amryw o ddiwygiadau i'r Rheoliadau Adeiladu (Cymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu Cofrestredig ac ati) (Cymru) Rheoliadau 2024 i alinio gweithdrefnau a ffurflenni â'r fframwaith rheoli adeiladu newydd, yn enwedig darpariaethau newydd mewn perthynas â deiliaid dyletswyddau a dechrau'r gwaith a ddisgrifir uchod. Mae newidiadau yn cynnwys hysbysiadau, ffurflenni a phrosesau canslo.
• Mae Rheoliad 18 yn amlinellu'r rhestr o swyddogaethau cyfyngedig yn rheoliad 3 o Reoliadau Adeiladu (Gweithgareddau a Swyddogaethau Cyfyngedig) (Cymru) 2024 wedi'i ehangu i gynnwys gweithgareddau newydd megis cyhoeddi hysbysiadau cydymffurfio a stop a phenderfynu cymeradwyaethau fesul cam a cheisiadau rheoli newid ar gyfer gwaith adeiladu risg uwch.

13. Trefniadau Trosiannol

• Mae darpariaethau trosiannol yn sicrhau bod gwaith a ddechreuwyd neu a gymeradwywyd cyn 1 Gorffennaf 2026 yn cael ei reoli o dan y drefn fel y gweithredodd yn union cyn y newidiadau hyn.

14. Diwygiadau Eraill

• Mae rheoliadau 12 yn hepgor rheoliadau (45 a 46) yn unol â chychwyn adran 33 o Ddeddf Adeiladu 1984.
• Mae rheoliad 15 yn gwneud mân ddiwygiadau i reoliadau 44ZAA (manylion cysylltu â rhwydwaith cyfathrebu electronig cyhoeddus) a 44C (dehongli Rhan 9A a Rhan R o Atodlen 1) er mwyn darparu eglurder mewn perthynas â'r gofynion i ddatblygwyr sy'n darparu rhwydweithiau cyfathrebu electronig cyhoeddus.

15. Mae Rheoliadau Deddf Adeiladu 1984 (Cychwyn Rhif 1) (Cymru) 2025 yn cychwyn adran 33 o Ddeddf Adeiladu 1984, sy'n ymwneud â phrofion ar gyfer cydymffurfio â rheoliadau adeiladu.

16. Daw'r Rheoliadau i rym ar 01 Gorffennaf 2026.
     
17. Mae darpariaethau trosiannol yn berthnasol i waith a ddechreuwyd neu a gymeradwywyd cyn y dyddiad hwn.

18. Mae'r Memorandwm Esboniadol llawn a'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol ar gael ar wefan y Senedd. Anogir rhanddeiliaid i ymgyfarwyddo â'r gofynion newydd a pharatoi i'w gweithredu.
     
19. Rydym yn bwriadu cyhoeddi canllawiau pellach ar weithredu'r Rheoliadau maes o law.

Os oes gennych unrhyw ymholiadau am y Cylchlythyr hwn, dylech eu hanfon at:

Mark Tambini,                                                                                                              Rheoliadau Adeiladu,                                                                                          Llywodraeth Cymru,                                                                                                      Rhyd-y-car,                                                                                                                  Merthyr Tudful,                                                                                                        CF48 1UZ.

E-bost: enquiries.brconstruction@llyw.cymru

Yn gywir
Mark Tambini 
Pennaeth Polisi Rheoliadau Adeiladu