Rheoliadau Adeiladu (Gweithdrefnau Adeiladau Risg Uwch) (Cymru) 2025 a'r rheoliadau cysylltiedig (WGC 002/2026)

Rhif y cylchlythyr: WGC 002/2026

Dyddiad cyhoeddi: 6 Ionawr 2026

Statws: Er gwybodaeth

Teitl: Rheoliadau Adeiladu (Gweithdrefnau Adeiladau Risg Uwch) (Cymru) 2025 a'r rheoliadau cysylltiedig

Cyhoeddwyd gan: Julia Ashford - Polisi Diogelwch Adeiladu/ Rheoliadau Adeiladu

Wedi'i gyfeirio at: 

Prif Weithredwyr Awdurdodau Lleol
Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru 
Adrannau Rheolaeth Adeiladu'r Awdurdodau Lleol
Cymdeithas y Cymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu

I'w anfon ymlaen at:

Swyddogion Rheolaeth Adeiladu Awdurdodau Lleol
Aelodau'r Senedd

Crynodeb: 

Pwrpas y Cylchlythyr hwn yw tynnu sylw at wneud rheoliadau sy'n cyflwyno gofynion gweithdrefnol newydd ar gyfer gwaith adeiladu risg uwch yng Nghymru.

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â:

Tîm Rheoliadau Adeiladu               
Swyddfeydd Llywodraeth Cymru
Merthyr Tudful
CF10 3NQ                                                                                                              
Llinell uniongyrchol: 0300 062 5223
E-bost: enquiries.brconstruction@gov.wales
Gwefan: adeiladu a chynllunio 

1. Fe'm cyfarwyddir gan Weinidogion Cymru i dynnu eich sylw at y newidiadau a gyflwynwyd gan y Rheoliadau canlynol a ddaw i rym ar 01 Gorffennaf 2026 : Rheoliadau Adeiladu(Gweithdrefnau Adeiladau Risg Uwch) (Cymru) 2025 a Rheoliadau Deddf Diogelwch Adeiladu 2022 (Cychwyn Rhif 6) (Cymru) 2025.
    
2. Pwrpas y Cylchlythyr hwn yw tynnu sylw at yr is-ddeddfwriaeth newydd ac esbonio'r newidiadau y mae'n eu cyflwyno.
    
3. Mae'r Rheoliadau hyn yn rhan hanfodol o weithredu Deddf Diogelwch Adeiladu 2022 yng Nghymru ac yn cyflwyno fframwaith gweithdrefnol newydd ar gyfer rheoli adeiladu mewn perthynas ag adeiladau risg uwch (HRBs).
    
4. Nod y Rheoliadau yw gwella diogelwch, tryloywder ac atebolrwydd wrth ddylunio ac adeiladu Adeiladau Risg Uwch. Maent yn sefydlu proses gymeradwyo a goruchwylio gynhwysfawr ar gyfer gwaith adeiladu risg uwch, i wella diogelwch o'r dyluniad cychwynnol i gwblhau gwaith adeiladu.

5. Mae'r cylchlythyr hwn yn berthnasol i'r holl randdeiliaid sy'n ymwneud â gwaith adeiladu risg uwch yng Nghymru, gan gynnwys:

• dylunwyr, contractwyr, a phobl sydd wedi gwneud gwaith adeiladu (cleientiaid)
• awdurdodau lleol
• awdurdodau gorfodi diogelwch tân
• yr ymgymerwr carthffosiaeth

6. Mae'n amlinellu'r darpariaethau allweddol a gyflwynwyd gan y Rheoliadau gan gynnwys trefniadau trosiannol.

7. Proses Cymeradwyo Rheolaeth Adeiladu

Mae rheoliadau 3 i 17 yn cyflwyno gofyniad newydd ar gyfer cymeradwyaeth rheoli adeiladu ffurfiol cyn y gall unrhyw waith adeiladu risg uwch ddechrau. Mae hyn yn cynnwys:

• cyflwyno ceisiadau manwl gyda chynlluniau, dogfennaeth benodol newydd, a datganiadau cymhwysedd.
• ymgynghori statudol ag awdurdodau tân ac ymgymerwyr carthffosiaeth.
• amserlenni diffiniedig ar gyfer dilysu a gwneud penderfyniadau (12 wythnos ar gyfer HRB newydd, 8 wythnos ar gyfer gwaith i HRB presennol), gan sicrhau goruchwyliaeth a thryloywder amserol.
• bwriad y dogfennau rhagnodedig newydd yw gwella'r broses o wneud penderfyniadau a chadw cofnodion yn ystod dylunio ac adeiladu. Disgrifir y cynnwys gofynnol yn Atodlen 1 o'r rheoliadau.

8. Mecanwaith Rheoli Newid

Mae rheoliadau 18 i 30 yn cyflwyno system strwythuredig ar gyfer rheoli newidiadau yn ystod y gwaith adeiladu. Mae newidiadau yn cael eu categoreiddio fel:

• newidiadau cofnodadwy – mân addasiadau wedi'u cofnodi ar gyfer cadw cofnodion.
• newidiadau hysbysadwy – newidiadau sy'n gofyn am ddiweddariadau hysbysu a dogfennaeth.
• newidiadau mawr – newidiadau sylweddol sy'n gofyn am gymeradwyaeth ffurfiol. Mae hyn yn sicrhau bod penderfyniadau diogelwch yn cael eu hasesu a'u dogfennu'n briodol, gan gynnal uniondeb y dyluniad gwreiddiol.

9. Edau Aur a Throsglwyddo Gwybodaeth

Mae rheoliadau 31, 37 a 38 yn sicrhau bod yn rhaid i ddeiliaid dyletswydd gynnal "edefyn aur" digidol o wybodaeth adeiladu. Rhaid i'r cofnod hwn fod yn:

• gywir, diogel, ac yn gyfredol.
• hygyrch a bod modd ei drosglwyddo mewn fformat darllenadwy. Mae'n cefnogi gwneud penderfyniadau gwybodus ac yn helpu i sicrhau parhad gwybodaeth am ddiogelwch trwy gydol oes yr adeilad.
• rhaid trosglwyddo'r Edefyn Aur, a gwybodaeth arall, i'r person sy'n gyfrifol am ddiogelwch yr adeilad unwaith y bydd y gwaith wedi'i gwblhau.

10. Adrodd Gorfodol am Ddigwyddiadau

Mae rheoliadau 32 i 36 yn caniatáu system newydd sy'n ofynnol ar gyfer adrodd am ddigwyddiadau sy'n gysylltiedig â diogelwch yn ystod y gwaith adeiladu. Rhaid i brif ddeiliaid dyletswydd:

• sefydlu a chynnal system adrodd.
• sicrhau hysbysiad a dogfennaeth brydlon o ddigwyddiadau diogelwch. Mae hyn yn hyrwyddo diwylliant diogelwch rhagweithiol, yn galluogi ymyrraeth gynnar ac adnabod materion eang ar draws y sector.

11. Tystysgrifau Cwblhau a Chwblhau Rhannol

Mae rheoliadau 39 i 44 yn nodi gweithdrefnau ar gyfer ardystio gwaith adeiladu risg uwch a gwblhawyd:

• rhaid i geisiadau adlewyrchu cyflwr "fel y'i hadeiladwyd" yr adeilad.
• rhaid i awdurdodau rheoli adeiladu archwilio gwaith ac ymgynghori â chyrff perthnasol cyn cyhoeddi tystysgrifau.
• mae tystysgrifau cwblhau rhannol yn caniatáu i rannau o adeiladau gael eu hardystio a'u meddiannu cyn eu cwblhau'n llawn, yn amodol ar amodau penodol.

12. Rheoleiddio ac Apeliadau

• Mae rheoliad 46 yn creu dull ar gyfer cymeradwyo gwaith anawdurdodedig yn ôl-weithredol, gan sicrhau bod safonau diogelwch yn cael eu bodloni hyd yn oed ar ôl i'r gwaith gael ei gwblhau.
• Mae rheoliadau 47 i 55 yn caniatáu i ymgeiswyr ofyn am benderfyniad gan Weinidogion Cymru o dan adran 30A o Ddeddf Adeiladu 1984 os yw awdurdod rheoli adeiladu yn methu â gwneud penderfyniad o fewn yr amserlen benodedig.

13. Darpariaethau Trosiannol, diwygiadau ac eithriadau amrywiol

• Mae Rhan 7 o'r Rheoliadau yn ymdrin â phynciau amrywiol megis gwaith sydd wedi'i eithrio o'r rheoliadau adeiladu gweithdrefnol, manylion pellach am ddarpariaethau gorfodi, diwygiadau canlyniadol i reoliadau eraill a darpariaethau trosiannol.
• Mae'r Rheoliadau yn cynnwys trefniadau trosiannol o fewn Atodlen 3 ar gyfer prosiectau sydd eisoes ar y gweill cyn i'r drefn newydd ddechrau ar 1 Gorffennaf 2026. Bydd y rheoliadau adeiladu presennol yn parhau i fod yn berthnasol i brosiectau o'r fath, felly ni fyddant yn ddarostyngedig i'r gofynion newydd.

14. Er mwyn galluogi gweithredu Deddf Diogelwch Adeiladu 2022 yn barhaus, mae'r Rheoliadau hyn yn dod â darpariaethau penodol Rhan 3 (diwygiadau i Ddeddf Adeiladu 1984) ac Atodlen 5 o Ddeddf 2022 mewn perthynas â Chymru i rym.

15. Mae'r Memorandwm Esboniadol llawn a'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol ar gael ar wefan y Senedd. Anogir rhanddeiliaid i ymgyfarwyddo â'r gofynion newydd a pharatoi i'w gweithredu.
     
16. Rydym yn bwriadu cyhoeddi canllawiau pellach ar weithredu'r Rheoliadau maes o law.

Os oes gennych unrhyw ymholiadau am y Cylchlythyr hwn, dylech eu hanfon at:

Mark Tambini
Rheoliadau Adeiladu
Llywodraeth Cymru
Rhydycar 
Merthyr Tydfil                                                                                                            CF48 1UZ 

E-bost: enquiries.brconstruction@llyw.cymru