Bydd y rheoliadau hyn yn gwahardd cyflenwi, neu gynnig cyflenwi, weips gwlyb sy'n cynnwys plastig yng Nghymru o 18 Rhagfyr 2026 ymlaen.
Nod y gyfraith yw atal y difrod a achosir i'r amgylchedd drwy waredu'r cynhyrchion hyn yn y ffordd anghywir.
Amserlen
Bydd y gwaharddiad ar gyflenwi weips gwlyb sy'n cynnwys plastig yn dechrau yng Nghymru ar 18 Rhagfyr 2026. Bydd hyn yn rhoi amser i weithgynhyrchwyr newid eu prosesau cynhyrchu os ydynt am barhau i gyflenwi'r farchnad yng Nghymru.
Mae holl wledydd y DU yn cyflwyno'r gwaharddiad hwn ond gyda dyddiadau cychwyn gwahanol. Mae gwaharddiad Lloegr yn dechrau ar 19 Mai 2027.
Trosolwg
Mae Rheoliadau Diogelu'r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Weips Gwlyb) (Cymru) 2025 [LEGISLATION.GOV.UK], yn ei gwneud yn drosedd cyflenwi neu gynnig cyflenwi (gan gynnwys am ddim) weips gwlyb sy'n cynnwys plastig i ddefnyddwyr yng Nghymru.
Mae hyn yn cynnwys:
- weips babanod
- weips wyneb a thynnu colur
- masg wyneb cosmetig
- hancesi toiled llaith
- weips diheintio dwylo
- weips hylendid personol a diarogli
- weips glanhau cartref, gan gynnwys weips neu badiau mop gwlyb
Mae'r gwaharddiad yn berthnasol i werthiannau ar-lein a wyneb yn wyneb.
Eithriadau
Mae eithriad wedi'i gynnwys ar gyfer y cyflenwad parhaus o weips gwlyb sy'n cynnwys plastig ac sydd 'wedi'u dylunio neu eu gweithgynhyrchu i'w defnyddio mewn cysylltiad â gofal neu driniaeth feddygol'.
Mae hyn yn golygu y gall manwerthwyr, cyfanwerthwyr a gweithgynhyrchwyr barhau i werthu a chyflenwi weips gwlyb sy'n cynnwys plastig os yw'n gysylltiedig â gofal neu driniaeth feddygol.
Ni fydd y gwaharddiad yn effeithio ar weips gwlyb nad ydynt yn blastig a gellir eu cyflenwi o hyd – chwiliwch am y term 'di-blastig'.
Nid yw weips gwlyb y gellir eu hailddefnyddio'n ddiogel sawl gwaith, wedi'u cynnwys yn y gwaharddiad.
Gorfodi
Bydd awdurdodau lleol yn cynnal arolygiadau i wneud yn siŵr bod y rheolau'n cael eu dilyn. Mae pwerau'r arolygwyr yn cynnwys:
- ymweld â siop
- gwneud pryniannau prawf
- siarad â staff; a
- gofyn am weld cofnodion.
Os byddwch chi'n torri'r gyfraith, gallech gael eich dirwyo a'ch gorchymyn i dalu cost yr ymchwiliad.
Cael cymorth
Os oes gennych gwestiynau am sut mae'r rheolau newydd yn effeithio ar eich busnes, cysylltwch â CynhyrchionPlastigUntro@llyw.cymru