Canllawiau ar ddylunio safleoedd Sipsiwn a Theithwyr - Pennod 7: mannau aros dros dro/a negodwyd

Mae’r bennod hon yn rhoi canllawiau ar faterion i awdurdodau lleol eu hystyried wrth nodi mannau aros dros dro/a negodwyd, yn absenoldeb darpariaeth dramwy addas yn eu hardal.

Mae lleiniau awdurdodau lleol a darpariaeth dramwy yn well na mannau aros dros dro/a negodwyd fel ateb hirdymor i'r angen am lety tramwy. Fodd bynnag, gall Llywodraeth Cymru ddarparu Cyllid Grant Safleoedd Cyfalaf ar gyfer mannau aros dros dro/a negodwyd, os ydynt yn diwallu angen trafnidiaeth ac yn darparu cyfleusterau sy'n addas ac yn briodol.

Fodd bynnag, ni ddylid ystyried mannau aros dros dro/wedi’u negodi yn ddewis amgen hirdymor i safleoedd awdurdod lleol neu safleoedd tramwy. Gall mannau aros dros dro/a negodwyd fod yn addas fel darpariaeth tymor byr, dros dro ar gyfer ffeiriau neu ddigwyddiadau diwylliannol, neu i ddelio â gwersylloedd diawdurdod yn yr ardal. Os yw gwersylloedd diawdurdod yn brin o fewn ardal awdurdod lleol, gallai mannau aros dros dro/a negodwyd fod yn ateb addas i osgoi'r angen i'r rhain ddigwydd o gwbl.

Mae angen nodi mannau aros dros dro/a negodwyd yn rhagweithiol cyn bod eu hangen a rhoi gwybod amdanynt i'r gymuned cyn i unrhyw wersylloedd heb awdurdod gael eu sefydlu.

Dylai lleoliad man aros dros dro/a negodwyd fod yn ddiogel a dylai fod mynediad da at rwydweithiau ffyrdd. Dylid rhoi ystyriaeth ofalus i anghenion a lles unrhyw blant a all ddefnyddio’r man aros. Dylai’r lleoliad hefyd geisio amharu cyn lleied â phosibl ar gymunedau cyfagos.

Rhaid rhoi ystyriaeth ofalus i gapasiti mannau aros dros dro/wedi’u negodi. Mae’r ffactorau i’w hystyried yn cynnwys nifer y gwersylloedd diawdurdod blaenorol a phresennol yn yr ardal, amlder digwyddiadau neu ffeiriau diwylliannol a allai arwain at yr angen am fannau aros dros dro wedi’u negodi a faint o bobl sy’n debygol o ddefnyddio’r man aros.

Dylai ffyrdd mynediad sy'n arwain at y man aros dros dro/a negodwyd ac arno fod yn ddigon cadarn i ddarparu ar gyfer cerbydau trwm. Dylid hefyd ystyried rhwystr o amgylch y safle i annog pobl i beidio â'i ehangu heb awdurdod. Argymhellir bod giât ar gyfer yr ardal neu ei fod yn cynnwys rhwystr ar y fynedfa lle bo hynny'n ymarferol.

Gan y gall safleoedd aros dros dro/a negodwyd fod yn segur am gyfnodau hir, gellid defnyddio deunydd fel concrit gwair (‘grasscrete’) i sicrhau bod dŵr glaw yn gallu draenio’n naturiol wrth ddarparu arwyneb y gellir gyrru arno pan fydd yn cael ei ddefnyddio.

Dylai’r gwasanaethau brys allu mynd i mewn i’r safle aros dros dro/a negodwyd heb rwystr bob amser. Dylai’r awdurdod lleol gynnal asesiadau risg yn rheolaidd wrth i’r man aros gael ei ddefnyddio.

Rhaid ceisio cyngor yr awdurdod tân ac achub perthnasol wrth gynllunio ar gyfer mannau aros dros dro/a negodwyd. Rhaid cadw pellter diogel bob amser rhwng ôl-gerbydau a charafanau ac unrhyw ddeunydd llosgadwy arall hefyd.

Argymhellir hefyd ymgynghori â’r heddlu lleol ynghylch cynigion dylunio, lle bo hynny’n bosibl ac yn briodol.

Dylid darparu cyflenwad dŵr oer o leiaf i'r rhai sy'n defnyddio'r man aros dros dro/a negodwyd, yn ogystal â phwynt gwaredu carthffosiaeth.

Dylid darparu toiledau symudol, gan gynnwys ystyried darpariaeth ar wahân ar gyfer dynion a menywod. Y gymhareb a argymhellir yw un toiled symudol ar gyfer pob pedwar cartref sy’n defnyddio’r man aros dros dro/wedi’i drafod. Argymhellir darparu cawodydd symudol hefyd.

Dylid darparu cyfleusterau casglu sbwriel hefyd mewn mannau aros dros dro/a negodwyd.

Dylai darparu’r gwasanaethau hyn helpu i leihau costau glanhau unwaith y bydd yr ardal wedi’i wagio. Gellir codi tâl hefyd am wasanaethau a ddarperir i breswylwyr.