Eitem 2 ar yr agenda: ymgynghoriad ar y Gronfa Twf Lleol yng Nghymru

Gofynnir i Aelodau’r Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol: 

• Nodi cynnwys y papur hwn ac annog eich rhwydweithiau i ymateb i ymgynghoriad y Gronfa Twf Lleol cyn 19 Rhagfyr.

1. Gofynnir i'r Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol nodi'r ymgynghoriad ar Gynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer cyflwyno Cronfa Twf Lleol y DU yng Nghymru.

2. Bydd cyllid Twf Lleol y DU o £547 miliwn ar gael i Lywodraeth Cymru rhwng Ebrill 2026 a Mawrth 2029. Bydd Llywodraeth y DU yn trosglwyddo'r cyllid hwn i Lywodraeth Cymru yn flynyddol i greu Cronfa Twf Lleol er budd busnesau, pobl a chymunedau ledled Cymru. Ein hamcan arfaethedig ar gyfer y Gronfa Twf Lleol yng Nghymru yw cefnogi twf cynhyrchiant a mynd i'r afael â materion sy'n arwain at anghydraddoldebau economaidd ledled Cymru.
    
3. Bydd y cyllid gan Lywodraeth y DU yn gyllid cyfalaf yn bennaf (tua 70%), sy’n wahanol i’r cyllid refeniw (yn bennaf) a ddarparwyd o dan y Gronfa Ffyniant Gyffredin. Ynghyd â'r ffocws cynyddol ar dwf economaidd, bydd hyn yn golygu y bydd cyfuniad gwahanol o fuddsoddiadau yn cael eu hariannu a bod angen gwneud dewisiadau anodd ynghylch ble y dylid targedu cyllid refeniw llawer mwy cyfyngedig. 
    
4. Agorodd ymgynghoriad chwe wythnos ar gynigion ar gyfer y Gronfa Twf Lleol ar 7 Tachwedd 2025 a bydd yn cau ar 19 Rhagfyr 2025. Cynhaliwyd pedwar digwyddiad ymgynghori ar-lein ym mhob un o bedwar rhanbarth Cymru rhwng 18 a 27 Tachwedd a chyfarfu'r Grŵp Llywio Buddsoddi Rhanbarthol ar 20 Tachwedd. Hysbyswyd aelodau’r Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol am ddyddiadau'r digwyddiad ymgynghori ochr yn ochr â'r diweddariad ar gynllun ymgysylltu’r Strategaeth Ddiwydiannol. 

5. Y pedwar maes blaenoriaeth a gynigiwyd yn yr ymgynghoriad yw:

• Busnesau mwy cynhyrchiol a chystadleuol: gan gynnwys ffocws ar fynd i'r afael â rhwystrau i dwf i gwmnïau a mentrau cymdeithasol, megis allforio neu ehangu a mynediad at gyllid, cynyddu buddsoddiad Datblygu,Ymchwil ac Arloesi a chyfnewid gwybodaeth, a manteisio ar gyfleoedd mewn sectorau twf uchel fel deallusrwydd artiffisial, seiberddiogelwch, a thrawsnewid digidol.
• Cefnogi pobl i weithio a chynyddu sgiliau: gan gynnwys ffocws ar gynyddu gweithgarwch economaidd, cefnogaeth ar gyfer cynnydd grwpiau sydd wedi'u tangynrychioli yn y gwaith, gwella lefelau sgiliau, a chefnogaeth ar gyfer sgiliau sy'n cael eu harwain gan y galw mewn sectorau twf uchel a rhanbarthol bwysig.
• Seilwaith Gwyrdd ac effeithlonrwydd ynni: gan gynnwys ffocws ar gynyddu cynhyrchu ynni adnewyddadwy a charbon isel, trafnidiaeth carbon isel a chysylltedd digidol lle mae gwerth ychwanegol, a buddsoddiad cyfalaf i fynd i'r afael â thlodi tanwydd a gwella effeithlonrwydd ynni mewn tai.
• Seilwaith lleol sy'n ysgogi economïau rhanbarthol: gan gynnwys ffocws ar seilwaith lleol, gan gynnwys asedau treftadaeth, diwylliant a thwristiaeth.

6. Mae'r meysydd blaenoriaeth buddsoddi hyn yn cyd-fynd ag amcanion Llywodraeth y DU i'r cyllid ganolbwyntio mwy ar dwf. 
    
7. Mae pob blaenoriaeth buddsoddi yn yr ymgynghoriad yn cynnwys rhestr o amcanion strategol sy'n adlewyrchu'r anghenion a'r cyfleoedd cyfredol yn ein heconomi a'n marchnad lafur, fel y gwelir yn y dadansoddiad economaidd-gymdeithasol ategol. Rydym yn ceisio barn ar ba feysydd y dylid eu blaenoriaethu i dargedu cyllid cyfyngedig, gan gydnabod cyfyngiadau penodol ar weithgarwch a ariennir gan refeniw a'r angen i wneud y mwyaf o'r cyllid sydd ar gael am effaith gronnus fwy.

8. Mae cryfhau ein rhanbarthau yn sbardun allweddol i dwf economaidd. Mae ein cynigion ymgynghori yn cynnwys datblygu cynlluniau rhanbarthol (gan yr arweinwyr rhanbarthol ar gyfer y Gronfa Ffyniant Gyffredin yn y flwyddyn gyntaf ac ar gyfer y blynyddoedd sy'n weddill drwy'r Cyd-bwyllgorau Corfforedig) i ganolbwyntio ar anghenion a chyfleoedd rhanbarthol. Bydd y flwyddyn gyntaf felly yn flwyddyn pontio, gan ddefnyddio capasiti a strwythurau y Gronfa Ffyniant a Rennir presennol mewn llywodraeth leol, ac i ganiatáu i strwythurau capasiti a phartneriaeth gael eu hadeiladu drwy'r Pwyllgorau Cydweithredol Corfforaethol sy'n barod ar gyfer 2027 ymlaen.
    
9. Mae'r ymgynghoriad yn cydnabod y gallai rhai ymyriadau fod orau i'w cynllunio ar lefel genedlaethol, ledled Cymru, hyd yn oed os yw'r ddarpariaeth yn rhanbarthol neu'n lleol. Gallai hyn fod er mwyn elwa o arbedion maint neu fanteisio ar arbenigedd technegol penodol nad yw o reidrwydd yn cael ei efelychu ar draws pob rhanbarth. Yn aml, disgwylir i brosiectau cenedlaethol gynnwys mecanweithiau cyflawni lleol. Nid oes dyraniad penodol ar gyfer hyn wedi'i gynnig yn y ddogfen ond ceisir barn. 
    
10. Bydd y setliad ariannol gan Lywodraeth y DU yn golygu cyfuniad gwahanol o fuddsoddiadau i raglenni fel y Gronfa Ffyniant Gyffredin (SPF). Fodd bynnag, bydd yna feysydd o orgyffwrdd hefyd. Rydym yn gweithio gyda llywodraeth leol a phartneriaid eraill i nodi ymyriadau presennol sy'n ychwanegu gwerth, nad ydynt yn dyblygu darpariaeth bresennol neu arfaethedig, ac sy'n cyd-fynd â'r ffocws newydd ar gyfer y Gronfa Twf Lleol i nodi prosiectau blaenoriaeth a chynnal capasiti.

11. Bydd yr ymgynghoriad yn cau ddydd Gwener 19 Rhagfyr. Gofynnwn i aelodau’r Cyngor Partneriaeth Gymdeithasol godi ymwybyddiaeth o'r ymgynghoriad ac annog rhanddeiliaid priodol i ymateb. Bydd yr adborth ymgynghori y byddwn yn ei dderbyn yn ein cefnogi i ddatblygu cynllun buddsoddi yn gynnar y flwyddyn nesaf sy'n blaenoriaethu twf cynhyrchiant ac yn lleihau anghydraddoldebau economaidd i holl ddinasyddion Cymru.

Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant 

Nid yw cynnwys y papur hwn yn codi unrhyw faterion cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant penodol. Fodd bynnag, gallai fod effeithiau canlyniadol sylweddol ar fusnesau a'r gweithlu wrth i'r Cynllun Buddsoddi gael ei ddatblygu, ei gytuno a'i weithredu.