Neidio i'r prif gynnwy

Clefyd feirysol hynod heintus yw ffliw adar. Mae’n effeithio ar systemau anadlu, treulio a nerfol llawer o rywogaethau o adar.

Cyhoeddwyd gyntaf:
6 Rhagfyr 2018
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyfyngiadau cyfredol

Ffliw adar mewn dofednod ac adar caeth eraill

Mae ffliw adar yn glefyd heintus a achosir gan feirysau ffliw A. Mae'n effeithio ar ddofednod ac adar caeth eraill, er y gall adar dŵr ddangos ychydig arwyddion o glefyd neu ddim arwyddion o glefyd. Mae'r risg o ffliw adar ym Mhrydain Fawr fwyaf yn ystod misoedd y gaeaf, pan all adar gwyllt mudol, yn enwedig hwyaid, gwyddau, elyrch a gwylanod, gyflwyno'r feirws.

Mae feirysau ffliw adar yn cael eu dosbarthu yn ôl eu gallu i achosi clefyd (pathogenedd). Maent naill ai'n bathogenig iawn neu'n bathogenedd isel.

Ffliw Adar Pathogenig Iawn (HPAI)

Mae HPAI yn lledaenu'n gyflym a gall achosi clefyd difrifol gyda chyfraddau marwolaethau uchel. Gall haint arwain at farwolaeth sydyn a brigiadau eang o achosion.

Ffliw Adar Pathogenedd Isel (LPAI)

Mae LPAI fel arfer yn achosi clefyd ysgafn neu ddim arwyddion clinigol amlwg. Fodd bynnag, gall difrifoldeb y clefyd gynyddu pan fydd straen neu heintiau cydamserol yn effeithio ar adar. Gall rhai feirysau LPAI esblygu i fod yn straen pathogenig iawn.

Rhowch wybod am amheuaeth

Cysylltwch â swyddfa leol yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA) ar unwaith ar 0300 303 8268 os ydych yn amau bod achos o Ffliw adar.

Bydd milfeddygon APHA yn ymchwilio i unrhyw achosion a amheuir.

Os cadarnheir y clefyd bydd yr achos yn cael ei reoli yn unol â'r cynllun wrth gefn ar gyfer clefydau hysbysadwy egsotig. Bydd y strategaeth reoli ar gyfer clefydau adar hysbysadwy (ar gov.uk) yn cael ei rhoi ar waith.

Arwyddion clinigol

Dyma rai o’r arwyddion clinigol:

  • pen chwyddedig
  • y gwddf yn troi’n las
  • diffyg archwaeth
  • anhawster i anadlu, er enghraifft: y pig led ar agor, peswch/tisian
  • dolur rhydd
  • dodwy llai o wyau
  • cyfraddau marwolaethau yn cynyddu

Trosglwyddo ac atal

Er mai clefyd adar yw ffliw adar, mewn achosion prin gall heintio pobl. Mae rhai mathau o ffliw adar yn lledaenu’n rhwydd a chyflym rhwng adar ac yn achosi cyfraddau marwolaethau uchel.

Mae’n rhaid i bawb sy’n cadw adar:

  • barhau i gadw at y lefelau uchaf o fioddiogelwch
  • bod yn wyliadwrus o unrhyw arwyddion o’r clefyd

Cyngor ar Fioddiogelwch

Mesurau bioddiogelwch llym yw'r ffordd fwyaf effeithiol o atal ffliw adar.

Anogir pawb sy’n cadw adar i gynnal lefelau uchel o fioddiogelwch; boed mewn perthynas ag ychydig o adar anwes, neu haid fasnachol fawr.

I sicrhau lefelau uchel o fioddiogelwch, dylai pawb sy’n cadw dofednod:

  • sicrhau bod cyn lleied o bobl â phosibl yn mynd a dod o’r mannau caeedig lle y cedwir adar
  • glanhau a diheintio esgidiau gan ddefnyddio diheintydd a gymeradwyir gan y llywodraeth, a chadw’r mannau lle mae’r adar yn byw yn lân a thaclus
  • sicrhau nad yw’r ardaloedd lle y cedwir yr adar yn ddeniadol i adar gwyllt, er enghraifft, drwy osod rhwydi dros byllau dŵr a rhwystro’r adar hynny rhag cyrraedd y ffynonellau bwyd
  • cadw eich adar ar wahân a sicrhau nad oes ganddynt fynediad at ardaloedd lle mae adar eraill, yn arbennig gwyddau, hwyaid a gwylanod, yn bresennol
  • rhoi bwyd a dŵr i’r adar mewn ardal gaeedig i osgoi denu adar gwyllt
  • glanhau a diheintio cerbydau ac offer sy’n dod i gysylltiad â dofednod, a lleihau unrhyw halogiad sy’n bresennol drwy lanhau a diheintio ardaloedd concrît
  • cadw golwg fanwl ar yr adar am unrhyw arwyddion o glefyd a sôn wrth eich milfeddyg neu APHA am unrhyw adar sy’n sâl neu am farwolaethau anesboniadwy

Deddfwriaeth