Trosolwg o Fesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2009, ei daith drwy'r Senedd a deddfwriaeth israddol.
Cynnwys
Trosolwg
Daeth Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2009 (y Mesur) yn gyfraith ym mis Ebrill 2009, ac er bod adran 170(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (Deddf 2021) yn cynnig bod y Mesur yn cael ei ddiddymu, nid yw’r adran hon wedi cael ei dwyn i rym hyd yn hyn.
Serch hynny mae adrannau helaeth o’r Mesur wedi eu hepgor, fel y diffiniad o awdurdod gwella Cymreig (gan adrannau 113(1) ac 169(a) o Ddeddf 2021), a Rhan 2 o’r Mesur (gan baragraff 21 o Atodlen 4 i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015).
Mae’r Mesur ar ei ffurf bresennol yn canolbwyntio ar wella llywodraeth leol yng Nghymru. Mae Rhan 1 yn darparu bod awdurdod gwella Cymreig yn Awdurdod Tân ac Achub Cymreig ac yn amlinellu ei gyfrifoldebau. Mae’r Mesur yn gosod dyletswydd gyffredinol i wella ar awdurdod gwella Cymreig ac yn pennu amcanion ar gyfer gwella’r ffordd y mae’n arfer ei swyddogaethau, a’i allu i gydweithio a gwella. Mae’r Mesur hefyd yn amlinellu swyddogaethau Archwilydd Cyffredinol Cymru a swyddogaethau Gweinidogion Cymru mewn perthynas ag awdurdodau gwella Cymreig.
Mae’r Nodiadau Esboniadol i’r Mesur yn rhoi sylwebaeth fanwl ar y darpariaethau amrywiol, ond dylech fod yn ymwybodol fod amryw o’r darpariaethau bellach wedi eu hepgor neu eu diddymu:
Darllenwch y Mesur llawn:
Dod i rym
Daeth adrannau 48 i 50, 51(4) i (7), 53 a 54 i rym ar 19 Mehefin 2009, sef y diwrnod y cafodd y Mesur Gymeradwyaeth Frenhinol.
Daeth y darpariaethau eraill i rym ar ddyddiau a bennwyd gan Weinidogion Cymru drwy orchymyn.
Mae’r Gorchmynion a ganlyn wedi eu gwneud:
Is-ddeddfwriaeth a wnaed o dan y Mesur
Ystyriaeth y Senedd o’r ddeddfwriaeth
Cyflwynwyd y Mesur ar 22 Medi 22 Medi 2008 gan Brian Gibbons AC, y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol ar y pryd.
Pasiwyd y Mesur gan Senedd Cymru (Cynulliad Cenedlaethol Cymru bryd hynny) ar 28 Ebrill 2009:
a’r Memorandwm Esboniadol a baratowyd gan Lywodraeth Cymru (i adlewyrchu’r Mesur fel y’i diwygiwyd ar ôl trafodion Cyfnod 2):
Cafodd y Mesur Gymeradwyaeth Frenhinol ar 10 Mehefin 2009.