Model cymdeithasol o anabledd: adroddiad terfynol

Dyma’r adroddiad terfynol ar ymchwil i ddatblygu a phrofi cwestiynau arolwg sy’n adlewyrchu model cymdeithasol anabledd.

Crynir canfyddiadau adroddiad darganfod a'r adolygiad llenyddiaeth. Dilynir hyn gan drafodaeth fanwl o’r cam alffa ddilynol, a oedd yn cynnwys dylunio cwestiynau, profi gwybyddol, ac arholi maes meintiol.

Nodir y casgliadau ac argymhellion ar gyfer y cwestiynau arolwg newydd a’r opsiynau ymateb.

Dylid cymryd ymlaen y cwestiwn am anabledd sy'n cyd-fynd â'r model cymdeithasol a'i ddefnyddio mewn arolygon a chasglu data.

Dylid cymryd ymlaen a gweithredu’r ddau opsiwn ar gyfer cwestiwn am rwystrau mewn cyd-destunau gwahanol, yn dibynnu ar bwrpas a natur y casgliad data. Mae un cwestiwn wedi’i gynllunio i fesur y rhwystrau a brofir mewn gwahanol feysydd bywyd. Mae’r llall wedi’i gynllunio i fesur y gwahanol fathau o rwystrau a brofir. Byddai profi pellach ar fformat y cwestiynau yn fuddiol, yn enwedig ar gyfer rhwystrau mewn meysydd bywyd.

Mae argymhellion cyffredinol yn cynnwys profi pellach ar y cwestiynau a ddyluniwyd ar gyfer rhieni, ac ar y fersiynau darllen hawdd. Roedd fersiwn ar gyfer plant y tu allan i’r cwmpas diwygiedig a dylai gael ei datblygu a’i phrofi’n wybyddol.

Dylai profi’r cwestiynau am amhariad a rhwystrau mewn Iaith Arwyddion Prydain ehangu ymhellach a chanolbwyntio ar wella’r strwythur, y fformat, y eglurder a’r cyd-destun; lleihau’r hyd a’r llwyth gwybyddol; ac ailasesu categori’r ymateb ‘Clyw’.